Galapagos'taki iki ağaç ispinozu türü aynı ormanlarda yaşıyor, gagaları ve boyları belirgin biçimde farklı. Ama genomları karşılaştırıldığında, aradaki farkın neredeyse tamamı tek bir bölgede toplanıyor.
Darwin'in ispinozları, tek bir atadan kısa sürede birçok türün çeşitlendiği "uyumsal açılım" sürecinin en bilinen örneklerinden. Bu kuşlarda gaganın şekli, hangi besine ulaşabileceklerini ve dolayısıyla hayatta kalma şanslarını doğrudan etkiliyor. Camarhynchus cinsindeki ağaç ispinozları ise son 100.000 yıl içinde çeşitlendi. Evrimsel ölçekte bu çok kısa bir süre: Türler arasındaki genetik ayrım sığ, ama görünüşteki farklar çarpıcı.
Nature Communications'ta yayımlanan çalışmada araştırmacılar, bu kuşların tüm genomlarını gaga ve vücut ölçümleriyle birlikte incelediler. Türler arasında belirgin biçimde farklılaşmış birkaç bölge buldular. Bunlardan biri olan G03 bir "süpergen", yani nesilden nesle bölünmeden, paket halinde aktarılan bir gen grubu. G03 hem gaga hem de vücut büyüklüğünü etkiliyor.
Asıl şaşırtıcı olan, aynı bölgede birlikte yaşayan iki türün karşılaştırması. Cinsiyet kromozomları dışında kalan genomda bu iki tür arasındaki farklılaşma büyük ölçüde G03'le sınırlı. Bu bölgedeki varyantlar türlere neredeyse tamamen ayrışmış durumda, genomun geri kalanı ise büyük ölçüde ortak. Araştırmacılar bu tabloyu "genomik mozaiklik" olarak adlandırıyor.
Bulgu, iki türü ayıran farkların genomun küçük bir köşesinde toplanabildiğini gösteriyor. Yine de çalışma bir ilişki ortaya koyuyor; G03'ün bu farkları tam olarak nasıl ürettiği henüz netleşmiş değil. 🐦
4 görüntülenme