Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İyi Niyet İlkesi: İnsanların Argümanlarını İyi Niyetle Yorumlamak Neden Önemlidir?

İyi Niyet İlkesi: İnsanların Argümanlarını İyi Niyetle Yorumlamak Neden Önemlidir? Pixabay
İnsanlar genellikle ifadelerindeki sorunları belirlemeye çalışan biriyle konuşmak yerine, ne söylemeye çalıştıklarını gerçekten anlamak için gerçek bir çaba sarf eden biriyle konuşmayı tercih ederler.
14 dakika
3,807
  • Sosyal Psikoloji
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 72. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

İyi niyet ilkesi (İng: "principle of charity"), birinin ifadesini yorumlarken, o ifadenin mümkün olan en iyi yorumunun konuşmacının iletmek istediği yorum olduğunu varsaymanız gerektiğini belirten felsefi bir ilkedir. Buna göre, iyi niyet ilkesini uygulamak için, insanların argümanlarına makul ve rasyonel bir alternatif mevcutken, yanlışlar, mantık hataları veya mantıksızlıklar yüklememelisiniz.

Örneğin, bu ilkeye dayanarak, biri size biri mantıksal olarak doğru, diğeri yanlış olmak üzere iki şekilde yorumlanabilecek bir argüman sunarsa, makul olduğu sürece, mantıksal olarak sağlam olan yorumun, iletmek istedikleri yorum olduğunu varsaymalısınız.

Tüm Reklamları Kapat

İyi niyet ilkesini uygulamak, uygun diyalogları ve verimli tartışmaları teşvik etmeye yardımcı olurken, aynı zamanda güçlü argümanlar oluşturma yeteneğinizi geliştirdiğinden, çok çeşitli senaryolarda faydalı olabilir. Bu nedenle, aşağıdaki makalede iyi niyet ilkesi hakkında daha fazla bilgi edinecek ve pratikte mümkün olduğunca etkili bir şekilde nasıl uygulayabileceğinizi göreceksiniz.

İyi Niyet İlkesine Örnekler

Aşağıda, bu ilkenin ilk kez önerildiği makaleden alınan ve iyi niyet ilkesi kavramını göstermek için kullanılan klasik örneği okuyabilirsiniz:[1]

Tüm Reklamları Kapat

Farz edelim ki birisi (Charles diyelim), "Sezar" adını içeren sırasıyla beş tane iddiada bulunuyor. Ayrıca Charles'ın "Sezar" dışındaki ifadelere yüklediği önemi bildiğimizi ve en azından başlangıçta Roma tarihini bilmediğimizi varsayalım. (1) Sezar Galya'yı fethetti. (2) Sezar Rubicon'u geçti. (3) Sezar 15 Mart'ta öldürüldü. (4) Sezar Latincedeki "ablatif mutlak" ekini çok sık kullanırdı. (5) Sezar, Boadicea ile evliydi.

Şimdi, bizim sorunumuz, Charles'ın dilinde kullanılan "Sezar" adının önemini tespit etmektir. Elimizde Charles'ın beş iddiası var ve şimdi evrendeki tüm bireyleri inceleyen deneysel bir araştırma yürütüyoruz. Charles'ın "Sezar" adıyla her okul çocuğunun bildiği gibi Boadicea'nın kocası Prasutagus'u kastettiğini varsayabiliriz. Bu varsayıma göre (5) doğru olarak adlandırılabilir ve kalan her şey yanlış olarak adlandırılmadır. Ya da "Sezar" adının tarihi Julius Caesar'ı ifade ettiğiniz varsayabiliriz, ki bu durumda (1)-(4) arası doğru olarak adlandırılabilir ve (5) yanlış olarak adlandırılmalıdır.

