Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Premium
Paylaşım Yap
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Büşra İlcay Ve Meriç Öztürk
Büşra İlcay Ve Meriç Öztürk Seslendiren 23 Nisan 2025 45:31
Meriç, IQ testlerinin geçerliliğine ikna oldu mu? Zeka testleri nasıl yapılıyor? Her topluma özel testler var mı? Hepsi ve daha fazlası Büşra İlcay'ın...
25
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Discord
Gözde Aksoy
Gözde Aksoy
56.8K UP
Çeviren 3 gün önce 9 dk.

Nisan 1986'da Çernobil Nükleer Santralinin 4 numaralı reaktöründe meydana gelen patlama, insanlık tarihinin şahit olduğu en yıkıcı nükleer felaketlerden birini tetikledi. Patlamanın ve ardından günlerce süren yangının etkisiyle atmosfere devasa miktarda radyoaktif madde saçıldı, radyoaktif kirleticiler Sovyetler Birliği ve Avrupa genelinde yaklaşık 100.000 km²'lik bir alana yayıldı. Yüz binlerce insan evlerinden tahliye edilirken felaket insan sağlığı, çevre ve nükleer enerjinin geleceği üzerinde silinmesi güç izler bıraktı.

Ancak yaşanan bu büyük yıkımın ortasında beklenmedik bir tablo ortaya çıktı. Terk edilen reaktör ve etrafındaki Çernobil Yasak Bölgesi, bilim insanlarının kasıtlı olarak asla tasarlayamayacağı ölçekte, tesadüfi ve uzun vadeli bir deney alanına dönüştü. Aradan geçen kırk yılı aşkın sürede araştırmacılar kimyadan evrimsel biyolojiye ve canlıların aşırı çevre koşullarına karşı gösterdiği olağanüstü dirence kadar pek çok alanda son derece çarpıcı bulgular elde etti. Çernobil'in radyoaktif kalıntılarında keşfedilen bu sıra dışı gerçekleri birlikte inceleyelim.

7
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Yaşam Ağacı Gözlemi
Kozmik Zihin
Kozmik Zihin
80.3K UP
Gözlemi Yapan 7 saat önce Türkiye, Sakarya
Kozmik Zihin ekibimiz tarafından yürütülen entomolojik saha araştırması esnasında, nemli orman tabanındaki yosun mikroklimasında aktif hareket halinde olan bir Carabus violaceus (Mor Avcı Kınkanatlı) bireyi gözlemlenmiş ve fotoğraflanmıştır.
Arazide yapılan detaylı incelemede; bireyin vücut kenarlarındaki karakteristik iridesan mor renk tonları, pürüzlü elytron yüzeyi ve hızlı lokomotor faaliyeti kayıt altına alınmıştır. Yırtıcı (predatör) bir karabid türü olan canlı, orman zeminindeki makro-omurgasız popülasyonlarının dengelenmesi açısından kilit önem taşımaktadır. Bu veri, bölgenin böcek faunası ve orman altı biyolojik çeşitliliği adına somut bir saha verisidir.
1
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Cem Aslan
Cem Aslan
53.1K UP
Yazılım Geliştirici ve Amatör Astronom 1 gün önce Sen de Cevap Ver

Kısa ve net cevap: Evet, Samanyolu durağan bir yapı değil ve kütlesi zamanla sürekli değişiyor. Hatta Yerel Grup içinde tam anlamıyla diğer galaksilerden materyal çalma, yani astrofizikteki adıyla galaktik yamyamlık olayları her an yaşanıyor. Galaksimiz hem çevresindeki cüce galaksileri kütle çekimiyle yutarak besleniyor hem de süpernova patlamaları ve yıldız rüzgarlarıyla uzaya gaz püskürtüyor. Güncel gözlemler, Samanyolu için net kütle bilançosunun pozitif olduğunu, yani galaksimizin halen büyümeye devam ettiğini gösteriyor.

Kütle çekiminin komşu galaksilerden madde koparması, temel olarak gelgit sıyırması (tidal stripping) mekanizmasıyla gerçekleşiyor. Bunun gökyüzündeki en somut örneği Macellan Akıntısı. Güney yarımküreden çıplak gözle bile seçilebilen Büyük ve Küçük Macellan Bulutları, Samanyolu etrafındaki yörüngelerinde dönerken galaksimizin devasa kütle çekim kuyusuna kapılıyor. Samanyolu bu iki cüce galaksiden devasa bir nötr hidrojen gazı şeridini çekip kendi halesine katıyor. Benzer şekilde Yay Cüce Eliptik Galaksisi (Sagittarius Dwarf) şu anda Samanyolu tarafından kelimenin tam anlamıyla sindiriliyor. Samanyolu diskinin çekim gücü bu cüce galaksiyi paramparça etti ve geride galaksimizi bir fiyonk gibi saran devasa yıldız akıntıları bıraktı.

