Evrim Ağacı Bilim Terimleri Sözlüğü

  • Yabani tip: Bir türün doğadaki tipik, alışılagelmiş, yaygın fenotipidir. Tükettiğimiz, yapay seçilim ile üretilen, genetik müdahalelerden geçen muzdan farklı olarak gerçekte muzun yabani tipi çok sayıda sert tohumlara…
  • Yağ asidi: Esterlerle bileşik yapıp yağ molekülü meydana getiren kimyasaldır.http://www.elmhurst.edu/~chm/vchembook/551fattyacids.html
  • Yakınsak evrim: Aralarında hiçbir doğrudan evrimsel bağ bulunmayan (ata-torun ilişkisi bulunmayan) canlıların, geçirdikleri evrim sonucu birbirlerine benzer özellikler kazanmalarıdır. Genellikle benzer çevrelerde, benzer…
  • Yaklaşık nedenleme: Özelliklerin fizyolojik ve moleküler olarak nasıl çalıştığının açıklanması işidir.Evolutionary Analysis by Scott Freeman, Jon Herron (2001)
  • Yalancı ayak (Psödopod): Akyuvarlar ile amipler gibi bazı birhücrelilerin, özellikle protozoanın kök-ayaklılar sınıfındaki birhücrelilerin hareketini sağlayan sitoplazma çıkıntılarıdır. Hücre içi basıncı nedeni ile esnek…
  • Yalancı meyve: Bir çiçeğin yumurtalık haricindeki, bir başka bölümünün gelişmesi ile oluşan etli yerdir. Böyle meyvelerin etli bölümleri çiçek sapı, çiçek tablası, hatta çiçek örtüsü (çanakyapraklar ya da taçyapraklar)…
  • Yanal çizgi: Balıklarda ve kuyruklu sürüngenlerde vücudun yan tarafında çukurlar ya da kanallar biçiminde görülen bir duyu hücreleri sistemidir. Bu organlar muhtemelen avlanan balıkların ve gruplarının sudaki hareketlerinden…
  • Yanallaşma: Beynin iki yarım küresinin (hemisfer) birbirinden farklı fonksiyonları gerçekleştirmek amacıyla özelleşmesi.
  • Yanılsama: Algılanan ilişkilerle gerçekte olan ilişkilerin birbirine uymamasıdır.Kısa algılanan bir çizgi, gerçekte algılama alanında bulunan diğer çizgilerle aynı uzunlukta olabilir.İnsan ve Davranışı Psikolojinin…
  • Yanlış Ortaklık Etkisi: Başka insanlarla; davranış, tutum, inanç bakımından benzerliklerinin abartılması durumudur.Yapılan bir araştırmada Ross ve iş arkadaşları öğrencilere kampüs içerisinde "Joe'nun Yerinde Yemek Yiyin" yazılı…
  • Yapay döllenme: Cinsel birleşme dışında, başka bir yolla, genellikle deneysel olarak spermlerin vajinaya iletilmesidir. Bu yöntem, seçkin bir erkekten çok sayıda yavru alınmasına yaradığı için hayvancılıkta çok…
  • Yapay seçilim: İstenen karakterleri taşıyan canlıların, bir diğer canlı tarafından (genelde insan tarafından) seçilerek bunlardan döl alınması. Pratik olarak bakıldığında, insanoğlunun evrim üzerinde sahip olduğu bir…
  • Yarı ömür: Radyoaktif elementlerin atomlarının bozunması sırasında, başlangıç miktarının yarısına kadar düşmesi için gereken süredir.Karbon-14 radyoaktif elementinin yarı ömrü 5715 yıldır. Dolayısıyla, Karbon-14…
  • Yarıbaskınlık: Nesiller boyunca akrabalar arası çiftleşme (hibritleşme) sonucunda, popülasyondaki çekinik bir alelin, baskınmış gibi ortaya çıkmasıdır.http://www.dorak.info/genetics/notes05.htmlhttp://dictionary.reference.com/browse/quasidominance
  • Yaşam tarihi: Bir bireyin ömrü içerisinde zaman ve enerjisini nasıl ve ne için kullandığını gösteren şablondur. Evrimsel ekonomi, türün nasıl evrimleşeceğiyle doğrudan ilgili olduğundan, bireylerin yaşam tarihi de…
  • Yaşayan fosil: Eski çağlardan günümüze büyük yapısal değişikliklere uğramadan soyunu devam ettiren canlılardır. Geçmişte kitlesel yok oluş dönemlerinden geçmiş ve yakın akraba oldukları türlerin soyları tükenmiştir.
