Cımbızlama Safsatası ve Alıntı (Söz) Madenciliği: İnsanlar, Kaynaklarını Art Niyetli Şekilde Seçerek Sizi Nasıl Kandırıyor?

Cımbızlama Safsatası ve Alıntı (Söz) Madenciliği: İnsanlar, Kaynaklarını Art Niyetli Şekilde Seçerek Sizi Nasıl Kandırıyor?
Cımbızlama safsatası, İngilizcede "kiraz toplama safsatası" olarak da bilinmektedir.
East Bay Times
 EkremKesen Podcast Seslendirmeni Ekrem Kesen
10 dakika
5,042 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 8. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Cımbızlama safsatası (İng: "cherry-picking"), "kanıtları bastırma" veya "eksik kanıt yanılgısı" olarak da bilinir ve belirli bir görüşü savunan bir kişinin, o görüşü destekleyen kanıtları kabul edip (veya ön plana çıkarıp), kendi görüşünü zayıflatan veya çürüten kanıtları görmezden gelmesi, reddetmesi veya ikinci plana atması durumudur.

Mutlaka tanıklık etmiş olacağınız üzere, insanlar arasındaki en yaygın ve en yanlış kanılardan biri, haklı olmanın önemidir. Haklı olmanın güzel hissettirdiği veya bir yanlışınızı keşfetmenin can sıkıcı olduğu doğrudur; ancak bunu sadece "yenme ve yenilme" düzleminde düşünürseniz, asla gelişemezsiniz. Hatanızın keşfedilmesi ve düzeltilmesi, sizi gerçeğe bir o kadar yaklaştıracaktır, daha iyi ve bilge yapacaktır. Çünkü aksi takdirde, eğer hatalarımızı kabullenmeyi bilmezsek ve veri ışığında görüş değiştirmek yerine, görüşlerimiz ışığında veri bulmaya çalışırsak, cımbızlama safsatasına düşmemiz kaçınılmaz olacaktır.

Bu tür bir "haklı olma zorunluluğu" algısı, kişilerin sorunu olduğu kadar, toplumun ve eğitimin de bir sorunudur... Sadece "doğru" cevabı ödüllendirmek, düşünmeye teşvik etmemek, düşünme biçimlerine önem vermemek ve toplumsal olarak fikir değiştirmenin acizane görülüyor olması, insanların fikirlerine saplantılı bir bağımlılık geliştirmesine neden olur. Bir fikre aşırı bağlılık fanatizmi doğurur. Fanatizm ise yalanı, çarpıtmayı, gerçekleri kabullenmemeyi ve birçok diğer tehlikeli sonucu...

Reklamı Kapat

Düşüncelerimizin saplantılı olup olmadığını tespit etmenin en iyi yolu, karşımızdaki kişi veya bilimsel literatür bize ters şeyler söylediğinde, fikirlerimizi değiştirip değiştirmediğimize bakmaktır. Veri ve kanıt karşısında fikirleri değiştirebilmenin bir erdem olduğunu kabullendiğimiz zaman, hem giderek artan bir hızla medeniyet seviyelerini atlamayı başaracağız, hem de birbirimizle çok daha açık iletişim kanalları kurmayı başaracağız. Zira biri size ters bir şeyler söylerken, aklınıza gelen ilk şey "Ne yaparım da bu kişiyi haksız çıkarırım?" ise, iletişiminizde ve hayata bakış açınızda ciddi bir sorun var demektir.

Cımbızlama Safsatasına Örnekler

Safsatanın genel formülasyonu şu şekildedir:

  1. Kanıt A ve Kanıt B keşfedilmiştir.
  2. Kanıt A, X kişisinin iddiasını desteklemektedir.
  3. Kanıt B, X kişisinin iddiasını zayıflatmaktadır/çürütmektedir.
  4. X kişisi, sadece A Kanıtı'nı ileri sürerek haklı olduğunu iddia eder.

"Kiraz Toplama Safsatası" İsmi Nereden Geliyor?

Cımbızlama safsatasının İngilizcedeki adı olan "kiraz toplama", aslında konuyu oldukça güzel bir şekilde izah etmektedir: Bir meyveyi toplarken, özellikle olgunlaşmış olanları seçer, henüz olgunlaşmamış veya çürük olanları eleriz. Bu sayede elimizdeki sepette hep en sağlıklı meyveler olur. Eğer bunu gidip de birine gösterip, "Bak, bizim bahçede hiç kötü meyve olmaz; hepsi kusursuzdur, bakın bu da ispatı!" dersek, "kiraz seçme safsatasına" düşmüş oluruz; çünkü elimizdeki örneklem zaten yanlı olarak belirlenmiştir. Bu bakımdan cımbızlama safsatası ile taraflı örnekleme mantık safsatası yakın kuzendir diyebiliriz.

