Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Aşılar Sizi veya Kolunuzu Manyetik Yapmaz; Yapamaz!

mRNA Aşısı Sonrası Kollarının Manyetikleştiğini İddia Eden Kişilerin Yalan Söylemeyi Bırakması ve Duş Alması Gerekiyor!

Aşılar Sizi veya Kolunuzu Manyetik Yapmaz; Yapamaz!
8 dakika
51,210
Evrim Ağacı Akademi: Elektromanyetizma Yazı Dizisi

Bu yazı, Elektromanyetizma yazı dizisinin 21. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Elektromanyetik Spektrum (Tayf) Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

İddia

mRNA aşıları içerisindeki nanoçipler veya diğer maddeler, aşı yapılan yerde manyetizmaya neden olur. Aşılanan kişiler aşılı kollarına metal koyacak olursa, yapıştığını görecekler.

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

mRNA aşıları (veya onaylanmış herhangi bir diğer aşı) içindeki hiçbir madde size geçici veya kalıcı olarak manyetik özellikler kazandıramaz. mRNA aşıları içinde nanoçip gibi teknolojiler ve/veya bir aşıda bulunmasını beklediğimiz sıradan malzemeler haricinde herhangi bir diğer madde veya yapı yoktur.

İddianın Kökeni

COVID-19 salgını sırasında aşı karşıtlarının başlattığı bilim karşıtı propagandanın bir parçası, aşılar içinde nanoçipler olduğu ve bu sayede insanların kontrol edilip takip edileceği yönündeydi. Bu, bir yalandır ve aşılar içinde herhangi bir boyutta bir mikroişlemci ("çip") bulunmamaktadır. Halihazırda amacı halkı aldatmak olan sahtebilimciler, bu yalanı sürdürmek için aşıların insanların kollarını manyetik hale getirdiğini gösterdiğini iddia ettikleri videolar ve fotoğraflar yayınlamaya başladılar. Aşı kararsızlığı olup, ne dediğini/yaptığını bilmeyen bir grup insansa, bu video ve fotoğraflarda paylaşılanları tekrar ederek benzer sonuçlar aldıklarını sandılar, yani kandırıldılar. Halbuki aşı karşıtlarının manyetizma iddiaları, aşı karşıtlığı kadar eski bir sahtebilim türü olan "manyetik olduklarını iddia eden insanlar"ın uzun bir süredir kullandığı yalanların bir tekrarından ibaretti. Bu kişilerin iddialarını Evrim Ağacı olarak salgından çok önce, 2013 yılında buradaki yazımızda çürütmüş ve manyetik insanların var olmadığını açıklamıştık. Birebir aynı yalanları aşı bağlamında halka yeniden satmaya çalışan aşı karşıtlarının iddialarını çürütmek için, aynı metodu kullanmak yeterli olacaktır. Aşağıda, detayları okuyabilirsiniz.

Bilgiler

Öncelikle, aşıların sizi manyetikleştirmediğini göstermenin en kolay yolu, bu testi kendiniz yapmanız olacaktır. Yukarıdaki videoda biz yaptık, size de öneririz. Eğer manyetik bir cisimle (para veya kaşık olabilir) bu deneyi kendiniz yapacak olursanız, kolunuzun manyetik olmadığını kolayca fark edeceksiniz: Kaşık veya para gibi cisimlerin kolunuza, kolunuz sadece belli açılardayken yapıştığını ve üzerine iyice kuvvet uyguladığınız durumlar haricinde, hiçbir şekilde bu metallerin vücudunuza yapışmadığını göreceksiniz. Çünkü burada anahtar sözcük "manyetizma" değil; açı ve basınç.

Tüm Reklamları Kapat

Her insanın derisinde yapışkan bir yağ tabakası vardır. Bu, vücudumuzun doğal salgılarının bir ürünüdür ve duş aldığınızda bunun büyük bir kısmı kaybolur, sonra yeniden üretilir. Eğer bir metali vücudunuza iyice bastıracak olursanız, bastırdığınız yüzey boyunca yağ ile metal arasında van der Waals gibi zayıf kimyasal bağlar kurulur ve dolayısıyla metal (ve hatta metal olmayan ama yeterince pürüzsüz olan diğer cisimler), bir müddet vücudunuza yapışabilir. Bu tür bir "yapışma"nın, manyetizma ile hiçbir ilgisi yoktur.

Bunu sınamak oldukça basittir: Eğer manyetik olduğunu iddia ettiğiniz kolunuza bir miktar bebek pudrası dökecek olursanız, elektromanyetizmayı etkilemezsiniz; ancak derinizdeki yağlar ile metal arasına bir bariyer koymuş olursunuz. Eğer vücudunuz manyetik olsaydı, bu pudraya rağmen metalleri çekmesi gerekirdi (bunu yukarıdaki videomuzda gösteriyoruz). Ama pudralı kolunuzu ne açıda tutarsanız tutun ve kaşığı ne kadar bastırırsanız bastırın, yapışmadığını göreceksiniz. Çünkü aşılar sizi manyetik yapmamaktadır; metaller, vücudunuzdaki tere ve bu terin içinde bulunan yağ molekülleri gibi yüklü moleküllere yapışmaktadır!

Benzer şekilde, kolun tutulduğu açı da önemlidir. Eğer kolunuzu yere dik bir şekilde tutacak olursanız, metalin vücudunuza daha zor yapıştığını (veya terlilik/yağlılık miktarınıza göre hiç yapışmadığını) görürsünüz. Kolunuzu vücudunuzdan daha çok açarak tutacak olursanız, metaller size daha kolay yapışacaktır. Elektromanyetizmada bu tür bir açı bağlılığı görmeyi beklemezdik; eğer bir şey elektromanyetikse, her açıda bir miktar çekim deneyimlemeyi beklerdik. Bu durum, ortada elektromanyetizmayla değil, sürtünme kuvvetiyle ilgili bir durum olduğunu göstermektedir; çünkü sürtünme kuvveti, bir cismin bir yüzeye uyguladığı kuvvet (genellikle ağırlığı) ve bu kuvvetin ne açıyla uygulandığı ile ilgilidir. Aşağıdaki görsel bunu göstermektedir.

Hatta eğer cismi vücudunuza yeterince bastırdıysanız, dik açıda ve hatta ötesinde bile cismin vücudunuza yapışık kalmaya devam etmesi mümkündür; sonuçta yapışma kuvveti kütleçekim kuvvetini yendiği müddetçe, sürtünme kuvvetine ihtiyaç olmadan da cisim sabit kalmaya devam edebilir. Ancak sorun da bu: Elektromanyetik etkileşim için, "bastırma" davranışı sergilemek gerekmez. Elektromanyetizma, uzun mesafelerden de etki edebilir. Eğer kolunuza pudra sürerek yapışkanlığı tamamen ortadan kaldırırsanız ve metali hiç bastırmaksızın dik tuttuğunuz kola hafifçe yerleştirecek (ama hiç bastırmayacak) olursanız, eğer elektromanyetizma olsaydı, metal vücudunuza yine tutunabilirdi. Ama tutunmuyorsa, elektromanyetik değilsiniz demektir. Yani hiçbir şekilde, manipülasyon yapmaksızın metali vücudunuza yapıştıramazsınız. Çünkü manyetik değilsiniz - ve aşılar da sizi manyetik yapamaz.

Tüm Reklamları Kapat

Dolayısıyla manyetikleştiğini iddia eden kişilere tavsiyemiz, daha sık duş almaları ve yalan olduğunu bildikleri video ve fotoğrafları sırf popüler olmak adına paylaşmamalarıdır.

Aşıların İçinde Ferromanyetik Hiçbir Madde Yok!

Aşıların içindeki malzemeler, üreticileri tarafından duyurulmakta, her bir ülkenin kendi kurumları tarafından bağımsız olarak test edilmekte ve herhangi bir laboratuvar ve hatta bireysel araştırmacı tarafından kolayca kontrol edilebilecek şekilde ilan edilmektedir. Aşıların içine bilinmeyen bir maddenin gizlenmesi imkânsızdır.