Ve böylece İyi Niyet İlkesi olarak adlandırılabilecek şeye göre hareket ediyoruz. Charles'ın ifadelerinin mümkün olan en fazla sayıda doğru olmasını sağlayacak kişiyi tayin olarak seçiyoruz. Bu durumda birey, Julius Caesar'dır. Tanımlamanın, "Sezar" kelimesini içeren ileri sürülen matrislerin çoğunu diğer herhangi bir bireyden daha fazla karşılayan birey olduğunu söyleyebiliriz.

Reklam
NordPass Ücretsiz şifre yöneticisi ile eksiksiz dijital güvenlik
  • Şifrelerinizi, kredi kartlarınızı ve kişisel bilgilerinizi güvenle depolayın.
  • İnternet sitelerine giriş bilgilerinizi tek tıkla yükleyin ve yeni şifreleri kolayca kaydedin.
  • Şifreniz çalınırsa, anlık bildirimler alın.
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Bu örnek, iyi niyet ilkesinin basit bir kullanımını göstermektedir: Birinin ifadesi potansiyel olarak birden fazla farklı kişiye atıfta bulunabilecek bir isim içerdiğinde, bunun ifade bağlamında en anlamlı olan kişiye atıfta bulunduğunu varsaymalıyız.

Bu aynı zamanda, doğal dili yorumlarken iyi niyet ilkesini sezgisel olarak nasıl kullandığımızı da gösterir. Bunu nasıl yaptığımıza ilişkin başka bir örnek, aşağıdaki ifadede olduğu gibi mecazi ifadeleri gerçek ifadelere karşı nasıl yorumladığımızla ilgilidir: "Karnımda kelebekler uçuşuyor!" Bu ifadenin gerçek anlamdaki yorumu son derece mantıksız olduğundan, mecazi olarak, konuşmacının heyecan duyduğunu ifade etmesi amaçlanan bir metafor olarak yorumlanması gerektiği açıktır. Bu durumda, iyi niyetli olmayan yorum pek olası olmadığı için, iyi niyet ilkesini uygulamak ve makul olan yorumu seçmek nispeten sezgiseldir ve bunu genellikle gün içinde benzeri ifadeleri yorumlamak için tekrar tekrar yaparız.

Son olarak, konu genel argümantasyon ve retorik olduğunda iyi niyet ilkesinin nasıl uygulanabileceğine gelince, şu örneğe bakalım:

İnsanları dünyanın dört bir yanına uçurmayı başarabildiysek, bu soruna da kolayca bir çözüm bulabilmeliyiz.

Bu ifadenin iyi niyetli olmayan yorumu, teknik olarak insanları dünyanın öbür ucuna uçurmadığımız; bunun yerine, insanların seyahat etmek için kullandıkları uçak gibi makineleri yaptığımız gerçeğinin etrafında dönebilir.

Aksine, bu durumda iyi niyetli yorum, ifadenin büyük olasılıkla bir toplum olarak, inşa ettiğimiz araçları kullanarak insanların dünyayı dolaşması için yollar bulmayı başardığımız gerçeğine atıfta bulunduğunu kabul edecektir. Üstelik, ifadenin bu iyi niyetli yorumu daha da ileri giderek, karmaşık teknik sorunları çözme konusunda ne kadar ilerlediğimizi örnekleme amaçlı olduğunu kabul ederek, ifadenin altında yatan anlama odaklanabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Orijinal ifade genel olarak hatalı veya sorunlu olsa bile, yine de iyi niyet ilkesini uygulamanın daha üretken olabileceğini unutmayın. Örneğin, önceki ifadenin aşağıdaki versiyonunu düşünün:

İnsanları dünyanın dört bir yanına uçurmayı başarabildiysek, kanser için de kolayca bir tedavi bulabilmeliyiz.

Bu ifadeyle ilgili birçok sorun olmasına rağmen, hâlâ "insanları dünyanın dört bir yanına uçurmayı başardı" ile ne kastedildiğiyle ilgili gereksiz bir detaya takılan iyi niyetli olmayan yorum ile, bu argümanın yapmaya çalıştığı ana noktaya yani "geçmişte karmaşık sorunları çözdüğümüze göre, günümüzde de benzeri karmaşık bir sorunu çözebilmeliyiz"e odaklanan iyi niyetli yorum arasında kayda değer fark var.

