Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Premium
Paylaşım Yap
Evrim Ağacı'nın yeni tasarımı yayında! Denemek için tıklayın.
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
İnceleme
Hatice Yetişkin
İnceleyen10 29 Mart 2024
Zindancının yeterli olduğu yerde cellada gerek yoktur...!
Okurken ara ara Yeşil Yol Filmi gelmisti aklıma.
9.5/10
(134 Kişi)
Puan Ver
Hasan Âli Yücel Klasikler Dizisi CCV (205) - Fransızca Aslından Çeviren: Volkan Yalçıntoklu
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Söz
Nail Hakan Saman
Alıntıyı Ekleyen 6 gün önce
Şu hiç unutulmamalıdır ki neslini iyi eğiten bir ülke her alanda güçlü bir ülke olabilir. Yatırımı nesline yapan hiçbir ülke bundan zararlı çıkmamıştır.
Kaynak: Vicdan Bir Kara Kutudur
6
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Nevzat Keskin
Seslendiren 5 gün önce 9:19
"Altıncı his" olarak bilinen kavramı bilimsel olarak irdeleyebilmek için, öncelikle işlevsel bir "6. his" tanımı yapmamız gerekmektedir. Eğer bu sözcüğü...
0
İrem Ersin
İrem Ersin
52.2K UP
Çeviren 9 saat önce 6 dk.

Cambridge, Massachusetts ve diğer kurumlardaki gökbilimciler, erken evrende son derece parlak, kırmızı bir nokta tespit ettiler. Bu nesne, Güneş Sistemimiz büyüklüğünde, devasa bir yıldıza benziyor ancak bilinen herhangi bir yıldızın fiziksel olarak üretebileceğinden 100 milyar kat daha fazla enerji yayıyor. Hatta bu denli yüksek enerji seviyeleri, bir kara deliğin üretebileceği enerjiye daha yakın.

Bu ilginç kombinasyon, tamamen yeni bir astrofiziksel kaynak türü olabileceğini düşündürüyor. Gökbilimciler buna "kara delik yıldızı" adını verdi.

4
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Berkay Kaan Özcan
Yazar 11 saat önce 6 dk.

Birçok farklı habitatta yaşayan yılanlar, çevrelerini algılamalarını sağlayan özelleşmiş duyusal sistemleri ve farklı avlanma stratejileri sayesinde başarılı avcılardır. Kimyasal maddeleri algılama, titreşimleri değerlendirme, görme ve bazı türlerde kızılötesi algılama gibi farklı duyusal mekanizmalar, yılanların çevrelerindeki canlılar ve koşullar hakkında bilgi edinmelerini sağlar. Bu duyuların her biri bütün yılanlarda aynı derecede gelişmiş değildir. Türlerin yaşam alanları, beslenme biçimleri ve günlük aktiviteleriyle birlikte duyusal sistemlerinin kullanım şekilleri de değişiklik gösterir.

Yılanların çevrelerini algılamasında önemli yapılardan biri, vomeronazal organ veya yaygın adıyla Jacobson organıdır. Yılanlar dillerini dışarı çıkararak çevredeki kimyasal molekülleri toplar. Dillerinin çatal yapıda olması, farklı noktalardan alınan kimyasal bilgilerin birbirinden ayrı şekilde taşınmasına yardımcı olur.

4
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Okan Alver
Okan Alver
280.8K UP
Mec.Eng. 4 gün önce Sen de Cevap Ver

Merhaba

Bence tükenmişliğin tek ve herkeste geçerli bir nedeni yok. Lakin en temelinde, uzun süre boyunca verdiğimiz çabanın karşılığını alamamak yatıyor. İnsan yalnızca çok çalıştığı için değil yaptığı şeyin bir anlamı kalmadığında, hayatı üzerinde söz sahibi olmadığını hissettiğinde ve dinlense dahi zihnen işten kopamadığında tükeniyor.  Keza günümüzde insan sürekli kendisini başkalarıyla karşılaştırıyor. Daha başarılı, daha mutlu ve daha iyi bir hayat yaşıyor görünme baskısı da fark ettirmeden zihni yoruyor. Buna ekonomik kaygılar, gelecek belirsizliği ve yalnızlık da eklenince insanın içindeki enerji zamanla azalıyor. Tükenmişlik bir anda ortaya çıkmıyor çoğu zaman uzun süre görmezden gelinen yorgunlukların birikmesiyle oluşuyor. Zira beden dinlense bile insanı asıl tüketen şey, zihninin sürekli mücadele halinde kalmasıdır. Saygılarımla.

4
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

Prof. Dr. Sirel Karakaş
Prof. Dr. Sirel Karakaş Seslendiren 27 Ekim 2021 1:08:07
Zihin koridorları karmaşıklığı ile her daim anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Peki karmaşık zihin bir test ile ölçülüp tanımlanabilir mi? Sorunun cevabını...
32
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Evrim Ağacı
Çeviren 13 Ocak 2007
Bu yıldızlar neden bu kadar hızlı hareket ediyor? Yukarıda gösterilen, kızılötesi ışıkta çekilmiş bir hızlandırılmış zaman filmi. Galaksimizin merkezindeki bir ışık yılı içinde yer alan yıldızların, son sekiz yılda nasıl yer değiştirdiğini ayrıntılarıyla gösteriyor. Görüntünün ortasındaki sarı işaret, radyo dalga boyunda görülen ve Sgr A* adı verilen sıra dışı bir kaynağın konumunu temsil ediyor. Eğer bu hızlı yıldızlar Gökada Merkezine kütleçekimi ile bağlıysa, bu kütleçekimini üreten merkezdeki cismin hem çok kompakt hem de çok büyük kütleli olması gerekir. Yıldız hareketlerinin analizi, Güneş'imizin kütlesinin bir milyon katından fazlasının, çapı bir ışık yılının beşte birinden küçük bir bölgeye bir şekilde hapsolduğunu gösteriyor. Astronomlar bu gözlemleri, Galaksimizin merkezinde çok büyük kütleli bir kara deliğin bulunduğuna dair güçlü bir kanıt olarak yorumluyor.
0
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı üyeliği tamamen ücretsiz ve sitemizi çok daha etkili, interaktif ve keyifli bir şekilde kullanmanızı sağlayacak. Üye değilseniz, birkaç saniyede üyelik oluşturabilirsiniz! Üyeyseniz de giriş yapmanızı tavsiye ederiz.

Söz
Evrim Ağacı
Alıntıyı Ekleyen 18 Ocak 2019
Evrim teorisinin gerçeklerle yeterince desteklenmediğini düşüncesizce savunanlar, kendi teorilerinin hiçbir gerçekle desteklenmediğini unutmuş görünüyorlar.
Bu alıntı Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
31
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Yaşam Ağacı Türü
Ege Birkan Muştu
Türü Ekleyen 2 gün önce
Oedipoda, çoğunlukla Palearktik bölgeden gelen Oedipodinae alt familyasına ait çekirgelerin tip cinsidir. Tip türü, Avrupa "mavi kanatlı çekirgesi" olan Oedipoda caerulescens'tir .
0
İnceleme
Gizem Çetin
Gizem Çetin
141.2K UP
İnceleyen9 5 gün önce
Shakespeare’in adını biliriz. Kaleme aldığı trajedileri; Romeo ve Juliet’in imkânsız aşkını, Kral Lear’ın kızlarından gördüğü vefasızlığı, Macbeth’in hırstan gözünün dönüşünü…

Ancak kaleminin ardındakilerden pek haberimiz yoktur. Eser olan Hamlet’i tanırız ama -Shakespeare’in hayatını araştıranlar hariç- Hamlet ya da Hamnet diye bir oğlu olduğunu bilmeyiz.
Kimi kaynaklara göre Anne, kimilerine göre de Agnes olan karısı da sadece bir isimden ibarettir bildiğimiz tarihte. Edebiyat ise tarihin boşluklarını dolduruyor.

