Bu sorunun cevabı yüzyıllardır farklı cevaplanıyor. Antik Yunan'dan tutun günümüze kadar birçok filozof; ahlakı kendi düşünceleriyle açıklamaya çalışmış, dolayısıyla günlük yaşantısından ilham almıştır. Bu nedenle de ahlak tanımlamaları farklılık göstermektedir.
Öncelikle ahlakı tanımlamak gerekir. Ahlak, bazılarına göre bir sorumluluk, bir ödevdir; bazıları içinse bir kuruntudur. İki zıt düşünceden bahsedelim, ödev ahlakı ve köle ahlakı.
Immanuel Kant, ödev ahlakını bir zorunluluk olarak görmektedir, öyle ki herhangi bir çıkar gözetmeksizin birey "doğru" olanı yapmak zorundadır, örneğin yalan söylemek "kötü" bir eylemse sonuçtan bağımsız olarak yalan söylenilemez. Bir sistem kurmuştur Kant, doğadan ve günlük yaşamdan maalesef uzak. Sıradaki düşünce sistemimiz ise Nietzsche'ye ait, köle ahlakı. Bu düşüncede ise ahlak, yüzyıllar boyu hınç kavramı üzerinden açıklanmıştır. Diğer bireylerin davranışları hınç duyulduğu için eleştirilmiştir ve dolayısıyla bu, aslında pek de "doğru" olmayan, ahlak sistemi doğmuştur.
Sorunuzu cevaplamaya gelince: Ahlakın sonradan mı edinildiği yoksa doğuştan mı var olduğu hakkında Paul Bloom ve Karen Wynn tarafından Yale Üniversitesi'nde 2007 yılında yürütülmüş önemli bir araştırma vardır. Bu araştırmaya göre bebekler, kukla gösterisi izlemektedir ve 2 ana kukla vardır, "iyi" ve "kötü". Bu oyun sonrasında adları doğrultusunda davranışlarda bulunan kuklaları seçme sırası geldiğinde bebeklerin büyük bir çoğunluğu "iyi" kuklayı seçmiştir, ayrıca "kötü" kuklayı da cezalandırmıştır. Bu durum, bireysel çıkar ilişkisi üzerinden mi değerlendirilmeli yoksa bebeklerin doğuştan topluma faydalı olma düşüncesiyle mi bu davranışlarda bulunduğu maalesef kesin değil. Ancak şundan eminiz ki deney verileri çok tutarlı, çok kez denenmiş ve hep benzer yüzdeler elde edilmiştir. Gerisi ise bu konuda yetkin düşünürlerin yorumlarına kalmıştır.
Kaynaklar
-
I. Kant. (2002). Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi. ISBN: 9789757748113.
-
F. NİETZSCHE. (2011). Ahlakin Soykütüğü Üzeri̇ne. ISBN: 9789759971830. Yayınevi: KABALCI YAYINEVİ.
/evrimagaci.org/public/images/agora-icon.png){kind=icon}
/profile/1ae816d4-2f2a-4852-b163-add1ee460ef7.jpeg){kind=small}
/post/a3f57b22-e48b-42f1-b485-9efc26c13fa9.jpeg)
/profile/c1fff9dd-9f50-453c-865a-34321735c5d5.jpg){kind=small}
/content/8dd09384-e299-4837-a98a-87167e5a7c24.jpeg)
/evrimagaci.org/public/images/misc/group-of-people.png)
/profile/c89f3ed9-2e47-4e7f-af09-87e2a2c939a4.jpeg){kind=small}
/old/mi_media/bc59c7362bd6a119b3a6b44db129e722.jpeg)
/profile/37f26ac92b52d4b1fc6c287a2c379540.jpeg){kind=small}
/apod/250105.jpeg)
/profile/e7412238-640b-4a1b-938f-f8775896fc93.jpg){kind=small}
/profile/7acfbd90-5ae4-4fcb-bf84-5a598df54e42.jpeg)
/profile/8dab7fcc-067e-4be2-ba77-a6962be92084.jpeg){kind=small}
/academy/8eb2963e-12a4-4739-8a4e-f6f1ca8efd53.png){kind=small}
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}