Mikro Yeşillikler (Microgreens) Nedir? Bebek Yeşillikler ve Sebze Filizlerinden Farkı Nedir?

Mikro Yeşillikler (Microgreens) Nedir? Bebek Yeşillikler ve Sebze Filizlerinden Farkı Nedir? Lawrence Journal-World
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
5 dakika
4,241 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Mikro yeşillikler, gelişimini henüz tamamlamamış ufak boyutlu sebzelerdir. Daha teknik tanımıyla mikro yeşillikler, tohum embriyosunda bulunan tohum yaprağı olarak bilinen "çenek" (yani "kotiledon") yaprakların gelişmesinden hemen sonra toplanan, kimi zaman gerçek yapraklarından en fazla 1 tanesi gelişmişken tüketilen besinlere verilen isimdir. Çoğu zaman besin takviyesi olarak kullanılan mikro yeşillikler, kimi zaman gıda sunumunu zenginleştirmekte, tat ve doku katmakta, yiyeceklere tatlılık veya acılık eklemekte kullanılabilirler.

Mikroyeşillikler ile ilişkili olan iki diğer terim, sebze filizleri ve bebek yeşilliklerdir. Bunları, bitkinin 3 ayrı gelişim evresi olarak görmek mümkündür; dolayısıyla her bir terim, kendisinden önce gelene göre biraz daha gelişmiş bir bitkiyi tüketmeye karşılık gelmektedir:[1]

Bir bitkinin ihtiyacı olan bütün besin maddeleri, tohum içerisinde bulunmaktadır ve doğru toprak, nem ve ışık şartları altında bu tohum çimlenerek; kök, gövde ve ilk yaprakları üretir. İşte buna, "sebze filizi" ya da kısaca "filiz" (İng: "sprout") adı verilir. Filizlerle mikro yeşillikler aynı şey değildir:[2] Tohum, toprakta veya su içinde filize dönüşebilir; ancak çoğu zaman bu filizler, su içinde yetiştirilirler. Filizlerin bir gövdesi ve "çenek" adı verilen, henüz "gerçek bir yaprak" olmayan 2 adet yaprağı bulunur.[3] Bu çeneklerde bolca besin maddesi bulunur, sindirimleri oldukça kolaydır ve çok iyi bir enzim ve protein kaynağıdırlar. Bu sayede filizler, ışık ve besine çok az ihtiyaç duyarak, çok hızlı bir şekilde büyüyebilirler. Bu evre, bitkinin çimlenmesinden sonraki 5-7 güne kadar sürer (ve genellikle bu evredeki bitkiler 4-6 günlükken hasat edilirler) ve bu evrede bitkinin "gövde" olacak yapılarını ve tohumunu yemektesiniz (bunlar genelde yemeklere "kıtır tat" katmak için kullanılırlar).[2]

Reklamı Kapat

Mikro yeşillikler (İng: "microgreens"), az önce de tanımladığımız üzere, bir bitkinin çeneklerini üretmesi ile ilk gerçek yaprağını üretmesine kadar geçen süredeki gelişim safhasına işaret eder. Aslında çoğu zaman kotiledonlar ilk gerçek yapraklara da dönüşürler ama her bitki için bu zorunlu değildir. Mikro yeşillikler, ihtiyaç duydukları maddeleri topraktan ve havadan alırlar ve bildiğimiz bitkiler gibi fotosentez yaparak besin üretirler. Çoğu zaman mikro yeşilliklerin gelişmesi 14 güne kadar uzanır ve bu bitkiler, 1-2 haftalıkken hasat edilirler.[4] Birçok mikro yeşillik sadece 2.5-7.5 santimetre arası bir boya sahiptir. Bu evredeki bitkilerin yenen kısımları yapraklar ve gövdedir ve bunların besin değerinin, yetişkin evredekine göre kat kat kadar fazla olabildiği bilinmektedir.[4], [5] Ayrıca lezzetleri de daha yoğundur.

Bebek yeşillikler (İng: "baby greens") ise ilk iki gerçek yaprağını üretmiş olan, ancak henüz yetişkinlik evresine erişmemişken hasat edilen bitkilere verilen isimdir. Bebek yeşillikler ile de mikro yeşillikler de birbirine karıştırılmamalıdır: Bebek yeşillikler, gelişimin spesifik bir evresine denk gelmezler ancak genel olarak henüz yetişkin olmayan bitkilerdir; sadece yetişkin hâllerinin ufak bir kopyası gibidirler (örneğin minik brokoliler veya ayçiçekleri hayal edin).[2] Bunlar da yetişkin hâllerine göre oldukça besleyicidirler ve bitkinin türüne göre 15-40 günlükken hasat edilirler.[6] Çoğu zaman bu bitkilerin dokusu çok daha yumuşaktır, tek lokmalık boyuttadırlar ve besleyicilikleri en az yetişkin versiyonları kadar yüksektir.

