Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Herkes Bir Anda Vejetaryen Olmaya Karar Verseydi Neler Olurdu?

Herkes Bir Anda Vejetaryen Olmaya Karar Verseydi Neler Olurdu? Vegetarian Nation
7 dakika
13,814
  • Ekoloji
  • Tarımcılık

Muhtemelen ya siz, ya da tanıdıklarınızdan birisi vejetaryendir. Yani bu kişiler ya hiç hayvan ve hayvan ürünü yemezler, ya da hiç et yemezler ama yumurta gibi hayvan ürünlerini tüketirler. Peki, şöyle sıradışı bir senaryo üzerinde kafa yoracak olsak, neler olurdu: Ya Dünya üzerindeki herkes, bir anda vejetaryen olsaydı ve et yemeyi tamamen bıraksaydı? Yaşamlarımız ve gezegenimiz üzerinde ne tip etkileri olurdu?

Vejetaryenlik, günümüzde son derece nadir olarak görülen bir beslenme biçimidir. ABD'nin sadece %1.9-3.4 arası, Kuzey Amerika'daki insanların sadece %4-5 arası vejetaryendir. İneklerin kutsal sayıldığı ve et tüketiminin en az olduğu Hindistan'da bile vejetaryenlerin oranı %30'un üzerine çıkamamaktadır. Çin'de bu oran %4-5, Finlandiya'da %2-3, Fransa'da %3-5, İsveç'te %10, Rusya'da %3-4, Almanya'da %6-9, Hollanda'da %4.5, Norveç'te %2 civarındadır. 2018 yılında Dünya'nın %25'inin vejetaryen, vegan veya yarı-vejetaryen olduğu düşünülmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Anlayacağınız, insanların ezici bir çoğunluğu halen et tüketmektedir. Bu aşırı yüksek talebi karşılamak içinse bol miktarda hayvan üretilmesi gerekmektedir. Buna bağlı olarak gezegenimizde şu anda 20 milyar civarında tavuk, 1.5 milyar civarında inek, 1 milyardan fazla koyun ve 1 milyardan birazcık az sayıda domuz bulunmaktadır. 

Eğer ki tüm Dünya bir anda vejetaryen olmaya kalksaydı ve hiç kimse et yemeyecek olsaydı, çok hızlı bir şekilde bu hayvanlar ölmeye başlardı. Çünkü talep olmayacağından söz konusu hayvanların kesimi ve satışı yapılamazdı; çiftçiler bu hayvanlardan para elde edemedikleri için onlara bakamazlardı ve besi hayvancılığı amacıyla evcilleştirilmiş hayvanlar vahşi hayatta kendi başlarına kalamayacakları için kısa sürede ölürlerdi. Yani ani bir vejetaryen geçişi, ironik bir şekilde kitlesel bir hayvan katliamıyla sonuçlanırdı. Elbette ki, herkesin bir anda vejetaryenliğe geçmesi söz konusu olmayacağından, bu senaryo neyse ki muhtemelen asla yaşanmayacak.

Bu Reklamı Kapat

Ancak yine ironik bir biçimde, bu kadar fazla sayıda hayvanın bir anda yok olması, gezegenimiz ve vejetaryenlik için son derece faydalı bazı sonuçlara neden olurdu. Gelin bunlara hızlıca bir bakış atalım:

Besi Hayvanlarının Tamamının Ölmesi Nasıl Faydalar Sağlardı?

Öncelikle, söz konusu besi hayvanlarının yok oluşu, gezegenimizde inanılmaz geniş tarım alanlarının açılmasını mümkün kılardı. Sayı vermemiz gerekirse, şu anda insanlığın hayvan yetiştirdiği yüzey alanı 33 milyon kilometrekare civarındadır. Yani kabaca, Afrika kıtasının tamamı kadar! Üstelik bu sayıya, söz konusu besi hayvanlarını besleme amacıyla yetiştirilen bitkilerin kapladığı alan dahil bile değildir! 

Ne var ki bu boşalan alanın işlevsel kalabilmesi için, çok ciddi bir insan müdahalesi gerekmektedir. Çünkü hayvanların hızlı yok oluşu, bu hayvanlardan geriye kalan toprakların hızla çoraklaşmasına ve çölleşmesine neden olacaktır. İnsanlar, bu toprakları kurtarmak adına bol miktarda besin takviyesinde bulunmalı ve toprağı zenginleştirmelidir. Ancak ola ki insanlık olarak hayvanlardan geri kalan bu alanları düzgün besleyebilirsek, bunların en azından bir kısmı orijinal durumları olan çimlik alanlara ve hatta ormanlara dönüşebilir! 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bunun da sıradışı bir faydası olurdu: Küresel iklim değişikliği ile mücadele... İnsanlık olarak tarım ve hayvancılık amaçlarıyla katlettiğimiz ormanlar, atmosferik karbondioksit birikiminin arkasında yatan en önemli sebeplerden birisidir. Çünkü yeterince yeşil alan olmaksızın fotosentez oranları düşecek, bu da atmosferde karbondioksit birikimine neden olacaktır. Üstelik daha önceki birden fazla yazımızda anlattığımız gibi, geviş getiren besi hayvanlarımız yellenme, geğirme ve dışkılama suretiyle de aşırı miktarda metan gazını atmosfere salmaktadırlar.