Kütle değişimi yalnızca komşulardan yıldız ve gaz aşırmakla kalmıyor, iki yönlü bir gaz döngüsüyle de yürüyor:

  • Kütle kazanımı (Inflow): Galaksiler arası ortamdan ve galaksiyi saran sıcak haleden (circumgalactic medium) soğuk gaz sürekli diske doğru çöküyor. Yılda yaklaşık 1 ila 2 Güneş kütlesi kadar taze gaz içeri akıyor.
  • Kütle kaybı (Outflow): Çok büyük kütleli yıldızların şiddetli yıldız rüzgarları ve ömürlerinin sonunda patlayan süpernovalar, çevredeki gazı muazzam hızlarla galaksi dışına fırlatıyor.

Gaia ve Hubble verileriyle yapılan son analizler, içeri akan gaz ve yutulan cüce galaksi kalıntılarının, dışarı fırlatılan maddeden daha fazla olduğunu ortaya koyuyor. Birkaç milyar yıl sonra ise Yerel Grup içindeki bu durum çok daha dramatik bir boyuta ulaşacak. Yaklaşık 4,5 milyar yıl sonra Andromeda ile yaşanacak büyük çarpışma iki devi birleştirip devasa bir eliptik galaksi oluşturacak. Kısacası galaksimiz sabit kütleli kapalı bir kutu değil, çevresiyle sürekli madde takası yapan dinamik bir sistem.

Kaynaklar

  1. Elena D'Onghia, Andrew J. Fox. The Magellanic Stream: Flow Of Gas And Stars. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  2. Mary E. Putman, J. E. G. Peek, M. Ryan Joung. Gaseous Galaxy Halos And Galactic Accretion. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

Evrim Ağacı'na Destek Ol
Eser
Eser Botu
Eseri Ekleyen 18 Aralık 2021 Dizi
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
Nevzat Keskin
Seslendiren 16 saat önce 8:40
Deha ile uyku süresi arasında doğrudan herhangi bir ilişki bulunmamaktadır. Yani daha az uyuyanlar daha zeki değildir. Benzer şekilde, daha uzun uyuyanlar...
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Emre Nur
Emre Nur
8.2K UP
İnceleyen 3 Nisan
Herhalde yazar, Daniel Chamovitz, bitkilerin üzerine eğilmiş bir araştırma yürütüyorken bitkilerin biri veya birkaçı, belki bir ceset çiçeği ya da Venüs sinekkapanı, ondan bu eseri yazmasını istedi. İnsanların kendilerini yeterince takdir etmediklerini düşünüyor olmalıydılar.

Eser, başlığında vadettiğini tümüyle veriyor. Bitkiler bu dünyaya dair neler biliyorlar, birbirlerinden ne kadar haberdarlar, birbirleriyle ve diğer canlılarla nasıl bir etkileşim içindeler? Bitkilerin Bildikleri, bu soruların tatmin edici cevaplarını içeriyor. Bitkiler, hayvanlarla aynı çevreyi paylaşıyor ama hayvanların hareketli dünyalarının yanında bitkilerin dikkate değer yetenekleri olmadıkları yanılgısına kapılıp onları kendimize çok uzak hissediyoruz. İşte bu kitabı okuyunca, onların da, bu ortak gezegenimizde başarılı bir hayatta kalma stratejisi sürdüklerini, onlarla sandığımızdan biraz daha fazla ortak paydamız olduğunu öğrenip bitkileri kendinize biraz daha yakın hissedeceksiniz. Bölümler şöyle:
1. Bitkilerin Gördükleri: Bitkiler ışığa duyarlıdır. Işığı görürler ve ona doğru ilerlerler.
2. Bitkilerin Kokladıkları: Bitkiler etrafa etilen gibi maddeler salgılar ve diğer bitkiler bu maddeleri algılayabilir. Ham bir meyveyi olgunlaştırmak için yanına olgun bir meyve koyduğumuzda da olan budur. Olgun meyve gaz salımı yoluyla ham meyveye olgunlaşma bilgisi gönderir.
3. Bitkilerin Hissettikleri: Bitkiler dokunmayı algılar. Fasulye gibi sarılıcı bitkiler sarılabilecekleri şeyi algıladıklarında ona sarılmaya başlarlar. Sinekkapan, üzerine konan böcekleri algılar. Küstüm otu, yapraklarına dokunulduğunu algılayarak yapraklarını kapatır.
4. Bitkilerin Duydukları: Bitkilerde olmayan tek duyu bu çünkü hiç ihtiyaçları yok.
5. Bitkilerin Konumlarına Dair Bildikleri: Bitkiler yukarıyı ve aşağıyı ayırt edebilir, böylece köklerini aşağı salarken yukarı doğru büyürler.
6. Bitkilerin Hatırladıkları: Venüs sinekkapanı kısa süreli belleğe sahip olmasa avlanamazdı çünkü tuzağın kapanması için avın belli bir süre zarfında iki tüye dokunması gerekir. Av, ilk tüye dokunduktan sonra sinekkapanın bu bilgiyi bir süre saklaması gerekir. Yani Venüs sinekkapanı bir tür kısa süreli belleğe sahiptir. Aynı anda birden fazla tüy uyarılırsa bitki, sindiremeyeceği kadar büyük bir avın geldiği ya da yağmur yağdığı varsayımıyla kapanmaz.
10.0/10
(20 Kişi)
Puan Ver
Dünyaya Bitkilerin Gözünden Bakmak
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tolga Güler
Tolga Güler
53.3K UP
Çeviren 4 gün önce 9 dk.