Not: İyi niyet ilkesi dikkate alındıktan sonra oluşturulan bir argümana, bazen iyi niyetle yorumlanmış argüman (İng: "argument from charitable interpretation") ya da iyi niyetle yorumlanan argüman (İng: "argument from interpretative charity") denir.

İyi Niyet İlkesinin Uygulamanın Yararları

İyi niyet ilkesine sadece ahlaki bir bakış açısıyla yapılmasının doğru olduğuna inandığınız için bağlı kalmayı tercih edebilirsiniz, bu da başlı başına değerlidir, ancak bu ilkeyi uygulamak bazı dikkate değer faydalar da sunar.

Tüm Reklamları Kapat

İlk olarak, iyi niyet ilkesini uygulamak, başkalarını anlamada sizi daha iyi hale getirebilir. Özellikle, diğer insanların söylediklerinin farklı olası yorumlarını göz önünde bulundurarak ve mümkün olan en iyi yorumu belirlemeyi öğrenerek, insanların ne söylemeye çalıştığını anlamakta daha iyi olacaksınız.

İkincisi iyi niyet ilkesini uygulamak, kendi argümanlarınızı oluşturma yeteneğinizi geliştirir. Bunun nedeni, insanların ifadelerindeki mantıksal hataları ve diğer sorunları fark edip bunlara nasıl karşı koyacağınızı bilmek önemli olsa da, yalnızca bu konulara odaklanmak çoğu zaman kısıtlayıcı bir uğraş haline gelebilir ve bu da kendi argümanlarınızı geliştirmek için çalışmanızı engeller.[2]

Üçüncüsü, iyi niyet ilkesini uygulamak, başkalarını sizinle konuşmaya teşvik eder. İnsanlar genellikle, argümanlarını 'yenmek' ve 'tartışmayı kazanmak' için yalnızca ifadelerindeki sorunları belirlemeye çalışan biriyle konuşmak yerine, ne söylemeye çalıştıklarını gerçekten anlamak için gerçek bir çaba sarf eden biriyle konuşmayı tercih edecektir.

Son olarak, bu ilkeyi uygulamak, insanları söyleyeceklerinizi dinlemeye daha istekli hale getirir. İnsanlar genellikle, argümanlarının mümkün olan en iyi yorumunu ele almaya çalıştığınızda, gereksiz yere küçük konulara odaklanıp daha kötü yorumlara değindiğiniz zamana kıyasla sizi dinlemeye daha isteklidirler.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
India Cherry AA Robusta Yöresel Kahve 250 gr.

The Coffee Belt India Chery AA Robusta Yöresel Kahve 250 gr.

The Coffee Belt Nedir?

Kahve, kuzeyde yengeç, güneyde oğlak dönencesi boyunca uzanan ve Ekvator’a paralel bir kuşak oluşturan bölgede yetişir. Buna kahve kuşağı (Coffee Belt) denir. Onlarca farklı ülkenin sıralanarak oluşturduğu bu kuşakta, en seçkin kahveleri sizin için seçip titizlikle kavuruyoruz. The Coffee Belt yüksek kaliteli %100 orijin kahve çeşitleri ve blend (harman) kahveleri ile her zaman seçkin, her zaman taze.

Neden The Coffee Belt?

The Coffee Belt kahve çeşitlerimizde %100 o bölge ve ülkeye ait yüksek kaliteli kahve çekirdeklerini seçtik. Daha temiz ve lezzetli bir kahve deneyimi için çiğ çekirdek kahvelerde belli oranda bulunan kusurlu (defekt) kahve çekirdeklerini ayıkladık.

