Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Andromeda Galaksisi (M31): Gelecekte Galaksimizle Kaynaşacak Andromeda Nerede ve Özellikleri Neler?

Andromeda Galaksisi (M31): Gelecekte Galaksimizle Kaynaşacak Andromeda Nerede ve Özellikleri Neler? Wikimedia Commons
Andromeda Galaksisi
6 dakika
13,783
Tüm Reklamları Kapat

Samanyolu Galaksi'mizin en yakın komşusu olan Andromeda Galaksisi, yeterince karanlık ve berrak bir geceye sahipseniz çıplak gözle görebileceğiniz en uzak cisimdir. Galaksilerin yalnızca göz alıcı sarmallar olduğunu düşünüyorsanız işte bilmiyor olabileceğiniz bir gerçek: Birkaç milyar yıldır güvende olmamız sizi yanıltmasın; çünkü şu an Andromeda Galaksisi, Samanyolu Galaksi'miz ile çarpışma rotasında!

Andromeda Galaksisi'nin Dünya'ya olan uzaklığı "yalnızca" 2.5 milyon ışık yılı. Bu mesafe, onu diğer sarmal galaksilerle ilgili çıkarımlar yapabileceğimiz gözlemler için uygun bir hedef haline getiriyor. Son yıllarda bilim insanları, Andromeda Galaksisi'ndeki kara delikler, yıldızlar ve diğer cisimler üzerinde detaylı çalışmalar yapmaktalar. Hubble Uzay Teleskobu tarafından 2015'te çekilen ve çalışmalarda kullanılan 411 açıdan çekilmiş 7.398 fotoğrafın birleştirilmesiyle oluşan 1.5 milyar piksellik görüntü, Andromeda galaksisini bir bütün olarak gözler önüne seriyor.

Tüm Reklamları Kapat

NASA, insanlık tarihinin en yüksek çözünürlüklü fotoğrafını yayınladı: Tam 1.500.000.000 (1.5 milyar) piksellik bir fotoğraf! Aşağıdaki görsel kaynağından fotoğrafı görebilir ve dilediğiniz gibi yakınlaştırma yapabilirsiniz.
NASA, insanlık tarihinin en yüksek çözünürlüklü fotoğrafını yayınladı: Tam 1.500.000.000 (1.5 milyar) piksellik bir fotoğraf! Aşağıdaki görsel kaynağından fotoğrafı görebilir ve dilediğiniz gibi yakınlaştırma yapabilirsiniz.
NASA Hubble Space Telescope

Bunun ne demek olduğunu şöyle izah edelim: Normalde genellikle 1920x1080 civarında ekranlar, duvar kağıtları, vs. kullanırız. Buradaki sayılar yatayda 1920 piksel, düşeyde 1080 piksele demektir. NASA'nın yayınladığı fotoğrafın ise yatayında 69.536 piksel, düşeyinde ise 22.230 piksel bulunmaktadır! Yayınlanan fotoğraf o kadar büyüktür ki, kaliteli bir kamerayla çekilmiş ortalama bir fotoğraf 4-10 megabayt yer tutarken, bu fotoğraf tek başına 4.3 gigabayt yer kaplamaktadır! 

Konum, Konum, Konum

Bu titrek ve puslu yıldız parçaları, görünüşte bir dolunayın 1.5 kat genişliği kadardır; ancak çok yüksek büyütme uygulayacak olursanız, galaksinin tamamının gökyüzünde Ay'ın 6 katı kadar yer kapladığını görebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Samanyolu gibi sarmal bir galaksi olan Andromeda Galaksisi, maddenin yoğunlaşmasıyla oluşan şişkince bir merkeze ve onu çevreleyen gaz, toz ve yıldızlardan oluşan muazzam hacimde bir gökada aylasına (İng: "halo") sahiptir. Andromeda Galaksisi, Samanyolu'ndaki 250 milyar yıldızdan çok daha fazla sayıda, yaklaşık 1 trilyon yıldız içeriyor. Buna rağmen içerdiği daha fazla karanlık madde dolayısıyla galaksimizin daha büyük kütleli olduğu düşünülüyor.

Andromeda Galaksisi. Ekipman: Nikon D850, ASA 12
Andromeda Galaksisi. Ekipman: Nikon D850, ASA 12
Mehmet Ergün

Çarpışma Rotası!

Andromeda ve Samanyolu galaksileri, ikisinin de yapısını sonsuza dek değiştirecek bir çarpışma rotasında bulunuyorlar. Andromeda Galaksisi ve Samanyolu Galaksisi, her saniye birbirlerine 112 kilometre yakınlaşıyor. Gökbilimciler, Andromeda'nın Samanyolu ile 4.5 milyar yıl içinde çarpışacağını, 6 milyar yıl içinde de galaksilerin kaynaşmalarının son bulacağını öngörüyor. O zamana kadar Güneş, karasal gezegenleri yutmuş ve Kırmızı Dev'e dönüşmüş olacak, yani Dünya'nın kaygılanması gereken başka meseleleri olacak!

