Merhaba

Bilimsel metinlerde içerik kadar, içeriğin nasıl yapılandırıldığı da önemlidir. Bir metnin kavramsal yoğunluğu, cümle yapısı ve dilsel düzeni; yalnızca anlatım biçimini değil, aynı zamanda hedef kitlesini ve akademik düzeyini de belirler. Bu bölümde ele alınan konu, hem kuramsal arka planı hem de analitik yaklaşımı gerektirmesi bakımından sistemli bir çerçevede değerlendirilmektedir. Metnin dili, terminolojik hassasiyet ile anlaşıla bilirlik arasında bir denge kurmayı amaçlamakta; böylece hem bilimsel tutarlılığı hem de kavramsal açıklığı korumayı hedeflemektedir.^[1]

Karakter Sayısı: 2373

Metindeki toplam harf, rakam ve noktalama işaretlerinin sayısıdır (boşluklar dahil).Metnin fiziksel uzunluğunu gösterir. Kısa bir akademik metin ya da blog yazısı boyutunda.

Hece Sayısı: 860 Metindeki toplam hece sayısıdır. Okunabilirlik hesaplamalarında kullanılırHece sayısı arttıkça metin genelde daha zorlaşır.

Kelime Sayısı: 332Toplam kelime adedi. Oldukça kısa,orta uzunlukta bir metin. Bir makalenin giriş kısmı uzunluğunda.

Cümle Sayısı: 24 .Toplam cümle adedi. Bu veri, okunabilirlik hesaplamasında kullanılır.

Paragraf Sayısı: 13.Metin 13 paragraf halinde yazılmış. Paragraflar kısa tutulmuş bu iyi bir şey.Okuyucu için sindirilebilir bir yapı.

Ateşman Skoru: 58.65 (Orta) Türkçe için geliştirilmiş bir okunabilirlik ölçüsüdür. Cümle uzunluğu ve hece sayısına göre hesaplanır.58.65 = Orta zorluk. Akademik ama boğucu değil Lise son,üniversite düzeyi için uygun. Ne çok sade ne çok teknik.

YOD Skoru: 15.07 (Lisans) Metnin eğitim düzeyine karşılık gelen tahmini okuma seviyesi.15 civarı lisans düzeyi. Metin, üniversite öğrencisi seviyesinde anlaşılabilir. Tez için uygun bantta.

Okuma Süresi: 1 dk 23 sn. Ortalama bir okuyucunun sessiz okuma süresi. Bu da metnin kısa olduğunu gösterir.

Konuşma Süresi: 2 dk. 4 sn. Metni normal hızda sesli okursan yaklaşık bu kadar sürer. Sunum için iyi bir ölçü.

Hikayeli Konuşma Süresi: 2 dk 48 sn. Daha yavaş, vurgu yaparak anlatırsan bu kadar sürer. Yani metin sunum için 3 dakikalık bir içerik.

El Yazım Süresi: 17 dk 34 sn. Metni elle yazarsan tahmini süre. Akademik olarak bir önemi yok ama uzunluk hakkında fikir verir.

Kullanılan Görsel Sayısı: 0 Metinde hiç görsel yok. Akademik metin için normal. Popüler yazı için biraz eksik olabilir.

Tavsiye Edilen Görsel Sayısı: 1.Sistem, metnin daha iyi anlaşılması için 1 görsel öneriyor. Özellikle bilimsel içerikte bir şema ya da grafik iyi olurdu demek.

Ortalama Cümle Uzunluğu (Kelime): 13 Her cümlede ortalama 13 kelime var. Bu çok iyi bir denge.Akademik metinlerde ideal aralık 12–18’dir.Seninki kontrollü.

Ortalama Cümle Uzunluğu (Karakter): 98 Her cümle ortalama 98 karakter. bu da orta uzunluk demek. Ne paragraf gibi cümle kurmuşsun ne de tek kelimelik ifadeler.

En Kısa Cümle: 1 kelime muhtemelen “Evet.” ya da benzeri bir vurgu cümlesi var. Bu tür kısa cümleler ritim kazandırır.

En Uzun Cümle: 22 kelime Bu makul. 30+ kelimelik cümleler zorlayıcı olurdu.

Ortalama Kelime Uzunluğu: 6 harf. Bu biraz akademik dile işaret eder. Günlük konuşmada 4,5 harf ortalamadır. Yani kavram kullanmışsın ama aşırı teknik değil.

Kelime Sayısı (Yayıncı): 339 Farklı sistemin hesapladığı kelime sayısı. Noktalama farkı yüzünden küçük sapma olabilir. Normal.

