Vejetaryen ve Vegan Beslenenler de Şeker Tüketimine Dikkat Etmeli!

Vejetaryen ve Vegan Beslenenler de Şeker Tüketimine Dikkat Etmeli!
Yazar K. Pierre-Louis Kadir Toykan Özdoğan Editör Kadir Toykan Özdoğan
4 dakika
3,261 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Journal of the American College of Cardiology'de yayınlanan bir çalışmaya göre, kötü bir diyetten eti çıkarmak onu daha sağlıklı hale getirmez.

Çalışma, şekerli içecekler ve patates kızartması gibi pek çok işlenmiş ürünün de dahil olduğu çoğunlukla bitkisel temelli beslenme düzenine sahip katılımcıların, işlenmiş ürünlerden kaçınan (beslenme düzenlerine az miktarda et dahil olsa bile) kişilerden çalışma sürecince daha yüksek oranda kalp hastalıklarına yakalandıklarını veya bu nedenle öldüklerini göstermiştir.

Önceki çalışmalar, vejetaryen ya da vegan beslenme düzenine bağlı kalan kişilerin daha iyi kardiyovesküler sağlığa sahip olduklarını göstermişti. Bir zamanlar McDonalds'a doğru sapan koşu egzersizleriyle meşhur olan Amerikan Başkanı Bill Clinton bile, kalp rahatsızlığının üstesinden gelebilmek için vegan olmuştu.

Reklamı Kapat

Bu tip çalışmalar tüm bitkisel temelli beslenme düzenlerini tek bir grup içinde toplama eğilimindeler. Fakat gerçek hayat bundan biraz daha karmaşık. Harvard T. H. Chan School of Public Health'te doktora sonrası araştırmacısı olan başyazar Ambika Satija şöyle diyor:

Vejetaryen ve vegan beslenme düzenlerine dair bu çalışmalar bitkisel yiyeceklerin farklı özellikleri arasında ayrım yapmadılar. Tüm tahıllar, meyveler ve sebzeler gibi bazı bitkisel besinler daha düşük Tip 2 Diyabet riski ve kardiyovasküler rahatsızlıklarla ilişkililer. Fakat şekerle tatlandırılmış içecekler gibi bazı bitkisel besinler aslında yüksek risklerle ilişkililerdir.

Satija ve araştırma ekibi bu sonuca, 73.000 kadının dahil olduğu the Nurses Health Study, 92.329 kadının dahil olduğu the Nurses Health Study ve 43.259 erkeğin dahil olduğu the Health Professionals Follow-up Study olmak üzere farklı çalışmada, aynı bireylerden düzenli olarak farklı zamanlarda alınan verilerden yola çıkarak vardılar. Bu çalışma kısmen, her 2 ila 4 yılda bir katılımcılara ne yediklerini ve ne kadar yediklerini sorularak yürütüldü.

Çalışmaya başlandığı sırada çoktan diyabeti veya kardiyovasküler rahatsızlıkları olan katılımcılar ile kalori alımları ekstrem (ya çok düşük ya da çok yüksek) olan denekler analiz dışı bırakıldı.

Araştırmacılar bu verileri kullanarak katılımcılardan oluşan 3 grup oluşturdular. İlk grup, tam bitkisel beslenme düzeni (PDI), bitkisel temelli bir beslenme düzenine (çalışma sürecinde her gün 6 porsiyonun altında et veya diğer hayvansal ürünü içereyen beslenme düzeni için tanımlanmıştır) bağlı olan rastgele seçilmiş bireyleri içeriyordu.

İkinci kategori, sağlıklı bitkisel temelli beslenme düzeni (hPDI), tüm tahıllar, sebzeler, meyveler ve yemişleri fazlasıyla yiyen, fakat et,hayvansal yağ, patates ya da şekerle tatlandırılmış içecekleri çok tüketmeyen kişileri kapsıyordu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Üçüncü grup ise daha çok şeker, meyve suyu ve rafine tahılları yeme eğiliminde olan, sağlıklı bitkisel temelli beslenme düzeniyle zıt olan kişilerdi.