Bu kitapta yazar, bize Agnes’ın hikâyesini kurgulayarak anlatıyor.

Agnes, doğayla iç içe büyüyen, şifacı bir kadın. Bitkilerin dilini biliyor. Birini baş ve işaret parmağı arasındaki eti tuttuğu zaman onun düşüncelerini algılayabiliyor. Zamanın ona neler getireceğini sezgilerinde duyuyor. Kitap, gerçekçilik ve fantazya arasındaki tampon bölgede, büyülü gerçekçiliğin topraklarında geziniyor.

Stanford kasabasında eldivencinin oğlu olan Latince öğretmeniyle karşılaşmasını, birbirlerine âşık oluşlarını, evlenmelerini geçmiş ve şimdiki zaman arasındaki yumuşak geçişlerle okuyoruz. Bu arada William Shakespeare’in adı kitapta bir kez bile geçmiyor. Onun adı “Agnes’ın kocası”. Nasıl tarih, William’ı ön plana çıkarmışsa kitap da tam tersini yapıp Agnes’ı öne çıkarıyor.

Agnes iki çocuğu olacağını söylüyor hep. Öyle seziyor. Fakat ikinci hamileliğinde ikiz çocuk dünyaya getiriyor: kordon dolanarak doğan zayıf bebek Judith, güçlü ve kuvvetli bir bebek olan Hamnet.

Büyüdüklerinde de bebekliklerindeki gibi olur ikizler. Judith sıkça hastalanan, narin bir kız çocuğudur. Hamnet ise genç bir erkek olma yolunda ilerlemektedir. Agnes, ölümün Judith’i alıp götürmesinden korkar hep. Onu korumak ister.

Bu sırada yalnızdır Agnes. Çünkü kocası, ailesinden uzağa, Londra’ya gitmiş, görkemli tiyatro kariyerine başlamıştır.

Kitaba iki yerde hayran oldum. Birisi, veba taşıyan pirelerin maymundan miçoya, oradan bir gemiye, Venedik’ten gelen cam hediyelikleri saran kumaşa geçişi, vebanın Stanford’a kadar taşınmasıydı.

Diğeri de ikinci kısımdaki cenaze sahnesi. Buradan itibaren yirmi otuz sayfa boyunca sessizce gözyaşı akıttım. Çocuğunu kaybeden bir annenin acısını öyle bir anlatıyor ki yazar. “Yaşatıyor” demek isterdim, ama umarım hiçbir anne böyle bir acı yaşamaz, birazını okurla paylaştırıyor diyeyim.

Kitabı bir parça kalbim kırık bitirdim.
Kitap
9.0/10
(1 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
2
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Öne Çıkan İnceleme
Fatih Oğulcan Kaya
İnceleyen10 24 Mart 2024
Tam kara mizah kokan bir film. Filmdeki gibi dünyaya çarpma ihtimali olan Kuyruklu Yıldız olup olmadığını bugün itibariyle bilmiyoruz ama bir şey biliyoruz ki hemen hemen olayların filmdeki gibi olması muhtemel. Tabi film biraz daha absürt bir şekilde olayları ele almakta! Bu amaçla bilim yolunda olan herkesin izleyip anlam çıkarması gereken bir film olduğunu düşünüyorum. Şiddetle izlenmesini öneririm. Tam tezat karakterler yaratılıp film evreni daha kaotik gösterilmek istenmiş. Stresle arası bozuk bir Profesör ve ağzına geleni esirgemeyen Doktora adayı öğrencisi. Şimdiden iyi seyirler.

Gelelim film evreni ve absürtleştirilerek anlatılmak istenen konulara, tabi her zamanki gibi bana göre.

