İyilik ve kötülük nedir? Ahlaklı veya ahlaksız olmak hangi davranışlarımızın bir sonucu olarak değerlendirilebilir? Mesela; bir babanın yeni doğmuş çocuğunu öldürüp arkadaşları ile bir mağarada yaktığı ateşte pişirip yemesi hangi ahlak ve iyilik kıstası ile açıklanabilir? Aynı şekilde bir annenin yeni doğmuş çocuğunu boğması...? Veya yaşlanmış olan anne babamızı ıssız bir ortamda terk etmek veya aç-susuz bırakmak veya ciddi ciddi çıplak ellerimizle boğmak iyilik midir? Yeni doğmuş bir kız çocuğunu bir domuz karşılığında evlenme taahhüdünde bulunup, ilk adeti gerçekleştikten sonra evlendiren ebeveynler ahlaklı mıdır? Veya domuzu verip satın alan kişi...?

Bu sitede iyi kötü beni tanıyanlar bu sorulardan sonra "yaşlandıkça bunama belirtileri göstermeye başladı galiba" yakıştırmalarından önce şunu bilmelerini isterim ki; atalarınız binlerce hatta onbinlerce yıl boyunca bu şekilde yaşadı ve o dönemki yargımıza göre yukarıda saydığım eylemleri yapan insanları bırakın dışlamayı veya cezalandırmayı "onurlandırıyorlardı veya olması gerekeni yapıyordu" şeklinde tavır sergiliyorlardı.
Evet "Düne Kadar Dünya" bizi bize anlatan muhteşem bir eser. Yazarın araştırmalarının yanı sıra, dünyaca ünlü antropologların çalışmalarının derlendiği; Ache, Kung, Aka pigmeleri, Yeni Gine yerlileri, Kaoling, Agta ve daha pek çok avcı-toplayıcı veya yarı yerleşik kabilelerin; savaş-barış, ticaret, dost-düşman, aile, adalet, yönetim, din ve daha pek çok alanda anlayış ve kültürlerini ortaya koyuyor.
Benim kişisel tespitime göre: Bu kabilelerin davranışsal özellikleri ile geçmiş dönemlerimize ait kültürel antropoloji buluntuları arasında da birbirleriyle örtüşen pek çok nokta var. Örneğin; 30.000-40.000 yıl öncesine dayanan ve insan aktivitelerinin bulunduğu mağaralarda pek çok pişirilmiş yeni doğan kemiğinin bulunması gibi.

Elbette günümüzde bize korkunç görünen bu eylemlerin o dönem yapılmasının bir anlamı var. Anlamını merak ediyorsanız Jared Diamond'un bu kitabı dahil tüm kitaplarını öneririm.

Bence Cevaplardan Çok Düşünmeye Sevk Eden Bir Kitap
Allah, Felsefe ve Bilim, inanç ile bilimin mutlaka çatışmak zorunda olmadığını felsefi bir zeminde ele alan, üzerine düşünülerek okunması gereken bir eser. Zaten Caner Taslaman, sevdiğim bir akademisyen ve yazar. Keza görüşlerini yalnızca inanç üzerinden değil; felsefe ve bilimsel argümanlarla da desteklemeye çalışıyor. Elbette her savına katılmak zorunda değilsiniz. Lakin bence kitabın değeri, okuru tek bir sonuca yönlendirmekten çok farklı bakış açılarını değerlendirmeye teşvik etmesinde yatıyor. Ben okurken özellikle bazı bölümlerde durup kendi düşüncelerimi sorguladım. İyi bir kitabın insana yaptığı şey de biraz budur. Size ne düşüneceğinizi söylemez; nasıl düşünebileceğiniz konusunda yeni kapılar aralar. Katılsanız da katılmasanız da, bu yönüyle okunmayı hak eden eserlerden biri olduğunu düşünüyorum.

Uzun bir aradan sonra çizgi roman okuyayım dedim. Daha önce hiç Iron Man romanı okumamıştım. Bu, yazar Matt Fraction ve çizer Salvador Larroca elinden çıkmış ödüllü bir seri olan The Invincible Iron Man'in ilk cildiymiş. Matt Fraction elinden Hawkeye, Punisher, Batman 2025, Uncanny X-Men gibi bayağı eser çıkmış birisi. Çizimlerden hiç hoşlanmadığımı özellikle belirtmeliyim.