Satija ve ekibi, çalışma sürecinde kimin kalp rahatsızlıkları geliştirdiğine, kimin kalp krizi geçirdiğine ve kimin kalp rahatsızlığından öldüğüne baktılar. Tam bitkisel temelli beslenme düzenine ve sağlıksız beslenme düzenine nazaran, sağlıklı bitkisel temelli beslenme düzeninde olan insanların düşük kalp rahatsızlıkları (kalp krizi de dahil) riskiyle ilişkili olduklarını buldular. Bu farklılıkları açıklığa kavuşturarak, tüm bitki merkezli beslenme düzenlerinin aynı şekilde oluşturulmadıklarını gösterebildiler.

Hatta belki daha etkileyici şekilde, daha fazla hayvansal yiyecek de dahil olmak üzere (hala günde altı porsiyondan düşük), sağlıklı bir bitkisel beslenme düzenini takip eden insanlar, yüksek derecede işlenmiş bitkisel beslenme düzenlerini takip eden insanlardan daha az öldüler. Satija şöyle diyor:

Çalışma, kalbinize yararlı olması için beslenme düzeninizden tüm hayvansal ürünleri çıkarmak zorundan olmayışınız bakımından teşvik edici. Biz bir günde, hayvansal besin alımının birkaç porsiyona kadar azaltılmasıyla kalp rahatsızlığı riskinizi düşürebileceğinizi keşfettik. Daha çok insan bu ılımlı besinsel değişikliklerini benimseyebilir ve umarım bu değişiklikler, onlara ekstrem değişiklerin aksine, yararlı olur.

Bu sonuçlar aşırı kırmızı et tüketmeye devam etmek için bahane değiller. Tersine, sağlıklı beslenme konusunda hayvansal ürün odaklı tüketim yapanlar, et alımlarını minumumda tutmak için teşvik olmalılar.

Reklamı Kapat

Başka bir deyişle, domuz pastırmasından asla temelli vazgeçemeyeceğinden yakınan insanların, beslenme düzenlerinin geri kalanı hakkında dikkatli olmamak için bahaneleri yok. Vejetaryenlar ve veganlar ise, etten yoksunluklarını, hayatlarını patates kızartması ve sahte tavuk kanatlarıyla beslenerek geçirmek için bahane olarak kullanmamaya dikkat etmemeliler.

Çalışma Kusursuz Değil!

Pek çok beslenme çalışması gibi gözlemsel - araştırmacılar insanların hayatlarını ele alışlarını izlediler ve onlara ne olacağını görmeyi beklediler, bu da diyetlerin ne şekilde farklılıklara neden olduğunu anlamamız için çok fazla dış değişken olmasına yol açıyor.

Bu tarz çalışmalarla elde edilen anket verileri herkesin bildiği gibi tam anlamıyla güvenilir değiller- zamanla insanlar ne yemiş olduklarını unutma eğilimde oluyorlar ya da basitçe kendilerini daha sağlıklı göstermek için yalan söylüyorlar. Fakat bu eleştiriler herhangi bir beslenme incelemesi için geçerlidir.

Bu çalışma önemli bir anımsatıcı olarak, bize hepimizin kalbimiz (gezegenimiz) adına iyi bir şeyler yapmak için vegan olmak zorunda olmadığımızı sunuyor. İşlenmemiş sebzelerin yanına biraz et ve hayvansal ürünler serpilmiş şekilde yemeye odaklanmak alışılmış omnivor (hem etçil hem otçul) hayat stilimiz için çok daha sürdürebilir bir plan olabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Popular Science | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 01:51:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7174

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bağışıklık
Biyografi
Nöron Hücresi
İnsanlar
Dalga
Evrim Kuramı
Hayvan Davranışları
Eğilim
Kadın Sağlığı
Uzaylı
İnternet
Kertenkele
Adaptasyon
Obstetrik
Stres
Vücut
Bilgi
Çeviri
Canlı Cansız
Savunma
Uçak
Gözlem
Hastalık Kontrolü
Mistik
Ölüm
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et