Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
500 ATP Ödüllü Soru: Siz spini nasıl hayal ediyorsunuz? Hemen cevapla!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Ferit Görür
Ferit Görür
249.1K UP
Çeviren 1 gün önce 5 dk.

Sabahları yataktan enerjiyle fırlayan insanlara gıptayla bakıyor olabilirsiniz. Belki de siz zaten onlardan biri olacak kadar şanslısınız! Atalarımızın dediği gibi, erken kalkan yol alır. Popüler kültür de erken kalkanların hayatta daha başarılı olduğu, daha fazla iş başardığı ve genellikle yüzlerinde bir gülümsemeyle dolaştığı yönündeki temalarla dolup taşıyor.

Sayısız makale, sabahları kendimizi yataktan bir saat erken sürükleyerek çıkarabilsek, tıpkı dünyanın önde gelen girişimcileri gibi son derece üretken olacağımızı vadediyor.

12
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Betül Parlak
Seslendiren 4 saat önce 6:15
Bin bir badire atlatarak uzaya gönderilmeyi başaran James Webb Uzay Teleskobu, ilk renkli derin uzay fotoğrafını gönderdi. Aşağıdaki fotoğrafın kenarında...
1
Ece Müker
Ece Müker
636.0K UP
4 gün önce
Nature Communications dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Ocak 2022'deki Hunga Tonga-Hunga Ha'apai yanardağı patlamasının atmosferde beklenmedik bir kimyasal tepkimeyi tetiklediğini ortaya koydu: Volkanik kül, tuzlu deniz suyu ve güneş ışığının bir araya gelmesi, güçlü bir sera gazı olan metanın parçalanmasına yol açtı.
 
Araştırmacılar, Avrupa Uzay Ajansı'nın Sentinel-5P uydusundaki TROPOMI aletini kullanarak volkanik plumda rekor düzeyde formaldehit tespit etti. Formaldehit, metanın atmosferde parçalanmasının bir göstergesi olduğundan bu bulgu dikkat çekiciydi. Plum 10 gün boyunca Güney Amerika'ya kadar takip edilebildi; formaldehitin yalnızca birkaç saat ömürlü olması, metanın bir haftadan uzun süre kesintisiz parçalandığını kanıtlıyor.
 
Mekanizma şöyle işliyor: Patlama sırasında stratosfere fırlayan tuzlu deniz suyu ve volkanik kül, güneş ışığıyla etkileşime girerek son derece reaktif klor atomları üretiyor. Bu klor atomları metanı parçalıyor. Kopenhag Üniversitesi'nden Profesör Matthew Johnson, aynı mekanizmanın daha önce Sahra tozu ve Atlantik deniz tuzu etkileşiminde keşfedildiğini ancak bunu stratosferde gözlemlediklerini ilk kez gördüklerini belirtiyor.
 
Bulgunun iklim bilimi açısından iki önemli çıkarımı var: Birincisi, toz ve külün global metan bütçesi hesaplamalarına dahil edilmesi gerekiyor. İkincisi, uydu gözlemleriyle metan yok edilmesinin kanıtlanabildiği gösterildi; bu da atmosferden metan gidermeye yönelik mühendislik çözümleri için yeni bir kapı aralıyor. Metan, 20 yıllık ufukta CO₂'nin 80 katı ısıtma etkisine sahip olmakla birlikte atmosferde yaklaşık 10 yıl kalıyor; bu da onu iklim değişikliğinin "acil freni" olarak nitelendirilebilecek bir hedef haline getiriyor.

Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
5
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Batuhan Piren
Batuhan Piren
208.8K UP
6 gün önce
Bir dahi olmak çoğu zaman okul sıralarına sığmayan bir zihnin ürünüdür. Okul sana her zaman bilgiyi öğretir; ama nasıl düşüneceğini nasıl sorgulayacağını ve sınırların ötesine nasıl geçeceğini her zaman veremez. Tarih boyunca birçok büyük zihin kalıpların dışına çıktığı için 'uyumsuz' görüldü. Çünkü sistem genelde düzeni korumak ister; oysa deha düzeni sorgular. Ezberleyen değil merak eden ilerler. Soru soran, hata yapan, kendi yolunu çizen… İşte gerçek fark burada başlar. Diploma bir kapı açabilir ama zihnin kapılarını açan şey cesaret, tutku ve derin düşüncedir. Dahi olmak, öğrenilenle yetinmeyip bilinmeyenin peşinden gitmektir.
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ünzile Atış
Ünzile Atış Seslendiren 15 Ekim 2021 14:19
Ben Rita Levi Montalcini. İkiz kardeşim Paola ile, 22 Nisan 1909'da kökenleri Roma İmparatorluğu dönemine uzanan, Yahudi bir ailenin dört çocuğun en küçükleri...
39
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı'nı sosyal medya hesaplarından takip etmeyi unutmayın! Yeni paylaşımlarımızı görmek için bizi aşağıdaki sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

Hatice Kutbay
Hatice Kutbay
214.8K UP
ANTROPOLOJİ DE YÜKSEK LİSANS YAPIYORUM 7 saat önce Sen de Cevap Ver

Merhaba

Ben bu soruya, zaman içinde yaptığım okumalar ve incelediğim bilimsel kaynaklardan edindiğim bilgiler ışığında cevap vermek isterim. Açıkçası bu soru benim de bir dönem aklıma takılmıştı; her antropoloji öğrencisinde görüldüğü gibi, çünkü ilk bakışta, güneşin yoğun olduğu bölgelerde yaşayan insanların daha açık tenli olmasının daha mantıklı olduğu düşünülebilir. Fakat insan evrimi çoğu zaman ilk bakışta mantıklı görünen fizik kurallarından çok, hayatta kalma ve üreme başarısını artıran biyolojik uyum mekanizmaları üzerinden şekillenmiştir.

Bu soru aslında evrim biyolojisinde çok sık sorulan ve ilk bakışta mantıklı görünen bir çelişkiye işaret ediyor: “Madem beyaz renk ışığı yansıtıyor, neden ekvatora yakın, çok güneş alan bölgelerde yaşayan insanlar daha açık tenli değil?” Ancak insan derisinin evrimi sadece “ısıyı yansıtmak” üzerinden şekillenmedi. Burada asıl mesele sıcaklık değil, ultraviyole (UV) ışınlarının biyolojik etkileri ve bunlara karşı gelişen uyum mekanizmalarıdır.

İlk bakışta fizik açısından düşündüğümüzde beyaz renk güneş ışığını daha çok yansıtır, siyah renk ise daha fazla emer gibi görünür. Bu nedenle “Afrika’daki insanların beyaz olması daha mantıklı olmaz mıydı?” sorusu anlaşılır bir sorudur. Ancak insan derisi bir tişört ya da yüzey gibi davranmaz; derinin rengi esas olarak melanin adı verilen pigmentin miktarıyla ilişkilidir ve melanin yalnızca renk üretmez, aynı zamanda biyolojik koruma sağlar.

Afrika gibi ekvatora yakın bölgelerde güneşten gelen UV radyasyonu çok yüksektir. Bu durumun en büyük sorunlarından biri, vücutta özellikle folat (B9 vitamini) düzeylerini bozabilmesidir. Folat; embriyo gelişimi, DNA sentezi, sperm üretimi ve hücre yenilenmesi açısından kritik bir vitamindir. Şiddetli UV maruziyeti folatı parçalayabilir. Evrimsel süreçte daha fazla melanin üreten, yani daha koyu tenli bireyler UV’ye karşı daha korunaklı olmuş ve üreme başarısı açısından avantaj sağlamıştır. Yani koyu ten rengi yalnızca “güneşe dayanmak” değil, doğrudan biyolojik üreme başarısını korumakla ilişkilidir (Jablonski & Chaplin, 2010).

