Cok yerinde ve onemli olan bu soruya mumkun oldugu kadar kisa ve net cevap vermek isterim. Zira, zombiler nedeniyle olsa gerek, oldukca fantastik olarak algilanmis bu soru aslinda cok muhtemel bir senaryodur, hele ki Istanbul icin. benzer sartlarin olusmasi icin zombilere gerek yok, deprem, buyuk olcekli diger afetler, savas, ic karisiklik gibi olaylar, dengeleri kritik noktalara erismis metropollerde ciddi katastrofilere sebep olabilir.
herseyden once dusunsel olarak hazirlikli olmak gerekir. onceden olabilecekleri ve yapabileceklerinizi degerlendirmis olmaniz, olay aninda sartlara gore hareket etmenizi kolaylastirir.
hayatta kalmada birincil oncelik korunaktadir. kendinizi sartlarin olusturdugu etkilerden korumaniz onemlidir. bazi felaketlerde, statik savunma, yani bulundugunuz yerde hayatta kalmaya calismak olanaksizdir. bu sebeple bir cikis/kacis planinizin olmasi gerekir.
Su hayatta kalmanin ikinci onceligidir. olusan sartlara gore minimum ihtiyacinizi karsilayacak bir yontem dusunmus olmaniz gerekir. bu noktada onemli olan sey, buyuk olasilikla hareket halinde olmaniz gerekeceginden su temini icin hareket kabiliyetinizi azaltmayacak bir cozum dusunmus olmalisiniz.
hayatta kalmada diger bir oncelik yiyecektir. Surdurulebilir bir kaynak bulana kadar sahip olduklariniz ve bulduklarinizla yetinmek zorunda oldugunuzu akilnizdan cikartmamaniz gerekir.
hayatta kalmada diger onemli bir unsur ise haberlesmedir. toplayacaginiz bilgi hayatta kalma senaryonuzun gidisatina yon verecek onemli bir unsurdur. edineceginiz bilgilere gore oldugunuz yerde kalmayi veya kacmayi, diger insanlarla bir araya gelmeyi veya saklanmayi tercih edebilirsiniz. fakat bariscil hayatimizda etkin olan bircok haberlesme aygitinin tamamiyle devre disi kalacagi ihtimalini gozden kacirmamak gerek. bu yuzden gunumuzde daha ilkel kalmis yontemleri kullanabiliyor olmak bir avantajdir.
diger onemli bir konu ise sagliktir. bariscil hayatimizda hicte aklimiza gelmeyen veya kolaylikla yardim alabildigimiz konular bir fekalet aninda cok ciddi sorunumuz haline gelebilir. enfekte olan bir yara, bocek sokmasi gida zehirlenmesi gibi. bilgi size agirlik yapmaz, bu yuzden temel ve ileri ilkyardim konusunda olabildigince cok sey ogrenmeye calisin.
hayatta kalma senaryonuz icerisinde yuksek olasilikla mobil kalmaniz gerektigi gercegine hazirlikli olmalisiniz. kullanacaginiz yontemleri hareket kabiliyetinizi kisitlamayacak sekilde planlamaniz iyi olur.
Bundan sonrasi "Prepper" kavramina girer. Hazirlik fikri bir cogunuza abarti bile gelse, yinede bu konuda hazirlanmis bir cok internet sitesi var, soyle bir goz gezdirmekten zarar gelmez. dedigim gibi bilgi agirlik yapmaz.
06:00 - Uyanış ve İlk Gözlem
"Aman tanrım, bu sabah herkes normalden bile daha ölü görünüyor!" İlk bilimsel hipotez: Ya bu bir zombi salgını ya da şehirdeki tüm kafeler aynı anda kapanmış.
Hızlı not: Zombilerin sabah uykusu yok. Biyolojik saatleri bozulmuş olmalı!