Metan, küresel iklim değişikliğine neden olmak bakımından karbondioksitten 25 kat kadar daha tehlikeli bir gazdır. Yani besi hayvanlarımız ağaçlık alanları öldürmekle kalmaz; aynı zamanda saldıkları gazlarla da iklim değişikliğine sebep olurlar. Hem de bu gazların miktarı öylesine fazladır ki, besi hayvanlarımız tek başlarına küresel ısınmaya neden olan sera gazlarının %15'ini üretirler!

Bu miktarın fazlalığını anlayabilmeniz için şunu söyleyelim: Besi hayvanlarımızın saldıkları sera gazları, gezegen üzerindeki bütün arabaların, uçakların ve trenlerin saldığı toplam sera gazlarından daha fazladır! İşte bu nedenle birçok bilim insanı, vejetaryenliğe geçiş veya en azından et tüketimini azaltmanın küresel ısınma ile mücadelede en etkili yöntemlerden biri olabileceğini ileri sürmektedirler.

Herkesin bir anda vejetaryenliğe geçmesinin bir diğer önemli etkisi de su tüketimi üzerinde olacaktır. Günümüzdeki tatlı su tüketiminin %70'i tarım için kullanılmaktadır. Ancak bunun önemli bir bölümü et üretimi için harcanmaktadır. Örneğin, 1 kilogram biftek eti üretmek için 15.000 litre, domuz eti için 6.000 litre, tavuk eti içinse 4.000 litre su kullanılmaktadır. Buna karşılık 1 kilogram tahıl ürünü için 1.600 litre, meyveler için 900 litre ve bahçe bitkileri için 300 litre su kullanılmaktadır. 

Elbette şu belirtilmelidir ki 1 kilogram et içerisindeki besin ve kalori miktarı, aynı miktardaki meyveye göre çok, çok ama çok fazladır! Dolayısıyla günlük enerji ihtiyacınızı tatmin etmek için yemeniz gereken et miktarı, meyve miktarından çok daha azdır. Ne var ki, eğer ki kalori başına düşen enerji miktarı ile kullanılabilir enerji açılarından değerlendirecek olursanız, biftek için gereken su miktarı halen meyvelerden 5 kat, sebzelerden 7 kat, tahıllardan 20 kat fazladır.

Bu Reklamı Kapat

Hele ki vejetaryenliğin, katı olarak uygulanmadığında bile genel olarak sağlığa ve uzun ömre katkı sağladığı düşünülecek olursa, avantajları çok daha iyi anlaşılabilir.

Hepimiz Vejetaryen Olmalı mıyız?

O zaman harika! Hepimiz vejetaryen olalım, değil mi? 

Maalesef, hiçbir konu gibi bu konu da tek taraflı değil. Vejetaryenliğin de olumsuz tarafları bulunuyor.

Vejetaryenliğe geçmemiz dolayısıyla hayvan stoklarının yitirilmesi, birçok ikincil ürünün de piyasadan silinmesi anlamına gelecektir. Örneğin, fahiş fiyatlara satılan deri ürünleri piyasadan kalkacak ve sadece sahte deri kalacaktır. Ayrıca kozmetik, mum ve deterjan gibi ürünlerde kullanılan hayvan yağları da ortadan kalkacaktır. Elbette ki bu ürünlerin "hayvan ürünü kullanmayan" versiyonları vardır; ancak bunların talebi karşılayabilmesi için yine ağaçların kesilmesi ve bu ağaçların yerine, söz konusu ürünlerin içerisinde kullanılan soya gibi bitkilerin ekilmesi gerekecektir. Yani vaziyet, hayvanların alan kaplamasına benzer olacaktır.

Bu Reklamı Kapat

Bu konuda belki de en büyük tehlike, günümüzde her 7 insandan birinin, yani toplamda 1 milyardan fazla insanın hayatını besi hayvancılığından kazanıyor olduğu gerçeğidir. Bunların birçoğu, gelişmekte olan ülkelerde yaşayan küçük ölçekli çiftçilerdir. Eğer ki besi hayvanlarına olan talebi bir anda sıfıra indirecek olursak, bu kişilerin pratik olarak tamamı işsiz kalacak, birçok ülkenin gelişimi dikkate değer miktarda aksayacaktır. Elbette ki, bu içşilerin bir kısmı bitkisel ürünler yetiştirecek şekilde yeni iş imkanları bulabilirler. 

Vejetaryenlikle ilgili bir diğer sıkıntı, insan doğasından ve biyolojiden kaynaklanmaktadır. İnsan, hepçil bir hayvan türüdür: Yani et de, ot da yiyebilecek şekilde özelleşmiştir. Bu nedenle vejetaryenliğe geçtiğinde psikolojik olarak rahatladığını söyleyen birçok insan olduğu gibi, et tüketmeyi bırakmanın anlam veremedikleri bir strese, paniğe, rahatsızlığa neden olduğunu belirten kişiler de bulunmaktadır. Zaten bu sebeple modern zamanlarda vejetaryenliği seçen her 5 kişiden 4'ü (%84'ü) et tüketimine geri dönmektedir. Bu nedenle vejetaryenliğe bir anda geçmek, bu geçişin plansız ve programsız olarak yapılması, vejetaryenliğe geçişin amacının tekil sebeplere bağlanması, genellikle başarısızlık ile sonuçlanmaktadır.

Bu gerçeklik, vejetaryenliğin Dünya genelindeki gidişatıyla da örtüşmektedir. Dünya'daki vejetaryenlerin genel popülasyona oranı, artmak yerine, azalmaktadır. Bunun sebebi, her ne kadar gelişmiş batılı ülkelerde vejetaryenlerin sayısında göreceli bir artış olsa da, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde ekonomik kalkınma yaşandıkça et tüketimi de artmaktadır. Buna bağlı olarak bazı ülkelerdeki kısmî artış dengelenmekte, hatta tersine çevrilmektedir.

Uzun lafın kısası, daha parlak bir gelecek istiyorsak, bunu tekil çözümlerde aramak hata olacaktır. Dünya'nın geleceği, çok yönlü çabalara bağlı bulunmaktadır. Herkes vejetaryen olduğunda, Dünya'nın daha iyi bir yer olacağını garanti etmemiz mümkün değildir. Fakat eldeki veriler göstermektedir ki, eğer ki bireyler en azından et tüketimini azaltacak olurlarsa, Dünya'ya kademeli olarak artan miktarlarda katkı sağlamamız mümkün olabilecektir. Yani birdenbire et tüketmeyi bırakmanız şart değil; ancak miktarca azaltmak, hem size, hem de doğaya faydalı olabilir gibi gözükmektedir.

Zaten eğer ki daha ot-temelli bir diyete geçişi, daha uzun zaman dilimlerine yayarak, daha yavaş yapacak olursak, bu yazımızda ele aldığımız sorunların büyük bir kısmı kademeli olarak gerçekleşeceğinden etkisiz hale gelebilecektir. Bu durumda vejetaryenliğin veya ot-temelli hepçil diyetin gezegenimize faydaları daha net bir şekilde etkisini gösterebilecektir.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 40
  • Umut Verici! 16
  • Muhteşem! 13
  • Bilim Budur! 11
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 8
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • İnanılmaz 4
  • Güldürdü 3
  • Üzücü! 3
  • Grrr... *@$# 3
  • İğrenç! 2
  • Korkutucu! 2
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: ASAP Science | Arşiv Bağlantısı
  • H. Hoag. Humans Are Becoming More Carnivorous. (2 Aralık 2013). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • S. Bonhommeau, et al. (2013). Eating Up The World’s Food Web And The Human Trophic Level. PNAS, sf: 20617-20620. | Arşiv Bağlantısı
  • E. Stehfes, et al. (2009). Climate Benefits Of Changing Diet. Climatic Change, sf: 83-102. | Arşiv Bağlantısı
  • L. V. Anderson. What If Everyone In The World Became A Vegetarian?. (1 Mayıs 2014). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Slate | Arşiv Bağlantısı
  • J. Foley, et al. The Future Of Food. (23 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
  • Institute for Water Education. The Green, Blue And Grey Water Footpring Of Farm Animals And Animal Products. (1 Aralık 2010). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: UNESCO | Arşiv Bağlantısı
  • EPA. Global Greenhouse Gas Emissions Data. (13 Nisan 2017). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: EPA | Arşiv Bağlantısı
  • FAO. Tackling Climate Change Through Livestock. (12 Ekim 2014). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: FAO | Arşiv Bağlantısı
  • FAO. Livestock's Long Shadow. (1 Ocak 2006). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: FAO | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Vegetarianism By Country. (19 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/10/2022 04:21:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4697

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Analiz
Cinsiyet Araştırmaları
Ecza
Alan
Enerji
Basınç
Bitki
Adaptasyon
Epistemik
Yüz
Beslenme Davranışları
Araç
Akciğer
Deprem
Eğilim
Küresel Isınma
Tıp
Yiyecek
Uzay
Dalga
Sağlık Bilimleri
Kanıt
Uterus
Sivrisinek
Paleontoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.