Anekdotal Kanıtlar ve Anekdotal Anlatımlar

Ancak çoğu durumda safsata bu kadar karmaşık değildir; aslına bakarsanız cımbızlama safsatasının en tehlikeli olduğu zamanlar, en sıradan şekillerde kullanıldığındadır. Bunun en yaygın örneği, anekdotal anlatımlarda karşımıza çıkar. "Benim başıma X geldi. Demek ki X çok yaygın." gibi bir yaklaşım, aceleci genelleme safsatasına ek olarak, X'in yaygınlığı ile ilgili objektif kanıtların tamamını görmezden gelip, sadece kendi deneyimimizi cımbızladığımızda karşımıza çıkar.

İşte tam da bu nedenle, sizin başınıza gelenler, bir arkadaşınızdan/akrabanızdan/tanıdığınızdan duyduklarınız, gerçekliğe dair genellemeler yapabilmemiz için yeterli değildir. Doğaya yönelik gözlemlerin kontrollü şartlar altında veya eğitimli bir şekilde yapılması gerekir. Bu yapılmayacaksa bile, uzmanların da inceleyebilmesi için, gözlediğimiz olguya dair çok net veriler toplamamız gerekir (yüksek çözünürlüklü fotoğraf ve videolar çekmek gibi). Sadece "Ben duydum.", "Ben gördüm.", "Kaynıma olmuş." gibi kulaktan dolma anlatımların bilimsel bir geçerliliği yoktur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

CV, Özgeçmiş ve Sosyal Medya Profilleri

Cımbızlama safsatasının en "normalleşmiş" örneklerinden birisi, bireylerin kendilerine ait CV/özgeçmiş hazırlaması olayıdır. Düşünecek olursanız bir CV/özgeçmiş içerisine yazılan şeyler, bir kişinin başarıları ve karakteriyle ilgili cımbızla seçilmiş başarılardan ibarettir. Halbuki işe alım sürecinin amacı, sadece belirli başarılara ulaşmış kişileri belirlemek değil, o iş için en uygun özelliklere sahip adayı belirlemektir; ancak hepimizin negatif tarafları ve başarısızlıkları da vardır. Bunları CV/özgeçmişimize yazmayız, yani sadece cımbızlanmış veriden yola çıkarak kendimizle ilgili bir profil yaratırız.

Aynı durum, sosyal medya profillerimiz için de geçerlidir. Buradaki durum 2 katmanlıdır: Profilimize yazdığımız ve kendimizi tanımlamakta kullandığımız şeyler, her zaman olumlu taraflarımıza odaklanır (özellikle de LinkedIn gibi profesyonelleri öne çıkaran sosyal medya araçlarını düşünün). Halbuki sadece bunlar, kim olduğumuzu tanımlayamaz. Elbette burada sosyal medya veya CV gibi unsurların amacı sorgulanabilir; "sonuçta kişinin olumlu taraflarının bir özetinin hedeflendiği" savunulabilir. Ama ne olursa olsun, bu gibi araçlarda sunulan bilginin cımbızlanmış olduğu gerçeği değişmemektedir.

Aynı durum (ve yukarıda sosyal medya ile ilgili olarak söz ettiğimiz 2 durumdan ikincisi), sosyal medya platformlarında kendimizle ilgili sadece pozitif duyguları yansıtan paylaşımlar yapmamızdır. Yani genellikle mutlu, başarılı, keyifli, heyecanlı olduğumuz zamanlara ait fotoğrafları ve videoları paylaşırız; üzüntülü, stresli, başarısız olduğumuz zamanlara ait fotoğraf ve videoları çok daha seyrek paylaşmaya meyilliyizdir. Bu nedenle dışarıdan bakan biri, bizi çok mutlu veya çok başarılı olarak görebilir; halbuki kendimizi ve hayatımızı tanımlayan kanıtları/olayları cımbızlamaktayız; dolayısıyla sadece bu bilgilerden yola çıkarak, kendimize ait tam bir resim çizmemiz imkansızdır.

Satılmış Uzman Safsatası

Cımbızlama safsatasının en yaygın görüldüğü bir başka alan, bilimsel gerçekler hoşa gitmediğinde ileri sürülen "O uzmanlar satılmış." iddiasıdır. Bireyler, akademik literatürün kendi yanlarında olmasını isterler; ancak bu, her zaman mümkün olmaz. Eğer literatür bize tamamen karşıysa, kişinin fikirlerini değiştirmesi gerekir. Eğer literatürde belirsizlik varsa, kişinin fikirlerini yumuşatması gerekir. Veri karşısında görüş değiştirmek bunu gerektirir.