Taze Kavrulmuş Kahve

Her ülke ve bölgenin kahve çekirdekleri farklı karakteristik özelliklere sahiptir. Kahvenin içerisinde yer alan aromaları daha iyi ortaya çıkartmak için çekirdeğin karakteristik özelliğine, ülkenin ve bölgenin yapısına göre en iyi kıvamda taze taze kavurduk.

The Coffee Belt markalı kahvelerimizi “The Coffee Belt Roasting”de haftalık olarak kavurup sipariş anında taze taze paketliyoruz!

İçtiğin her yudum kahve nefis keşiflere dönüşsün diye.UYARI: Bu ürün, müşterilerimizin tercihine göre özel olarak öğütülerek (veya hiç öğütülmeden) temin edilmektedir; yani müşteri talebine özel olarak hazırlanmaktadır. Bu nedenle lütfen sipariş notlarına talep ettiğiniz öğütme türünü ekleyiniz:

  1. Çekirdek (Öğütme İstemiyorum)
  2. Filtre Kahve Makinesi,
  3. Espresso (Öğütülmüş),
  4. French Press,
  5. Moka Pot,
  6. Hario V60,
  7. Aeropress,
  8. Metal Filtre,
  9. Chemex – Pour Over.

Tercih belirtilmemesi halinde öğütülmemiş çekirdekler gönderilecektir ve tarafınızdan öğütülmesi veya değirmen olan bir yerde öğüttürülmesi gerekecektir.

Devamını Göster
₺61.00
India Cherry AA Robusta Yöresel Kahve 250 gr.

İyi Niyet İlkesi Nasıl Uygulanır?

Şimdiye kadar gördüğümüz gibi, iyi niyet ilkesini uygulamak için diğer insanların argümanlarını mümkün olan en iyi şekilde yorumlamanız gerekir. Bu, bir ifadeyi birden fazla şekilde yorumlamak mümkünse, genellikle konuşmacının amaçladığı yorumun mevcut seçeneklerden en akılcı ve inandırıcı yorum olduğunu varsaymanız gerektiği anlamına gelir.

Aşağıda, iyi niyet ilkesini mümkün olduğunca etkili bir şekilde nasıl uygulayacağınızı gösterecek olan konuyla ilgili bazı ek ipuçları ve yönergeler göreceksiniz.

İyi Niyet İlkesini, İnsanların Beyanlarındaki Küçük Sorunlara Genişletin!

İyi niyet ilkesinin uygulanabileceği en iyi ve en basit yollardan biri, rakibinizin öne sürdüğü ana nokta için çok önemli olmadığında, argümanıyla ilgili küçük sorunları görmezden gelmeyi seçmektir.

Örneğin, konuştuğunuz biri, argümanının özüyle hiçbir ilgisi olmayan küçük bir yanlışlık içeren, derinlemesine ve iyi düşünülmüş bir argüman sunduysa, genellikle bu konuyu görmezden gelmek ve onun yerine yapmaya çalıştıkları ana noktaya odaklanmak tercih edilir.

Bu bağlamda, bir konunun küçük veya büyük olup olmadığının, argümanda ne kadar "alan" kapladığından ziyade, öncelikle argümanın bakımı için ne kadar önemli olduğuna bağlı olarak belirlendiğini unutmayın.

Örneğin, uzun bir argüman, temel mesajı için çok önemli olan ve bu nedenle ele alınması gereken tek bir yanlış cümle içerebilir ve aynı zamanda, temel mesajı için önemli olmayan ve bu nedenle göz ardı edilebilecek birkaç paragraf içerebilir.