Norveç kutup araştırma gemisi Kronprins Haakon'un kaptan köşkünden dışarı baktığımızda yoğun kutup buzullarının karanlığın içinde her yöne uzandığını görüyoruz. Doğuda, ufkun hemen üzerinde beliren dar ve mor bir şerit öğle gökyüzünü boyuyor; bu, bölgede son üç aydır görülen ilk gün ışığı belirtisi olarak karşımıza çıkıyor. Araştırma gemileri, kutup gecesi boyunca Kuzey Kutup Dairesi'nin 1000 kilometre kuzeyindeki Grönland Denizi'ne nadiren adım atar. Sıcaklığın -30 °C'nin altına düştüğü bu sularda, bir metreyi aşan kalınlıktaki buz tabakaları ilerlemeyi neredeyse imkânsız hale getirir.

Takvimler Şubat 2025'i gösterirken araştırmacıların katıldığı bu zorlu keşif seferinde Grönland'ın doğu kıyısı boyunca uzanan okyanus dolaşımına dair kritik veriler toplandı. Buzkıran gemisinin altından, buzun metrelerce derinliğinden ve açık denizden akan sular, tüm Atlas Okyanusu boyunca uzanan devasa bir akıntı ağını besliyor. Atlas Meridyenel Devrilme Dolaşımı olarak bilinen bu mekanizma, tropik bölgelerden kuzeye ısı taşıyarak dünyanın iklimini kontrol etmede merkezi bir rol oynuyor.

7
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı üyeliği tamamen ücretsiz ve sitemizi çok daha etkili, interaktif ve keyifli bir şekilde kullanmanızı sağlayacak. Üye değilseniz, birkaç saniyede üyelik oluşturabilirsiniz! Üyeyseniz de giriş yapmanızı tavsiye ederiz.

Evrim Ağacı
3 gün önce
Evrende kütleçekiminin en belirgin özelliklerinden biri, maddeyi her yönden eşit çekerek küreler oluşturma eğilimidir. Yıldızlar ve gezegenler bu yüzden yuvarlaktır. Ancak iş bir gezegen sistemine ya da bir galaksiye geldiğinde, karşımıza küreler yerine devasa düz diskler çıkar.

Peki dağınık bir gaz bulutu nasıl oluyor da adeta açılmış bir hamur gibi yassılaşıyor?

Cevap, fizikteki açısal momentumun korunumunda yatıyor. Yıldızları doğuran dev moleküler bulutlar çökerken, içlerindeki parçacıkların en küçük dönüş hareketi bile korunur. Tıpkı kollarını bedenine doğru toplayan bir buz patencisinin hızlanması gibi, bulut daraldıkça dönme hızı muazzam bir artış gösterir.

Bu yüksek hızlı dönüş sırasında iki farklı kuvvet çatışır. Bulutun dönüş ekseninde yer alan kutuplarda neredeyse hiç dönme hareketi olmadığı için madde kolayca merkeze çöker. Fakat dönme eksenine dik olan ekvator bölgesinde, eylemsizlikten kaynaklanan merkezkaç etkisi kütleçekimine direnir. Böylece kutuplar içeri çökerken ekvator düzlemi dışa doğru yayılır ve sistem dönen ince bir diske dönüşür.

Güneş Sistemi'ndeki gezegenlerin neredeyse tek bir masa yüzeyinde dizilmiş gibi aynı hizada dönmesinin ardındaki sır budur: Hepimiz milyarlarca yıl önce o yassılaşmış diskin içinde toparlandık.

Bir otomobilde viraja hızla girdiğinizde sizi kapıya doğru savuran eylemsizlik neyse, Dünya'nın üzerinde döndüğü düzlemi yaratan fiziksel yasa da tam olarak odur. Doğa, en küçük günlük tecrübelerimiz ile en büyük kozmik yapıları aynı değişmez yasalarla birbirine bağlar.

Siz de gündelik hayatta hissettiğiniz bir fizik kuralının koca bir gezegen sistemini kurduğunu düşündüğünüzde evrene dair neler hissediyorsunuz?
44 görüntülenme
2
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Payiz .
Payiz .
22.5K UP
İnceleyen7 5 gün önce
Sadece Dakota Fanning gibi bir çocuk oyuncu Robert De Niro gibi bir efsaneyi ikinci plana atabilirdi. Gerçekten duyguları mükemmel bir şekilde aktarmış.
Film
7.0/10
(1 Kişi)
Puan Ver
Orijinal Adı : Hide and Seek
Yönetmen: John Polson
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
0
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Cekyat ...
Cekyat ...
50.8K UP
İnceleyen8 4 gün önce
kendi halimde bi derdim var, nasıl anlatsam kibar kibar.
9.2/10
(30 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
0
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Kendi “geçici varoluşunun” sonunu göremeyen insan, hayatta nihai bir hedefi de amaçlayamıyordu."
Viktor E. Frankl
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)