Kitabı okurken en çok hoşuma giden şey günlük hayatta neredeyse hiç sorgulamadığımız davranışları yeniden düşünmeye teşvik etmesi oldu. Yaptığımız tercihlerin ne kadarının gerçekten bize ait olduğu sorusunu farklı örneklerle ele alınıyor. Bu soru ilk bakışta basit görünse de kitap ilerledikçe oldukça rahatsız edici bir hal alabiliyor. Özellikle sosyal medya, markalar ve tüketim alışkanlıkları üzerine yapılan tespitleri ilgi çekici. Çünkü çoğumuz seçimlerimizi tamamen özgür irademizle yaptığımızı düşünsek de, çevremizin, reklamların ve dijital platformların üzerimizde düşündüğümüzden daha fazla etkisi olabileceğini fark ediyoruz. Kitap bu konuda kesin hükümler vermekten çok okuyucuyu düşünmeye yönlendiriyor. Yazarın dili oldukça akıcı. Karmaşık kavramları akademik bir üsluba boğmadan anlatıyor. Bu sayede pazarlama, tüketim psikolojisi veya sosyal medya algoritmaları gibi konulara daha önce ilgi duymamış kişiler bile kitabı rahatlıkla takip edebilir. Okurken bir ders kitabı hissi vermekten çok, günlük hayattan örneklerle ilerleyen bir sohbet havası taşıyor. Kitabın en güçlü yanı bence farkındalık kazandırması. Bir ürünü neden satın aldığımızı, belirli markalara neden bağlandığımızı veya bazı fikirleri neden benimsediğimizi sorgulamaya teşvik ediyor. Okuma bittikten sonra bile insanın zihninde dolaşmaya devam eden sorular bırakıyor. Genel olarak modern dünyada bireyin kararlarının ne kadarının kendisine ait olduğunu sorgulatan, akıcı ve düşündürücü bir kitap. Pazarlama, sosyal medya ve tüketim kültürünün hayatımızdaki görünmez etkilerini merak edenlerin ilgisini çekebilecek harika bir eser...

Eğer bir gün beyninizi bir mikrodalgaya atıp patlamasını izleme şansınız olsaydı, muhtemelen göreceğiniz şey tam olarak Rick and Morty olurdu. Şu ana kadar izlediğim en yaratıcı, en sınır tanımayan yapımlardan biri. Bir diziden ne beklerseniz içinde var; sanki kozmosun tüm sırlarını bir kâseye koyup üstüne de bolca absürtlük sosu dökmüşler.
Dizi; paralel evrenler, zaman çizgisi paradoksları ve kara delikler arasında seksek oynarken sizi birdenbire derin bir varoluşsal çıkmazın ortasında bırakıveriyor. Evrenin devasa boşluğunda, kozmik takvimdeki o komik derecede kısa ve anlamsız yerimizi o kadar radikal bir bakış açısıyla yüzümüze vuruyor ki, bu nihilist tokat insanda bağımlılık yapıyor. Hayata dair dayattığı bu acımasız ama bir o kadar da özgürleştirici perspektif, diziyi sıradan bir animasyon olmaktan çıkarıp bir felsefe dersine dönüştürüyor.
Ve o mizah... Dizi, popüler kültüre, toplumsal normlara, kutsal sayılan her şeye ve ahlaki dogmalara sağa sola cesurca, hatta pervasızca sallıyor. Hiçbir şeye eyvallahı yok! En karmaşık bilim kurgu teorilerini alıp, onları bir uzaylı barındaki tuvalet şakasına meze yapabiliyor. Bu radikal ve zifiri karanlık mizah anlayışı, izleyiciyi hem kahkahalara boğuyor hem de "Buna gülmemeliydim" suçluluğuyla baş başa bırakıyor.
İşin psikanaliz kısmına gelirsek, karşımızda sadece geğiren ve portal açan bir dede ile onun peşinden sürüklenen pısırık bir torun yok:
Rick Sanchez (Nihilizmin Vücut Bulmuş Hali): Rick, adeta evrimini tamamlamış bir Homo Deus gibi tanrıcılık oynarken, aslında her şeyi bilebilecek ve yapabilecek güce sahip olmanın getirdiği o ezici depresyonu iliklerine kadar yaşıyor. Zekası onun en büyük laneti. Çoklu evrenlerde sonsuz sayıda versiyonunuz varken, kendi bireysel acılarınızın veya suç ve ceza kavramlarının ne anlamı kalır ki? Rick, bu sonsuz hiçliğin içinde uyuşarak hayatta kalmaya çalışan, tanrısal gücüne rağmen kendi zihninin zindanından kaçamayan trajik bir figür.
Morty (Masumiyetin Çöküşü): Morty ise sıradan, ergen bir çocuğun adım adım travmalarla nasıl piştiğinin kusursuz bir deneyi. Başlangıçta ahlaki pusulası olan saf bir çocukken, evrenin absürtlüklerine maruz kaldıkça duyarsızlaşıyor, kendi karanlık tarafıyla yüzleşiyor ve o da yavaş yavaş büyükbabasının nihilist çizgisine çekiliyor.

Rick and Morty, zekanızı hafife almayan, beyin kıvrımlarınıza masaj yapan çarpıcı bir başyapıt. Sizi kahkahalara boğarken bir yandan da geceleri "Acaba şu an hangi paralel evrendeki versiyonum daha az acınası durumdadır?" diye tavana baktırmayı başaran nadir işlerden biri.