Reklamı Kapat

Bunun yerine birçok durumda insanlar, konsensüsün tam olarak oluşmadığı durumlarda, kendilerini destekleyen sonuçlara ulaşmış uzmanları "gerçek" veya "uzman" olarak alıp, kendilerini çürüten veya iddialarını zayıflatan sonuçlara ulaşmış uzmanları "satılmış" veya "sahte" olarak yaftalarlar. Böylece literatürde cımbızlama yapmış olurlar.

Bu hataya en sık düşenler, sahtebilimcilerdir. Sahtebilim savunucuları, tanım gereği, gerçek olmayan bir iddiayı savunmaktadırlar. Bunu halka pazarlayabilmek için, bilimin kendi yanlarında olduğunu söylemeleri gerekir; ancak eğer bilim gerçekten sahtebilimcilerin iddialarını destekliyor olsaydı, savundukları saha "sahtebilim" değil, "bilim" olurdu. Bu durumun oluşabilmesinin iki yolu vardır: Sahtebilim savunucuları %100 yalan söylüyor olabilir (gerçekte olanın tam tersini savunuyor olabilirler) veya bilim camiasında bir belirsizlik olabilir ve sahtebilimciler, bu belirsizliğin bir tarafını mutlak gerçekmiş gibi sunuyor olabilirler. İlk durumda cımbızlama değil, düpedüz yalancılık yapmaktadırlar; ancak ikinci durumda yoğun bir şekilde cımbızlama yaptıklarını görmekteyiz.

Evrim Karşıtlığı ve Alıntı (Söz) Madenciliği

Sahtebilim dahilinde yapılan cımbızlamalardan söz ederken, evrim karşıtlarının cımbızlama furyasından söz etmemek hata olurdu. Hatalı olduğunu kesin olarak bildiğimiz "yoktan birdenbire var oluş" fikrini savunarak, evrimi çürütmeye çalışan kişi ve kurumlar, bunu akademik olarak yapamayacakları için (yani yukarıda anlattığımız gibi, yalan söylemek zorunda oldukları için), spesifik makaleleri cımbızlamak yerine, kitap sözlerini veya bilim insanlarının seminerlerde söylediklerini cımbızlayarak, bilim insanlarının da evrime şüphe duyduğunu veya evrimi kabul etmediklerini halka pazarlamaya çalışırlar. Buna alıntı (söz) madenciliği adı da verilir; çünkü art niyetli evrim karşıtları, bilim insanlarının genel görüşlerine odaklanmak yerine, çarpıtılmaya müsait cümlelerini bulup, onları ileri sürerek pozisyonlarını savunmaya çalışırlar. Bunun bazı örneklerini buradan, buradan, buradan ve buradan görebilirsiniz. Aşağıdaki video da baştan sona cımbızlama safsatalarıyla doludur. Halbuki bilim insanları arasında evrimin gerçekliği konusunda hiçbir soru işareti yoktur.

İklim Değişimi İnkârcılığı

İklim değişimi konusundaki inkârcılık (bu yazının yazıldığı sıralar itibariyle) Türkiye'ye çok daha az yansımış olsa da, özellikle de Batılı ülkelerde bu konuda yaratılan karşıtlığın önemli bir bölümü, evrim karşıtlığı ile benzer ve hatta paraleldir. Çoğu durumda Dünya'nın insanlar için olabilecek en iyi şekilde yaratıldığı fikri, evrim veya küresel ısınma gibi uzun vadede baştan sona dönüştürücü güçlerin kabullenilmesini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle iklim değişimi karşıtları, eldeki akademik veriler içerisinden sadece kendi görüşlerini destekleyenleri cımbızlamakta, iklimbilim uzmanları arasındaki %100'e yakın görüş birliğini hiçe saymaktadırlar.

Reklamı Kapat

Örneğin bu grafikte, sadece kırmızı renkli kısma odaklanarak Dünya'nın ortalama sıcaklığının o kadar da değişmediğini iddia edebilirsiniz. Fakat Endüstri Devrimi'nden bu yana yaşanan toplam değişime baktığınızda, gidişat tartışmasızdır. Verinin bir kısmına odaklanmanız, veriyi cımbızladığınızı gösterir.
Örneğin bu grafikte, sadece kırmızı renkli kısma odaklanarak Dünya'nın ortalama sıcaklığının o kadar da değişmediğini iddia edebilirsiniz. Fakat Endüstri Devrimi'nden bu yana yaşanan toplam değişime baktığınızda, gidişat tartışmasızdır. Verinin bir kısmına odaklanmanız, veriyi cımbızladığınızı gösterir.
Wikimedia

Politika ve Politikacılar

Elbette cımbızlama safsatasının yuva yaptığı yerlerden birisi politikadır. Politikacılar, tabanlarını memnun etmek adına bir gerçeğin sadece işlerine gelen taraflarına odaklanırlar, diğer taraflarını reddederler. Benzer şekilde, kendi uygulamalarının veya geçmişlerinin sadece pozitif algı yaratacak taraflarına odaklanıp, diğer taraflarını reddedebilirler. Örneğin, bir politikacının tabanının şunlara önem verdiğini düşünelim:

  • Hayırsever olmak,
  • Dindar olmak,
  • Hayvansever olmak.

