Özgür İrade'yi bir kez daha gözden geçirmenize sebebiyet verecek harika örneklere sahip bir eser "İnsan Nedir?". Bence bu konuda ister sorgulamış olun, ister sorgulamamış olun ergenlikten itibaren yaşlılık dönemine kadar her insana farklı bakış açıları katabilecek nadide bir kitap, eline sağlık Mark Twain.

Misal ben bu kitabında fikirlerimi sağlamlaştırması ve bana daha gerçek bir bakış açısı kazandırması sebebiyle, özgür irade'nin bir ölümlüde olabileceğine inanmıyorum. Söz konusu metafiziksel öğelerinde varlığından oldukca şüpheliyim o yüzden evrende özgür iradeye sahip bir canlının olmadığını ve olamayacağını savunuyorum ve bu kitapta benim nice kaynağım.

Gerçekten mükemmel bir şey bu adam

Tarihte kendine yer edinmiş yirmiden fazla kadının hayatına kısa bir yolculuk yapıyoruz. Her bölüm yaklaşık beş-altı sayfa sürüyor ve anlatılan kadınların hayatındaki önemli dönüm noktalarını, karşılaştıkları zorluklar ve kadın olmalarından kaynaklanan önyargılarla nasıl mücadele ettiklerini okuyoruz.

Bölümlerin her biri, hayatı anlatılan kadının bir sözüyle başlıyor. Sonrasında ise o sözün arkasındaki hayatı öğreniyoruz. Kimi zaman zaten bildiğimiz bir hikâye, kimi zamansa daha önce adını bile duymadığımız bir kadınla tanışıyoruz.

Benim için kitabın en güzel taraflarından biri de bu oldu. Frida Kahlo ya da Malala Yusufzay gibi isimlere aşinaydım. Fakat bazı isimler benim için yeniydi. Özellikle Han Kang’ın hayatını ve yazarlık serüvenini okurken meraklandım. Kitabı kapattığımda aklımda kalan isimlerden biri o oldu ve kitaplarını okuma kararı aldım.

Kitapta anlatılan kadınların hayatları birbirinden oldukça farklı. Kimi sanatçı, kimi bilim insanı, kimi aktivist, kimi yazar… Ortak yanları ise, kendi yollarında ilerlerken önlerine çıkan engellere karşı umut dolu direnişleri.

Okuyalım. Bu hikâyelerden bize dayanma cesareti ve yaşama sevinci kalsın.

BU YAŞAM GÖRÜŞÜNDE İHTİŞAM VAR!

Doğa ananın şefkatli kollarına sığındığımızı zannederken, Charles Darwin 1859'da kapıyı tekmeleyerek açtı ve hepimizi biyolojik bir Dövüş Kulübü'nün tam ortasına fırlattı. Bu kulübün ilk kuralı basitti: Uyum sağlamaktan asla vazgeçme. İkinci kuralı ise daha da acımasızdı: Uyum sağlamaktan asla vazgeçme. Darwin'in eseri, sadece tüylü kuşların ya da fosillerin kataloğu değil; binlerce yıldır inandığımız o kibirli, insan merkezli evren tasarımına atılmış en afili felsefi tokatlardan biridir.

Bizler doğayı, bülbüllerin güllere şarkı söylediği, ceylanların çayırlarda zarifçe sektiği romantik bir tiyatro sahnesi sanıyorduk. Darwin ise sahne arkasındaki kan gölünü, o amansız var olma mücadelesini gözler önüne serdi. Kitabın felsefi özü aslında devasa bir gerçeklik terapisidir. İnsanlık olarak doğanın zirvesi, yaratılışın en kusursuz şaheseri olduğumuz yanılgısını paramparça eden bu eser, yerleşik dogmalara karşı adeta varoluşsal bir Deccal gibi dikilmiştir. Sayfalar ilerledikçe anlıyoruz ki, aslında hepimiz genetik bir tombalada şansı yaver gitmiş, alet yapmayı ve ateş yakmayı akıl edebilmiş yüksek kaygı seviyesine sahip şanslı primatlardan başka bir şey değiliz.

Darwin’in evreni, güçlünün ya da en zekinin değil, değişime en hızlı ayak uyduranın hayatta kaldığı acımasız bir kozmik serbest piyasadır. Milyonlarca yıl önce soyu tükenmiş o devasa dinozorlar, biyolojinin iflas etmiş ilk holdingleridir. Galapagos adalarındaki o meşhur ispinoz kuşları, daha iyi tohum kırabilmek için kişisel gelişim seminerlerine katılmadılar; sadece gagası biraz daha kalın olanlar tesadüfen hayatta kaldı ve kuzenleri açlıktan yok olurken onlar umursamazca karınlarını doyurdu. Doğa, sandığımız kadar anaç değildir; oldukça pragmatik, soğukkanlı ve zayıflığa tahammülü olmayan bir CEO'dur.

Fakat işin en çarpıcı yanı, bu kör ve mekanik kaosun içinden doğan görkemdir. Kitap, evrenin bizim için özel olarak tasarlanmadığını yüzümüze haykırırken, paradoksal bir şekilde bize kendi biyolojik mirasımızı bir Amor Fati coşkusuyla, yani kaderini olduğu gibi sevme erdemiyle kabullenme fırsatı sunar. İlahi ve kusursuz bir plandan değil, rastgele mutasyonların ve acımasız bir eleğin sonucunda buradayız. Tam da bu yüzden, şu an nefes alan her canlı, milyarlarca yıllık kesintisiz bir varoluş savaşının yürüyen bir zafer anıtıdır.