Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Güneş'in Ölümü, Güneş Sistemi'nin Sınırlarında Yeni Bir Yaşam Başlatabilir!

Güneş'in Enerjisi Bitip Sönmeye Başladığında Güneş Sistemi'nde Neler Olacak?

Güneş'in Ölümü, Güneş Sistemi'nin Sınırlarında Yeni Bir Yaşam Başlatabilir!
Ralf Kaiser'in ''Giant Sun'' adını verdiği fotoğraf çalışması.
Flickr
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

5 milyar içinde, Güneş'in yakıtı yani Hidrojen bittiğinde kırmızı dev aşamasına geçecek ve genişleyerek iç gezegenlerin sonlarını getirecek. Fakat bu, Güneş Sistemi'nin uzak noktalarında yeni bir yaşanabilir bölgede, yeni bir yaşamın filizlenmesini mümkün kılabilir.

Bu yazı, Astronomy isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Yaklaşık 5 milyar yıl içinde, Güneş'in enerjisi tükenecek ve Güneş Sistemi büyük ölçüde değişecek. Okyanuslar kuruyacak. Gezegenler Güneş tarafından yutulacak ve buzul gezegenler nihayet güneşli günlerin tadını çıkaracaklar.

Güneş'in enerjisi nükleer füzyon işlemi sonucunda açığa çıkar. Kütlenin enerjiye dönüştüğü bir işlem süresince, hidrojen helyuma dönüşür. Yakıtı (hidrojen) bittiği zaman, Güneş büyük ölçüde büyüyecek. Dış katmanı, Güneş Sistemi'nin büyük bir kısmını yutana dek genişleyecek ve kırmızı bir deve dönüşmüş olacak.

Peki Güneş kırmızı dev evresine girdiğinde gezegenlere ne olacak? Güneş Sistemi'nin akıbeti hala bilim insanlarının tartıştığı bir konu. Güneş'in tam olarak ne kadar genişleyeceği ve koşulların nasıl değişeceği henüz tam olarak anlaşılmış değil. Fakat bazı şeylerin bilinmesi mümkün.

Yavaş bir şekilde Dünya'daki yaşamın sonunu getirecek olan bu hadise, Güneş Sistemi'nin soğuk bölgelerinde yeni yaşanabilir dünyaları mümkün kılabilir.

Güneş'in bugünkü büyüklüğü ile Kırmızı Dev evresinde ulaşacağı büyüklüğün karşılaştırılması.
Güneş'in bugünkü büyüklüğü ile Kırmızı Dev evresinde ulaşacağı büyüklüğün karşılaştırılması.
Wikimedia Commons

Geride kalan insanlar, Neptün'ün ötesinde buzdan kayalarla dolu bir bölgede, Plüton'da veya Kuiper kuşağındaki uzak cüce gezegenlerde hayatta kalabileceği bölgeler bulabilir. Güneş genişledikçe, bu bölgelerdeki ufak gezegenlerde yaşamın filizlenmesi ve evrimin gerçekleşmesi için gerekli şartlar oluşabilir. Southwest Araştırma Enstitüsü'nden Gezegen bilimci Alan Stern şunları söylüyor:

Bu gezegenler, yaşamın ertelendiği yaşanabilir dünyalar. Güneş'in yaşlılığında (kırmızı dev evresinde) Kuiper Kuşağı mecazi olarak Miami sahili gibi olacak

Peki Yıldızımızın Son Günlerinde Güneş Sistemi'nde Neler Olacak?

Merkür

Güneş Sistemi'nin tarihi boyunca Güneş'in öldürücü sıcaklığına maruz kalan en içteki gezegendir. Fakat bugün bile Merkür'de bazı buzul bölgeler bulunuyor. Yıldızımız yaşlandıkça öncelikle bu buzullar buharlaşacak ve en sonunda gezegen Güneş tarafından yutulacak.

Venüs

Venüs için bazen "Dünya'nın ikizi" denir, çünkü büyüklükleri ve bileşimleri oldukça benzerdir. Fakat Venüs'ün korkunç sıcaklıktaki yerküresi, Dünya'nın bulunduğu Goldilocks bölgesinin koşullarına pek az uyum gösterir. Güneş genişlediğinde öncelikle Venüs'ün atmosferi yanacak ve daha sonra o da Güneş tarafından yutulacak.

Dünya

Dünya üzerindeki yaşam muhtemelen Güneş'in aktivitesi sona ermeden, yani yakıtı tükenmeden daha önce yok olacak. Çünkü Güneş zaman geçtikçe daha da parlaklaşıyor. Bazı tahminlere göre, bir milyar yıldan daha az bir kısa sürede Güneş'in yaydığı radyasyon, Dünya'daki yaşamın sürdürebilmesi için çok yüksek bir seviyeye gelecek.

Bu süre çok uzun görünüyor olabilir. Fakat gezegenimiz üzerinde yaşamın 3 milyar yıldır bulunduğunu ve evrimleştiğini de unutmamalıyız.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

5-7 milyar yıl sonra, Güneş'in kırmızı dev aşamasındayken, yanmış Dünya'yı temsil eden görsel çalışma.
5-7 milyar yıl sonra, Güneş'in kırmızı dev aşamasındayken, yanmış Dünya'yı temsil eden görsel çalışma.
Wikimedia Commons

Güneş kırmızı bir deve dönüştüğünde, Merkür ve Venüs'ün Güneş tarafından yutulmasından bir kaç milyon yıl sonra Dünya da yok olacak. Burada yaşamış tüm kayalar, fosiller ve hayatta kalmış tüm canlılar Güneş'in genişleyen küresi tarafından yutulacak ve insanlığın varlığına dair tüm kalıntılar yok olacak.