Hikayenin dönemi İç Savaş sonrası Tony'nin SHIELD direktörlüğü yaptığı bir periyot. Anladığım kadarıyla Iron Man 3 filminin konusunda bu seriden bayağı bir detay kullanmışlar. Konunun iskeletinde çok benzerlik görüyorum. İlk filmdeki iş arkadaşı Obadiah Stane'nin deli oğlu Ezekiel Stane farklı alanlardan Tony'yi ciddi şekilde sınamaya gelmiş ve kendisini altıncı kabusuyla tanıştırıyor. İşlenen karakterler Tony, Stane, Richards, Peter gibi dahi nörofarklılar olduğu için onların gözünden dünyaya bakmak ve düşüncelerini incelemek gerçekten hoşuma gidiyor.

Tony atalarının mirası olan silah endüstrisi şirketinin vizyonunu değiştirmeye bayağı odaklanmış birisiyken, karaborsadan kendi teknolojisini ters mühendislikle daha üst bir seviyeye çıkararak dünyayı kaosa sürükleyebilecek bir teknolojinin önünü açmış durumda olan Stane, onu kendi mirası üzerinde kumar oynayacak kadar zor duruma düşürüyor. İnsanları canlı bombaya çeviren ve biyolojik enerjilerini nükleer seviyesine çıkarabilen bir teknoloji üçüncü filmde Mandarin üzerinden anlatılmıştı. Onunla da baş etmek için Ev Partisi Protokolü'nü kullanmıştı. Yalnız, bu yönleriyle falan da bakınca herhangi bir şeyin film uyarlamasına ciddi haksızlık edildiğine bir kere daha emin oldum. Evet, romanın da sonunda Tony Peter'ın kamerasından ilk defa endişeli ve yorgun görüntüleniyor ama Iron Man 3'te verilen panik-obsesif psikoloji başka bir seviyeydi. Hele bunu tüm Avengers mitolojisine yedirdikleri için ben hiç eleştiride bulunamam bu noktada. Bu arada, karakter arasındaki ilişkilerde film serisindeki sıcaklığı asla bulamıyorsunuz bunu da belirtmeliyim. Hele Pepper gerçekten film serisinin tuzu biberiydi. Burada öyle yakın bir ilişkileri yok sanırım ve Tony'nin kendisini hayatta tutma çabalarına nankör tripleri açıkçası şu günlerde fevkalade canımı sıktı. Adamın suratına karşı sen bombasın ben de öyle olmak istemiyorum iması yaptı ya la.

Hikaye bana bir nevi çift dikiş oldu ve etkilendim diyemem. Çizimler de benim için ekstra sevimsiz olunca pek verimli bir okuma oldu diyemem ama yine de uzun zaman sonra güzel bir his verdi.

Arkadaşımla okumaya başlamıştık ve doğruyu söylemek gerekirse kitabın başlarında o gazla okutmaya çalıştım kendimi amaa ilerledikçe o kadar sardı ki bir günde bitirdim ve hatta şuan favori kitaplarımdan. kitap bilim kurgu üzeri kesinlikle okumanızı tavsiye ederim…

Güneş’in 5 milyar yıl içinde ömrünü tüketip bir beyaz cüceye dönüşeceğini biliyor muydunuz? Peki ya Antik Mısırlıların gün doğmadan önce Sirius’u gördüğünde Nil’in taşacağı yeni tarım sezonunun başlangıcını kutladığını? Evrenin genişlemesinin ivmelenerek hızlandığını ve neden olduğu bilinmediği için “kara enerji” dendiğini?

Kitap, 100 bölümde, kısa, ilginç ve akılda kalıcı astronomik bilgiler veriyor. Her bölüm bir yıldız üzerinden evrenin başka bir köşesine ya da astronomiyle ilgili ilginç bir konuya götürüyor. Bölümlerin kısa olması da kitabı oldukça akıcı hâle getiriyor. Birkaç bölüm okuyup bırakmak ya da merak ettiğiniz bir konuyu açıp okumak mümkün.

Astronomiye merakı olup nereden başlayacağını bilemeyenler için güzel bir giriş kitabı olduğunu düşünüyorum. Bazı bilgiler daha önce duyulmuş olsa bile, yıldızlar üzerinden anlatılmaları konuyu daha ilgi çekici ve akılda kalıcı hâle getiriyor. Bir bölümde tarih öncesi insanların takvim niyetine kullandığı gök cisimlerini okurken, hemen ardından karadeliklerin gizemine veya ötegezegen avına geçebiliyorsunuz. Sayfaları çevirirken "bir bölüm daha okuyayım" hissini hiç kaybetmiyorsunuz.

Kitabın sonunda astronomi ile ilgili okunacak kitap önerileri ve geniş bir dizin yer alıyor. Bu açıdan kitap, uzayın derinliklerine doğru daha uzun bir okuma yolculuğunun başlangıcı gibi de düşünülebilir. İyi ki okumuşum dediğim bir kitap.