Edebiyat tarihinin açık ara en "gamsız", en "dünya yansa umrunda olmaz" başkarakterine sahip kitabıdır. Kitabın varoluşçu felsefesini tek bir cümleye sığdırmak gerekirse o da şudur: "Evrenin umurunda değiliz, e o zaman benim de evren umurumda değil; o halde hayde gidip bir kahve içelim."
Kitap insanın kanını donduran bana da daha ilk satırlarından "bu ne gevşeklik bre ehli deve" dedirten o meşhur cümlesiyle başlar: "Bugün annem öldü. Belki de dün, bilmiyorum." Normal bir insan böyle bir durumda ne yapar? Ağlar, yas tutar, taziyeleri kabul eder. Bizim Meursault ne yapıyor? Cenazede kahve içiyor, ertesi gün kız arkadaşı Marie ile denize girip, üstüne bir de komedi filmi izlemeye gidiyor. Suç ve Ceza'daki Raskolnikov işlediği suçun ağırlığıyla vicdan azabından yataklara düşüp hummalar içinde kıvranırken, Meursault annesinin cenazesinde sadece "Güneş de ne yakıyor arkadaş" diye terlemeyi dert edinir.
Gelelim o meşhur plaj sahnesine. Olaylar gelişir, kumsalda tekin olmayan bir karşılaşma yaşanır ve Meursault cebindeki tabancayla bir adamı vurur. Neden mi? Nefret ettiği için mi? Derin bir felsefi hesaplaşma veya kan davası yüzünden mi? Hayır. Ter damlası gözüne aktığı ve güneş gözünü aldığı için.Kitabın ikinci yarısı tam bir hukuk komedisidir. Meursault cinayetten yargılanmaktadır ama mahkemede kimsenin cinayeti falan konuştuğu yoktur.
Savcı: "Sayın jüri, bu adam bir canavar! Neden mi? Adam vurduğu için değil, annesinin cenazesinde sütlü kahve içip ağlamadığı için!"
Meursault'un iç sesi: "Acaba mahkeme ne zaman biter, öğle yemeğinde ne yesem... Marie de bugün ne güzel giyinmiş." Meursault, kendi idam davasında bile o kadar sıkılır ki, sanki zorlu bir final haftasında çok çalışıp tüm ezberini unutmuş bir öğrencinin boş sınav kağıdına bakması gibi (yaşayan bilir), kendi hayatına ve yargılanışına yabancılaşır. Toplum ondan "pişmanmış gibi" yapmasını bekler, ama o yalan söylemeye bile üşenir.
KISSADAN HİSSE
Toplum; kurallarına uymayanı, "mış gibi" yapmayayı ve sahte duygu göstermeyeni dışlar. Meursault, toplumun o yazılı olmayan tiyatro kurallarına uymayı reddeden biridir. Hapishanede papaz gelip ona günah çıkartmasını, Tanrı'ya sığınmasını söylediğinde bile "Benim böyle şeylere vaktim yok, zaten hepimiz eninde sonunda öleceğiz" diyerek adamı çileden çıkarır. Kısacası Yabancı, hayata karşı sürekli görüldü atıp cevap vermeyen bir adamın, dünyayla olan o tuhaf ve absürt imtihanıdır.

Çok akıcı bir anlatıma sahip distopik kurgu. Bilim dünyasının içinde barınan ataerkil zihniyetin eninde sonunda kadınları ''ideal kadın'' profiline tamamlayacağı üzerine yazılmış.Kasabadaki kadınların tamamında yavaş yavaş bir hastalık gibi yayılan ''çok titiz olma, evden dışarı çıkmama, sadece eşi ve çocuklarıyla ilgilenme, kendine vakit ayırmama'' davranışlarının örüntüsü kasabaya yeni taşınan Joanna Eberhart tarafından yadırganıyor. O kadınlığına hakaret olarak gördüğü bu idealleştirilmiş davranışların sebebini ararken bize de yer yer güzel sorular sorduruyor. Tavsiye üzerine okumuştum, benden de tavsiyedir.

Fight Club benim için insanın iç dünyasına tutulan karanlık ama dürüst bir ayna gibi. Film, modern toplumun bireyi nasıl yalnızlaştırdığını ve kimliğini elinden aldığını çok net gösteriyor. Karakterin yaşadığı boşluk, rutin ve uykusuzluk aslında hepimizin içinde bir şekilde taşıdığı sıkışmışlık duygusunun sembolü. Tyler Durden ise onun bastırdığı tüm öfkenin, cesaretin ve isyanın bir yansıması. Psikolojik açıdan en çarpıcı yönü, filmin bizi sürekli şu soruyla baş başa bırakması: ‘Ben kimim?’ Karakterin tüketim kültürüne başkaldırışı, aslında toplumun dayattığı değerlerin altında ezilen herkesin sesi gibi. Kavga sahneleri sadece şiddet değil, aynı zamanda özgürleşme arayışının, kendini hissetme ihtiyacının bir dışavurumu.

Sonundaki büyük ters köşe ise filmi bambaşka bir boyuta taşıyor; izleyiciye bilinç ile bilinçdışının nasıl çatıştığını, insanın kendi benliğiyle nasıl savaştığını düşündürüyor. Fight Club, benim için izledikten sonra uzun süre etkisi kalan, insanın hem toplumla hem de kendi zihniyle mücadelesini çok güçlü bir şekilde anlatan bir yapım.