Fakat bazı bilim insanları bu yoruma katılmıyorlar. Dünya'mızı yutmadan önce Güneş'in genişlemesinin duraklayacağına dair bazı görüşler var. Bazı bilim insanları, Dünya'nın yörüngesini yavaşça artırarak gezegenimizi Güneş Sistemi'nin derinliklerine doğru taşımak için planlar öne sürüyorlar. Neyse ki bu akademik olarak yürütülen bir tartışma.

Mars

Genç Güneş'imizin radyasyonu, Mars'ın da kompleks bir yaşamı koruyabileceği bir atmosferi barındırabilmesi için çok fazlaydı. Yine de son bulgular Mars'ın yüzeyinin altında hala gizlenmiş su olabileceğini gösteriyor. Güneş'in genişlemesi Mars'ın yörünge sınırına ulaşmayabilir, fakat bu süre içinde yüzeyinin altındaki tüm sular da sıcaklığın etkisiyle buharlaşmış olacak.

Gaz Devleri

Kırmızı deve dönüşmüş Güneş'imiz iç gezegenleri yuttukça, bazı materyalleri muhtemelen gaz devlerinin bir parçası haline gelmek üzere Güneş Sistemi'nin derinliklerine fırlayacak.

Yine de Güneşimiz, Satürn'ün buzullardan oluşan halkalarını buharlaştıracak kadar genişleyecek. Bugünün buzdan dünyaları diyebileceğimiz Jüpiter'in Europa ve Satürn'ün Enceladus uydusunu da benzer bir son bekliyor.

Peki ya Yeni Yaşanabilir Bölge?

Güneş kırmızı bir deve dönüştüğünde, Plüton ve kuzenlerinin bulunduğu Kuiper Kuşağı, Neptün'ün Triton uydusu da dahil, Güneş Sistemi'nin en kıymetli gezegenleri olacaklar.

Bugün, bu gezegenler bolca donmuş su ve komples organik materyaller barındırıyorlar. Bazılarının buzdan yüzeylerinin altında okyanuslar bile var, ya da yakın bir zamana kadar vardı. Fakat bugün Plüton gibi cüce gezegenlerin yüzey sıcaklıkları çoğunlukla donma derecesinin yüzlerce derece altındadır.

Kuiper Kuşağı'ndaki buzulları gösteren bir görsel çalışma
Kuiper Kuşağı'ndaki buzulları gösteren bir görsel çalışma
ESO

Zaman içinde Dünya kavrulurken ve bir yok oluşa doğru sürüklenirken, Plüton'un sıcaklıkları gezegenimizin bugünkü ortalama sıcaklıklarına benzer olacaktır.

S. Alan Stern, 2003 yılında Astrobiology dergisinde yayınlanan bir makalesinde, Güneş kırmızı dev evresine girdikten sonra Güneş Sistemi'nin yaşam olasılıklarını inceledi. Stern şöyle diyor:

Güneş kırmızı bir deve dönüştüğünde, Plüton'un yüzey sıcaklığı Dünya'mızın bugünkü ortalama yüzey sıcaklığı ile hemen hemen aynı olacaktır.

Sonuç

Dünya kavrulacak, fakat Plüton'un sıcaklığı ılık olacak ve orada yaşam, gezegenimiz üzerinde ilk evrildiği zaman ortaya çıkan benzer karmaşık organik bileşenlerle parıldayacak. Stern, Plüton'un ince bir atmosfere ve sıvı suyun bulunduğu bir yüzeye sahip olacağını söylüyor. Kuyruklu yıldızlardan Eris ve Sedna gibi cüce gezegenlere kadar, bu yeni yaşanabilir bölgede bulunan tüm cüce gezegenler ve meteorlar, iç Güneş Sistemi'nde bulunan dört gezegenin (Merkür, Venüs, Dünya ve Mars) toplamından üç kat daha fazla yüzey alanına sahipler.

Bu yalnızca uzak torunlarımızı ilgilendiren akademik bir tartışma gibi gözüküyor, tabi milyarlarca yıl sonra hala hayatta kalacak kadar şanslılarsa. Stern yine de bugün Samanyolu Galaksisi'nde bir milyara yakın kırmızı dev yıldızın olduğunu belirtiyor. Bu canlılığın evrimleşmesi için çok fazla yer olduğu anlamına geliyor ve elbette, yıldızları tarafından yutulacak çok fazla gezegen.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • Muhteşem! 7
  • Bilim Budur! 7
  • İnanılmaz 7
  • Korkutucu! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 2
  • Güldürdü 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Astronomy | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/09/2020 17:01:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8870

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yapay Zeka
Factchecking
Parçacık
Diyet
Hız
Doğa Olayları
Maskeler
Kafatası
Mühendislik
Davranış
Seçilim
Bağışıklık Sistemi
Işık
Mistisizm
Balina
Mars
Yemek
Beslenme
Zooloji
Evrim Teorisi
Mantık
Tardigrad
Metabolizma
Sinir Sistemi
Pandemi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Matematik sadece bir dil değildir. Matematik; hem dil, hem de mantıktır. Matematik, mantıklama için bir araçtır.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder