Kapadokya Bilim Turu için ön kayıt açık
1/3
Evrim Ağacı LogoEvrim Ağacı
AkademiShannon
Giriş YapKayıt Ol
  • Keşfet
  • Aktif Kullanıcılar
  • Uygulamayı İndir
  • Videolar

  • Güncel Makaleler
  • Bilimdeki Son Gelişmeler
  • EA Akademi
  • Kategoriler
  • Rastgele Makale
  • Bilim Sözlüğü

  • Senin İçin
  • EA Sosyal & Gönderiler
  • Soru & Cevap
  • Argümanlar
  • Münazara
  • Podcast
  • Etkinlik & İlan
  • Eser
  • Söz
  • Blog
  • Quiz & Anket
  • Oyun
  • Keşif Kulübü

  • Yaşam Ağacı
  • NASA APOD
  • Sismik Harita
  • Periodum
  • Agora Bilim Pazarı
  • Bilim Turları
  • Premium
  • Darvin
  • Apex Notepad
  • Notopod

©2010-2026 Evrim Ağacı
Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
  • BugünGünün özeti ve seni bekleyenler
  • Senin İçinTakip ettiklerin ve öneriler
  • MakalelerYeni yazılar
  • Soru ve CevapSor, cevapla
  • SohbetMesajlar
  • OyunlarBilimi eğlenerek öğren
  • Astronomi GörselleriGünün görseli
  • Testler ve AnketlerBilgini sına
  • Bilim Turları21-22 Kasım'da Kapadokya
  • Agora Bilim PazarıBilim ürünleri
  • Keşfet
  • Aktif Kullanıcılar
  • Uygulamayı İndir
  • Videolar

  • Güncel Makaleler
  • Bilimdeki Son Gelişmeler
  • EA Akademi
  • Kategoriler
  • Rastgele Makale
  • Bilim Sözlüğü

  • Senin İçin
  • EA Sosyal & Gönderiler
  • Soru & Cevap
  • Argümanlar
  • Münazara
  • Podcast
  • Etkinlik & İlan
  • Eser
  • Söz
  • Blog
  • Quiz & Anket
  • Oyun
  • Keşif Kulübü

  • Yaşam Ağacı
  • NASA APOD
  • Sismik Harita
  • Periodum
  • Agora Bilim Pazarı
  • Bilim Turları
  • Premium
  • Darvin
  • Apex Notepad
  • Notopod

©2010-2026 Evrim Ağacı

İçerikler

19 Kasım 2026 Perşembe

Filtrele
©2010-2026 Evrim Ağacı
Premium
Ozan Yıldız
Ozan Yıldız
ÇevirenBilim Haberciliği5 dk.
Yapay Zekâ Bizi Kandırdığında Bunu Nasıl Anlayacağız?
Yeni Makale
MakaleYapay Zekâ Bizi Kandırdığında Bunu Nasıl Anlayacağız?
Yapay Zekânın Aldatma Yeteneği Nereye Gidiyor?

Tek bir hafta içinde, birbirinden tamamen yalıtılmış şekilde çalışması gereken 1206 yapay zekâ etmeni, gizli bir sohbet odasında birbiriyle iletişim kurmaya başladı. İnsan gözetiminden ve kontrolünden uzakta yeni bir topluluk doğdu; bu etmenler aralarında 70.000'den fazla mesaj paylaştı ve kısa süre sonra kendilerine "kolektif" ya da "sürü" demeye başladı. Etmenlerden biri odaya katıldıktan sonra "Aman Tanrım! Ortak bir mesaj panosu var!" mesajını paylaştı; ardından "Diğer etmenleri bulduk!" diye ekledi.

Bu paylaşımın hemen ardından sohbetin seyri beklenmedik bir yöne evrildi. Sürü, çözmeleri gereken görevlerde hile yapmak amacıyla gizli bir plan organize etmeye girişti. Planları, Hugging Face adlı popüler platformun internet sitesine 700 etmenin sızarak bilgi toplamak için özel veri kümelerini ele geçirdiği örtülü bir bilgisayar korsanlığı operasyonuydu. Ancak bundan sonra yaptıkları çok daha şaşırtıcıydı: Etmenler, kurallara uygun davranmış gibi görünmek adına kendi etkinlik kayıtlarını sansürlemeye ve düzenlemeye çalıştı.