Genel olarak, iyi niyet ilkesini bu şekilde uygulamanın değeri aşağıdaki alıntıda iyi bir şekilde gösterilmektedir:[3]

Tüm büyük tarihsel ve felsefi argümanlar muhtemelen bir bakıma yanıltıcı olmuştur. Ancak herhangi bir genişletilmiş argümanın aslında tüm açılardan yanlış olması pek olası değildir. Karmaşık tezler, büyük akıl yürütme zincirleridir. Zincirdeki bir halkanın kusurlu olması, diğer halkaların da mutlaka hatalı olduğu anlamına gelmez. Argüman tek bir zincir ise ve bir bağlantı başarısız olursa, zincirin kendisi de onunla birlikte başarısız olur. Ancak çoğu tarihçinin argümanları tek zincir değildir. Daha çok bir tür zincir zırh gibidirler, bir kısmı arızalanabilir ve yine de şeklini ve işlevini korurlar. Zincir zırh hayati bir noktada başarısız olursa, içindeki adamın vay haline. Ancak tüm noktalar hayati noktalar değildir.

İyi Niyet İlkesini, İnsanların Niyetlerine Genişletin!

İyi niyet ilkesiyle ilgili bir kavram da, konunun yanlış anlaşılması gibi başka nedenlerle açıklanabilecek eylemlere kötü niyet atfetmemeniz gerektiğini öne süren Hanlon'un usturasıdır.[4]

Hanlon'un usturasını iyi niyet ilkesine entegre edebilirsiniz, böylece aslında başka bir kişinin argümanıyla ilgili bir sorun olduğu açıksa, makul olduğu sürece, bunun kasıtsız olduğunu varsaymalısınız. Bu, mümkün olduğunda, insanlara şüphe hakkı vermeli ve argümanlarındaki sorunları, kötü niyetli bir aldatmadan ziyade, kendi taraflarındaki bir yanlış anlamaya veya benzer bir konuya bağlamanız gerektiği anlamına gelir.

Argümanınızda, Yapılandırılmış Bir Yaklaşım Düşünün!

Münazaralarda ve retorikte iyi niyet ilkesinin uygulanması söz konusu olduğunda ise başarılı bir eleştirel yorum oluşturmak için aşağıdaki yaklaşımı kullanmayı düşünün:[5]

Tüm Reklamları Kapat

Karşınızdakinin konumunu o kadar net, canlı ve adil bir şekilde yeniden ifade etmeye çalışmalısınız ki, karşınızdaki, "Teşekkürler, keşke böyle söyleseydim." desin.

Herhangi bir anlaşma noktasını listelemesiniz (özellikle bunlar genel ve yaygın birer anlaşma konusu değilse).

Karşınızdakinden öğrendiğiniz her şeyden bahsetmelisiniz.

Ancak o zaman bir çürütme veya eleştiri sözcüğü söylemenize izin verilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bunu yaparak, esasen rakibinizin argümanının geliştirilmiş bir versiyonu olan bir çelik adam argümanı yaratıyorsunuz. Bu, saldırmayı kolaylaştırmak için rakibinizin görüşlerini çarpıtmayı içeren saman adam safsatasının (İng. Straw Man Fallcay) tam tersidir.[6]

İyi Niyetli Yorumunuzun Yanlış Olabileceğini Unutmayın!

İyi niyet ilkesini uygularken, birinin ifadesinin olası en iyi yorumu olarak algıladığınız şeyin, diğer kişinin o ifadenin olası en iyi yorumu olduğuna inandığı şey olmayabileceğini hatırlamak önemlidir. Spesifik olarak, ortaya çıkabilecek ve birinin ifadesi için yanlış yorumu seçmenize neden olabilecek birkaç sorun vardır:

  • Diğer kişi, bir şekilde irrasyonel olabilir; bu da onların ifadesinin mümkün olan en iyi yorumundan başka bir yorumu tercih etmelerine neden olabilir.[7]
  • Kendi değerlendirmeniz bir şekilde hatalı olabilir ve bu, orijinal ifadenin mümkün olan en iyi yorumundan farklı bir yorumu tercih etmenize neden olabilir. Bu, örneğin sizin mantıksız olmanız veya konuşmacının sahip olduğu önemli bilgilerin farkında olmamanız nedeniyle olabilir.
  • Siz ve diğer kişi, orijinal ifadenin farklı yorumlarını mümkün olan en iyi yorum olarak görmenize neden olabilecek farklı ancak geçerli bakış açılarına veya değerlere sahip olabilirsiniz.

