Karl Benz'in 1886 yılında ilk motorlu arabayı tanıtmasından bu yana, yapabileceklerimizin sınırlarını zorlamanın hayalini kuruyoruz.

Dünyanın en hızlı seri üretim otomobili unvanı şu anda saatte 489 kilometrenin üzerinde azami hıza sahip olan Bugatti Chiron Supersport 300+ modeline ait. Ancak bu canavar bile, yıllar boyunca kara hızı rekorunu elinde tutan bazı inanılmaz araçların yanında sönük kalıyor.

Viyana Teknik Üniversitesi bünyesinde çalışan bir araştırma ekibi, bilinen malzemeleri modifiye ederek onlara yepyeni ve istenen özellikler kazandırmayı başardı. Bizim de yakından takip ettiğimiz bu yeni malzemelerin, özellikle termoelektrik alanında yaygın bir kullanım alanı bulması bekleniyor.

Günümüzün yüksek performanslı elektrik motorlarından dayanıklı malzemelere ve hatta kuantum bilgisayarlarına kadar pek çok kilit inovasyonunun, özel olarak tasarlanmış özelliklere sahip malzemelere dayandığını biliyoruz. Bu özellikler, örneğin kristal kafesteki tek tek atomların diğerleriyle değiştirildiği katkılama veya alaşımlama yoluyla yaratılabiliyor. TU Wien'den Dr. Andrej Pustogow ve Dr. Ernst Bauer liderliğindeki bir ekip, bir malzemenin termoelektrik özelliklerinin hedefli atomik değişim yoluyla tam olarak nasıl iyileştirilebileceğini detaylıca araştırdı. Araştırmacılar, elde ettikleri çarpıcı bulguları kısa bir süre önce Nature Communications dergisinde yayımladılar.

Uçakların kalkış ve iniş sırasında aşırı ince aerosol parçacıkları yaydığını biliyoruz. İsviçre'deki Zürih Havalimanı çevresinde Paul Scherrer Enstitüsünden (PSI) araştırmacıların yaptığı ölçümlerin de açıkça gösterdiği üzere, bu parçacıkların bazıları makine yağı da içeriyor. Mevcut verilere göre düşük kükürtlü yakıtların kullanılması bu soruna kalıcı bir çözüm olabilir.

Araştırma ekibi, 2022 kışında ve 2024 yazında Zürih Havalimanı'nı çevreleyen alanda çeşitli hava kalitesi ölçümleri gerçekleştirdi. Her biri birkaç hafta süren bu iki ölçüm serisinde, havalimanının en yoğun pisti olan 28 numaralı pistten rüzgâr yönünde yaklaşık 1 kilometre uzaklıktaki havadaki parçacık maddeleri yakalamak için özel ekipmanlar kullandılar. Yakalanan bu parçacıkların boyutunu ve kimyasal bileşimini belirlemek üzere spektrometreler kullanılarak neredeyse gerçek zamanlı, yani parçacıklar yakalandıktan hemen sonra detaylı bir analiz yapıldı.

Plastik kirliliğinin tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığı günümüzde, biyolojik olarak parçalanabilen malzemelere olan ihtiyacın hiç bu kadar fazla olmadığını görüyoruz. Gündelik yaşantımızda kullandığımız ambalajların çoğu tek kullanımlıktır ve doğada çözünmesi yüzlerce yıl süren doğalgaz gibi kaynaklardan üretilmektedir. Bu durum parklarda, sokak köşelerinde ve ağaçlık alanlarda plastik kirliliğinin birikmesine büyük ölçüde katkıda bulunuyor.

Güney Dakota Eyalet Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren Doç. Dr. Srinivas Janaswamy ve ekibi, plastik ambalajları taklit eden malzemeler yaratarak bu sorunu çözmenin yollarını araştırıyorlar. Film olarak adlandırılan ve plastiğe benzeyen bu malzemeler kahve telvesi, muz kabuğu ve soya fasulyesi kabuğu gibi doğal kaynaklardan üretiliyor. Üstelik bu malzemeler, geleneksel plastiklerin aksine doğada kendiliğinden ve hızla çözünebiliyor.

Sidney'in batısında yer alan Blue Mountains bölgesinin temiz havası, pitoresk manzaraları ve bozulmamış çalılık alanları, her yıl milyonlarca ziyaretçiyi kendine çekiyor. Ne yazık ki bu bölge, aynı zamanda PFAS olarak da bilinen "sonsuz kimyasallar" ile su kirliliğine yönelik tartışmalı bir soruşturmanın merkezinde yer alıyor.

Araştırma ekibi tarafından yürütülen yeni bir çalışmada, her ikisi de petrol tankeri kazaları ve yangınlarını içeren iki farklı olaydan kaynaklanan uzun vadeli PFAS kirliliği incelendi. Her iki kaza da içme suyu havzalarında meydana gelmişti ve araştırmacılar, kirliliğin sırasıyla 24 ve 33 yıl boyunca mevcut olmasına rağmen tespit edilmediğini buldular. Araştırma ekibi, uluslararası literatürde yaptıkları taramalarda benzer örneklere rastlamadıklarını belirtiyor.