Evrim Ağacı

Görelilik bence.

Bir insanın dikkatini ve ilgisini çeken, ona göre değerli ve kıymetli olan bir şey (bir varlık, kişi, eser vb.) başka bir insan için aynı değeri taşımayabilir. Diğer kişi onun kıymetini anlayamayabilir, göremeyebilir. Hatta belki de henüz keşfetmemiştir.

Örneğin, çok iyi olduğunu düşündüğümüz bir kitap veya eser, yeterince tanıtılmadığı ya da ön plana çıkarılmadığı için hak ettiği ilgiyi görememiş ve geniş kitleler tarafından sevilip benimsenememiş olabilir. Benzer şekilde, sizin de örnek verdiğiniz bir kişinin ne kadar sevilebilir, sempatik veya değerli özelliklere sahip olduğu önemli olsa da yeterince sosyal olmaması, onun bazı insanların radarına hiç girmemesine neden olabilir.

Bence bir şeyin kıymetinin toplum tarafından bilinmesi güzel olsa da bireysel olarak keşfedilip değerinin bilinmesi çok daha özel ve güzeldir. Bize kıymetli gelen bazı şeyleri herkesle paylaşmamak, onları bir bakıma kendimize saklamak da bazen daha anlamlı olabilir.

Popüler olsa ne olur, olmasa ne olur? Bize güzel geldikten, bizim için bir anlam ifade ettikten sonra...

Tebrikler... Bütün insanların sizinle aynı fikirde olmadığı düşüncesi, yavaş yavaş beyninizde yeşermeye başlamış. 

Artık bundan sonra, "neden diğer insanlar benimle aynı fikirde değil" sorusunu araştırmaya başlayacaksın. Bu sorunun binlerce cevabı olduğu için, bir süre sonra sıkılıp, aldırış etmeyeceksin. 

En son, acaba ben de mi sıkıntı var, hiç kimsenin sevmediği şeyi mi sevmeye çalışıyorum derken bulabilirsin kendini. 

Başka insanların soyut değerlerini sorgulamanı tavsiye etmem. Bu, kişinin kendi fikrini empoze etmeye çalışmasının ilk adımıdır. Bir gün kendini, "sen niye kahve içiyorsun abi, çay içsene daha sağlıklı" gibi bir cümle kurarken bulursun kendini.

Kendi fikirlerine saygı duyulmasını istiyorsan, bu tür bir meraktan uzak durmalısın.  

İnsan Genom Projesi, insan türünün haploit genomunu oluşturan yaklaşık 3,1 milyar baz çiftinin dizilimini belirlemek ve türümüze ait tüm genleri fiziksel ve işlevsel olarak haritalamak amacıyla 1990 ile 2003 yılları arasında yürütülmüş uluslararası bir kamu bilimi konsorsiyumudur. Projenin nihai hedefi tek bir bireyin genetik şifresini çözmek değil, tüm insanlık için evrensel bir referans genom kütüphanesi inşa etmekti.

Konsorsiyumun yola çıkarken belirlediği ve süreç içinde tamamladığı temel hedefler şunlardır:

• Nükleotid diziliminin belirlenmesi: İnsan DNA'sını oluşturan adenin, timin, guanin ve sitozin bazlarının tam sırasını en az yüzde 99,99 doğruluk payıyla okumak.
• Gen sayısının ve konumlarının tespiti: Protein kodlayan genleri bulmak. Proje öncesinde 100 bin civarında tahmin edilen insan gen sayısının, bu çalışma sonucunda yaklaşık 20 bin ile 25 bin bandında olduğu ortaya çıkarıldı.
• Model organizma genomlarının çözülmesi: Karşılaştırmalı genomiğin ve evrimsel analizin önünü açmak amacıyla Escherichia coli, maya, Caenorhabditis elegans, Drosophila ve ev faresi gibi model türlerin dizilimlerini tamamlamak.
• Biyoinformatik ve teknoloji transferi: Dizileme maliyetlerini düşüren yüksek verimli yöntemler ile devasa veriyi işleyecek analiz yazılımları geliştirmek, tüm veriyi GenBank gibi açık kaynaklı veri tabanlarında küresel bilim camiasına ücretsiz sunmak.
• Etik, yasal ve sosyal etkiler (ELSI): Genetik bilginin gizliliği, olası genetik ayrımcılık ve patent tartışmalarını incelemek adına bütçenin yüzde beşini doğrudan bu alana ayırmak.

Popülasyon genetiği ve evrimsel biyoloji açısından bakıldığında sıkça atlanan önemli bir ayrıntı var. 2003 yılında tamamlandığı ilan edilen harita her kromozom bölgesinin tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyordu, farklı kökenlerden gelen anonim bağışçıların DNA örneklerinden oluşturulmuş mozaik bir referans genomdu. Sentromer ve telomer gibi yoğun tekrarlı heterokromatin bölgelerindeki teknik kör noktalar, ancak geçtiğimiz yıllarda yeni nesil uzun okuma teknolojileri ve T2T konsorsiyumu ile kapatılabildi. Yine de İnsan Genom Projesi, türümüzün biyolojik çeşitliliğini, hastalıkların kökenlerini ve diğer canlılarla olan ortak atasal bağlarımızı çözümlememizi sağlayan modern genomik devrimin temelini attı.

Ya açıkçası bu tamamen algı ve odaklanmayla alakalı bir durum. Tabii burada denilen şeylerin bilimsel bir karşılığı olduğunu ancak şöyle söylenebilir. Yani belki son gün geldiği zaman daha fazla odaklanmak için emek sarf ediyorsundur. Bundan dolayı ise daha çok verim alıp çalışıyorsundur ama bu olay sınavın sadece  son gününde çalışıldığı zaman verim alındığı anlamına da gelmez. Bir diğer konu ise insanlar her zaman sınavlara son gün çalışmaz. Yani bu kişiden kişiye değişen bir alışkanlıktır. Buna tembellik de diyebiliriz.