Her yıl, geleceğin bilim iletişimcilerine sözde bilim hakkında konuşmak üzere Ottawa Üniversitesinde davetli konuşmacı olarak yer alıyorum. Öğrencilere bilim ve sözdebilim arasında net bir sınır olmadığını, bunun daha çok bir spektrum olduğunu ve bir şeyin nerede yer aldığını belirlemenin zor olabileceğini göstermek için giderek daha karmaşık örnekler kullanıyorum.

Osteopati, bu spektrumda konumlandırılması zor olan karmaşık örneklerden biridir. Sahte bir bilim mi? Henüz oluşum aşamasındaki bir bilim mi? Yoksa, bilim felsefecisi Paul Thagard'ın sözde bilimsel olduğu açıkça ortaya çıkmadan önce astrolojiye de yapıştırılabileceğini söylediği "umutsuz bir proje" mi?

Evinize aldığınız üçüncü Aloe vera bu. Önceki iki yetiştirme girişiminiz de başarısız olmuş, çiçekleriniz çürüyüp ölmüşler. Oysa kaliteli toprak ve vitaminler alıp, çiçeğinizi balkonda en uygun yere koymuştunuz. Hatta güneşin konumuna göre saksının yerini değiştiriyordunuz. Toprağında yuvalanan sineklerle bile amansız mücadelelere giriştiniz. Olmadı, bu da boynunu büktü, belli ki solup gidecek.

Üzülüyorsunuz.

Astroloji, bilimsel geçerliliği bulunmayan bir sahtebilim türüdür. Bu bakımdan simya, büyücülük, frenoloji, homeopati, kuantolojiden farksızdır. Bilimselmiş gibi sunulduğu, bilimsel terminolojinin bir kısmını işine geldiği gibi özgürce kullanmaktan çekinmediği ve bilimsel olarak açıklanabilir bir takım hilelere akıllıca başvurduğu için, tıpkı diğer sahtebilim türleri gibi, milyonlarca insanı kolayca kandırabilmektedir.

Astrolojiyle ilgili kapsamlı bir incelememizi buradan okuyabilirsiniz. Astrolojinin bilimin en basit testlerini matematiksel olarak geçemediğini buradaki yazımızda, astrolojiye inanan arkadaşlarınızla oynayabileceğiniz çok basit bir oyunun koyduğu testleri bile geçemeyecek kadar uydurma bir uğraş olduğunu burada göstermiştik.

Vücudumuzdaki bağışıklık sistemimize ait hücrelerin kendilerini korumak adına başvurduğu iki yöntem vardır. Birincisi fagositoz, yani hücrenin bakteriyi kendi içine alıp öldürmesi. Fagositik hücre vücuda ait olmayan işgalci hücreyi yutarak kendi içine alır ve NOX2 enzimi tarafınca üretilen reaktif oksijen bileşenleri (ozon, hidrojen peroksit…) kullanılarak işgalci hücreler yok edilir. Ancak işgalci hücre bağışıklık sistemi hücrelerinin yutamayacağı kadar büyük olduğunda ikinci korunma mekanizması devreye girer. Bu mekanizma hücrelerin kendi genetik materyallerini, yani DNA’larını hücre dışına aktarmalarını içerir. Bağışıklık sistemi hücreleri DNA’larını yapışkan ve zehirli "nötrofil hücre dışı tuzakları" (NET) diye adlandırılan ağlara dönüştürüp hücre dışına çıkartırlar. Bu ağlara yakalanan bakteriler diğer küçük işgalciler gibi hücre içine alınarak değil de hücre dışında öldürülürler.

Bahsettiğimiz iki çeşit savunma sistemi de araştırmacılarca uzun yıllardır bilinmekteydi. Ancak bu sistemlerin sadece insan gibi yüksek gelişmişlik düzeyinde olan hayvanlarda olduğu düşünülmekteydi. İsviçre, Cenevre Üniversitesi’ndeki (UNIGE) mikrobiyologlar yakın zamanda sosyal bir amip -ılıman orman topraklarında yaşayan tek hücreli bir mikroorganizma- türünde bu iki savunma mekanizmasının da kullanıldığını keşfettiler.