  • Yaşlılık: İlerleyen yaşa bağlı olarak üreme performansının, fizyolojik fonksiyonların ve hayatta kalma başarısının düşmesidir.Evolutionary Analysis by Scott Freeman, Jon Herron (2001)
  • Yatay gen transferi: Evrim Ağacı'nın farklı dalları arasında, yani farklı türler arasında, özellikle virüsler veya bakteriler sebebiyle genetik materyalin taşınmasıdır. Genetik çeşitliliğe önemli katkılar sağlar. Farklı türler…
  • Yeni Dünya Maymunları: Yeni Dünya Maymunları geniş aralıklı burun deliklerine sahiptir ve Merkez ile Güney Amerika`da yaşarlar. Ayrıca Yeni Dünya Maymunları 55 milyon yıl önce Eski Dünya Maymunları ile ortak bir atadan ayrılmıştır.Marmosetgiller,…
  • Yer değiştirme: Bir mutasyonun sabitlenmesidir. Var olan bir alelin yerini bir başkasının almasını da kapsar.Evolutionary Analysis by Scott Freeman, Jon Herron (2001)
  • Yer etkisi: Genenin genom içindeki yer değişimine bağlı olarak genin ekspresyonundaki değişim.Klug, W., Concepts of Genetics, 10. Baskı, Sayfa 92, ISBN-13; 978-0-321-79578-6
  • Yetişkin: Latincede adultus kelimesinden köken alan bu sözcük, insanların genellikle cinsel üreme yaşına gelmesiyle edindikleri yaş durumuna işaret eder. Yetişkin, erişkin olarak kullanılır. Psikoloji'de ise, doğru…
  • Yipresiyan Epoku: Günümüzden 55.800.000 ile 48.600.000 yıl öncesi arasını kapsayan jeolojik zaman dilimidir.http://www.stratigraphy.org/bak/geowhen/stages/Ypresian.html
  • Yönlü seçilim: Bu tip seçilim türünde, bir popülasyonun belli bir özelliği artış ya da azalış yönünde bir seyir izler. Popülasyonun ortalama özellik değerlerinde düzenli bir değişime neden olabilir.Bir popülasyonda…
  • Yöntemsel doğalcılık: Bilim insanlarının büyük bir çoğunluğu tarafından kabul edilen, doğal olayların yalnızca doğal nedenlerden kaynaklandığı görüşüdür. Evolutionary Analysis by Scott Freeman, Jon Herron (2001)
  • Yumru Kök: Patates gibi bazı bittkilerin özellikle besin depolama amacıyla kullandığı şişkin yer altı gövdesi.http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0168945294902011
  • Yumurta: Yumurta, biyolojide, dişi üreme hücresi. Botanikte, yumurta bazen makrogamet olarak da adlandırılır.
  • Yumurtalık: Yumurtalıklar dişi gonadlarıdır - başlıca dişi üreme organlarıdır. Bu bezlerin üç önemli fonksiyonu vardır: hormon salgılamak, yumurtaları korumak ve muhtemel döllenme için yumurta üretmek. İnsanlarda…
  • Yüz Körlüğü: Prosopagnosia' da denen bu rahatsızlığa sahip kişiler ailer bireylerinin, partnerlerinin ya da arkadaşlarının yüzlerini tanıyamazlar. Sacks, O. (1985). The man who mistook his wife for a hat and…
  • Yüzme kesesi: Birçok kemikli balıkta çeperi sindirim kanalı ile aynı yapıda, içi hava ve diğer gazlarla dolu olan, hidrostatik denge, solunum, ses çıkarma ve ses almada görevli yapı.http://physiologyonline.physiology.org/content/16/6/287.long 

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder