Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
1,000 ATP Ödüllü Soru: CRISPR Teknolojisi hakkında ne düşünüyorsunuz? Hemen cevapla! 500 ATP Ödüllü Soru: Evrendeki dairesel hareketler ile zaman olgusunun oluşumu arasında bağlantı var mıdır? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat
Kafana takılan neler var?
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Harun Reşit Kaykı
Üye 6 gün önce
Devletin okullara güvenlik önlemi almasının önemli olduğunu bunu nasıl yapacağını aynı şekilde aileler çocukları böyle saldıran kişilerden olmaması için nasıl bir yol izlemeli?
133 görüntülenme
5
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
Evrim Ağacı
Çeviren 15 Ocak 2003
Sarmal gökadalarda, genç yıldızlardan oluşan görkemli kıvrımlı kollar ile yıldızlararası gaz ve toz, şişkin bir gökada çekirdeğinin çevresinde bir disk içinde döner. Eliptik gökadalar ise daha sade görünür: çoğunlukla yaşlı yıldızların rastgele dağıldığı, gaz ve tozdan da büyük ölçüde yoksun sistemlerdir. Bu yüzden gökbilimciler, yaklaşık 49 milyon parsek uzaktaki genç bir eliptik gökada olan NGC 1700'de, yaklaşık 28.000 parsek genişliğinde dönen bir disk halinde çok milyon derecelik sıcak gaz bulunduğuna işaret eden kanıtları bulunca heyecanlandı. Bu kanıtlar, yörüngede çalışan Chandra Gözlemevi'nin kaydettiği verilere dayanıyor. Chandra'nın keskin NGC 1700'ün X-ışını görüntüsü yukarıda görülüyor. Kütleçekimi dengeleyen bu X-ışını sıcak diskinin dönmesi (şimdiye dek keşfedilmiş türünün en büyüğü), bu sahte renkli görüntüde gökadaya belirgin, kutu biçimli bir profil kazandırıyor. Diskin kökenine dair kuramlar, NGC 1700'ün kozmik ölçekte bir gökada birleşmesinin ürünü olabileceğini söylüyor; belki de bir sarmal gökada ile bir eliptik gökadanın çarpışıp kaynaşmasıyla. NGC 1700, akıp giden Eridanus (Irmak) takımyıldızı yönünde, küçük teleskoplarla da güçlükle seçilebiliyor.
0
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İsmail Töre
İsmail Töre
20.0K UP
6 gün önce
Yunanistan’da denizin dibinden çıkan meşhur Antikiteira düzeneği var ya, hepimiz onu antik çağın astronomik saati diye biliyoruz; gökyüzünü izlemek için yapılmış ilkel bir takvim diyoruz. Ama olayın çok daha farklı bir boyutu olabilir.

İşin mekanik ve mühendislik tarafına bakarsan, o dönemin teknolojisiyle o kadar kusursuz dişlileri kesmek ve milimetrik hesaplarla birbirine bağlamak sadece Ay tutulmasını bulmak için gereksiz bir efor gibi duruyor.

Sonuçta o dönemde bunları çıplak gözle yapabilenler zaten vardı. Bence bu alet gökyüzünü izlemekten ziyade gelişmiş bir coğrafi veri bankasıydı ve dönemin elit denizcilerinin okyanus ötesi gizli rotaları hesaplamak için kullandıkları çevrimdışı bir GPS cihazıydı.

İşin en tuhaf tarafı, o paslı çarkların geçiş oranlarında bildiğimiz Ay ve Güneş döngülerinin dışında bugün bile tam çözülemeyen bazı sayı dizilimleri var. Bu da gösteriyor ki mekanizma sadece bilinen gezegenleri değil, belki de unuttuğumuz farklı kozmik döngüleri veya kayıp kara parçalarını hesaplıyordu.

Dışarıdan bakınca antik çağdan kalma bir hesap makinesi gibi geliyor ama o dişli yapısındaki matematiksel deha, tarihin bir noktasında üst düzey bir navigasyon teknolojisinin var olup sonra tamamen sulara gömüldüğünü düşündürüyor.

51 görüntülenme
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Betül Doğruyol
Betül Doğruyol
2,035 UP
İnceleyen 3 Mart 2022
Birçok merak ettiğim konuda bana açıklık getiren kişidir kendisi. Bir nevi kendimi sorgulamamı ve düşünmemi sağladı.
Youtube Kanalı
9.1/10
(801 Kişi)
Puan Ver
@DiamondTema
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
10
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Erdem Cırık
Erdem Cırık
1,118 UP
İnceleyen10 49 dakika önce
Bir süredir "AI dünyayı ele geçirecek" muhabbetlerinin ötesinde, bu teknolojiyi gerçekten nasıl köle gibi çalıştırabileceğimizi dert edinen biriyim. Bu dert beni, zaman-para takası döngüsünü kırmak üzerine teknik bir el kitabı yazmaya itti: The AI Mint.

Evrim Ağacı topluluğuna bunu özellikle açmak istedim çünkü buradaki kitle, adaptasyonun ne demek olduğunu en iyi bilen grup. Geleneksel kariyer modelleri çöküyor; artık olay AI ile sohbet etmek değil, o işi 24 saat boyunca otonom olarak yürütecek sistemler kurmak.

Kitapta neyi, neden anlattım? Kısaca geçeyim:

Zaman Takasını Bitirmek: "Stop Trading Time for Money" felsefesini teknik bir zemine oturttum. Vaktini satarak zenginleşmek matematiksel olarak imkansız hale geliyor. Yerine Agentic AI ordusu kurmayı hedefliyoruz.

n8n ve Altyapı: Zapier gibi paralı ve kapalı sistemlere mahkum kalmak yerine, kendi otomasyon sunucularımızı (n8n & Python) nasıl host edebileceğimizi ve farklı modelleri (Claude, Gemini, GPT) birleştirip "hibrit bir zeka" oluşturmayı gösterdim.

Otonom İçerik ve E-Ticaret: Bir videoyu 30 viral parçaya bölen iş akışlarından, pazar analizini kendi yapan botlara kadar 150’den fazla teknik tutorial hazırladım.

Açıkçası orta sınıfın eridiği bu yeni ekonomide iki seçenek var: Ya algoritmanın yönettiği tarafta kalacağız ya da algoritmanın sahibi olacağız. Ben bu kitapta "sahip olma" tarafının teknik blueprint'ini çıkarmaya çalıştım.

Üzerinde çok ter döktüğüm, "hadi artık şu AI'yı çalıştıralım" dediğim bir iş oldu. Teknik detaylara girmek isteyen, n8n veya otonom ajanlar üzerine kafa yoran herkesin yorumlarını ve eleştirilerini bekliyorum.

Gelecek, otonom sistemleri kuranların olacak.
Kitap
10.0/10
(1 Kişi)
Puan Ver
150+ Business Models for Young Entrepreneurs in 2026: Agentic AI, n8n, and Future Money-Making Strategies
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı üyeliği tamamen ücretsiz ve sitemizi çok daha etkili, interaktif ve keyifli bir şekilde kullanmanızı sağlayacak. Üye değilseniz, birkaç saniyede üyelik oluşturabilirsiniz! Üyeyseniz de giriş yapmanızı tavsiye ederiz.

Ferit Görür
Ferit Görür
216.7K UP
Çeviren 5 gün önce 3 dk.

Dünyadaki diğer tüm ülkelerle kıyaslandığında, iklim krizinin yol açtığı ekonomik kayıpların en büyük yükünü ABD çekiyor. Görünen o ki, bu durum gelecekte de böyle devam edecek.

Bu çarpıcı sonuç, bilim insanlarının büyük fosil yakıt salıcılarının neden olduğu ekonomik kayıp ve hasarları hesapladığı, Stanford Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırmaya dayanıyor.

4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Söz
Evrim Ağacı
Alıntıyı Ekleyen 18 Ocak 2019
Olağanüstü iddialar, olağanüstü kanıtlar gerektirir.
Kaynak: Söz, sıklıkla Carl Sagan'a atfedilse de, aslen Marcello Truzzi tarafından söylenmiştir. (Evrim Ağacı)
Bu alıntı Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
26
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
2
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Batuhan Özçiftçi
Seslendiren 26 Şubat 2022 7:32
Daha önce şu lâfı duydunuz mu: Peki ya şu tür bir lâfı:
109
Hekimbasi Center
Hekimbasi Center
21.5K UP
Etkinliği Ekleyen 1 hafta önce İstanbulÜcretsiz27 Nisan
HECAS Spring 2026 Seminar Series STEVEN MITHEN
27 Nisan 2026 10:00 tarihinden 29 Nisan 2026 17:00 tarihine kadar.

Türkiye’de disiplinler arası akademik etkileşimi teşvik etmek amacıyla kurulan Hekimbaşı Center for Advanced Studies (HECAS), 2026 Bahar Dönemi kapsamında uluslararası düzeyde seçkin bir akademisyeni İstanbul’da ağırlıyor.

📌 Steven Mithen (University of Reading)
Sound, Symbol, and the Evolution of the Mind
📅 27–29 Nisan 2026
📍 Hekimbaşı Av Köşkü, Ümraniye

İnsan zihninin evrimi, dilin kökeni ve müziğin bilişsel gelişimdeki rolü üzerine odaklanan bu yoğunlaştırılmış seminer, sınırlı sayıda katılımcıyla gerçekleştirilecektir.

Seminer, günde 6 saatlik oturumlar halinde, üç gün sürecek şekilde planlanmıştır. Katılımcılar için önceden okuma materyalleri paylaşılacaktır.

🎓 Hedef kitle: Yüksek lisans ve doktora öğrencileri, akademisyenler ve doktora sonrası araştırmacılar
🌍 Seminer dili: İngilizce
💸 Katılım: Ücretsiz
🚐 Ulaşım ve öğle yemekleri HECAS tarafından karşılanacaktır

Başvurular HECAS web sitesi üzerinden yapılmaktadır:
🔗 https://hekimbasi.center

Devamını Göster
2
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

İlhan Taşlı
Fizik İle İlgilenen 26 Şubat 2025 Sen de Cevap Ver

İlk iş her iki cismin kütlesini karşılaştırmak ve sonrasında olası senaryolar üzerinde durmak gerektiği çok açık. Ton 618; 66 milyar Güneş kütlesi, Sagittarius A; 4 milyon Güneş kütlesi kadar, bu durumda Ton 618, 16.500 kat daha fazla kütleye sahip. Bu gerçekten çok ciddi bir fark ve kısa-orta-uzun vadede çok ciddi sonuçları olabilir.

Öncelikle Ton 618'e baktığımızda ne görüyoruz; ışığı yaklaşık 10,4 milyar yıl öteden geliyor, demek ki erken dönem galaksilerden birisi, merkezdeki ultra kütleli karadeliğin beslenmesinden kaynaklanan jet akımları ve radyasyon aşırı ışımasına neden oluyor (Güneş parlaklığının yaklaşık 140 trilyon katı), bu kümelenmiş ve merkezi aşırı parlayan aktif yapılara, galaksi demek yerine, "kuasar" olarak tanımlıyoruz.

Bu devasa kütlenin nasıl oluştuğu hakkında bazı hipotezler vardır, bana en yakın ve mantıklı gelen, Hidrojen Kümesi Hipotezidir. Bu hipoteze göre; evrenin erken dönemlerinde bolca bulunan hidrojenin çok yoğun bulunduğu kümelerin içe çökerek, yıldız oluşumuna fırsat bulamadan dev karadeliklere dönüşmesidir. Kütlenin aşırılığı, klasik anlamda bildiğimiz galaksi oluşumlarını zorlaştırır, kendine yakın olan malzemeyi hızlıca kendine çeker ve akresyon diski oluşturur. Diskin aşırı hızlarda dönmesi ışımayı artırır ve ışık hızına yakın plazma jetleri üretir. Bu durum belli bölgelerde yıldız oluşumlarını engellediği ve oluşan varsa da yok ettiği gibi, belli bölgelerde gaz birikimlerini hızlıca sıkıştırarak yıldız oluşumlarını hızlandırabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Sagittarius kütlesini birdenbire Ton 618 kütlesi yapalım ve olası senaryolar neler olabilir ona bakalım: Kısa vadede en şiddetli etkileri karadelik yakınında olanlar yaşayacaktır. Hızlıca yörünge dengeleri bozulacak ve pek çoğu karadeliğe çekilecektir. Bu aynı zamanda karadeliğin beslenmesi ve kütle artışına devam etmesi demek ve elbette yukarıda bahsettiğimiz akresyon diskinin şiddetli plazma jetlerine sebep olması, dolayısıyla galaksimizin kuasar benzeri bir yapıya dönüşmesi anlamına da gelecektir. Plazma jetlerinin oluşması bizim olduğumuz taraftan oldukça şenlikli ve parlak bir manzaraya neden olur.

Peki bize ne olacak? Kısa vadede ciddi sorunlar yaşayacağımızı sanmıyorum. Çünkü bizi galaksi yörüngesinde tutan mevcut karadeliğin kütlesinden ziyade, galaksinin total kütlesidir. (Galaksimiz yaklaşık 1,5 trilyon Güneş kütlesidir). Merkezden 26.000 ışık yılı uzakta olduğumuzu hesaba katarak, bu devasa kütlenin Genel Görelilik (uzay-zaman bükülme etkileri) açısından değerlendirebiliriz.

Karadeliğin neden olduğu uzay-zaman eğriliğine göre, yörünge hızımızı değerlendirelim.

Tüm Reklamları Kapat

: Kütle çekim sabiti , : =, : ışık yılı= , =

Verileri yerine koyduğumuzda olur.

İyi ama biz şu anki halimizle zaten ile dönüyoruz. Merkezdeki kütle artışına göre dengeli bir yörünge için daha hızlı dönmemiz gerekmez mi? Yörünge hızımız daha yavaş çıktı çünkü; karanlık madde etkisi ve galaksinin toplam kütlesini hiç hesaba katmadık.

O halde başka bir veriye daha bakalım, yani karadeliğe en azından kısa ve orta vadede hızlıca çekilmeden minimum kararlı yörünge uzaklığı ne olabilir (karanlık madde ve total kütleyi dikkate almadan)? Öncelikle Schwarzschild Yarıçapı hesaplanmalı, yani karadeliğin olay ufku sınırı, bu sınıra ulaşırsak tekillikten kaçmamız zaten imkansız.

Formüldeki sembollerin değerleri yukarıda verilmişti ve değerler yerine konulduğunda ışık yılı çıkar. Olay ufku diye ben buna derim 0,021 ışık yılı, yaklaşık 199 milyar km. Güneş Sisteminin gezegenlere göre yarı çapı 4,5 milyar km olduğunu düşünürsek, rakamın büyüklüğü ortadır. Şimdi, minimum karalı yörünge sınırı:

ışık yılı. 26.000 ışık yılı ile kıyaslandığında kararlı yörünge sınırında ciddi bir sorun gözükmüyor.

Konuyu uzun vadede değerlendirirsek; özellikle merkezde meydana gelen aşırı kaotik durum zamanla galaksinin uzak köşelerini de etkileyecektir. Komşu takım yıldızların ve hatta gezegen sistemlerinin düzenlerinde dengesizlikler yaşanması kaçınılmaz olurdu. Bu büyük kütle en başından beri Samanyolu merkezinde olsaydı, günümüzdeki galaksi yapısının oluşması imkansız olurdu. Şu an 10,4 milyar ışık yılı ötede gördüğümüz manzaranın bir benzeri bizim galaksimizde yaşanırdı. Elbette şu an bu kuasar ne durumda tam olarak bilmemiz imkansız. Belki de Ton 618 çevresindeki tüm kütleyi yutarak tek bir karadelik haline dönüşmüştür.

7
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

YouTube, Evrim Ağacı tarafından hazırlanan içerikleri video yoluyla öğrenmenin en iyi yolu! Ayrıca kanalımızda birçok bilim insanıyla röportajlarımızı, çeşitli deney gösterilerini ve diğer bilim içeriklerimizi bulabilirsiniz.

Daha Fazla İçerik Göster
Gündem
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Eğer Hiroshima ve Nagasaki'yi öngörebilecek olsaydım, denklemimi 1905'te yırtıp atardım."
Albert Einstein
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)