Evrim Ağacı Anketi: "Paranormal ve Komplo Teorilerine Yönelik İnanışları Ölçümleme Anketi"

Evrim Ağacı olarak takipçilerimizle Google Forms aracılığıyla Nisan 2021 tarihinde bir anket düzenlemiştik. Anketin amacı hem bilimsever olan takipçilerimizin düşüncelerini öğrenmek hem de 2019 senesinde çıkarttığımız 3. kitabımız olan Şüphecinin El Kitabı'nın devamı niteliğinde olacak (ve henüz yazım aşamasında olan) ikinci kitabında yer vermektir.

Toplamda 45 sorudan oluşan bu ankette 429 katılımcı yer almıştır. Katılımcıların her soruya cevap verme gibi bir zorunluluğu olmadığı için yanıtlayan sayısında farklılıklar görebilirsiniz. Sorulan sorudaki konuyla doğrudan ya da dolayı olarak ilgili Evrim Ağacı'nda bir yazımız varsa, görselin hemen altında "Okuma önerisi" olarak bu yazılara yönlendiren bağlantılar yer alacaktır. Daha fazla bilgi için Sahtebilim ve Şüphecilik Yazı Dizimize göz atabilirsiniz.

Ankette sorulara verilen yanıtların cevap ölçeği şu şekildedir:

• 0 = Bilmiyorum. / Yorum yok.
• 1 = Kesinlikle katılmıyorum.
• 2 = Katılmıyorum.
• 3 = Kararsızım.
• 4 = Katılıyorum.
• 5 = Kesinlikle katılıyorum.

Anket Sonuçları

Okuma önerisi: UFO'ların Bilimsel Analizi: UFO, Uzaylı Demek Değildir! Uçan Hızlı Nesneler, Uzaylı Ziyaretini İspatlamaz!

Okuma önerisi: Uzaylılar Nerede? Fermi Paradoksu Nedir?

Okuma önerisi: Astroloji Nedir? Astrolojinin Bilimsel Analizi

Okuma önerisi: Suya Güzel Sözler Söylenince Güzel Desenler, Kötü Sözler Söylenince Kötü Desenler Oluşur Mu?

Okuma önerisi: Düz Dünya Komplosu: Dünya Düz mü? Daha Önemlisi, Dünya Düz Olabilir miydi?

Okuma önerisi: Ay Görevleri: Ortaya Atılan İddialar, Bu İddiaların Bilimsel Analizi ve Gerçekler

Okuma önerisi: 11 Eylül Saldırıları ve Komplo Teorileri: Kulelerin Yıkılmasında Uçaklar Yeterli miydi?

Okuma önerisi: Telepati ve Telekinezi: Dokunmadan Cisimleri Hareket Ettirmek, Uzak Mesafeden İnsanlarla Konuşmak Mümkün mü?

Okuma önerisi: ''Ruh'' Kavramının Bilimsel Terminoloji ve Sinirbilim Çerçevesindeki Analizi

Okuma önerisi (1): Kanser Nedir? Kanserin Evrimi Üzerine...

Okuma önerisi (2): İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü (HIV) ve Sebep Olduğu Hastalık (AIDS) Hakkında Bilmeniz Gerekenler!

Okuma önerisi: Wuhan Koronavirüsü Gibi Virüsler, İnsan Eliyle Üretilmiş ve Biyoterör Amaçlı Kullanılmış Olabilir mi?

Okuma önerisi: Piramitler: Tarihsel ve Bilimsel Bir Bakış Açısı

Okuma önerisi: Kayıp Şehir Atlantis: Suların Altına Batmış Eski Bir Medeniyet Var Mıydı?

Okuma önerisi: Reptilianlar: Dünya'yı Sürüngenimsi İnsanlar Mı Yönetiyor?

Okuma önerisi: Akupunktur: İşlevsel Gibi Gözüken İşlevsiz Bir Sahtebilim Dalının Bilimsel Değerlendirmesi

Okuma önerisi: Bermuda Şeytan Üçgeni Nedir? Dünya'nın Belli Bir Yerinde Gerçekten Gemiler ve Uçaklar Daha Sık Kayboluyor mu?

Okuma önerisi: 51. Bölge: ABD'de Uzaylı Teknolojinin Saklandığı Bir Tesis Mi Var?