Trilobitler, evrimin en nadide ve ilgi çekici örneklerinden birçoğunu bünyelerinde taşıyor olmalarına rağmen, birçok sefer bilim düşmanları tarafından evrime karşı birer araç haline getirilmeye zorlanıyorlar. Tabii ki neredeyse her zaman tutarsızlık abidesi olan bu girişimler, trilobitlerle ilgili gerçekleri değiştirmeye asla yeterli olmayacak. Ancak özellikle trilobitlerin gözleriyle ilgili birçok hatalı bilgiyi bu makalemizde düzeltmek ve sizlere bu hoş canlıları tanıtmak için bazı önemli bilgiler vermek istiyoruz.

Trilobitler, Dünya'mızın antik sularında 520 milyon yıl kadar önce yaşamış olan sert kabuklu, segmanlı vücutlara sahip baş döndürücü hayvanlardır. Dinozorların evrimleşmesinden çok önce soyları tükenmiştir ve Paleozoik Çağ'ın anahtar öneme sahip hayvanlarından birisidirler. Bu çağ, basit vücut planlarına sahip canlılardan karmaşık canlıların evriminin yaşandığı ve dolayısıyla günümüz yaşantısının ortaya çıkması konusunda belkemiği olan sayısız canlının evrimleştiği dönemdir. Bu açıdan, trilobitlerin evrimlerinin incelenmesi, basitten karmaşığa giden evrimsel sürecin önemli bir basamağını aydınlatmamızı sağlamaktadır. Gerçekten de, bugüne kadar trilobit evrimi üzerine yapılan tüm araştırmalar, evrimsel biyolojinin temellerinin oluşturulmasında önemli roller oynamıştır ve bu açıdan her biri çok önemlidir.

Colorado Department of State (CDOS) veri kümesine bağlı Van Elswyk Danışma Şirketi'nden Mary E. Van Elswyk ve National Cattlemen's Beef Association'dan (Ulusal Sığır Yetiştiriciliği Birliği) Shalene H. McNeill'in ortaklaşa yürüttüğü bir araştırma otlayan inek ve sığırlardan elde edilen etlerin, tahıllarla beslenen hayvanların etlerinden daha besleyici olduğunu gösterdi. Buna göre, otlayan büyükbaş hayvanların etleri tahılla beslenen büyükbaşlarınkine göre daha farklı yağ kompozisyonuna ve vitamin içeriğine sahip.

Sonuçlarda, öncelikle, her iki beslenme tarzıyla da yetiştirilen hayvan etlerinin B12, B3 ve B6 vitaminlerince ve biyoyararlılığı (yani vücutta kullanılma oranı) yüksek olan demir, selenyum ve çinko minerallerince zengin olduğu belirtiliyor. Ayrıca her iki et de yüksek kaliteli protein, kreatin ve karnosin proteini içerdiğinden besleyici olarak görülmektedir.

Merak edenler için: Elbette popolarını kaşıyarak değil! Ancak vahşi kurt popülasyonu içerisindeki bazı bireyler, fotoğraftaki gibi daha uysal ve cana yakınken; bazı diğerleri bu tür bir fotoğrafın çekilmesinden önce oradaki herkesi parçalayacak kadar vahşi ve serttir. Bu hayvanların sert yapısı, insanlara kıllık olsun diye değildir. Bu sayede hayatta kalırlar, bu sayede zorlu şartları atlatabilirler. Dolayısıyla aslında uysallık ve ağırbaşlılık tehlikeli bir davranışsal varyasyondur ve bu farklılığı yaratan bazı genler ve o genlerdeki bazı mutasyonlar bulunur.