Öte yandan açık tenin evrimleşmesi de rastlantısal değildir. İnsan toplulukları Afrika’dan çıkarak kuzeye, özellikle Avrupa ve kuzey Asya gibi daha düşük UV alan bölgelere yayıldıklarında yeni bir sorun ortaya çıktı: D vitamini üretimi. İnsan vücudu D vitaminini büyük ölçüde güneş ışığı yardımıyla deride sentezler. Çok koyu deri, az güneş alan bölgelerde D vitamini üretimini zorlaştırabilir. Bu nedenle düşük UV ortamlarında daha açık ten avantajlı hâle geldi; çünkü daha az melanin, sınırlı güneş ışığından daha verimli D vitamini üretimine izin verdi (Jablonski & Chaplin, 2000).

Burada önemli bir nokta da şuydu. İnsanlarda “siyah” ve “beyaz” kategorileri biyolojik olarak keskin değildir. Ten rengi bir spektrumdur ve farklı coğrafyalarda binlerce yıl boyunca değişen çevresel baskılarla şekillenmiştir. Ayrıca tek etken güneş değildir; beslenme biçimi, göçler, cinsel seçilim, kültürel yaşam ve genetik sürüklenme de etkili olmuştur. Örneğin kuzey kutup bölgelerinde yaşayan bazı topluluklar (İnuitler gibi) beklenenden daha koyu tenlidir; çünkü D vitaminini büyük ölçüde balık ve deniz ürünlerinden aldıkları için aşırı açık tene yönelik güçlü bir seçilim baskısı oluşmamıştır (Robins, 2009).

Bir başka yanlış anlaşılma da “siyah renk daha fazla ısı emer, biz siyah bir cam yada bir kumaş parçası değiliz en nihayetinde :)) o zaman sıcak bölgede dezavantajlı olmaz mı?” düşüncesidir. İnsanlarda sıcaklık düzenlenmesinde asıl belirleyici unsur terleme mekanizması, damar sistemi ve vücut oranlarıdır.

Deri renginin ısı yönetimindeki etkisi, UV koruması kadar belirleyici değildir. İnsan evriminde seçilim baskısı çoğu zaman “hayatta kalmak ve üreyebilmek” üzerine işler; yalnızca serin kalmak üzerine değil. Bu yüzden evrimsel açıdan baktığımızda Afrika’da koyu tenin, kuzey bölgelerde ise daha açık tenin gelişmesi aslında çelişkili değil; bulunduğu çevrede biyolojik avantaj sağlayan bir uyum örneğidir. Yani mesele “ışığı yansıtmak” değil, UV hasarı ile D vitamini üretimi arasında bir denge kurmaktır. İnsan derisinin rengi, evrimin çevreyle yaptığı uzun bir pazarlığın sonucu gibi düşünülebilir.

Umarım cevabım yeterli olmuştur. Benim okuduklarımdan ve anladıklarımdan çıkardığım sonuç, insan evriminin çoğu zaman ilk bakışta düşündüğümüz kadar düz bir mantıkla işlemediği yönünde. Bazen bize ‘daha mantıklı’ görünen şey, biyolojik açıdan en avantajlı seçenek olmayabiliyor.

Bu yüzden deri renginin evrimini de yalnızca sıcaklık ya da renk üzerinden değil, insan bedeninin çevreye verdiği çok katmanlı bir uyum süreci olarak görmek gerektiğini düşünüyorum.[1]