Eşsiz Kelime Sayısı: 240.Toplam 332 kelimenin 240’ı farklı. Bu yüksek kelime çeşitliliği demek. Tekrar yok. Akademik derinlik varama çok yüksek olursa akıcılık düşebilir. Seninki dengeli.

Boşluksuz Karakter Sayısı: 2034 Boşluklar çıkarıldığında kalan karakter sayısı. Teknik bir veri.

Sayfa Sayısı: 1 .Standart formatta yaklaşık 1 sayfa.

Sonuç olarak Orta zorlukta., lisans seviyesinde, cümle uzunluğu dengeli,kelime çeşitliliği yüksek. Akademik ama aşırı ağır değil. Önemli olan metnin yazılma amacı bence. Umarım açıklaya bilmişimdir.

Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle çevremizde var olan ısı, basınç, kimyasal, koku, tat, ses, ışık gibi uyaranların farklı formlara sahip uyaranlar olduğunu ve her bir çeşit uyaranı algılayabilen, değerlendirip ona göre tepki oluşturabilen canlılar olarak evrimleştiğimizi anlamamız gerekiyor.

Dünyada ilk canlı formları ortaya çıkmadan önce bile cansız kütleler ışığa, kimyasal yapısına, basınca, ısıya göre tepkimeler gerçekleştirip başka yapılara dönüşüyordu. Bize göre uyaran olan bu farklı formlar zaten yeryüzünde değişimin temel faktörleriydi. Dolayısıyla canlılığın ortaya çıkmasıyla beraber en basitinden tek hücreli canlılar bile kimyasallara ya da ışığa göre tepki gösterebiliyorlardı. Böylece diyebiliriz ki canlılığın evrimi temel yaşam formlarının uyaranlara gösterdiği tepkiyi merkeze alarak hareket etmesiyle şekillendi.

Karmaşık sinir ağı olan memelilere gelecek olursak bu canlıların ataları bile uyaranlara göre tepki gösterebilecek reseptörler içeriyordu. Bu reseptörler basınç algılayan baroreseptörler, ısı algılayan termoreseptörler, tat ve koku algılayan kemoreseptörler, ışığı algılayan fotoreseptörler, ses dalgalarını algılayan titreşim reseptörleriydi. Uyaranların bu reseptörlere gelmesiyle beraber uyarı oluşturmaları çok basit elektrolit değiştokuşları ile ilkel reaksiyonlar olmakla beraber reseptörlerin hepsi elektrik sinyali oluşturmakla merkeze bağlanmaktaydı. Fakat doğal seçilim mekanizmasında bu merkezde en iyi koordinasyonu kuran, en iyi tepkiyi oluşturan canlılar yaşamaya devam etti ve bugünkü kompleks yorumlama mekanizmasına sahip büyük beyinli canlılar türedi.

Bu beyinler nörologlar tarafından çeşitli bölgelere bölünmüştür. Çoğu memelide bölünen alanlar morfolojik açıdan benzerlik gösterir. Ve bu alanlar hem birbiriyle bir network'e sahip hem de kendi içinde değerlendirme yapısına sahiptir. Organlardan birindeki bir reseptörden gelen elektirik sinyallerinin sinir hücreleri aracılığıyla ilgili beyin alanına ulaştığında orada yorumlandığını ve cevap geliştirildiğini biliyoruz. Keza aynı şekilde beyne yerleştiren bir elektrot yardımıyla aynı alanı uyarırsanız benzer yorumlamayı elde edebilirsiniz. Beynin karmaşık sinir yapısı dolayısıyla bu networkler kabaca açıklanmış olmakla beraber nokta atışı analizler yapılamamaktadır.

Reseptörlere gelen uyaranların oluşturduğu aksiyon potansiyellerinin beyindeki bağlandıkları ilgili yorumlama bölgesinde karmaşık networkler aracılığıyla tepki oluşturduğuna emin olabiliriz. Basit bir örnekle göze gelen bir cisim olduğunu düşünürsek ve oluşan bir ışık fotoreseptörler ile optik sinirde uyarı oluşturur. Optik sinir beyin oksipital bölgesine gider. Burada cismin konumu, açısı, hızı, şekli hesaplanır ve karmaşık bir network ile beynin somatik alanlarını uyararak oradan bir motor hareket gelişir ve kişi elini gözüne götürerek refleksif bir şekilde gözünü korumuş olur.

Bu yüzden beyin tam mikrokosmosdur ve beyin impulslarını anlamlandırma hakkında alansal olarak cevaplandırılabilir fakat karmaşık ağlarda kaybolduğumuz için net, nokta atışı cevap verilememektedir.