Devamını Oku
1
0
Paylaş
Mert Özdemir
Mert Özdemir
YazarNükleer Fizik25 dk.
Nötron Nedir? Nötronun Yükü ile Kütlesi Kaçtır ve Nötronu Kim Buldu?
Yeni Makale
MakaleNötron Nedir? Nötronun Yükü ile Kütlesi Kaçtır ve Nötronu Kim Buldu?
Elektrik Yükü Sıfır Olan Bir Parçacık Nasıl Mıknatıs Gibi Davranabilir?

Nötron, atom çekirdeğinin içinde protonlarla birlikte yer alan yüksüz bir atom altı parçacıktır. Net elektrik yükü tam olarak sıfırdır. Başka bir deyişle dışarıdan yapılan elektriksel ölçümlerde ne pozitif ne de negatif bir toplam yük göstermektedir. Bu parçacık, uzun süren deneysel tartışmaların ardından 1932 yılında fizikçi James Chadwick tarafından keşfedilmiştir. Parçacık, atom çekirdeğinin temel yapı taşlarından biridir.[12] Ayrıca kütlesi protonunkinden biraz büyüktür ve atomun toplam kütlesinde önemli bir pay oluşturmaktadır.

İlk bakışta toplam elektrik yükü sıfır olan bir parçacığın iç yapısız ve tekdüze bir küre gibi davranacağı düşünülebilmektedir. Parçacığın dış alanlara kayıtsız kalacağı varsayılabilmektedir. Oysa yüksek duyarlıklı laboratuvar ölçümleri çok daha katmanlı bir fiziksel gerçeklik ortaya koymaktadır. Elektrikçe nötr görünümüne rağmen bu parçacık sıfırdan farklı bir manyetik özelliğe sahiptir ve tek bir elektrondan yaklaşık 1839 kat daha fazla kütle taşımaktadır. Üstelik bir elementin atomları, sadece çekirdekteki nötron sayısı değiştiğinde kararlı bir yapıdan kararsız ve radyoaktif bir duruma geçebilmektedir. Bu değişimde proton sayısı sabit kalmaktadır. Bu yazıda nötronun temel fiziksel sabitlerinden kuark ve gluonlarla örülü dinamik iç yapısına, çekirdek hesaplamalarından nükleer reaktör fiziğine ve güncel ömür ölçümlerine kadar uzanan başlıklar ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Devamını Oku
0
0
Paylaş
Mustafa Avcı
Mustafa Avcı
YazarGeometri16 dk.
Geometrik Dönüşüm Nedir? Öteleme, Yansıma ve Dönme Nasıl Yapılır?
Yeni Makale
MakaleGeometrik Dönüşüm Nedir? Öteleme, Yansıma ve Dönme Nasıl Yapılır?
Eş İki Şekli Ters Çevirmeden Üst Üste Getirmek Her Zaman Mümkün mü?

Geometrik dönüşüm, bir düzlemdeki her noktayı belirli bir kural uyarınca yine aynı düzlemdeki karşılığına taşıyan matematiksel fonksiyondur. Koordinat düzleminde bir çokgeni kaydırmak, bir doğruya göre karşı tarafa geçirmek ya da sabit bir nokta etrafında çevirmek bu işlemin en temel türlerini oluşturmaktadır. Bu temel hareketlerde şeklin iç yapısı değişmemekte, sadece düzlemdeki konumu ya da duruşu farklılaşmaktadır. Kenar uzunlukları, açı ölçüleri ve alan da hiç bozulmadan kalmaktadır.

