2026 yılının yaz aylarında dört araştırmacı, meslekleri birbirine hiç benzemeyen çok sayıda uzmanla üç gün boyunca bir araya geldi. Bu uzmanlar arasında bir kozmoloji uzmanı, acil durum yönetimi araştırmacısı, genetik danışman, hidroloji uzmanı, nöropsikolog, sağlık riski iletişimi uzmanı, bilişsel sinirbilimci, tiyatro yönetmeni, araştırmacı gazeteci ve meteoroloji uzmanı yer alıyordu. Bir araya gelen dört yazar ise sosyoloji, insan hakları, yerli topluluk sağlığı ve mikrobiyal genetik gibi birbirinden bütünüyle farklı alanlarda çalışmalar yürütüyor.

Araştırmacılar, karmaşık ve zor sorular üzerinde disiplinler arası çalışma gruplarını buluşturan bir araştırma kuruluşu olan CIFAR bünyesindeki bir çalıştayda bir araya geldi. Amaçları, hiçbir uzmanlık alanının tek başına çözemeyeceği temel bir meseleyi ele almaktı: Araştırmalardaki belirsizlikle nasıl başa çıkılacağı ve bu belirsizliğin kamuoyuna nasıl aktarılacağı.

Amazon yağmur ormanlarında meydana gelen yangınların yol açtığı ozon kirliliği, ormanın atmosferden karbondioksit soğurma kapasitesini ciddi biçimde zayıflatıyor. Yapılan yeni bir araştırma, orman yangınları gibi kaynaklardan salınan kirleticilerin güneş ışığı altında kimyasal tepkimeye girmesiyle oluşan yer seviyesi ozon kirliliğinin hem insan sağlığını tehdit ettiğini hem de bitkilerin atmosferdeki karbondioksiti soğurma yeteneğini baltaladığını gösteriyor.

Bu tablo, orman yangınlarının küresel iklim üzerinde çifte bir darbe vurduğunu gözler önüne seriyor: Yangınlar biyokütlenin yanması sonucu atmosfere doğrudan karbondioksit salmakla kalmıyor, alevlerden kurtulan ormanların karbon yakalama ve depolama kabiliyetini de zayıflatıyor. Exeter Üniversitesi, ETH Zürih ve James Cook Üniversitesinden araştırmacılar, bu yıl güçlenen El Niño evresinin 2024 yılında yaşanan rekor hasarın tekrarlanmasına yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

İslam tarihinde ‘zındıklık’ kavramı, ilk bakışta dinî inanç alanındaki sapmaları ifade eden bir kategori gibi görünmektedir. Ancak kavramın farklı dönemlerdeki kullanımına bakıldığında, teolojik sapkınlık iddiasının çoğu zaman siyasal otorite, toplumsal düzen ve meşruiyet tartışmalarıyla iç içe geçtiği görülmektedir.

Tarihte devletler hangi düşüncenin kendilerince meşru bir zeminde, hangisinin ise oldukça tehlikeli bir yerde olduğuna karar vererek kendi siyasal düzenlerini korumaya çalışmışlardır. Bu süreçte dinî kavramlar çoğu zaman yalnızca inanç alanına dahil olmaktan çıkarak siyasal otoritenin kullandığı araçlardan biri hâline gelmiştir. İslamiyet tarihinde önemli bir yere sahip olan zındıklık kavramı da bunun dikkat çekici örneklerinden biridir. İlk bakışta dinî sapkınlığı ifade eden suçlayıcı bir ifade gibi görünse de, tarihî örnekler kavramın bazı dönemlerde devletin benimsediği dinî anlayışa, toplumsal düzene veya siyasal otoriteye meydan okuyan kişi ve hareketleri tanımlamak için de kullanıldığını göstermektedir. Bu çalışmada zındıklık kavramının tarihsel gelişimi ele alınacak; Hurûfîlik, Kalenderîlik ve Şeyh Bedreddin örnekleri üzerinden Osmanlı'da din, siyaset ve meşruiyet arasındaki ilişkinin nasıl şekillendiği incelenecektir.

Yakın zamanda tanık olduğumuz bu felakette, Himalayalar'ın yüksek kesimlerindeki bir buzul çöküşüyle tetiklendiği değerlendirilen devasa bir su, çamur ve moloz dalgası Nepal ile Çin sınırındaki köyleri ve hidroelektrik santrallerini yerle bir etti. Yaşanan bu ani taşkının ardından en az 1.399 kişinin yaşamını yitirdiği doğrulanırken 5.200'den fazla kişinin ise hâlâ kayıp olduğu bildiriliyor.

Yaşanan bu trajedi, gelecekte karşılaşabileceğimiz tehlikelerin habercisi olabilir. Uzmanlar dünyanın buzullarla kaplı dağlık bölgelerinde gökyüzünden inen ölümcül bir tsunaminin yeniden yaşanmasının bir olasılık değil, yalnızca zaman meselesi olduğunu vurguluyor; üstelik bu risk Birleşik Devletler için de geçerli.

Bedenimizi yapay yöntemlerle doğal ve en verimli durumuna kavuşturma fikrine aslında yabancı değiliz. Numaralı gözlükler takarak görme kusurlarımızı düzeltebiliyor, işitme cihazları sayesinde duyma kayıplarını hafifletebiliyoruz. Günümüzde ise insan bedenini yalnızca onarmakla kalmayıp onu biyolojik sınırlarının ötesine taşımayı ve şimdiye dek yapabildiklerimizden çok daha fazlasını başarmamızı hedefleyen yeni teknolojiler geliştiriliyor.

Bu tür yeni teknolojileri kullanan bireyler insan ve makinenin bir araya geldiği birer sayborga dönüşüyor, bedenlerini geliştirerek bir zamanlar imkânsız görülen beceriler kazanıyor. Üstelik bu araçlar yalnızca kurgusal ya da kavramsal tasarımlardan ibaret değil. Bahsi geçen sistemlerin bir kısmı hâlihazırda ticari olarak satışa sunulmuş durumda, diğer kısmı ise çok yakında piyasaya çıkmaya hazırlanıyor.