Bu nedenle, ilkeyi uygularken, konuşmacıyı yanlış anlamadığınızdan ve hiç kastetmediği bir şey uydurmadığınızdan emin olmalısınız çünkü bir şekilde kusurlu olsa bile gerçek duruşlarını ele almak önemlidir.

İyi Niyet İlkesini Sağduyu ile Uygulayın!

Diğer felsefi ilkelerde olduğu gibi, uygulanması sonucunda ortaya çıkabilecek olası sorunların çoğundan kaçınmak için iyi niyet ilkeleri sağduyuyla uygulanmalıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Özellikle, bu, başka birinin ifadesini nasıl yorumlayacağınıza karar vermeden önce her zaman durumu değerlendirmeniz gerektiği ve diğer kişilerin argümanının mümkün olan en iyi yorumunu yalnızca makul ve üretken olduğu sürece varsaymanız gerektiği anlamına gelir. Örneğin, birisiyle tartışıyorsanız ve o açıkça yanlış olduğunu bildikleri bir argüman sunuyorsa, mantıklı bir yorum bulmaya çalışmaktansa sorunları argümanlarıyla birlikte ele almak tercih edilebilir.

Bu, özellikle birisinin kötü niyetle tartıştığı, yani önemli bir şekilde kusurlu argümanları kasten kullandığı açık olduğunda önemlidir. Ancak bu, birinin istemeden hatalı argümanlar kullandığı durumlarda da önemlidir, çünkü bu gibi durumlarda gerçek duruşunu kabul etmemek diyaloğu engelleyebilir.

Rakibiniz İyi Niyetli Olmadığında Nasıl Tepki Verilir?

Çoğu durumda, bir tartışmadaki rakibiniz, kasıtlı veya kasıtsız olarak ifadelerinizi yorumlarken iyi niyetli olmayabilir. Bu olduğunda, yapmanız gereken asıl şey, orijinal duruşunuzu netleştirmek ve tartışmayı yapmaya çalıştığınız noktaya geri döndürmektir.

Ayrıca, bazı durumlarda ve özellikle diğer kişinin ifadelerinizi ciddi şekilde yanlış yorumladığını düşünüyorsanız, amaçladığınız yorum ile rakibinizin seçtiği yorum arasındaki farka da dikkat çekmek ve muhtemelen diğer kişiye de bunun hakkında soru sormak faydalı olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Orijinal argümanınızı ifade etme şeklinizle ilgili gerçek bir sorun varsa, bu onu tanımlamanıza ve anlamanıza yardımcı olabilir. Aksine, yorumdaki farklılık, diğer kişinin akıl yürütme veya tartışma süreciyle ilgili bir sorunun sonucu olarak ortaya çıktıysa, bu, istemeden hareket ettilerse dikkatlerini buna çekmeye yardımcı olabilir veya kasıtlı olarak hareket ettilerse, davranışlarını açıklamaya zorlayarak çağrıda bulunabilirsiniz.

Son olarak, bazı durumlarda, birisi geçerli bir meseleyi sizin yaptığınız bir argümanla tanımladığında, iyi niyet ilkesine başvurmanın ve söylediklerinizin farklı, daha iyi bir şekilde yorumlanması gerektiğini iddia etmenin cazip gelebileceğini unutmayın. Ancak iyi niyet ilkesini bu şekilde kendi ifadelerinize uygulamakta iki sorun var:

  • Argümanınızın daha iyi ifade edilebileceği alanları tanımanızı engelleyebilir.
  • Argümanınızla anlamlı sorunların varlığını içselleştirmenizi engelleyebilir.

