İnsanlığın varlığı bile, aslında Evren'de teknolojik olarak ilerlemiş akıllı bir yaşamın mümkün olduğunun işaretidir; ancak, şimdiye kadar türümüz ve gezegenimiz haricindeki uygarlıklara yönelik arayışlarımızın tamamı sonuçsuz kaldı. Dünya, yaşama dair elimizdeki tek kanıt olduğu için, Evren'de yaşamın ne kadar yaygın veya nadir olduğunu bilmek zor. Yine de Dünya'nın ötesinde ortaya çıkan yaşam olasılığını tahmin etmeye yönelik olarak geliştirilen yeni bir yöntem, umudumuzu kaybetmememiz için bize bir neden veriyor.

İnsanların Evren'de yalnız olup olmadığı sorusu elbette tam olarak bilinmiyor. Ancak 1961 yılında gökbilimci Frank Drake, bu konudaki olasılıkları değerlendirmemizi sağlayan bir yöntem geliştirdi: Drake Denklemi olarak bilinen bu formülasyon, insanların akıllı Dünya dışı varlıklar bulup bulamayacağını belirleyen değişkenleri kullanır. Bu konuda detaylı bilgiyi, Drake Denklemi ile ilgili bu yazımızdan alabilirsiniz.

BirdLife International'ın 148 kuş türü üzerinden yaptığı analize göre, Avrupa'nın 25 ülkesindeki en yaygın kuş türlerinin nüfusları, son 30 yıldır %39 oranında (57 tür) azaldı.

Kış aylarında Avrupa'dan uzaklaşarak Akdeniz havzasına göç eden milyonlarca ötücü kuş, kendilerini bekleyen bir tehlikeyle karşı karşıya. Bu tehlikelerden biri, tarımsal üretim. Özelleştirmek gerekirse, oldukça güncel bir mesele haline gelmiş olan zeytin hasadı, her kış ölen milyonlarca kuşun sorumlusu. Güncel diyoruz, çünkü geleneksel olarak gündüz vakitlerinde yapılan zeytin hasadı, serin havanın organik bileşiklerin korunmasındaki olumlu etkisi nedeniyle artık gece yapılmaya başlandı ve uygulamanın milyonlarca kuşun hayatını tehlikeye atmasında zamanlamanın önemli bir etkisi var. Sadece bir tercih meselesi oluşu ise olayı daha trajik hale getiriyor. İspanya, Endülüs'te her yıl 2.6 milyon kuş bu traktörler tarafından öldürüldüğü ortaya çıkınca bu uygulama yasaklandı, ancak Portekiz'de sürdürülüyor ve her kış 96.000 kuş ölüyor.

21 Mart Dünya Down Sendromu Günü olarak belirlenmiştir. Bunun özel bir anlamı bulunur: 21 Mart, yani 21.3 gösterimi, Down sendromunun ana nedeni olan 21. kromozomun üçlenmesi (üç katına çıkması) olayına işaret eder. Biz de, Evrim Ağacı ailesi olarak, bu inceleme yazımızı tüm Down sendromlu okurlarımıza ve Dünya'daki tüm Down sendromlu türdaşlarımıza ithaf ediyoruz! 

Down Sendromu, az önce de belirttiğimiz üzere, bir bireyde 21. kromozomun 2 yerine 3 kopyası olmasından kaynaklanan bir kromozomal bozukluktur. Bu sebeple trizomi 21 olarak da bilinmektedir ("trizomi", "üçlenme" anlamına gelir). Aşağıda Down sendromlu bir erkeğe ait bir hücrenin içerisindeki koromozomların dağılımı gözükmektedir.

Prader-Willi Sendromu; metabolik, endokrin, nörolojik sistemler üzerinde sayısız etkileri olan, davranışsal ve zihinsel zorluklarla seyreden nadir ve karmaşık bir genetik hastalıktır. Prader-Willi Sendromu temel olarak yaşamın ilk yıllarında beslenme güçlükleri ve hipotoni ile karakterizedir. Sendromdan etkilenen birçok hasta büyüme hormonu eksikliği nedeniyle boy kısalığı gösterir.

Bu bireyler aynı zamanda hipotalamik disfonksiyona sahiptir ve bu da hipogonadizm, hipotiroidizm, merkezi adrenalin yetmezlik ve düşük kemik mineral yoğunluğu gibi çeşitli endokrinopatilere yol açar. Bu nedenle bu hastaların yaşamları boyunca bir endokrinolog tarafından yakından takip edilmesi gerekir.

Yakınsak Evrim, bir özelliğin ortak bir atadan iki torun türe aktarılması yerine, türlerin birbirlerinden bağımsız olarak aynı özelliği tıpatıp aynı ya da benzer şekillerde evrimleştirmelerine denir. Yani, yarasalar ile kuşların en yakın ortak atası (iki türden de on milyonlarca yıl önce yaşamıştır) uçmaya dair en ufak bir iz taşımazken, bu iki canlı grubu uçmayı birbirlerinden bağımsız olarak evrimleştirmiştir. İşte buna yakınsak evrim diyoruz. Ancak örneğin kuşlar arasında albatros ile saz delicesinin ortak ataları da uçma özelliğine sahiptir ve bu iki tür, atalarından bu özelliği almışlardır. Burada yakınsak evrimden söz edilemez.

Uçmanın, bu şekilde en az 4 alemde (kingdom; krallık) evrimleştiği bilinmektedir: böcekler, teruzorlar (pterosaurus), kuşlar ve yarasalar. Bunların hepsi, birbirlerinden bağımsız olarak uçmayı keşfetmişlerdir. Yani, daha uygun ve bilimsel bir dille anlatmak gerekirse, bu canlı gruplarından her birinde, bir yerlerde, birbirlerinden bağımsız olarak, uçmayı keşfeden ve bu sayede avantajlı konuma geçen bireyler olmuş ve bu bireylerin sayısı, popülasyon içerisinde artıp sabitlenmiştir.