Genetik alfabemiz, sadece 4 harften oluşur. Bu 4 harf, DNA'nın yapıtaşları olan 4 nükleotite karşılık gelir. Bilim insanları; uzun zamandır bu alfabeye laboratuvarda oluşturulmuş yeni nükleotitler, yani yeni harfler eklemenin mümkün olup olmadığını merak ediyordu. Fakat bu yenilik, ancak enzimler değiştirilmiş DNA'yı tanıyabilirse anlamlı olacaktı.

Geçtiğimiz günlerde ise Kaliforniya Üniversitesi bünyesindeki Skaggs Eczacılık Bilimleri Okulu'ndan araştırmacılar, yapay DNA'nın potansiyelini ortaya çıkarmaya bir adım daha yaklaştı!

Çin'deki bilim insanları, somon sperminden yapılan çevre dostu yeni bir plastik icat ettiler. Bu çalışmada spermden alınan iki kısa DNA dizisi, onları birbirine bağlayan bir bitkisel yağ kimyasalıyla birleştirildi. Bunun yarattığı şey, hidrojel olarak bilinen yumuşak bir malzemedir. Bu jel, daha sonra farklı şekillerde kalıplanabilir, katılaşması için nemden arındırılır ve dondurularak kurutulur. Araştırmacılar şimdiden çevre dostu plastikten bir fincan, yapboz parçaları ve bir DNA molekülü yarattılar.

Çinli bilim insanlarından oluşan ekip, bu ürünleri için ihtiyaç duydukları hammaddeyi somon sperminden elde etmiş olsa da, Dünya'daki her canlıda DNA bulunmaktadır. 2015 yılında yapılan bir araştırma, gezegende yaklaşık 50 milyar ton DNA olduğunu hesaplamıştır. Bu, üretmek istediğimiz plastiği, teknik olarak; ekinler, algler veya bakterilerden kaynaklanan atık maddeler gibi diğer sürdürülebilir kaynaklardan elde edebileceğimiz anlamına geliyor.

Çağdaş felsefede ön planda olan iki felsefe geleneği olduğunu görüyoruz. Bu gelenekler analitik felsefe ve kıta felsefesi olarak adlandırılıyor. Bu yazıda iki gelenek hakkında bilgi vermek, bu gelenekleri karşılaştırmak ve analitik felsefe/kıta felsefesi ayrımına dair bazı noktaları açıklığa kavuşturmak istiyorum.

Başlamadan önce bir uyarı yapmam gerekiyor: Ben, analitik felsefe ve kıta felsefesi ekolleri arasından analitik felsefeye yakınım. Dolayısıyla söz konusu ekoller arasında yaptığım karşılaştırmanın ve yaptığım çıkarımların taraflı görünebileceğinin farkındayım. Bu ayrım, kişilerin felsefeye nasıl baktığıyla öyle yakından ilişkili ki, kamplardan herhangi birine yakınsanız, analitik felsefe ve kıta felsefesi karşılaştırmasını taraflardan birini ‘kayırmadan’ yapmanız pek mümkün değil. Bu nedenle konu hakkındaki taraflılığımla ilgili olarak okuyucuyu uyarma ihtiyacı hissediyorum.

Dünya nüfusunun artmasıyla gıda tüketimi de artarken, gıda üretimi aynı oranda artmıyor. Hatta Gıda ve Tarım Örgütü'ne (FAO) göre, sınırlı kaynaklardan üretilebilen gıdaların yaklaşık %5'i böcek istilası veya hasat sonrası bozulma nedeniyle kullanılamaz hale geliyor. Ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) açıklamasına göre, dünyadaki ölümlerin %35'inin gıda kaynaklı salgınlar ve parazitlerden kaynaklandığı bildirildi. Tüm bu nedenlerle gıda güvenliğini sağlamak, yani sağlıklı ve besin değerini korumak için yüzyıllardır çeşitli ürün ve teknolojiler geliştirilmiştir.

Gıdanın yüksek enerji ışınlarına maruz bırakılarak bir muhafaza sürekliliği olan "gıda ışınlaması", ürün güvenliği, mikroorganizmalardan korunma, raf ömrü gibi iyileştirmeler için 20. yüzyılın ikinci yarısında ön plana çıkmıştır. Gıdaların ışınlanması ile birlikte ışınlanmış gıdaların güvenliği tüm dünyada araştırılmaya başlanmıştır.

Eğer iki bireyin beyinlerini birbirine bağlayacak olsaydık, bu durum, bireylerin bilinçli deneyimlerini nasıl etkilerdi? Daha spesifik olaraksa, iki kişinin insanın bilinçli deneyimlerinden herhangi birini paylaşması mümkün mü? Peki ya iki insanın farklı özneler olarak kalırken, aynı anda bazı deneyimlerden ortak olarak yararlanmaları mümkün mü? Beyinleri talamustan bağlı olan Hogan ikizleri vakası (kraniyopagus yapışık ikizler), tüm bunların olabileceğini gösteriyor gibi görünüyor. Pratik ampirik yöntemler bize, ikizlerin bilinçli deneyimleri paylaşıp paylaşmadıklarını doğrudan söyleyemese de, beyinde içerik işlemenin yerelliği hakkındaki düşünceleri gözeterek, büyük olasılıkla bunun olması gerektiğini savunuyorum.

Kimi zaman iki beyni birbirine bağladığımızda, bu beyinlerle ilişkili bireysel zihinleri de birleştirebileceğimiz varsayılır. Derek Parfit, felsefe camiasında ünlü olan bir şekilde, iki bireyin bedenlerinden beyin yarılarının çıkarıldığı ve daha sonra yeni bir bedende birleştirildiği bir düşünce deneyini anlatır:^[1] Parfit, iki beyin yarısı arasında bir rekabet olup olmayacağını, örneğin birleşme öncesi bireyin fikirlerinin diğerine baskın gelip gelmeyeceğini ya da bir tür uzlaşmaya varıp varmayacaklarını merak eder. Yine de Parfit'in düşünce deneyinde, tekil bir zihnin ortaya çıkacağı temel fikri varsayılmaktadır. Benzer varsayımlar, kişisel kimlik literatüründe de bolca bulunmaktadır.^{[2][3][4][5][6][7]}