07:00 - Temel İhtiyaçlar Teorisi
Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi zombi versiyonu:
En altta: Beyin yeme ihtiyacı
En üstte: Yine beyin yeme ihtiyacı
Görünen o ki Maslow'un teorisi zombilerde biraz basitleşmiş.
08:00 - Evrimsel Adaptasyon Süreci
Darwin kesinlikle bunu öngöremezdi: İnsanların koşu ayakkabısı ve baseball sopası kullanma yeteneği bir günde %500 artış gösterdi.
Not: Zombilerin evrimsel avantajı yok - zaten ölüler, daha kötü ne olabilir ki?
09:00 - Akustik Analiz
Zombi vokalizasyonu üzerine bilimsel gözlemler:
"Braaaaaains" = Açım
"Grrrrrr" = Çok açım
"..." = Kafası koptu
10:00 - Sosyal Mesafe Protokolü
COVID-19'dan öğrendiğimiz sosyal mesafe artık 1.5 metre değil, "görebildiğin en uzak mesafe" olarak güncellendi.
11:00 - Nörobiyoloji Araştırması
Zombi beyninin MRI görüntüleri... Ah, pardon, MRI cihazına zombi sokmak pek mümkün değil. En azından gönüllü zombi bulmak zor.
12:00 - Öğle Molası Gözlemleri
İlginç bir not: Zombiler öğle yemeği molası vermiyor. İş-yaşam dengesi sıfır!
13:00 - Fizik Kuralları vs Zombiler
Momentum korunumu: Zombiler neden hiç yorulmuyor?
Yerçekimi: Tek bacakla bile yürüyebiliyorlar!
Entropi: Her geçen saat biraz daha çürüyorlar (en azından bu kural işliyor)
14:00 - Kimyasal Analiz
Zombi metabolizması üzerine çalışmalar:
pH değerleri: Oldukça asidik
Koku: Tarif edilemez
Tat: ...Bu deneyi yapmayacağız.
15:00 - Davranış Psikolojisi
Zombilerin dikkat süresi: Bir sincaptan bile kısa
Motivasyon faktörleri: %100 beyin odaklı
Stres yönetimi: Yok
16:00 - İstatistiksel Analiz
Hayatta kalma olasılıkları:
Fitness yapanlar: %75
Zombie filmi izlemiş olanlar: %85
Video oyunu oynayanlar: %90
Anne terliğinden korkanlar: %100 (refleksler önemli!)
17:00 - Ekonomik Etki Değerlendirmesi
Zombi kıyametinin ekonomiye etkisi:
Fast food sektörü: %100 düşüş
Spor malzemeleri: %1000 artış
Beyin cerrahları: İşsiz (müşteriler beyinleri çok farklı amaçla istiyor)
18:00 - Güneş Batımı Taktikleri
Zombiler gece görüşüne sahip mi? Büyük ihtimalle hayır, ama test etmek için gönüllü yok.
19:00 - Gece Vardiyası Başlangıcı
Bilimsel gözlem: Zombiler gece daha aktif. Muhtemelen gündüz UV ışınları onları rahatsız ediyor. Ya da sadece gece kuşları...
20:00 - Son Teknolojik Gelişmeler
Zombie-proof ev güvenlik sistemleri:
Kapıya monte edilmiş matematik soruları
Merdivenlerde "Beyin Bu Yönde Değil" okları
Çatıda "Bu Bina Beyinsizdir" yazısı
21:00 - Günün Özeti ve Yarına Hazırlık
Bilimsel sonuç: Zombi kıyametinde hayatta kalmak, bir akademik makalenin hakem sürecinden geçmesinden daha kolay!
Yarın için araştırma konuları:
Zombiler neden hiç "Karaciğeeeeer!" diye bağırmıyor?
Zombi ısırığına karşı sarımsak işe yarar mı? (Vampirlerle karıştırmayalım)
Zombilere karşı en etkili savunma: Çok sıkıcı akademik makaleler mi okumak, acaba?
