Meraklı ve ilgili bir okuyucunun bir konuyu keşfetmeye başlamasının en temel ve erişilebilir yolu, o alana dair iyi yazılmış giriş kitaplarını okumaktır. İş Bankası Kültür Yayınları’nın Kılavuz serisinde yer alan Arkeoloji – Paul Bahn da bu tür temel kaynaklardan biridir. Bu değerlendirmede, kitabın arkeolojiye giriş kitabı olma iddiasını ne ölçüde karşıladığını ve okuyucuya hangi açılardan katkı sunduğunu incelemeye çalışacağım.

Paul G. Bahn, arkeoloji alanında popüler bilim yazarlığı denildiğinde akla gelen ilk isimlerden biridir. Birçok esere editör ve yazar olarak katkıda bulunmuştur. Akademik konuları topluma açık ve anlaşılır bir biçimde aktarabilmesiyle tanınır. Arkeoloji kitabı da bu doğrultuda, ilk kez 1996 yılında Oxford University Press tarafından Archaeology: A Very Short Introduction başlığıyla yayımlanmış ve kısa sürede alanın en bilinen giriş kaynaklarından biri hâline gelmiştir. Türkçe baskısı ise, İş Bankası Kültür Yayınları’nın Kılavuz serisi kapsamında yayımlanmıştır.

Giriş ve önsöz bölümlerinden de anlaşılacağı üzere yazarın temel iddiası herkes için hem anlaşılır hem de başlangıç noktası sunan popüler bir giriş kaynağı yazmaktır. Bu bakımdan hedef kitlesi geniştir. Lisans öğrencileri, arkeoloji okumayı düşünen ancak henüz karar aşamasında olan öğrenci adayları, arkeolojiye ilgili duyan meraklı okurlar kısacası arkeoloji dünyası keşfetmeyi düşünen herke bu kitabın potansiyel okuyucusudur.

Kitap toplamda 10 bölümden oluşmaktadır. Arkeolojinin tanımı, tarihsel gelişimi, araştırma yöntem ve teknikleri, alandaki teorik tartışmalar kitap boyunca sistematik bir biçimde ele alınır. Karikatürler ve fotoğraflarla içerik desteklenmiştir.

Paul G. Bahn’ın Arkeoloji kitabı, yazarın iddiasına uygun olarak, birçok yönüyle güçlü bir giriş kitabı niteliğini taşır. Eserin dili açık ve anlaşılırdır; akademik jargonun ağırlığından uzak bir anlatım sunar. Arkeoloji, hem zamansal hem de mekânsal açıdan çok yönlü ve geniş kapsamlı bir bilim dalıdır. Bu nedenle, kısa bir giriş kitabında alanın bu özsel derinliğini okuyucuya aktarmak ciddi bir emek ve beceri gerektirir. Genel olarak, Bahn bu zorluğun üstesinden başarılı bir şekilde gelmiştir. Elbette eserde bazı eksiklikler ve sınırlılıklar da bulunmaktadır.

Eser yapısı ve dili itibariyle merak uyandırıcı bir anlatıya sahiptir. Gündelik yaşamdan örnekler, resimler ve karikatürler bu anlatıyı zenginleştirmekle birlikte okuyucu diri tutarak metnin takibini kolaylaştırır. Bu bağlamda bilgiler yığınından oluşan bir eser değil aynı zamanda keşfetmeye ve sorgulamaya çağıran bir metin niteliği de taşır.

Çocukluğunuza o saf ve hayal dolu dünyanıza dönmenizi sağlayan mükemmel ötesi güzel bir kitap

Francis Ford Cappola'nın imzasını taşıyan, Marlon Brando'ya en iyi erkek oyuncu oscarını kazandıran "derin mafya ilişkilerini" içeren dönem filmi. Karakterlerin derinliğinden mekanların dekorasyonuna kadar bir çok şey 1930-1940 Amerikan dünyasını ve Amerikan mafya oluşumunu tutarlı bir şekilde yansıtıyor. Filmin müziklerini hazırlayan ekip de unutulmaz bir iş ortaya çıkarmış. Filmde sembolik anlamlar da mevcut; örneğin portakal ölümü simgeliyor. Filmde mafya üyeleri "bir mafya-aile yapılanması" olarak yansıtılmış. Özellikle "Thompson M1A4" silahını her yerde görmemek daha doğrusu Tommy Gun savaşlarının olmayışı gerçekçilik payını daha da arttırmış. Zaten Cappola aslında "savaş" temasını değil de "aile" temasını daha ağır işlemiş. Filmde Corleone ailesi üyelerinin bir kısmı sadakati temsil ederken bir kısmı da ihaneti temsil ediyor. Bu da ailedeki herkesin diken üstünde olduğunu, hiç beklenmeyen anda her an her şeyin olabileceğini gösteriyor. Filmin daha kapsamlı analiz ve değerlendirmelerini bir çok platformda bulabilirsiniz.

Kızıl Veba, COVID-19’dan sonra bir distopya değil, neredeyse bir ön okuma metni gibi duruyor. Jack London, salgının kendisinden çok uygarlığın ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. COVID sürecinde de gördük ki çöküş virüsten değil; panikten, eşitsizlikten ve dayanışma eksikliğinden geliyor. Medeniyet dediğimiz şeyin ne kadar ince bir kabuk olduğunu bu kadar erken fark edebilmiş olması karşısında, Jack London’a ancak teşekkür edilir.