Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Stonehenge'in en köklü gizemlerinden biri, Sunak Taşı'nın İskoçya'dan Güney İngiltere'ye uzanan 700 kilometrelik yolculuğu nasıl tamamladığıdır. Artık araştırmacılar, bu sorunun cevabının bir kısmını bulduklarını düşünüyorlar; görünüşe göre, taşın taşınmasına bir buzul yardım etmiş olabilir.
Anıtın merkezinde yer alan altı tonluk devasa kumtaşı levhasının, yaklaşık 5000 yıl önce Salisbury Ovası'na ulaştığı düşünülüyor. Önceki çalışmalar taşın kökenini Kuzeydoğu İskoçya'ya dayandırmıştı ancak böylesine devasa bir mesafeyi nasıl aştığı sorusu uzun süre cevapsız kalmıştı.
Cinsel yamyamlık; bir canlının çiftleşme sırasında, öncesinde veya sonrasında partnerini yemesi davranışıdır. Canlılar arasında nadir bir davranıştır...
Evrim Ağacı üyeliği tamamen ücretsiz ve sitemizi çok daha etkili, interaktif ve keyifli bir şekilde kullanmanızı sağlayacak. Üye değilseniz, birkaç saniyede üyelik oluşturabilirsiniz! Üyeyseniz de giriş yapmanızı tavsiye ederiz.
Agrostemma githago, Caryophyllaceae (Karanfilgiller) familyasına ait tek yıllık otsu bir bitki türüdür. Mor-pembe çiçekleriyle tanınır ve geçmişte tahıl tarlalarında yaygın olarak görülmesine rağmen modern tarım uygulamaları nedeniyle birçok bölgede azalmıştır. Avrupa ve Batı Asya kökenli olan bu tür, tohumlarının zehirli bileşikler içermesi nedeniyle insanlar ve hayvanlar için dikkat gerektiren bir bitkidir.
Dünya'nın dış çekirdeğinde, Pasifik Okyanusu'nun yaklaşık 2.250 kilometre altında akan erimiş demir nehri, beklenmedik bir şekilde yön değiştirerek bilim insanlarını şaşırttı.
Elde edilen bu gözlem, Dünya'nın manyetik alanını üretmede kilit bir rol oynayan sıvı dış çekirdeğin davranışlarına dair yeni içgörüler sağlıyor. Bu manyetik kalkan olmasaydı, gezegenimiz Güneş radyasyonuna oldukça tehlikeli bir şekilde maruz kalırdı.
Evrim Ağacı okurlarına yeniden selam! Kozmik Zihin ekibi olarak bu kez mutfağımızdan eksik olmayan, çok basit görünen ama arkasında muazzam bir evrimsel ve biyolojik hikaye barındıran o meşhur soruyla karşınızdayız: Tavuklar neden yumurtalar?
Tüm Reklamları Kapat
Bu soruyu kime sorsak muhtemelen "Üremek için, civciv yapmak için," cevabını alırız. Ama işin aslı tam olarak öyle değil. Gelin, şehir efsanelerini bir kenara bırakıp doğanın bu harika mekanizmasına Kozmik Zihin gözünden bakalım.
Büyük Yanılgı: Horoz Olmadan Yumurta Olmaz mı?
Açık konuşalım, toplumda hâlâ pek çok insan tavukların sadece horozlarla çiftleştikten sonra yumurtladığını düşünüyor. Bu tamamen yanlış.
Tavukların yumurtlaması, aslında memeli hayvanların (ve insanların) yaşadığı ovülasyon (yumurtlama) döngüsünün kuşlardaki karşılığıdır. Dişi bir tavuk, çevresinde hiçbir horoz olmasa bile ergenliğe ulaştıktan sonra düzenli olarak yumurta üretir. Kahvaltıda yediğimiz o yumurtalar, horoz tarafından döllenmemiş, yani içinden hiçbir zaman civciv çıkmayacak olan saf yumurta hücreleridir. Horoz sadece o yumurtanın "civcivli" olmasını sağlar, yumurtanın kendisini değil.