Not: Bu günlük, Zombi Bilimler Akademisi'ne sunulmak üzere hazırlanmıştır. Tabii akademi üyelerinin çoğu artık zombi olduğu için, değerlendirme süreci biraz uzayabilir... :)
1. Çantayı İncelemek ve İlk Değerlendirme
Öncelikle çantamı açıp içinde neler olduğunu kontrol ederim. Çantamda genellikle temel hayatta kalma malzemeleri bulundururum (örneğin, su şişesi, enerji barları, bir çakı, el feneri, acil durum battaniyesi, belki bir cep telefonu). Eğer su ve yiyecek varsa, bunları mümkün olduğunca verimli kullanmaya özen gösteririm. Su birikintisinden içmeyi düşünmem, çünkü su kaynakları kontamine olabilir ve sağlık riski taşıyabilir.
Eğer çantada su yoksa, nehir, gölet veya varsa içme suyu bulabileceğim bir market gibi yerleri hedef alırım. Ancak, su bulmanın ne kadar zor olabileceğini bildiğim için bir süre idare etmek gerekebilir.
2. Barınma ve Güvenlik Sağlamak
Metropolde olduğum için yüksek katlı binalar ve katlar, zombilerin çok fazla dikkatini çekmeyebilir ve onları daha kolay uzak tutabilir. İlk olarak en yakın bina ya da yüksek bir yapıyı hedeflerim. Ancak, bulunduğum yerin çok kalabalık olmayan ve kolayca savunulabilen bir alan olmasına dikkat ederim. Zombiler bir yerden girmeye çalışırken ses çıkarabilir, bu yüzden penceresiz ve içeriye kolayca girilemeyecek bir yer bulmak önemli.
Binalara giriş için asansörlerin çalışmadığını biliyorum, bu yüzden merdivenleri kullanarak yukarı çıkmam gerekecek. Yüksek katlara çıkarken dikkatli olurum, çünkü insanlar da burada olabilir ve panik halinde olmaları riski artırabilir.
3. Yiyecek ve Su Bulma
İlk gün hayatta kalmak için su ve yiyecek bulmak çok önemli. Zombilerin hâlâ sokaklarda dolaşacağını bildiğim için, dışarı çıkarken dikkatli olmalı ve olabildiğince sessiz hareket etmeliyim. Öncelikle yakınlardaki marketlere ve restoranlara göz atarım. Büyük olasılıkla marketler yağmalanmış olsa da, bazı arka depolar hâlâ kullanılabilir durumda olabilir. Gıda bulmak zor olabilir, bu yüzden az miktarda yiyeceği verimli şekilde kullanmak önemli olacak.
Eğer su bulamamışsam, yakınlardaki su birikintilerinden veya açık kaynaklardan su toplamaya çalışırım. Herhangi bir su kaynağından su alırken, iyice kaynatmak ya da temizleme tabletleri kullanmak gerekecek.
4. Savunma ve Zombi Tehdidi
Zombilerin sürekli tehdit oluşturacağını biliyorum, bu yüzden çevremdeki eşyaları değerlendirebilirim. Eğer çantamda bir çakı varsa, bununla basit savunma araçları yapmaya çalışırım. Bir çubuk ya da kesici bir alet kullanarak kendimi savunmak için bir silah yaratırım.
Zombi tehdidinden korunmak için, geceyi geçirmek için seçtiğim barınağın tek bir girişi olmasına dikkat ederim. Eğer pencere varsa, onları kırıp geçebilecek olan zombiler için bu pencereyi güçlendiririm. Aynı zamanda dışarıda hareket etmemek için geceyi geçirecek yer bulurum.