Okuma önerisi (1): Aşı Karşıtlığına Şüpheci Bir Bakış Açısı: Aşılar, İddia Edildiği Gibi 21. Yüzyılın Tehlikesi Olabilir mi?

Okuma önerisi (2): Kısırlık Nedir? Erkek ve Kadınlarda Ne Sıklıkla Görülür?

Okuma önerisi: Aşılar Sizi veya Kolunuzu Manyetik Yapmaz; Yapamaz!

Okuma önerisi: İlluminati ve Yeni Dünya Düzeni Üzerine

Okuma önerisi: Reiki, Qi ve Çakralar: Yaygın Yeni Çağ Akımı Argümanlarının Bilimsel Analizi

Okuma önerisi: HAARP Nedir? Küresel Bir Silah Olduğu İddia Edilen Sıradan Bir Bilimsel Araştırma...

Okuma önerisi: Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar: Genel Bakış, Ürünlere Örnekler ve Dikkat Edilmesi Gereken Sorunlar

Okuma önerisi: Organik Tarım, Modern Genetik ve Gıdanın Geleceği: Modern Bilim Sayesinde Sürdürülebilir Tarım Mümkün Olabilir mi?

Okuma önerisi (1): Pareidolia Nedir? Bize Bir Şeyler Fısıldadığını Sandığımız Şekiller!

Okuma önerisi (2): Forer Barnum Etkisi: Astroloji ve Fallar Neden Bize Uyuyor? Astrolog ve Falcılar Kişiliğinizi Nasıl Tahmin Ediyorlar?

Okuma önerisi: Karabasan Nedir? Gerçek midir? Uyku Felci ile İlişkisi Nedir?

Okuma önerisi: Tarihin En Muhteşem Kıyametleri: Kıyamet Tahminlerine Neden Kulak Asmamalısınız?

Okuma önerisi: Evrim ve Ateizm: Evrimsel Biyologlar ve Evrimciler Arasında Ateist Görüşler Neden Daha Yaygın?

Okuma önerisi: Dowsing: Suyu Çubuklarla Tespit Etmek Mümkün Mü?

Okuma önerisi: Hacamat İşlevsel ve Sağlıklı Bir Tedavi Yöntemi Midir?

Okuma önerisi: İklim Değişimi: Gerçekler ve İnkârcılığı Üzerine

Okuma önerisi: 5G Teknolojisi Nedir? Bu Teknoloji, İnsan Sağlığı İçin Tehlikeli midir?

Kısıtlamalar ve Olası Eleştirilere Yanıtlar

1. "Sonuçların ne olacağı baştan belliydi ki?": Anketi düzenlemeden önce bazı tahminler yürütsek bile, yine de takipçilerimizin arasında var olan düşünceleri öğrenebilmek adına bu anketi düzenlemeyi uygun bulduk (hatta bazı sonuçlar beklediğimizden farklı çıktı). Elbette Türkiye genelinde düzenlenseydi çok daha farklı sonuçlar ortaya çıkacaktı.
2. "Bir bilim platformuna böyle bir anketi yakıştıramadım": Evrim Ağacı olarak sadece bilimsel konuları değil, sözde/sahtebilimsel konuları da ele alıyor ve eleştirisel bakış açısıyla değerlendiriyoruz. Çünkü sahtebilim bazı durumlarda sadece "hobi, zararsız eğlence, kişisel zevk" olmaktan çıkabiliyor, insanları dolandırabiliyor, sağlıklarını olumsuz etkileyebiliyor ve hatta bilimsel gelişmelerin önüne de engel koyabiliyor. Bu nedenle bu duruma sessiz kalmamız düşünülemezdir.
3. "X ve Y konularını anlarım ama Z konusunu da neden aynı ankete dahil ettiniz ki?": Burada yer alan soruların hepsi sahtebilim kategorisi altındaki popüler iddiaların arasından seçilmiştir. Herhangi birine inanıyor olmanız, bu durum için bir istisna değildir. Ancak şunu da hatırlatmak isteriz ki Evrim Ağacı olarak -diğer insanlara zarar vermediği müddetçe- hem okurlarımızın hem de kendi ekibimizdeki kişilerin kişisel inançlarına sahip olma hakkına saygı duyarız.

Not: Ankete katılım gösteren herkesle bu meta-verinin (anket sonuçların) kitapta yer alacağı ve kişisel verilerinin herhangi bir üçüncü partiyle paylaşılmayacağı bilgisi anket açıklamasında belirtilmiştir.