Takip Et

Profile Git

VÜCUT PLANI NEDİR?

Canlıların Sınıflandırmasında bir detay : Vücut Planlaması

4 Eylül 2023

2 dakika

VÜCUT PLANI NEDİR? — Canlıların Vücüt Planlaması Kıyaslaması

Evrim Ağacı'ndan bir yeni mesajın var.

Bilimi Yaymamıza Yardım Edin! 😍

Her ay milyonlarca bilimsever Evrim Ağacı'na uğruyor ve karmaşık bilimsel konuları basit bir dille anlattığımız içeriklerimizden faydalanıyor. Ne yazık ki bu okurlarımızın %0.1'inden azı bize destek olmayı seçiyor. Halbuki okurlarımızın sadece %1'i bile Evrim Ağacı'na ayda 39₺ gibi erişilebilir bir miktarla destek olsaydı, bilimi Türkiye geneline yaymamız önünde hiçbir maddi engel kalmazdı! Siz de destekçilerimiz arasına şimdi katılarak, bilimin gücüne güç katın! Daha Fazla...

Ayrıca Maddi Destekçi rozetine sahip olacaksın!

Bilime Destek Ol!

Blog Yazısı

Evrim Ağacı Blog, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Her Evrim Ağacı üyesi, Evrim Ağacı Blog üzerinden kendi köşe yazılarını, denemelerini ve makalelerini özgürce yayınlayabilir. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, Evrim Ağacı Blog üzerinden yayınlanan blog yazılarının içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan blog yazılarını herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz bilgiler içeren blog yazılarını, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha isabetli ve bilimsel değeri yüksek blog yazılarını kendiniz kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.

Canlılar bilindiği üzere birçok kategori altında sınıflandırılabilir. Bunlara örnek habitatlar, simetri, organizasyon düzeyleri veyahut germ tabakası gibi mevzular olabilir. Peki bu kıstaslardan biri olan vücut planı (body plan) nedir?

VÜCUT PLANI VE KATEGORİLER

Hayvanlar üç farklı vücut planı gösterirler. Bunlar :

1- Hücre Kümesi Planlaması

2-Kör Kese (Blind sac) Planlaması

3-Tüp içindeki tüp (Tube within the tube) Planlaması

Peki bunlar nedir? Beraber öğrenelim.

HÜCRE KÜMESİ PLANLAMASI

Bu planlamaya sahip canlılarda vücut sadece bir hücre topluluğudur. "Por" (İngilizce : Pore) denilen hücresel boşluklarda boşaltım ve alım işlemleri yapılır. Örnek : Süngerler

KÖR KESE (BLIND SAC) PLANLAMASI

Bu durumdaki canlılar, doku veya organ seviyesinde organizasyona sahiptir. Organizmanın besin alımı için tek bir açıklığı vardır ve bu gözenek aracılığıyla atıklar vücuttan dışarı atılır. Aynı hücre kümesi planlamasına benziyor olmasına rağmen buradaki organ ve doku önemli bir kıstastır. Örnek : Yassı Solucanlar

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 50₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

TÜP İÇİNDEKİ TÜP (TUBE WITHIN TUBE) PLANLAMASI

Bu durumda, vücut iki tüpten oluşur. Tüplerden biri vücudun duvarı tarafından, ikincisi ise sindirim sistemi tarafından oluşturulur. Yani canlının iki açıklığı vardır. Biri ön tarafta yiyecek alımı için, diğeri ise arka uçta sindirilmemiş yiyeceklerin boşaltımı için kullanılır. Bu canlılarda iki farkı şekilde olmaktadır. Bunlar : Protostomes (İlk Ağızlılar) ve Deuterostomes (İkinci Ağızlılar).

İlk Ağızlılar (Protostomes) : "Proto" anlamdan da anlaşılacağı üzere İLK demektir. "Stoma" sözcüğü ise AĞIZ anlamına gelmektedir. Protostomes canlılar embriyo dönemindeyken önce ağız oluşturup, sonrasında anüsü oluşturan canlılara verilen özel bir addır. Örnek : Yassı Solucanlar, Halkalı Solucanlar, Yumuşakçalar.

İkinci Ağızlılar (Deuterostomes) : "Deutero" anlamdan da anlaşılacağı üzere İKİNCİ demektir. "Stoma" sözcüğü ise AĞIZ anlamına gelmektedir. Deuterostomes canlılar, Protostomes canlıların aksine embriyonik gelişim sırasında önce anüsü daha sonra ağızı oluşturan canlı türlerine verilen özel addır. Örnek : Echinodermatalar, Hemikordalılar, Kordalılar.

Göründüğü gibi aslında vücut planlaması kendi içinde şekillere ayrılan ve sistematiği olan önemli sınıflandırma araçlarından sadece biridir.

Okundu Olarak İşaretle

Paylaş

Sonra Oku

Notlarım

Yazdır / PDF Olarak Kaydet

Raporla

Mantık Hatası Bildir

Yukarı Zıpla

Rastgele Yazıya Git

Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2026 06:16:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/15526

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Yazarın Diğer Yazıları