5. Zombilerden Uzak Durma Stratejisi
Zombilerle karşılaşma olasılığım çok yüksek, bu yüzden onlardan uzak durmak öncelikli hedefim olur. Eğer bir zombi grubuna denk gelirsem, dikkatlice geri çekilirim ve ses çıkarmamaya özen gösteririm. Bir grup zombiyi geçmek için, köşe başlarını, dar sokakları ve boş alanları kullanarak gizlenmeye çalışırım. Mümkünse, yüksek bir yerden aşağı bakarak hareket ederim. Sessiz ve hızlı hareket etmek çok önemli, gürültü yapmamaya özen gösteririm.
Eğer bir zombi beni fark ederse, hemen en yakın güvenli yere koşarak saklanırım. Zombiler genellikle hızla hareket edemezler ama grup halinde oldukça tehlikeli olabilirler. Bireysel bir zombi ile karşılaşsam bile, onu hızla etkisiz hale getirmeye çalışırım (örneğin, kafasına darbelerle).
6. Geceyi Güvenli Geçirme ve Yedek Plan
Zombi tehdidi gece daha da artabileceği için, geceyi geçirecek güvenli bir yer bulmalıyım. Yüksek katlarda bulunan, tek girişli ve dar alanlarda bu daha kolay olabilir. Kendi güvenliğimi sağlamak için kapıları sabitleyebilirim, varsa mobilyalarla engel oluştururum. Zombi istilasından korunmak için, ses yapmamaya ve dikkat çekmemeye çalışırım. Hatta mümkünse sessiz bir şekilde dışarıdaki hareketleri gözlerim.
Zombiler aktif olduğu sırada, bulduğum yerin içinde sessiz kalmak, her an bir tehlike geldiğinde kaçmak için en iyi strateji olacaktır.
7. Uzun Vadeli Planlar
İlk gün hayatta kalmayı başardıysam, ikinci gün için plan yapmaya başlarım. Suyun bitme olasılığına karşı daha güvenli su kaynakları ararım, yiyecek bulmaya çalışırım, belki uzak bölgelere gitmeyi düşünürüm. Hedefim bir insan grubuna katılmak olabilir, çünkü tek başıma bu durumda kalmak daha zor ve riskli olabilir. İnsan gruplarının ortak savunma yapması, daha iyi yiyecek ve su kaynaklarına erişmeleri, hayatta kalma şansımı artıracaktır.
Eğer gruplara katılma fırsatım yoksa, kendi başıma iletişim kurmak için eski radyo ya da benzeri cihazlar arayabilirim.
İlk günün sonunda hayatta kalmak, güvenliği sağlamak ve kaynaklarımı en iyi şekilde kullanmak en önemli hedeflerim olacak. Bu plan, her an değişebilir çünkü zombi dünyasında her şey hızla değişebilir.
Sorun, farazi ve popüler kültür üretimi. En nihayetinde, zombi bir edebi yaratımdır ve dünyayı istila etme gibi bir ihtimalleri yoktur. Zombi korkusu da "ölüden korkma diriden kork" kültüne bir tepki olsa gerek. Ölümden sonra hayat sadece yaşayanlar için var...
Öncelikle Merhabalar
Böyle bir senaryoda hayatta kalmak için akılcı bir stratejiye ihtiyaç var. İlk gün, hayatta kalmanın en temel unsurlarına odaklanırım: barınma, güvenlik ve temel ihtiyaçlar.
1. Durumu değerlendirme ve strateji planlama
Sabah uyandığımda şehirde zombi istilasının başladığını anladığımda hemen sakin kalmaya çalışırım. Panik, hatalara yol açabilir. İlk iş olarak:
Zombilerin davranış kalıplarını gözlemlerim. Yavaş hareket ediyorlar mı, sese mi duyarlılar, ışığa tepki veriyorlar mı?
Kendimi kontrol ederim: Çantamdaki malzemeleri incelerim. Çantamda ne olduğunu bilmek, kaynaklarımı verimli kullanmamı sağlar.
2. Güvenli bir sığınak bulma
Metropol bir kentte olduğum için zombi tehdidinden kaçmak zor olacak.