Bununla birlikte, meydana gelecek toz fırtınası, yeni "Milkomeda" galaksisinde yıldız oluşumunu tetikleyecek ve artık bir Dünya'sı olmayan Güneş'in, Samanyolunu sonsuza kadar terk etme ihtimali olacak. Bu birleşmiş galaksi çifti, sarmal kollarının birbirine karışacağı darmadağın bir safhadan geçtikten sonra düzgün, eliptik bir galaksi şekline kavuşacak.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bir sanatçının gözünden bir trilyon yıl sonra oluşacak Milkomeda galaksisi
Bir sanatçının gözünden bir trilyon yıl sonra oluşacak Milkomeda galaksisi
Space.com (David A. Aguilar (CfA))

Galaksi çarpışmaları, evrenin oluşumunun alışılageldik bir parçası. Hatta, her iki galaksi de daha önce başka galaksilerle çarpıştıklarını gösteren işaretler barındırıyor. Andromeda galaksisine ilginç şeklini veren, merkezinde yoğunlaşıp şişkinleşen toz bulutu. Gökbilimciler bu toz bulutunun, başka bir galaksinin yutulmasıyla oluştuğuna inanıyor.

Andromeda Galaksisi'ne Yönelik İlk Gözlem

964 yılında İranlı gökbilimci Abdurrahman es-Sufî (İng: "Abd al-Rahman al-Sufi", kitabı Book of Fixed Stars'da (Tr: "Sabit Yıldızlar Kitabı"), galaksiyi "küçük bir bulut" olarak betimleyerek en yakın komşumuz hakkında bilinen ilk kaydı tutmuştu. Fakat Charles Messier, 1764'te bu cisme M31 adını verdiğinde, bu keşfinin kökenlerini, hatalı bir şekilde, o zamanlar nebula (bulutsu) olarak adlandırılan cismin ilk teleskobik gözlemini yapan Alman gökbilimci Simon Marius'a atfetti. Andromeda'nın ilk fotoğrafları 1887'de Isaac Roberts tarafından çekildi.

ESA'nın Herschel Uzay Teleskobundan alınan kızılötesi görüntülerle XMM-Newton's X-Ray Teleskobundan alınan görüntüler birleştirilerek elde edilen sonuç. Kızılötesi görüntü yeni yıldızların oluştuğu gaz ve toz bulutu halkasını gösterirken, X-ray görüntüsü ömürlerinin sonuna yaklaşan yıldızları gösteriyor.
ESA'nın Herschel Uzay Teleskobundan alınan kızılötesi görüntülerle XMM-Newton's X-Ray Teleskobundan alınan görüntüler birleştirilerek elde edilen sonuç. Kızılötesi görüntü yeni yıldızların oluştuğu gaz ve toz bulutu halkasını gösterirken, X-ray görüntüsü ömürlerinin sonuna yaklaşan yıldızları gösteriyor.
ESA/Herschel/PACS/SPIRE/J.Fritz, U.Gent/XMM-Newton/EPIC/W. Pietsch, MPE)

1920'lerde bu uzak galaksi, iki Amerikalı gökbilimci Harlow Shapley ve Heber Curtis arasındaki Büyük Tartışma'nın bir parçası haline geldi. O zamanlar gökbilimciler, Samanyolu Galaksisi'nin tüm evreni oluşturduğunu, nebula adıyla bilinen bu tuhaf cisimlerin de bunun içinde bulunduğunu düşünüyordu. Curtis, Andromeda'da çeşitli novalar tespit etti ve onun ayrı bir galaksi olduğunu savundu.

Bu tartışma, 1925'e kadar sonuçlanmadı - ta ki Edwin Hubble'ın "Sefe Değişeni" (İng: "Cepheid variable") olarak adlandırılan, kusursuz bir uzaklık ölçümü yapmaya imkan tanıyan özel bir tür yıldız türünün Andromeda'da bulunduğunu fark edene kadar. Shapley, daha önce Samanyolu'nun 100.000 ışık yılı genişliğinde olduğunu saptamıştı, fakat Hubble'ın hesaplamaları, bu bulanık nebulaların Samanyolu'nda bulunmak için fazla uzakta olduğunu ortaya çıkardı.

Hubble, galaksilerin Doppler etkileri üzerine hesaplamalarında biraz daha ileri gidip, evrenin genişlediğini göstermek istedi. 1940 yılında Walter Baade, galaksinin merkezindeki birçok yıldızı gözlemleyip iki farklı tür Sefe değişkeni saptayınca, hesaplanan Andromeda uzaklığı iki katına çıkmış oldu. 1950'lerde ise bunu, Jodrell Bank Gözlemevi'nde Hanbury Brown ve Cyril Hazard tarafından tespit edilen radyo dalgaları izledi.