Ve aynı tabanın, şunlardan nefret ettiğini düşünelim:

  • Evlilik-dışı seks yapmak,
  • Alkol tüketmek,
  • Uyuşturucu tüketimi ve teşviki.

Bu kişi, kendisiyle ilgili şöyle bir iddiada bulunabilir:

Vatandaşlarım! Beni seçmelisiniz, çünkü ben gelirimin %50'sini ihtiyacı olanlara bağışlıyorum, her Cuma namazımı kılıyorum ve her haftasonu hayvan barınaklarında gönüllü olarak çalışıyorum!

Kulağa hoş geliyor, değil mi? Ama bu kişinin 7 gün 24 saat içerisinde yaptıklarına baktığınızda, gelirinin %50'sini dağıttığını; ancak bağıştan kastının, seks karşılığı fahişelere para vermek olduğunu keşfettiniz. Her Cuma günü namaz kıldığını; ama namazdan sonra sarhoş olana kadar alkol tükettiğini keşfettiniz. Hayvan barınaklarında çalıştığını; ama hayvanların telef edilmesine izin veren yasaları onayladığını keşfettiniz.

Bunların herhangi biri mutlak olarak iyi veya kötüdür demiyoruz; buradaki tartışmanın konusu bu değil. Önemli olan, kişinin beyanında kendisiyle ilgili bilgilerin cımbızlanmış olduğu gerçeğini fark etmektir. Burada verdiğimiz farazi bir örnek olsa da, aktüel politikadan daha isabetli örnekleri tespit etmeyi size bırakıyoruz.

Sonuç

Cımbızlama safsatası, sadece hataya düşmenin ötesine geçerek, çoğu durumda kasten yalan söylememizi gerektiren bir mantık safsatasıdır. Bu bakımdan, haklı çıkma arzusunun bir saplantıya dönüştüğünde ne kadar tehlikeli olabileceğini göstermektedir. Dahası, gerçeğe ulaşma yolculuğumuzda bizi sekteye uğratmaktadır.

Bu nedenle, her tartışmadan zaferle çıkma arzusu yerine; dinlemeyi, okumayı, düşünmeyi becerebilirsek, bize ters gelen fikirlere karşıt ama iyi düşünülmüş, araştırılmış cevaplar üretebilirsek ve bu işlem sonucunda karşı tarafın haklılığını kabul edebilmenin ve görüşlerimizi değiştirebilmenin yüce bir erdem olduğunu anlayabilirsek, gerçeğe çok daha fazla yaklaşırız ve cımbızlama safsatası gibi hatalara düşmek zorunda kalmayız.

Dolayısıyla bir dahaki sefere birisiyle tartışırken, lütfen durun, dinleyin, düşünün ve hemen cevap vermeye çalışmayın. Düşünme süresi istemek, "Bilmiyorum, daha fazla araştırma yapmam gerek..." demek zavallılık değil, erdemdir. Ama ne yaparsanız yapın, lütfen akademik kaynakları veya bilimsel verileri cımbızlayarak, bilimsel konsensüsü veya genel yargıyı aktarmak yerine, ucuz numaralarla kendi görüşlerinizi desteklemeye çalışmayın.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 30
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • B. Bennett. Cherry Picking. Alındığı Tarih: 13 Mart 2021. Alındığı Yer: Logically Fallacious | Arşiv Bağlantısı
  • B. Goldacre. (2008). Bad Science. ISBN: 9780007283194.
  • S. O. Hansson. (2017). Science Denial As A Form Of Pseudoscience. Studies in History and Philosophy of Science Part A, sf: 39-47. doi: 10.1016/j.shpsa.2017.05.002. | Arşiv Bağlantısı
  • H. Ruchlis. (1990). Clear Thinking. ISBN: 9780879755942. Yayınevi: Prometheus Books.
  • M. E. Shabo. (2012). Techniques Of Propaganda And Persuasion. ISBN: 9781580498746. Yayınevi: Prestwick House, Inc.
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 8. yazısıdır.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 02:40:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4293

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bağışıklık
Biyografi
Nöron Hücresi
İnsanlar
Dalga
Evrim Kuramı
Hayvan Davranışları
Eğilim
Kadın Sağlığı
Uzaylı
İnternet
Kertenkele
Adaptasyon
Obstetrik
Stres
Vücut
Bilgi
Çeviri
Canlı Cansız
Savunma
Uçak
Gözlem
Hastalık Kontrolü
Mistik
Ölüm
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et