Yüksek bir yere çıkmaya çalışırım: Zombiler genelde merdiven çıkmakta zorlanır. Bu yüzden çalışmayan asansörlere rağmen merdivenlerden birkaç kat yukarı çıkarım. Çatılar veya yüksek katlar iyi bir tercih olabilir.
Kapı ve pencereleri barikatlarım: Elimdeki aletlerle kapıları sabitlemek, barikatlar kurmak önemli. Ahşap, metal ya da sağlam mobilyalar iş görür.
Görünürlüğümü azaltırım: Cam kenarlarında dikkat çekmemek için pencereleri kapatır, gürültü çıkarmaktan kaçınırım.
3. Su ve yiyecek bulma
Aç ve susuz kalmak, hızla enerjimi tüketir. İlk adım su bulmak olmalı, çünkü susuz birkaç gün bile dayanmak zordur.
İçme suyu kaynakları:
Şişelerde su bulmak için terk edilmiş ofis binalarını veya depoları ararım. Binaların su depoları da bir seçenek olabilir.
Zombi istilası başlamışsa musluk suyu güvenilir olmayabilir. Yanımda su arıtma tableti veya bir filtre yoksa, suyu kaynatmayı planlarım.
Yiyecek:
Marketler yağmalandığı için çabuk bozulmayan yiyeceklerin peşine düşerim (konserve, protein barları vb.).
Küçük, dikkat çekmeyen yerlerde yiyecek bulma şansım daha yüksek olabilir (örneğin, büfe veya terk edilmiş evler).
4. Savunma hazırlığı
Zombilerden korunmak için çantamdaki aletleri değerlendiririm:
Silah olarak kullanabileceğim malzemeler: Eğer çantamda bir bıçak, tornavida, çekiç ya da ağır bir eşya varsa, bunları savunma için kullanırım.
Ses ve dikkat dağıtma: Zombiler genelde sese duyarlıdır. Elimde gürültü yapacak bir eşya varsa (örneğin, bir kutu veya zil) bunu bir yerden atarak dikkatlerini dağıtabilirim.
5. Hareket planı ve rota belirleme
İlk gün mümkün olduğunca hareketten kaçınmaya çalışırım. Güvenli bir yer bulduktan sonra:
Hedef belirlerim: Şehirden çıkmanın yollarını araştırırım. Zombilerin daha az olduğu kırsal alanlar daha güvenli olabilir.
Alternatif rotalar: Haritalarım yoksa, çevreyi hızlıca inceleyip kaçış yollarını aklımda tutarım. Terk edilmiş metro hatları, kanalizasyon sistemleri veya arka sokaklar tercih edilebilir.
6. İletişim kurma şansı
Elektrik ve internetin kesik olması durumunda:
Çantamda bir radyo varsa acil durum yayınlarını dinlerim. Yoksa çevrede terk edilmiş araçlardan radyo veya batarya bulmaya çalışırım.
Yardım veya başka hayatta kalanları bulmak için sesimi kullanmaktan kaçınırım, çünkü zombileri üzerime çekebilirim.
7. Fiziksel ve zihinsel durumumu koruma
Enerji tasarrufu: Çok yorulmadan, gerektiği kadar hareket etmeye çalışırım. Bir zombi istilasında en büyük tehditlerden biri de aşırı yorgunluktur.
Moral: Korku veya panik hayatta kalma şansını azaltır. Kendimi zihinsel olarak motive ederim.
İlk Günün Sonunda
Hedefim güvenli bir yerde barikat kurup, elimdeki sınırlı kaynaklarla günü bitirmek olur. Daha sonraki günlerde yiyecek ve su arayışımı sistematik hale getirerek uzun vadeli hayatta kalma planı yaparım. Ama ilk gün tamamen hayatta kalmaya ve çevreyi analiz etmeye odaklanırım.