Pfizer/BioNTech aşısında mRNA, lipitler, potasyum klorür, monobazik potasyum fosfat, sodyum klorür, dibazik sodyum fosfat dihidrat ve sukroz şekeri vardır. Moderna ve J&J aşıları da benzerdir. Bu aşılarda, mRNA (ve J&J örneğinde adenovirüs) haricindeki bütün kimyasallar; lipit (yağ), protein, tuz ve şeker yapılıdır. Bunların her biri, günlük tükettiğiniz gıdalarda bulabileceğiniz kimyasal gruplarıdır. Aşılarda bulunan maddelerin hiçbiri ferromanyetik değildir; dolayısıyla mıknatıslanamaz. Eğer öyle olsaydı, yediğimiz her yemek mıknatıslanırdı.

Bazı aşılarda bulunan tek metal, alüminyum metalidir - ki bu, aşıların dengesini sağlamak adına uzun bir süredir kullanılan, vücudumuzda doğal olarak da bulunan bir metaldir. Ne var ki bu metal, ferromanyetik değildir; dolayısıyla mıknatıslanamaz. Alüminyuma mıknatıs tutarak, bu metalin mıknatıslanamayacağını kendiniz de görebilirsiniz. Aşıların kimyası ve içeriyle ilgili daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Zaten aşıların birçoğu 1 mililitreden küçük dozlarda uygulanmaktadır (örneğin tipik bir Pfizer/BioNTech aşısı dozu 0.3 mL'dir). Bu tür bir dozun %100'ü ferromanyetik metalden oluşsaydı bile (ve bu metal, 37 derece vücut sıcaklığınızda bir şekilde "sıvı" halde kalabilseydi), dışarıdan bastırdığınız bir metali çekebilecek kadar elektromanyetik olamazdı. Düşünsenize: Kanımızda hemoglobin moleküllerinin her birinin içinde ferromanyetik demir atomları bulunmaktadır ve bunlar bile dışarıdan tutulan bir mıknatısı vücudumuzda sadece elektromanyetik kuvvetle tutabilecek düzeyde mıknatıslanamamaktadır. Eğer öyle olsaydı, MRI gibi aşırı kuvvetli mıknatıslar içine girdiğinizde, kanınızdaki demir dışarı çıkardı ve ölürdünüz. Halbuki daha yeni demir takviyesi almış anemik kişiler bile, takviyeyi aldıktan hemen sonra veya kısa bir süre sonra MRI cihazına girse bile herhangi bir zarar görmemektedirler. Dolayısıyla aşı yoluyla size bu kadar güçlü bir mıknatıs verilmesi imkansızdır.

Bilimi Anlamak, Kandırılabilirliğinizi Azaltır!

Unutmayın: Bilimsel iddialar, bir veya birkaç kişinin sosyal medya hesaplarına yüklediği fotoğraf ve videolar ile doğrulanamaz. Bu kişilerin hangilerinin sahtekar olduğunu, hangilerinin konu hakkında yeterince düşünmeden kandırılmış insanlar olduğunu, hangilerinin dürüst olduğunu bilmek imkansızdır.

Ayrıca bilimsel bir iddianın genel geçer bir yargıyla sunulabilmesi için, öncelikle laboratuvar gibi kontrollü koşullarda test edilmesi, olası bütün alternatif açıklamaların elenmesi, ancak ondan sonra belli bir istatistiki güven aralığı ile bulguların ilan edilmesi gerekir. Aşıların manyetizmaya neden olduğuna yönelik iddialar, en basit testleri bile geçememektedir ve yalan olduğu, çok basit bir gösterimle bile ortaya konabilmektedir.

Bilimsel iddiaların, dürüst bir şekilde, kontrollü şartlarda test edilmesi bir zorunluluktur. Bu nedenle sosyal medya üzerinden yayılan, güvenilir bilimsel kurumlardan gelmeyen açıklamalar göz ardı edilmelidir. İnternette dolaşan videoların birçoğunda insanlar yapışkan, zamk ve bant gibi maddeler kullanarak çok absürt açılarda bile metallerin yapıştığını göstermektedir; halbuki bunlar, kontrollü şartlar altında bilim insanları tarafından kolayca yanlışlanmaktadır.