*Politika
Kısa vadeli çözümler ve çok yönlü avantajlı gözüken şeyler her zaman cazip gelir. Daha da yazmam. fjfjfj Belki de çoğunluğun bilimi anlamamasından kaynaklıdır bu durum, anlamlandıramadıklarınız doğrudur belki de, bu inat niye?

*Medya
İnsanları güldürmek ve daha fazla zamanlarını dikkatlerini televizyona aktarmaları için magazinsel olaylar üstüne dönen bir dünyadır. Gülümsemeyi bilmiyorsanız, doğruları konuşsanız da barınamazsınız. En azından filmde medya bu şekilde yansıtılarak böyle olmaması gerektiği aktarılıyor. Medya var, medya var!

*Bilim
Bazen verilerin ışığında kendi zihninizdeki gerçeklikten dahi kopmanız gerekir. Çünkü zihninizde diye her şey oradaki gibi işlemez.

*Halk ve Merak
Halk, merak duyduğunu öğrenmek için her şeyi yapabilir. Yeterki merak duysun. Merak dürtüsü devreye girdiği anda oradan buradan her yerden kırıntı bilgiyi toplamak için çabalar ve yanlış doğru ayırtmadan kendince tutarlı gördüklerini bir bütün oluşturur ve curcuna başlar. Peki şey yönü de yok mudur: Halkın neyi biliyor, neyi bilmesi isteniyor?

*Pazarlıklar
Bilim pazarlığa açık mı? Eğip bükerek istediğiniz noktaya gelir mi? Geldi diyelim sonu beklentiyi karşılar mı? Çözüm odaklı bilim insanları neden hep çıldırır?

Filmin sonunda da söylendiği gibi "Aslında her şeye sahiptik!", insanın açgözlülüğü ve sadece çıkarlarını düşünme yapısı sonunu getirecek.
9.2/10
(19 Kişi)
Puan Ver
Orijinal Adı : Don't Look Up
Yönetmen: Adam McKay
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
Bu inceleme Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
10
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
NOAA Okyanus ve Atmosfer
1 gün önce
Bugün aklımdan geçen, doğanın sessiz ama yıkıcı düşmanları... 🦎

ABD'nin kuzeydoğusundaki sulak alanlarda bilim insanları, "Bsal" adlı mantar patojenine karşı zamana karşı yarışıyor. Doğu su semenderi gibi türlerin derisini aşındırarak ölüme yol açan bu hastalıkla mücadele etmek hiç kolay değil.

Çok erken müdahale etmek yüksek maliyet ve sistem dengesinin bozulması, geç kalmak ise kitlesel ölümler demek. Bu hassas dengeyi kurmak için simülasyonlar ve stratejik modeller kullanılıyor. Doğayı korumak bazen sadece sevgi değil, titiz bir matematik gerektiriyor.
2
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Tuncay Çelik
Tuncay Çelik
100.7K UP
2 gün önce
Tamam dostum,,durma konusuna biraz çalışmamız gerek 😊
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
2
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bilim ve bilimseverler sıkıcı değildir! Evrim Ağacı Etkinlik Platformu'nu kullanarak bulunduğun şehirde veya internet üzerinde toplantılar, etkinlikler, buluşmalar düzenleyebilir, diğerlerinin düzenlediği etkinliklere katılabilirsin. Ayrıca eğer bilimle ilgili bir iş, staj, burs veya eğitim arıyorsan veya bu pozisyonları dolduracak bilimseverler, bilim insanları ve öğrenciler arıyorsan, Evrim Ağacı İlan Platformu'nu kullanarak Türkiye'deki ve Dünya'nın her yanındaki bilimseverlerin oluşturduğu ağa katılabilir, bu ağa güç katabilirsin!

Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Biyoloji, Dünya'nın ve üzerindeki tüm yaşamın tarihidir. Geçmişi, bugünü, geleceğidir."
Rachel Carson
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)