Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Evrim Ağacı ve Vejetaryenlik/Veganizm: Militan ve Radikal Veganlar, Vejetaryen ve Veganlık Önünde Büyük Bir Engel!

İnsanların Beslenme ve Etik Konusunda Bilinçlendirmenin Yolu Onları Aşağılamak Değil, Eğitmektir!

Evrim Ağacı ve Vejetaryenlik/Veganizm: Militan ve Radikal Veganlar, Vejetaryen ve Veganlık Önünde Büyük Bir Engel! Family Doctor
Reklamı Kapat

Bu bir editör görüşü (editöryal) makalesidir. Makalelerimizin geri kalanı aksine, bu içerikte Evrim Ağacı editörleri ve/veya yöneticileri kendi görüşlerine yer vermektedir ve Evrim Ağacı'nın resmi pozisyonunu ilan etmektedir. Bu konuda daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kimi zaman vejetaryen ve vegan diyetle veya bu diyeti savunanların argümanlarıyla ilgili paylaştıklarımız, bu beslenme tipini seçen okurlarımızı rahatsız edebiliyor. Bu eleştirilerde genellikle tekil bir içerikten yola çıkarak tüm Evrim Ağacı'nı ve motivasyonlarımızın sorgulandığını görüyoruz. Bu en sık düşülen hatalardan birisi ve belirli bir paylaşımı beğenmeyen okurlarımızın son 30, 50, 100, 500 paylaşımımıza bakmaksızın "Evrim Ağacı'nın bozduğu" veya "Evrim Ağacı'nın veganlara karşı olduğu" şeklindeki çarpık algının bir uzantısı.

Evrim Ağacı, Vejetaryen ve Vegan Karşıtı mı?

Bilinmesini isteriz ki, Evrim Ağacı'nın vejetaryen veya vegan diyetlerle (beslenme biçimleriyle/prensipleriyle) hiçbir sıkıntısı yoktur; bu diyeti takip edenleri Evrim Ağacı asla küçümsemez, aşağılamaz, yermez veya caydırmaya çalışmaz.

Tam tersine, bu tercihte bulunanların tercihlerini diğer insanlara olur olmadık şekillerde empoze etmedikleri sürece, girişimlerinin takdire şayan olduğunu, kurulduğumuzun daha ilk yılında, ta 2011 yılında yazdığımız buradaki makalemizde izah etmiştik. 2016 yılında yazdığımız bir diğer yazıda, endüstriyel hayvancılığın insanlığı beslemek için öldürdüğü hayvanlardan detaylıca söz etmiştik ve açık bir şekilde vejetaryen diyetin bu hayvan ölümlerini azaltmaya ve hatta durdurmaya katkı sağlayabileceğinden bahsetmiştik.

Sadece bu da değil: Vejetaryen diyete geçmenin veya en azından et tüketimimizi azaltmanın sağlık ve ömür için faydalı olabileceğini hem buradaki yazımızda, hem buradaki yazımızda anlattık. Bu tercihin Dünya için daha iyi olabileceğini ve Küresel Isınma gibi felaketlere karşı bireysel girişimlerin önemli bir parçası olabileceğini gazetelere verdiğimiz demeç ve röportajlarımızda anlattık. Ayrıca konu hakkındaki raporlara sitemizde yer verdik. Hayvan haklarıyla ilgili yapılmış en kapsamlı inceleme makalelerinden birini dilimize biz kazandırdık. Medyanın genelinde vegan karşıtı bir ton ile verilen yazıların hatalarını biz anlattık.

Vejetaryenlik ve veganlık ile ilgili problemleri ve bunların sürdürülebilirliğine katkı sağlayabilecek çalışmalara da yayın hayatımız boyunca yer verdik. Örneğin vegan okurlarımızın sağlığını olumlu yönde geliştirecek, yaygın düşülen hatalarla ilgili araştırmalara yer vermekteyiz. Benzer şekilde, vejetaryen ve veganlar arasında görülen hatalı uygulamalar dolayısıyla doğabilecek sorunlara karşı vejetaryen ve vegan okurlarımızı uyaracak çalışmalara yer verdik.

Sadece bu da değil! İnsanları vejetaryenliğe veya veganlığa sevk edebilecek, en azından hayvanların öldürülmesine engel olabilecek gelişmeleri Türkiye'de birçok kaynaktan önce biz duyurduk ve alandaki gelişmeleri düzenli olarak okurlarımıza duyurmaya devam ediyoruz.

