Game of Thrones kurgu evreninin hikaye anlatıcılığını gördüklerimin en kompleksi olduğunu iddia ettiğim için o evrenden gelen bir yapıma da büyük bir heyecan duydum. GoT için de dediğim üzere, çok dallı budaklı bir yapım olduğu için oturması ve içine çekmesi vakit alıyor. Ayrıca daha önce pek görmediğimiz tarzda fars yani kaba bir komedi stili de var. Hani böyle MCU'nun inşa ettiği ciddiyeti She-Hulk, Deadpool gibi yapımlarla sabote etmek gibi. Bu yüzden arada birader bu ne dedirtiyor insana. Sulandırmayı pek seven birisi değilim. Tüm bunlarla birlikte düşününce ben ilk bölümlere karşı insanların heyecanına anlam veremedim. Bence tamamen "Uf, House of Dragon'da işlerin kızışmasına sabredemedik, bu yeni çıktı, ona karşı bunu övelim." motivasyonuyla yapılan bir hype.d

Sezon 6 bölümden oluşuyor. Olması gerektiği gibi 4. ve özellikle 5. bölüm efsane bir dokunuş yaptı. GoT demek ki aynı GoT, yatırım yapmaya değer dedirtti. Bir de bana kalırsa düşük bir açılıştan bu seviyeye çıkınca muazzam bir algı yarattı. Breaking Bad toksik hayranlarını da hareketlendirdiğini göz önünde tutmalıyız. İnsanların belki de Breaking Bad'i gereksiz şişirdiklerini zamanla fark etmelerine sebep olur. Şu an en iyi 62. dizi konumunda. Ben esas vurgunun yine derin görerek, dizinin potansiyel ilerleyiş şeklinden dolayı, Breaking Bad, Kurtlar Vadisi, Dune, SW gibi, hayatta ilerlerken "karanlıkla dans" temasından geleceğini düşünüyorum. Çünkü, denene göre dizi Egg'in, yani tatlı bir çocuğun, kral olma yolundaki hayatını sezonlar şeklinde ele alacak. Bu da, işaret ettiğim yapımlardaki gibi, kötüleşmese de antileşecek bir karakteri izleyeceğimiz anlamına gelir ve bu GoT gibi zaten muazzam dramatik olan bir evrenden gelecek. Oluşacak dramatik etkiyi hayal edemiyorum ama altından kalkılırsa sinemada seviye atlatır derim. İlk sezon işte tüm bunlara göz kırptı. Ben potansiyelinden heyecanlıyım ama şu an 9 seviyesinde derim. İlk Dune filmi için de aynılarını söylemiştim. Bu arada malum sahnedeki radikal çekim tekniği de çok iyi geldi. Bunlar klişeden kurtarıyor ve mesela kanlı bir orta çağ mücadelesini aktarmak için çok iyi oluyor.

Tüm bunların yanında, gelecekte kral olacak masum bir çocuğun gözlerindeki, inandığı değerlere bağlı kalarak masum insanları koruduğu için yargılanan bir şövalyenin yanında durmayı seçen prense olan hayranlığı izlemek çok daha keyifli. Bu kısımlara dikkat edelim. GoT evreninin iki farklı dokusunu bir araya getiriyor dizi ve bu sulandırma da biraz bundan olmalı. Bir tarafta ejderhalarını kaybeden kanlı bir hanedan, diğer tarafta halkın sefaletinden çıkıp gelen ve sisteme kafa tutan bir gariban. Bu iki kültürün temasını anlatıyor.

19. yüzyılda yaşayan bir insandır Graham. Günlerce uykusuzluk sorunu yaşadıktan sonra nihayet uyumayı başarır ancak öyle bir uyur ki... Tam iki asır boyunca uyanamaz. Uyandığında ise dünya artık bambaşkadır. 200 yıl boyunca banka hesabına işleyen faizler sayesinde zenginleşen Graham artık Dünyanın Efendisidir.

1899 yılında yazılan ve edebiyatın ilk distopyası olarak kabul edilen bu eserde, distopyayı var eden totaliter bir devlet değildir. Aksine vahşi kapitalizm, işçileri karşı konulamaz güçleriyle ezen şirketler vardır. Daha doğrusu tekel olmuş bir şirket: Emek Şirketi. İşçilerin tek umudu ise Efendileridir, uykuda olan, serveti başkaları tarafından yönetilen ve bir gün uyanacağını umdukları.