Tüm Reklamları Kapat
Peki Neden Neredeyse Her Gün Yumurtluyorlar?
İşte işin içine Evrim ve Yapay Seçilim burada giriyor. Tavukların atası olan Güneydoğu Asya’daki yabani orman tavukları (Red Junglefowl), doğada yılda sadece 10-15 tane yumurtlardı. O da sadece havaların ısındığı, yiyeceğin bol olduğu üreme mevsimlerinde olurdu.
Ancak insanoğlu yaklaşık 8-10 bin yıl önce tavukları evcilleştirmeye başladığında her şey değişti. İnsanlar, genetik olarak "daha çok yumurtlayan" tavukları seçip onları çoğalttılar. Binlerce yıl süren bu yapay seçilim ve modern hayvancılıktaki besin bolluğu sayesinde, günümüzdeki çiftlik tavukları yılda 300'den fazla yumurta üretebilecek birer "biyolojik fabrika" haline geldi.
Süreci Tetikleyen Ne?
Tavukların yumurtlama mekanizmasını asıl yöneten şey ışık ve hormonlardır.
Gözlerinden giren gün ışığı, beyinlerindeki hipofiz bezini uyarır ve yumurtalık hormonlarını harekete geçirir. Bu yüzden tavuklar yazın (günler uzunken) çok daha fazla yumurtlar, kışın ise bu hız düşer. Bir yumurtanın tavuğun içinde sıfırdan oluşup dışarı çıkması yaklaşık 24-26 saat sürer. Yumurta dışarı çıktıktan kısa bir süre sonra beyin yeni bir sinyal gönderir ve sonraki yumurtanın üretimi başlar.
Özetle;
Tavuklar horoza ihtiyaç duymadan, tamamen biyolojik hormonal döngülerinin bir parçası olarak yumurtlarlar. Bizim bugün her sabah masamızda bulduğumuz o bolca yumurta ise doğanın değil, insanlığın binlerce yıllık evrimsel mühendisliğinin (yapay seçilimin) bir sonucudur.
Kozmik Zihin ekibi olarak keyifli okumalar dileriz. Merakınız ve bilime olan sevginiz hiç bitmesin![1]
Kaynaklar
UW-Madison Kanatlı Hayvan Bilimi Uzmanları. University Of Wisconsin-Madison (Division Of Extension). Alındığı Tarih: 19 Haziran 2026. Alındığı Yer: Extension
| Arşiv Bağlantısı
La Mettrie, bu eserini 18. yüzyılda anonim olarak yayımlamasına rağmen, Makine İnsan yazıldığı günden itibaren yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. “İnsan bir makinedir” görüşü, özellikle ruhun ölümsüzlüğüne ve tanrısal yaratılışa inananlar tarafından sert biçimde eleştirilmiştir. Zira bu düşünce, Tanrı’ya, ruhun varlığına ve özgür iradeye yer bırakmıyordu. Materyalist ve hazcı bir etiği savunduğu için, birçok kişi onun fikirlerinin ahlaki yozlaşmaya yol açacağını düşünmüştür. La Mettrie’ye göre erdem, acıdan kaçma ve haz alma ilkesine dayanıyordu. Bu yaklaşım, geleneksel ahlak anlayışıyla taban tabana zıttı. La Mettrie, bu radikal fikirlerini, kendisinden önceki düşünürlerin görüşlerini sentezleyerek temellendirir. Özellikle Descartes ve Locke’un etkisinden yola çıkarak, insanın ruhsuz bir makine gibi işlediğini ileri sürer. Bu iddialarını ise ampirik gözlemlerine dayandırır; çünkü kendisi her şeyden önce bir hekimdir. Makine İnsan’ın bazı bölümlerinde, insana yakın canlıların beyin yapılarından söz eder ve bunu oldukça anlaşılır, hatta yer yer dikkat çekici bir üslupla dile getirir. Bugün hâlâ önemini koruyan Makine İnsan, yalnızca 18. yüzyılın değil, günümüz düşünce dünyasının da etkili eserlerinden biridir. La Mettrie’nin insanı doğanın bir parçası olarak görmesi ve zihinsel süreçleri bedensel işlevlerle açıklaması; nörobilim, psikoloji ve evrimsel biyoloji gibi çağdaş bilim dallarının yaklaşımlarıyla örtüşmektedir. Günümüzde insan zihnini açıklamak için artık ruh kavramına ihtiyaç duyulmaması, La Mettrie’nin sezgisel olarak öne sürdüğü fikirleri doğrular niteliktedir. Her ne kadar döneminde dışlanmış olsa da, Makine İnsan fikri, insanı anlamamızda bilimsel düşüncenin önemine dikkat çeker.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.