Ancak elbette, bir bilim organizasyonu olarak, her alanda olduğu gibi, bu alanda da doğabilen potansiyel tehditleri okurlarımıza aktarıyoruz. Beslenme tercihlerimizin sonuçlarına yönelik bilimsel analizleri yayınlayarak Türkiye'deki bilim okuryazarlığını arttırmaya çalışıyoruz. Benzer şekilde, bu alanda söylenen yalanları veya viral içeriklerle dağıtılan hatalı bilgileri düzeltmeye de çalışıyoruz. Bunu sadece biz değil, vejetaryen veya vegan olan bilim insanları ve vegan grupları da yapıyorlar. Çünkü doğru olan budur!

Ayrıca vejetaryenliğe/veganlığa gözü kapalı bir destek vermediğimiz için "vejetaryen/vegan" karşıtı olduğumuz iddiası tamamen perspektif meselesi. Örneğin aşağıdaki geri bildirimde, bize Patreon üzerinden ayda 10$ destek veren bir destekçimiz, bu desteğini vegan diyeti açıkça desteklediğimiz için bıraktığını söylüyor:

Maddi destekçimizin Patreon desteğinden çıkma gerekçesi:
Maddi destekçimizin Patreon desteğinden çıkma gerekçesi: "Veganizmi destekleyen bir üreticiye destek olmak istemiyorum. Bu tarz diyetlerin insan sağlığına zararlı etkileriyle ilgili yeterince değerli bilimsel çalışma var (tüm rastgele kontrollü deneyler bunu gösteriyor). Ayrıca insanların binlerce yıldır vegan veya vejetaryen olmadığına yönelik genetik arka planı da reddedemeyiz. Eğer üretici buna [veganizme] inanmak istiyorsa sorun değil. Ama ben böyle bir görüşü destekleyemem. Diğer tüm bilimsel içerikleriniz için teşekkürler."
Patreon Exit Survey

Evrim Ağacı Hepçil veya Karnivor Düşmanı mı?

Evrim Ağacı'nın omnivor (hepçil) ve karnivor (etçil) diyetle de hiçbir sıkıntısı yoktur, bu diyetleri takip etmeyi tercih eden kitleleri asla küçümsemez, aşağılamaz, yermez, lanetlemez, caydırmaya çalışmaz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı Beslenme Tercihi (Diyet) Konusunda Neyi Destekliyor?

Bu konuda beslenme bilimi dünyasında ve profesyonel meslek örgütlerinde tartışmasız bir konsensüs oluşana kadar böyle bir konsensüs varmış gibi herhangi bir anlatıma giremeyiz.

Evrim Ağacı bir propaganda aracı değil, var olan bilimsel verileri sunan, bilim ile halk arasında bir köprü görevindedir. Bu nedenle her zaman "hoşunuza giden" içerikler bulmayı beklememelisiniz; çünkü bilim sizi tatmin etmeye çalışmıyor, Evrim Ağacı'nın görevi de öyleymiş gibi davranmak değil.

İlla bir "dert" aranıyorsa, bizim "derdimiz", birbirinin beslenme biçimini bir saldırı aracı olarak kullanan insanlar iledir - ki bu kişiler de "özel" değillerdir; her alandaki bilimsel çarpıtmalarla mücadelemizi sürdürmekteyiz.

Radikal Fanatizm Herkesin Düşmanı!

Ne yazık ki çok az sayıda omnivor beslenen şahıs vejetaryen (herbivor) diyete saldırmaktayken, vejetaryenler/veganlar arasında radikal/militan bir kitle sürekli olarak bilim çarpıtması, duygu sömürüsü ve yoğun bir mantık hatası yığını ile diğer insanların beslenme tipine müdahale etmeye çalışmakta, onları aşağılamakta, küçümsemekte ve hatta hakaret etmektedir.

Bu radikal fanatizm bize değil, vejetaryen ve vegan olma potansiyeli olan kişilere zarar vermektedir! Bunu sadece biz söylememekteyiz; araştırmalar da net bir şekilde göstermektedir. Ayrıca vejetaryenliğin "Hayvanlar acı çekiyor, o zaman yemeyelim." kadar sığ ve tek-yönlü bir görüşten çok daha fazlası olduğunu bilip, anlayacak kadar konuya hakim olduğumuzu da önemle bildirmek isteriz.