Coast River

Çenek yaprakları aynı zamanda tohum içerisinde embriyonun beslenmesini sağlar. Çenek yaprakları, bitkinin toprak üstüne çıkan ve fotosentez yaparak bitkinin büyümesi için gereken enerjiyi sağlayan ilk yapraklarıdır. Bitki büyüdükçe ve geliştikçe, çenek yapraklarda depolanan besin ögeleri bitkinin diğer kısımlarına aktarılır ve çenek yaprakların besin değeri düşer.

Ancak mikro yeşillikler bu aktarım gerçekleşmeden tüketildiği ve çenek yaprakları dahil bütün kısımları yenilebildiği için, mikro yeşilliklerin besin değeri oldukça yüksektir. Bazı çalışmalarda mikro yeşilliklerin, bitkinin olgunlaşmış sebzesinden %20 ile %600 arasında daha besleyici olduğu gösterilmiştir. Ancak bu besin değeri, bitkilerin yetiştirildiği toprağa ve ne zaman hasat edildiğine bağlı olarak değişmektedir.[7] Örneğin daha parlak ve dolgun renklerde olan mikro yeşiller, besince daha zengin olacaktır.[8]

Mikro yeşillikler oldukça narin olduğundan, pişirme gibi ısı ile teması sağlayacak herhangi bir işlemde bozulurlar ve besleyici etkileri kaybolur. O yüzden mikro yeşillikleri çiğ olarak tüketilmesi önerilmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Mikro yeşilliklerin içerdiği temel besin ögeleri arasında polifenoller, vitaminler ve mineraller sayılabilir. Örneğin 25 farklı mikro yeşilliği test eden araştırmacılar; kırmızı lahana, kişniş ("Çin maydonozu"), lâl taşı rengindeki Amaranthus türü otlar ve yeşil-beyaz turpların mikro yeşilliklerinde en yüksek C Vitamini, karotenoidler, K vitamini ve E vitamini tespit etmişlerdir.[4] Mikro yeşilliklerde bolca bulunan polifenoller, bitkilerde bulunan ana antioksidan sınıfıdırlar ve hayvan çalışmalarında ''LDL'' yani "kötü kolesterolü" düşürdüğü ve Alzheimer hastalığına yakalanma riskini azalttığı gösterilmiştir.

Mikro Yeşillikler Nerelerde Kullanılır, Nasıl Yetiştirilir?

Mikro yeşillikler, kendi bitkilerinin olgunlaşmış sebzeleri ile aynı yoğunlukta tada ve kokuya sahiptirler. Bu özelliklerinden ve göze hitap eden boyutlarından dolayı birçok lüks restoranda dekorasyon ve lezzet amacıyla kullanılmaktadır. Ayrıca besleyici değerinin yüksekliğinden ve kolay yetiştirilebildiğinden mikro yeşillikler evlerde de yetiştirilmektedir.

Topraksız da mikro yeşillik yetiştirilebilmektedir
Topraksız da mikro yeşillik yetiştirilebilmektedir
Microgreen-mats

Mikro yeşilliklerin yetiştirilmesine, istenilen sebzenin tohumunun alınmasıyla başlanır. Seçilecek olan sebze tamamen size kalmıştır. Yetiştirilecek bitkinin büyüyüp olgunlaşmasına izin verilmeyeceği için, tohumun bahçe gibi sabit bir toprağa ekilmesine gerek yoktur. Bir kaba ya da tabağa koyulan bir miktar toprak ekim için yeterli olacaktır. Tohum toprağa ekildikten sonra toprağın günde 1 ya da 2 defa sulanarak nemli tutulması ve bitkinin doğrudan güneş ışığı gören bir yere bırakılması önemlidir. Tohumun türüne göre 7 ile 21 gün arasında mikro yeşilliğiniz hazır olacaktır.

Sonuç

Mikro yeşilliklerin en önemli özelliklerinden biri, olgunlaşmış ekinlerden daha sürdürülebilir olmasıdır; çünkü daha az toprak ve daha az su kullanarak daha kısa sürede daha besleyici ürünler elde edilebilmektedir.

Reklamı Kapat

Konu ile ilgili çalışan bilim insanlarına göre 2050 yılında dünya nüfusu 10 milyarın üzerinde olacaktır. Ve bu 10 milyarın üzerinde nüfusu beslemek için dünya kaynaklarını daha az ve daha verimli kullanmak, geliştirilebilecek çözümlerden yalnızca bir tanesi.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 17
  • Bilim Budur! 5
  • Umut Verici! 4
  • Muhteşem! 3
  • İnanılmaz 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Grrr... *@$# 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/10/2021 16:15:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8825

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Tıp
Mutasyon
Toprak
Su
Hareket
Algı
Metabolizma
Evrim Kuramı
Mit
Çiftleşme
Manyetik
Eğilim
Araştırmacılar
Sinir Hücresi
Eczacılık
Uçak
Tüy
Atom
Hava
Deney
Müfredat
Çekirdek
Depresyon
Canlı Cansız
Güneş Sistemi
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın