Evrim Ağacı

Periyodik özellikler, elementlerin periyodik tablodaki yerine göre rastgele değil, periyotlar ve gruplar boyunca belirli kurallarla değişen özellikleridir.^[3][5] 9. sınıf Kimya dersinde bu özelliklerden üçü işlenir: atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik.^[5] Kısa cevap şudur: aynı periyotta soldan sağa gidildikçe atom yarıçapı azalır, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik artar. Bir grupta yukarıdan aşağıya inildikçe ise atom yarıçapı artar, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik azalır.^[1][5]

Bu yönleri ezberlemek kolaydır, ama her birinin bir nedeni ve bazılarının istisnası vardır. Bu yazıda önce atom yarıçapının neden böyle değiştiğini, sonra bu değişimin iyonlaşma enerjisini ve elektronegatifliği nasıl yönlendirdiğini gerçek ölçüm değerleriyle ele alıyoruz. Son olarak elektronegatiflikle sık karıştırılan elektron ilgisini kısaca ayırıyoruz.

İnsan, tabiatı gereği var olduğu süre boyunca sürekli kendi çevresini, evreni ve doğayı anlamlandırma isteği duymuştur. Kimilerine göre insan, doğduğu andan itibaren genetik olarak yüklenmiş hazır yeterliliklerle dünyaya gelirken; kimilerine göre insanın potansiyeli ve yetileri tamamen çevresel etkenlerle ve kendi özgür seçimleriyle şekillenir. Peki, asırlardır tartışılan ve kökenleri antik felsefeye kadar uzanan "İnsan Doğası" (veya fıtrat) kavramı, günümüzün gelişmiş genetiği, evrimsel biyolojisi, nörobilimi ve yapay zekası çağında neden hâlâ lügatlarımızda başköşede yer alıyor? Bilim bu kadar ilerlemişken, genlerimizin kodlarını çözmüş ve davranışlarımızın nöral temellerini haritalandırmışken, neden en karmaşık durumlarda dahi çözümü hâlâ bu soyut kavramda arıyoruz? Bu sorunun cevabını ararken hem biyolojinin laboratuvarlarında hem de felsefenin derin sularında kapsamlı bir gezintiye çıkalım.

Evrim Ağacı'na Kreosus üzerinden en az 50 TL aylık destek olarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilir hem de site ve uygulamamızı reklamsız kullanabilirsin. Reklamsız deneyim, sitemizin ve uygulamamızın çeşitli yerlerinde gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğin, çok daha temiz bir deneyim.

Reklamsız deneyim, aylık desteğin başladığı anda devreye girer ve ek bir işlem gerekmez. Desteğin sürdükçe açık kalır. Desteğini bırakırsan, ödediğin ayın sonuna kadar sürer.

Tek seferlik destek ve 50 TL'nin altındaki aylık destek reklamsız deneyim açmaz.

Patreon ve diğer platformlar üzerinden yapılan destekler reklamsız deneyim açmaz.

Reklamsız deneyim için desteğinle ilişkili Evrim Ağacı hesabına üye girişi yapman gerekir. Giriş yapmazsan reklamları görmeye devam edersin.