Ancak doğru şartlar altında, bu mutasyonlar ve farklılıklar seçilim baskısı altında avantajlı hale gelebilir ve ürkütücü yırtıcılardan, uysal dostların evrimleşmesini sağlayabilir. İşte en yakın dostlarımızın evriminin küçük bir özeti...

Fenoloji; bitkiler, hayvanlar ve diğer organizmaların mevsimsel döngülerini ve bu döngülerin çevresel faktörlerle olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. Bu disiplin; özellikle sıcaklık, ışık, yağış ve diğer iklimsel değişkenlerin organizmaların gelişim evreleri ve üreme biyolojileri üzerindeki etkilerini anlamak için kullanılır. Fenolojik olaylar arasında çiçek açma, yaprak dökme, meyve olgunlaşması, göç ve üreme dönemleri yer alır. Bu olayların sistematik izlenmesi, ekosistem dinamiklerinin ve iklim değişikliğinin biyolojik süreçler üzerindeki etkilerinin anlaşılmasını sağlar.^[1]

Fenoloji çalışmaları, iklim değişikliğinin biyolojik zamanlamalar üzerindeki etkilerini ortaya koymak için kritik öneme sahiptir. Örneğin, küresel ısınma nedeniyle bazı bitki türlerinin çiçek açma dönemleri öne çekilmiş, bazı hayvan türlerinin göç zamanları değişmiştir. Bu tür değişikliklerin izlenmesi, ekolojik uyum mekanizmalarının ve biyoçeşitliliğin korunması için temel veri sağlar. Ayrıca tarım, ormancılık ve doğal kaynak yönetimi gibi uygulamalı alanlarda fenolojik gözlemler, üretim planlaması ve zararlı yönetimi için kullanılmaktadır.^[2]

Kompulsif Kumar Bozukluğu, hayatınızda birçok soruna neden olmasına rağmen kumar oynamaya devam etmek için kontrol edilemeyen dürtüdür. Kumar, daha değerli bir şey elde etme umuduyla değer verdiğiniz bir şeyi riske atmaya istekli olduğunuz anlamına gelir.

Kumar, uyuşturucu veya alkol gibi beynin ödül sistemini uyararak bağımlılığa yol açabilir. Kumar Bağımlılığı ile ilgili bir sorununuz varsa sürekli olarak kayıplara yol açan, birikimlerinizi tüketen ve borç yaratan bahisleri kovalayabilirsiniz. Bağımlılığınızı desteklemek için davranışlarınızı gizleyebilir ve hatta hırsızlığa veya dolandırıcılığa başvurabilirsiniz.

Bilim insanları, 405 milyon yıl öncesine ait balık fosilleri keşfetti. Keşfedilen türün, modern kemikli balıklar ile kara omurgalıları arasında özellikler taşıdığı belirlendi.

Yüzlerce milyon yıl önce kemikli balıklar olarak bilinen Osteichthyes süpersınıfı, evrimsel bir yol ayrımına ulaştı. Bir kol Actinopterygii olarak bilinen ışın yüzgeçli balıklara doğru evrimleşirken, diğer kol Sarcopterygii olarak bilinen lop yüzgeçli balıklara evrimleşti. Lop yüzgeçli balıklar, sölekantlar, akciğerli balıklar ve dört üyeliler (tetrapodlar) gibi hayvanları barındıran bir sınıftır.

Eğer teknolojiye biraz ilginiz varsa zaten mikroçiplerin ne olduğu ve mikroçiplerin ne işe yaradığı hakkında bilgi sahibisinizdir. Ancak biz bu yazıda mikroçipler hakkında her şeyi en ince ayrıntısına kadar anlatmaya çalışacağız.İngilizcede integrated circuit (birleşik devre), monolithic integrated circuit aynı zamanda IC olarak adlandırılmaktadır. Türkçe de ise tümdevre, yonga, kımık, çip, tümleşik devre yada entegre devre olarak adlandırılmakta olan mikroçipler günümüz teknolojilerinin vazgeçilmez parçasıdır.

Mikroçiplerin Tarihçesi