Peki Graham omuzlarına yüklenen bu sorumluluğu hissedip harekete mi geçecek? Yoksa konfora kendisini teslim edip, uyanmasına umut bağlayan kalpleri hiçe sayarak güç sahipleri tarafından ona hazırlanan tahtta esaretine mi devam edecek?

Distopya türünün kült eserleri arasında adının geçmemesine oldukça şaşırıyor ve kitabın hakkının yendiğini düşünüyorum. 1984, Cesur Yeni Dünya, Biz gibi kitapların yanına yazılmalı Uykudaki Uyanıyor. (Bir diğer ismiyle Efendi Uyanıyor). Günümüzde dahi geçerliliğini koruyan birçok politik ve toplumsal tespiti olduğu gibi teknolojik öngörüleriyle de zamanının ötesinde bir eser.

Bilim kurgu severlere özel tavsiye

Kitabı okurken hem aydınlanma heyecanı hem de üzüntü yaşadım, umutsuzluğum pekişti. Hep duyardük, sebebini tartışırdık, Türkiye çok avantajlı bir konumda gelişemiyor da Finlandiya hiçbir işe yaramaz toprakta nasıl müreffeh ve aydın bir toplum olabiliyor, gibi soruları. Bilirdik ki toprak ve konum yetmez, onları değerlendirecek olan insandır. İnsan eğitimli olmalıdır, bilgisini ve aklını kullanmalıdır. Bunları herkes biliyor. Peki eğitimi tesis etmek çok mu zor da bizde bir türlü olamadı? Ya da bizim neyimiz hatalı da yapamadık, yapanlar nasıl yaptı, halkı cahil bırakmak isteyen yöneticiler en çok bizde mi çıktı, böyleleri devrildiği zaman devrimciler neden bazı devletlerde yeni eskiye dönüştü de bazılarında olumlu kalıcı değişim getirebildi, neyi doğru yaptılar, biz neyi yanlış yaptık, o ülkelerin insanları nasıl eğitimli ve müreffeh olabildiler? Bizden fazlaları neydi? Daron Acemoğlu bu sorulara cevap diye verilen safsataları temizleyip bu daha gerçekçi bir cevabını vermiş. Tabii ben biz diye konuştum ama o biz üzerinden değil, insan toplulukları üzerinden bir bakış açısıyla tüm insan toplulukları için geçerli olan bir izah yapıyor. Dünyanın her yerinden, her kıtadan örneklerde iddiasına dayanak göstermiş. Antarktikada insan topluluğu yaşasa oradan da örnek verecekmiş.

Anlattığı sadece bir kriterle sadece bağımsız, özgür devletlerin ve milletlerin değil, sömürge devletlerinin ve milletlerinin bile kaderinin bugüne kadarki seyrini açıklıyor. Eğer onun açıkladığı doğru kriterler uygulanabiliyorsa başka bir devlete bağlı hatta sömürülen bir ülke bile olsan en sonunda gelişme ve refahın önünü açılabildiğini gösteriyor. Elbette sömürgeciler bu kriterlerin o ülkelerde uygulanmasına mümkün olduğunca engel oluyorlar. Peki neden tamamında engel olmadılar da bazı sömürgeler gelişti, işte onu da açıklamayı başarmış. Sömürgeciler sadece yabancı devletler değil, içimizdeki sömürgecilerin de topluma yaptığı şeyin, yabancı sömürgecilerinkinden farklı olmadığını da anlıyorsun artık. İşte başta bahsettiğim umutsuzluğumun pekişmesi burada ortaya çıkıyor.

İnceleme olduğu için daha fazla ayrıntı vermeliydim sanırım ama ben uygulamanın bu kategorisini okunabilecek kitap tavsiyesi verilen bir yer olarak algıladığım için söyler gibi yapıp söylememeye çalıştım. Okumak isteyenler belki okurken öğrenmek isterler.

Bu kitap ve devamı niteliğinde olan Dar Koridor, insana seçimi ve doğru karar vermeyi öğretir. Herkes mutlaka okumalı.