Kaynaklar

  1. Hatice Kutbay. (). Kendi Yorumum Ve Konu Hakkında Okuduğum Makale Ve Kitaplar..
2
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Eren Gürleyük
İnceleyen7 14 Ocak
Anayurt Oteli, ne ölmeyi ne de yaşamayı hak edenlerin kitabıdır. Yusuf Atılgan, Zebercet üzerinden varoluşun askıda kaldığı, arzunun çürüdüğü, insanın kendi içine kapanarak yavaş yavaş yok olduğu bir dünyayı anlatır. Bu romanda hayat da ölüm de bir çıkış yolu değildir; asıl ceza, arada kalmışlıktır. Rahatsız eder, daraltır ve uzun süre yakasını bırakmaz.
8.7/10
(3 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
4
1 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı üyeliği tamamen ücretsiz ve sitemizi çok daha etkili, interaktif ve keyifli bir şekilde kullanmanızı sağlayacak. Üye değilseniz, birkaç saniyede üyelik oluşturabilirsiniz! Üyeyseniz de giriş yapmanızı tavsiye ederiz.

Evrim Ağacı
Çeviren 27 Eylül 2016
Özgürlük Heykeli bulutsusunda neler oluyor? Parlak yıldızlar ve ilginç moleküller hem oluşuyor hem de çevrelerine salınıyor. Bu karmaşık bulutsu, RCW 57 adı verilen yıldız oluşum bölgesinde yer alıyor. Bu görüntü; karanlık yıldızlararası tozun yoğun düğümlerini, son birkaç milyon yıl içinde oluşmuş parlak yıldızları, bu yıldızların iyonlaştırdığı ve ışıldayan hidrojen gazı alanlarını ve ölmekte olan yıldızların dışarı attığı dev gaz halkalarını gözler önüne seriyor. NGC 3576 üzerine ayrıntılı bir çalışma ( NGC 3582 ve NGC 3584 olarak da bilinir), oluşumunun son evrelerine gelmiş en az 33 büyük kütleli yıldız belirledi. Ayrıca polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH'lar) diye bilinen karmaşık karbon moleküllerinin belirgin biçimde var olduğunu ortaya koydu. PAH'ların, yıldız oluşum bölgelerinin soğuyan gazında üretildiği düşünülüyor. Beş milyar yıl önce Güneş'in oluşum bulutsusunda gelişmeleri, Dünya'da yaşamın gelişimi için önemli bir adım olmuş olabilir. Öne çıkan görüntü, Şili'deki Cerro Tololo Inter-American Observatory'de çekildi.
0
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Yaşam Ağacı Gözlemi
Murat Kiri
Murat Kiri
131.1K UP
Gözlemi Yapan 1 gün önce Türkiye, Amasya
3
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Söz
Meryema Şermet
Meryema Şermet
132.4K UP
Alıntıyı Ekleyen 6 gün önce
Görülecek, işitilecek, tadılacak, okunacak, yazılacak, yapılacak o kadar çok şey birikiyor ki, bundan sonra hayatımın bütün bunlara yetişmeyeceğinden korkuyorum!
Kaynak: Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanından
9.0/10
(9 Kişi)
Puan Ver
İnceleme Yaz
Sonra Okuyacaklarıma Ekle
12
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
İnceleme
Ömer Özdemir
Ömer Özdemir
20.1K UP
İnceleyen10 22 Temmuz 2023
Kurosawa'nın, "insan ne kadar kötü olursa, o kadar tatlı uyku çeker." mesajıyla bitirdiği harika bir filmi.
10.0/10
(12 Kişi)
Puan Ver
Orjinal Adı : 悪い奴ほどよく眠る-(Warui Yatsu Hodo Yoku Nemuru)
Yönetmen: Akira Kurosawa
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Söz
Evrim Ağacı
Alıntıyı Ekleyen 18 Ocak 2019
Kanıtın yokluğunda ileri sürülen fikirlere ne denir, biliyor musunuz? Önyargı.
Bu alıntı Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
27
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Eğer ki uzaylılar Dünya'ya gelseydi, onlara halen enerji kaynağı olarak yerin derinliklerinden fosil yakıt çıkardığımızı söylemeye utanırdım."
Neil deGrasse Tyson
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)