Son olarak, sosyal medyada popülerleşen videoların ezici çoğunluğunun algıda seçicilikten mustarip olduğunu unutmayınız: Aşı karşıtı birçok kişi internette bu mıknatıs iddialarını test etmekte ama doğal olarak başarısız olmaktadır. Bu kişilerin videoları, asla popüler olamamaktadır. Ancak sahtekarlık yoluyla başarılı olan videoların viral değeri olduğu için, bu videolar hızlı bir şekilde yayılmakta ve sizin de görmenizle sonuçlanmaktadır. Bu seçici algı, gerçeğin ve bilimsel ilerleyişin en büyük düşmanlarından biridir (bununla ilgili olarak buradaki yazımızı okuyabilirsiniz). Bu nedenle bilimi anlamak ve bilimsel şüpheci olmak, kandırılabilirliğinizi azaltacaktır.

Sonuç

Çok net bir gerçek var: Aşılar sayesinde bugüne kadar onlarca hastalığı yenmeyi başardık ve umuyoruz ki COVID-19 hastalığı da bunlardan biri olacak. Gerçekten de aşılanmaya bağlı olarak salgının Dünya genelinde (en azından aşılanma oranlarının yüksek olduğu yerlerde) kontrol altına alındığını gördüğümüz ve hatta aşılanma rekorlarının kırıldığı günlerde, aşı karşıtları da yeni yalanlarla insanları aldatma ve halk sağlığını tehdit etme çabalarını sürdürüyorlar. Aşıların insanları manyetik yaptığı iddiası, tamamen hatalı bir iddia ve asırlardır süregelen "manyetik insan" yalanına dayanıyor. Paylaşılan fotoğraflar ve videolar bilimsel bir gerçeği ortaya koymuyor; sadece birçok başarısız deneme arasından metallerin vücuda yapıştığı anları yansıtıyor ve bu nedenle viral oluyor. Aşıların sizi manyetik yapması mümkün değil ve zaten yapmıyorlar da...

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Elektromanyetizma Yazı Dizisi

Bu yazı, Elektromanyetizma yazı dizisinin 21. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Elektromanyetik Spektrum (Tayf) Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
47
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 39
  • Tebrikler! 29
  • Güldürdü 6
  • Muhteşem! 5
  • Umut Verici! 5
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Üzücü! 2
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • B. Y. Lee. Covid-19 Vaccine Magnet Challenge: Videos Claim Magnets Stick To Arms After Vaccination. (18 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 17 Haziran 2021. Alındığı Yer: Forbes | Arşiv Bağlantısı
  • M. Rothschild. People Who Claim The Covid-19 Vaccine Made Their Bodies Magnetic Probably Just Need To Shower. (21 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 17 Haziran 2021. Alındığı Yer: The Daily Dot | Arşiv Bağlantısı
  • K. Miller. No, The Covid-19 Vaccine Won't Make A Magnet Stick To Your Arm-Here's What's Really Going On. (9 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 17 Haziran 2021. Alındığı Yer: Health.com | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/05/2024 21:03:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10605

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Karanlık Madde
Veri Bilimi
Uçuş
Dna
Irk
Yiyecek
Göç
Metabolizma
Kitlesel Yok Oluş
Doğa Yasası
Afrika
Araştırma
Böcek
Retrovirüs
Tümör
Taksonomik Sınıflandırma
Bebek Doğumu
Canlılık Cansızlık
Organizma
Elementler
Ekonomi
İlişki
Oyun
Mühendislik
Böcek Bilimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Aşılar Sizi veya Kolunuzu Manyetik Yapmaz; Yapamaz!. (19 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 26 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10605
Bakırcı, Ç. M. (2021, June 19). Aşılar Sizi veya Kolunuzu Manyetik Yapmaz; Yapamaz!. Evrim Ağacı. Retrieved May 26, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10605
Ç. M. Bakırcı. “Aşılar Sizi veya Kolunuzu Manyetik Yapmaz; Yapamaz!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 19 Jun. 2021, https://evrimagaci.org/s/10605.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Aşılar Sizi veya Kolunuzu Manyetik Yapmaz; Yapamaz!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 19, 2021. https://evrimagaci.org/s/10605.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close