Evrim Ağacı olarak bilimin şahsi tercihler uğruna manipüle edilmesi ve yalan söylenmesi bizim için kabul edilemezdir ve gerçekten herhangi bir diyeti benimsemiş olanlar için de bu böyle olmalıdır. Örneğin bazı vegan gruplar insanın hepçil değil, otçul olduğunu iddia etse de; bilimsel gerçekleri el üstünde tutan vegan grupları bu tarz yalanları kendi komünitelerinde ayıklamaya çalışmaktadır. Bilimsel gerçekler, bir diyet (beslenme tercihi) uğruna çarpıtılamaz. Benzer şekilde, kimi grupların beyin evrimiyle et tüketimi arasında ilişki olmadığı iddiası tamamen asılsızdır.

Evrim Ağacı olarak, bu şekillerde bilimi çarpıtan, yalan söyleyen, insanları aldatmaya çalışan ve bunu vejetaryen/vegan aktivizmine bağlayarak oldukça sağlam olduğunu düşündüğümüz etik, politik ve ekonomik arka planı olan bir sistemi küçük düşüren kimseye geçit vermeyeceğimizi açık ve net bir biçimde bildirmek istiyoruz. Aynı zamanda canlıların yaşam hakkının sinir sistemi veya acı hissine indirgenemeyecek kadar karmaşık ve önemli bir konu olduğunu bilecek, geliştirilen argümanların hangilerinin bilimsel olup hangilerinin olmadığını rahatlıkla ayırt edebilecek kadar da bilime, özellikle evrimsel biyoloji, etoloji ve sinirbilime hakim olduğumuzu da hatırlatmak isteriz.

Sözümüz Gerçekleri Söyleyen Vejetaryen veya Veganlara Değil!

Dolayısıyla, bu vesiyleyle, eğer ki bu gibi bilimden kopuk ve kendi tercihlerini başkalarına dayatan kişilere yönelik olarak paylaştığımız ya da söylediğimiz herhangi bir söz, aklı başında, ayakları yere basan, bilimden nasibini almış, aydın, kendini bilen bir şekilde, olgun bir biçimde diyet tipi tercihini yapmış gerçek vejetaryen/vegan okurlarımızı rahatsız ettiyse veya onlara yönelttiğimiz sanıldıysa, yürekten bir özrü borç biliriz.

Üç yöneticisinden birisi beslenme bilimleri alanında lisans, yüksek lisans ve doktora sahibi ve lisanslı diyetetik uzmanı olan bir ekip olarak belirli bir diyet tercihini yermek veya aşağılamak gibi bir yaklaşımımız asla olmadı, asla da olamaz.

Dolayısıyla bu konuda ileride sözler sarf edecek olursak, lütfen bunların sizleri ya da genel olarak gerçek vejetaryenleri/veganları hedeflemediğini, ne yaptıkları/oldukları belli olmayan, vejetaryenlik gibi önemli bir duruşun içini boşaltan ve bilimi karşılarına zorla alarak bu önemli muhalefetin mezarını kendi elleriyle kazan fanatik militan kitleyi hedef aldığını biliniz.

Evrim Ağacı olarak vejetaryenliği seçmeyi kendisine uygun bulan herkesi sonuna kadar desteklediğimizi açık bir biçimde bildiririz.

Tekrardan, herhangi bir yanlış anlaşılma olması halinde sizlerden özür dilediğimizi belirtiriz.

En içten saygılarımızla.

Afiyet olsun. 

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/07/2020 14:53:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1989

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Kozmoloji
Anatomi
Köpekgil
Rna
Mitler
Konuşma
İmmünoloji
Mers
Tür
Mantar
Yıldız
Obezite
Sosyal Mesafelendirme
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Balık
Amerika
Kimyasal
Metabolizma
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Haber
Botanik
Bilgisayar
Darwin
Olasılık
Toplum
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçek olmayana inanmak cahilin doğal eğilimidir. Bu eğilimi yenmek için sadece gerçeği yeterince ortaya koymak yetmez, sahte olanın ifşası ve çürütülmesi de önemlidir.”
H. L. Mencken
Geri Bildirim Gönder