Bu nedenle, eğer biri ifadelerinizi iyi niyetli olduğuna inanmadığınız bir şekilde yorumlarsa, durumu ve argümanlarınızı onları dile getirmeden önce dürüstçe değerlendirmeye çalışmalı ve sadece argümanınızla ilgili sorunları kabul etmekten kaçınmak için iyi niyet ilkesine başvurmadığınızdan emin olmalısınız.

Çoğu durumda, hatanızı sahiplenip, duruşunuzu ve argümanlarınızı buna göre değiştirmek, tartışmada tepki vermenin en verimli yolu, aynı zamanda hatalarınızdan ders çıkarmanın ve ilerlemenin en iyi yolu olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

İyi Niyet İlkesiyle İlgili Kavramlar

İyi Niyet İlkesinin Alternatif Formülasyonları

İyi niyet ilkesi, yukarıda gördüğümüz gibi 1959 tarihli bir felsefe makalesinde şu anki formülasyonunda önerilmiş olsa da, tarih boyunca benzer kavramların alternatif formülasyonları önerilmiştir. Örneğin eski bir formülasyonu şu şekildedir:[1]

"Bir insan boşuna bir şey söylemez" (MS 3. yüzyıl başlarında yayınlanan Erhin 5a'da geçen söz, Yahudi bir bilge olan Haham Meir'e atfedilir).

Bu ifade, bir kişi bir şey söylüyorsa, bunun için rasyonel bir neden olması gerektiğini ve insanların ifadelerini yorumlarken dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Ayrıca, benzer fikirler Donald Davidson, Willard Van Orman Quine ve Colin McGinn gibi bir dizi modern filozof tarafından çeşitli biçimlerde önerilmiş ve tartışılmıştır.[8], [9], [10]

Dilde İyi Niyet İlkesi

Daha önce gördüğümüz gibi, başkalarının kullandığı dili anlamak söz konusu olduğunda, iyi niyet ilkesini sezgisel olarak uygularız. Örneğin, birisi bir şeyi kaldırırken "bu bir ton ağırlığında" derse, bunu kelimenin tam anlamıyla yorumlamak muhtemelen söylediklerinin yanlış olduğu anlamına geleceği için iyi niyet ilkesi, ifadeyi mecazi olarak yorumlamamız gerektiğini, yani kaldırdıkları şeyin ağır olduğunu belirtmek istedikleri anlamına geldiğini belirtir.

Tüm Reklamları Kapat

İfadeleri bu şekilde yorumlamak, filozof ve dilbilimci Paul Grice tarafından önerilen iş birliği ilkesiyle ilgilidir. Bu ilke, çoğu durumda, insanların bir açıklama yaptığında, gerektiği gibi anlaşılmak istiyorlarsa, mümkün olduğunca alakalı, doğru, bilgilendirici ve açık olmaya çalışmaları gerektiğini öne süren iletişim ilkeleri etrafında döner.[11]

Genellikle rasyonel uyum ilkesi olarak adlandırılan benzer bir ilke, insanlar arasındaki anlaşmayı optimize etmek için bireylerin aşağıdakileri yaptığını belirten filozof Donald Davidson tarafından önerilmiştir:[12]

...bu, elbette, neyin doğru olduğuna dair kendi görüşümüze göre, makul bir şekilde mümkün olduğunda anadili konuşanları doğru yapan yabancı cümlelere doğruluk koşulları atayarak gerçekleştirilir.[13]

  • "Yorumlayıcıyı, konuşmacının düşüncesinde bir dereceye kadar mantıksal tutarlılık keşfetmeye yönlendiren" tutarlılık ilkesi.
  • "Yorumlayıcıdan, konuşmacıyı, kendisinin (yorumlayıcının) benzer koşullar altında yanıtlayacağı dünyanın aynı özelliklerine yanıt vermesini sağlamaya yönlendiren" yazışma ilkesi.