Tüm Reklamları Kapat

Yakın Zamandaki Andromeda Keşifleri

Günümüzde, Andromeda galaksisinin büyüklüğü hakkında daha çok bilgi sahibiyiz. 2015'te Hubble Uzay Teleskobu'ndaki gözlemler, Andromeda'yı çevreleyen bir gökada aylasının (halonun), bir önceki ölçümden tam 6 kat daha geniş ve 1000 kat daha hacimli olduğunu tespit etti. Bu sıralarda gökbilimciler, Samanyolu'nun da bir aylası olduğunu iddia ettiler; üstelik iki galaksinin aylaları, muhtemelen çoktan birleşmeye başlamışlardı! Bu gelişmeleri takiben 2005 ve 2007 yıllarında da yıldızlar ve yıldız davranışları gözlemlenerek, boyut tahminleri yeniden düzenlenerek gelmeye devam etti.

2015'e geldiğimizde bilim insanları, Hubble Teleskobu'ndan ayrı ayrı gelen görüntüleri birleştirerek, Andromeda'nın bugüne kadarki en detaylı görüntüsüne ulaştı. Bu fotoğraf teleskobun 411 farklı açısından 7.398 poz alınarak oluşturuldu. Yukarıda da söz ettiğimiz gibi, galaksideki 100 milyondan fazla yıldızla beraber, toz bulutlarının yapılarını ve başka özellikleri de ortaya koyan bir görüntüydü. Bilim insanları bu görüntülerin, gözlemlenmesi zor olan çok uzaklardaki sarmal galaksilerin yapılarının tahmin edilmesine yararı olacağını söylemişti.

Andromeda'daki kara delik aktiviteleri de incelemeye alındı. 2017'nin sonlarına doğru bilim insanları, beklenmedik bir şekilde, birbirlerinin etrafında dönen iki süper kütleli kara delik buldu. O zamanlarda araştırma ekibinin açıklamasına göre bu kara delikler, bilinenler süper kütleliler arasında birbirlerine en sıkı bağlanmış olanlardı.

2013'te NASA'nın Chandra X-Ray Teleskobu kullanılarak yapılan bir çalışma, Andromeda'da 26 kara delik adayını tespit ederek, bugüne kadar galaksimizden başka bir galakside saptanan en büyük aday sayısına ulaştı. Bundan başka 40 kara deliğin izi de 2016'da NASA'nın X-Ray gözleminde özelleşen Nuclear Spectroscopic Telescope Array (NuSTAR) kullanılarak bulundu.

Tüm Reklamları Kapat

Bilim insanları, 2017'de, Andromeda'da olası bir pulsarın (kendi etrafında yüksek hızla dönen ölü yıldızlar) izine rastladılar. X-Ray kaynağı önce NASA'nın Swift uydusu tarafından object Swift J0042.6+4112 olarak kataloglandı, ardından NuSTAR tarafından detaylıca betimlendi. Yeni gözlemler, bu cismin yaydığı ışık spektrumunun Samanyolu'ndaki pulsarlarınkine benzediği yönünde.

Andromeda hakkındaki başka pek çok keşif arasında şunlar var: 2011'de kızılötesi dalgalardan hareketle yıldızların doğumu ve ölümünün tespit edilmesi, 2017'de karanlık maddenin (yalnızca galaksi gibi "olağan" maddelerin üzerindeki etkileri ile varlığı belirlenebilen bir madde) varlığının bir işareti olabilecek gama ışını radyasyonunun tespiti ve 2013'te Andromeda etrafında cüce gezegenlerden oluşan bir hat tespit edildi. Bu tür bir hat, Samanyolu Galaksi'mizin etrafında da pekala bulunuyor olabilir!

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
33
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • İnanılmaz 9
  • Bilim Budur! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Muhteşem! 2
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 2
  • Korkutucu! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Space.com | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/04/2024 10:26:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9791

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kimyasal Bağ
Aslan
Değişim
Kamuflaj
Süt
Virüs
Doğa Gözlemleri
Viral
Hastalık Yayılımı
Dağılım
Manyetik Alan
Bilimkurgu
Grip
Uçma
Yıl
Elementler
Kuşlar
Hominidae
Mistik
Etimoloji
Teyit
Dinozor
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Kitlesel Yok Oluş
Psikanaliz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
N. T. Redd, et al. Andromeda Galaksisi (M31): Gelecekte Galaksimizle Kaynaşacak Andromeda Nerede ve Özellikleri Neler?. (30 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 13 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9791
Redd, N. T., Yalova, D., Bakırcı, Ç. M. (2020, December 30). Andromeda Galaksisi (M31): Gelecekte Galaksimizle Kaynaşacak Andromeda Nerede ve Özellikleri Neler?. Evrim Ağacı. Retrieved April 13, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9791
N. T. Redd, et al. “Andromeda Galaksisi (M31): Gelecekte Galaksimizle Kaynaşacak Andromeda Nerede ve Özellikleri Neler?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 30 Dec. 2020, https://evrimagaci.org/s/9791.
Redd, Nola Taylor. Yalova, Doğa. Bakırcı, Çağrı Mert. “Andromeda Galaksisi (M31): Gelecekte Galaksimizle Kaynaşacak Andromeda Nerede ve Özellikleri Neler?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, December 30, 2020. https://evrimagaci.org/s/9791.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close