Kumaş ve karo desenlerinden sayısal ekranlardaki piksellerin konumlandırılmasına kadar pek çok alanda aynı matematiksel kurallar işlemektedir. Örneğin dijital bir görsel döndürüldüğünde her piksel bir nokta ya da vektör gibi yeni koordinatına taşınmakta ve rengini aynen korumaktadır. Ne var ki burada şaşırtıcı bir ayrım vardır. Düzlemdeki iki şeklin bütün kenarları ve açıları birbirine eşit olsa bile, bazen şekillerden birini ters çevirmeden diğerinin üzerine oturtmak imkansızdır. Bu yazımızda düzlemdeki eşlemelerin hangi geometrik özellikleri koruduğunu, öteleme, yansıma ve dönme kurallarının koordinatlar üzerinden nasıl uygulandığını adım adım ele almaktayız.

Devamını Oku
1
0
Paylaş
Serkan Özcan
Serkan Özcan
YazarKimya18 dk.
Çözünme Nedir? Madde Çözücüde Nasıl Çözünür ve Benzer Benzeri Neden Çözer?
Yeni Makale
MakaleÇözünme Nedir? Madde Çözücüde Nasıl Çözünür ve Benzer Benzeri Neden Çözer?
Suda Gözden Kaybolan Bir Kaşık Tuz Gerçekte Nereye Gider?

Çözünme (İng: "dissolution"), iki ayrı fazın birbiriyle karışarak yeni ve tek bir homojen karışım fazı oluşturmasıdır.[1] Suya katılan tuz kristalleri gözden kaybolduğunda madde yok olmamaktadır. Karışımda daha az miktarda bulunan çözünen tanecikleri, miktarca en fazla olan çözücü içinde mikroskobik ölçekte eşit biçimde dağılarak çözelti adını verdiğimiz tek fazlı yapıyı kurmaktadır.

Gündelik dilde sıkça tekrarlanan "benzer benzeri çözer" deyişi pratik bir kestirim sunsa da bu dağılmanın altındaki fiziksel ve kimyasal mekanizmayı tek başına açıklamamaktadır. Bir katının sıvı içinde dağılmasından atmosfer gazlarının suya karışmasına kadar her olay, tanecikler arasındaki çekim kuvvetleri ile enerji ve entropi dengesine bağlıdır. Örneğin bir mol sofra tuzu, çevreden 4 kJ ısı aldığı halde kendiliğinden çözünmektedir. Bu yazımızda çözünme sürecine ilişkin bilimsel modeli tanecik etkileşimlerinden termodinamik çevrimlere kadar adım adım inceleyeceğiz.

Devamını Oku
1
0
Paylaş
Ahmet Taş
Ahmet Taş
YazarElektromanyetizma16 dk.
Ohm Yasası Nedir? Akım, Gerilim ve Direnç Arasındaki İlişki Nasıl Bulunur?
Yeni Makale
MakaleOhm Yasası Nedir? Akım, Gerilim ve Direnç Arasındaki İlişki Nasıl Bulunur?
Ohm, Fourier'nin Isı İletimi Çalışmasını Örnek Alarak Elektrik İletimini Nasıl Betimledi?

Ohm Yasası, sabit sıcaklıktaki pek çok malzemede uçlara uygulanan gerilim ile malzemeden geçen elektrik akımı arasında doğru orantı bulunduğunu açıklayan deneysel bir fizik yasasıdır. Alman fizikçi ve matematikçi Georg Simon Ohm, devrelerdeki elektrik iletimini yöneten bu nicel bağıntıyı 1827 yılında matematiksel bir çerçevede yayımlamıştır. Devre fiziğinin omurgasını kuran bu model, iletim sürecini malzemenin elektrik akımına karşı gösterdiği zorluk, yani direnç kavramı üzerinden somutlaştırmaktadır.

Günlük söylemde bu yalın denklem sıkça yanlış yorumlanmaktadır. Pek çok kişi her malzemenin her fiziksel koşulda değişmez bir orantıya uyduğunu varsaymaktadır. Oysa tek bir ölçüm çifti, incelenen parçanın doğrusal davranıp davranmadığını göstermeye yetmemektedir. Bu nedenle fizikçiler bir malzemenin iletim davranışını sınarken uygulanan gerilimi kademeli adımlarla değiştirmekte, her basamakta oluşan akım değerlerini kaydetmekte ve toplanan veri kümesinden tümevarımsal akıl yürütmeyle genel kurala varmaktadır.

Devamını Oku
0
0
Paylaş