Kreosus
Kreosus'ta her 50₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.
Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.
YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.
Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı
görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim
Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç
katın.
Evrim Ağacı'nın bilim iletişimine katkı sağlamanın en kolay yolu: Evrim Ağacı Premium!
Bu yıl sayfamızda gezdiniz.
Evrim Ağacı olarak, bilimin ulaşmadığı hiçbir köşe bırakmamak üzere çalışmaya devam ediyoruz. Ama hedeflerimize ulaşabilmek için sizin gibi bilimseverlerin desteğine ihtiyacımız var. Evrim Ağacı, hiçbir dış kaynağın desteği olmadan, neredeyse tamamen sizlerin katkılarıyla yola devam ediyor. Türkiye'ye bilimin ateşini yazmamıza yardım edin! Tek seferlik destek olun veya daha iyisi, aylık destekçilerimiz
arasına şimdi katılın.
"Tek başımıza ne az, hep birlikte ne çok şey başarabiliriz!" Helen Keller
Bilim İçin 30 Saniyeniz Var mı?
Evrim Ağacı, tamamen okur ve izleyen
desteğiyle sürdürülen, bağımsız bir bilim oluşumu.
Ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği oluşturmanın çok sayıda
avantajından
biri, sitedeki reklamları %50 oranında azaltmak (destekçilerimiz arasına katılarak
reklamların %100'ünü kapatabilirsiniz). Evrim Ağacı'nda geçirdiğiniz zamanı
zenginleştirmek için, sadece 30 saniyenizi ayırarak üye olun (üyeyseniz, giriş
yapmanızı tavsiye ederiz).
/evrimagaci.org/public/images/icons/flame-emoji.gif){kind=icon}
/evrimagaci.org/public/images/agora-icon.png){kind=icon}
/profile/4d1aeb36-ff28-40a3-ab1e-dfe33190e93d.png){kind=small}
/content/cf7b2470-fa58-4298-8572-d361c4f09b65.jpeg)
/old/profile_images/c2hUSiLU8XsQHQABExafSm2mQt1TYAo3.jpeg){kind=small}
/evrimagaci.org/public/images/misc/group-of-people.png)
/profile/f01dc71e-0bbb-4ceb-8be6-af5f0acd0687.jpeg){kind=small}
/content/704fcb2b-631e-42e1-820e-09e1fd635054.jpeg)
/profile/8a85569e-ff8a-4b4f-a998-0340ae21ca81.png){kind=small}
/profile/8a85569e-ff8a-4b4f-a998-0340ae21ca81.png)
/qna/ce416901-0d53-4346-8bc0-6f3392a9713f.jpeg)
/profile/bc34b006-96cc-469b-9693-7d49437ae311.png){kind=small}
/mi/34fa62b0-ce6a-4344-9e3a-7bbd0bf583df.png)
/profile/ff55e4da-ea04-4e03-9c7f-786ab3c2a11d.jpeg){kind=small}
/mi/e8c3bf08-5e47-4637-97ee-d4c41f5956fc.jpeg)
/profile/88b78c8b-5d1a-456c-b064-ed8c2f165f4c.jpeg){kind=small}
/profile/37f26ac92b52d4b1fc6c287a2c379540.jpeg){kind=small}
/store/product/920cd6ca-08ad-48a0-b784-8e0fbb83ab10.jpeg)
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}