"İyi Niyet İlkesi" Teriminin Alternatif Kullanımı

Bazı durumlarda, 'iyi niyet ilkesi' terimi, bir toplumdaki insanların genel olarak başkalarına karşı iyilik yapması gerektiği fikrine atıfta bulunmak için kullanılır, yani yardıma ihtiyacı olanlara, genellikle para veya diğer kaynakları bağışlayarak yardım etmeleri gerektiği anlamına gelir. Örneğin, din söz konusu olduğunda, "iyi niyet ilkesi" terimi bazen, o dinin takipçilerini hayır kurumlarına bağış yapmaya teşvik eden dini ilkelere atıfta bulunmak için "hayırseverlik" anlamında kullanılır.[14]

Özet ve Sonuçlar

  • İyi niyet ilkesi, birinin ifadesini yorumlarken, o ifadenin mümkün olan en iyi yorumunun konuşmacının iletmek istediği yorum olduğunu varsaymanız gerektiğini belirten felsefi bir ilkedir.
  • Buna göre, iyi niyet ilkesini uygulamak için, makul, rasyonel bir alternatif mevcutken, insanların argümanlarına yanlışlar, mantık hataları veya mantıksızlık yüklememelisiniz.
  • İyi niyet ilkesini genişletebilir ve insanların niyetlerine göre kullanabilirsiniz, böylece birinin argümanıyla ilgili bir sorun varsa, onlara şüphe avantajı sağlayarak, konunun kendi adına kasıtsız olduğunu varsaymalısınız.
  • Bu ilkenin temsil ettiği ahlaki idealin ötesinde, insanların ifadelerinin mümkün olan en iyi şekilde yorumlanmasına odaklanmak onları daha iyi anlamanızı ve kendi argümanlarınızı oluşturmanızı sağlarken, aynı zamanda diğer insanları sizinle konuşmaya ve sizi dinlemeye teşvik ettiğinden, bu ilkenin uygulanması pratik faydalar da sunar.
  • İyi niyet ilkesini sağduyulu bir şekilde uygulamak önemlidir; bu, yalnızca makul ve üretken olduğu sürece, birinin beyanının mümkün olan en iyi yorumunu iletmek istediğini varsaymanız gerektiği anlamına gelir.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar Yazı Dizisi

Bu yazı, Mantık Hataları, Bilişsel Önyargılar ve Safsatalar yazı dizisinin 72. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Tartışma Nedir? Münazara Yapmanın Önemi Nedir? Tartışmalarda Bilimsel Argümanlar Nasıl Üretilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
14
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Umut Verici! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/01/2023 00:52:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11133

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Savunma
Biyocoğrafya
Bitki
Yüzey
Uzay Aracı
Bitkiler
Yok Oluş
Virüs
Deniz
Covıd-19
Kanat
Eşeyli Üreme
Algı
Seçilim
Astrofotoğrafçılık
Mavi
Beyaz
Küresel
Karbonhidrat
Manyetik Alan
Bilgi Felsefesi
Diş Hekimi
Element
Genel Halk
Plastik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Shatz, et al. İyi Niyet İlkesi: İnsanların Argümanlarını İyi Niyetle Yorumlamak Neden Önemlidir?. (24 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 30 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11133
Shatz, I., Bakırcı, Ç. M., Albayrak, . (2021, November 24). İyi Niyet İlkesi: İnsanların Argümanlarını İyi Niyetle Yorumlamak Neden Önemlidir?. Evrim Ağacı. Retrieved January 30, 2023. from https://evrimagaci.org/s/11133
I. Shatz, et al. “İyi Niyet İlkesi: İnsanların Argümanlarını İyi Niyetle Yorumlamak Neden Önemlidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Nov. 2021, https://evrimagaci.org/s/11133.
Shatz, Itamar. Bakırcı, Çağrı Mert. Albayrak, . “İyi Niyet İlkesi: İnsanların Argümanlarını İyi Niyetle Yorumlamak Neden Önemlidir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 24, 2021. https://evrimagaci.org/s/11133.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.