Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Myers-Briggs Kişilik Testi'ne Güvenmeli misiniz?

Myers-Briggs Kişilik Testi'ne Güvenmeli misiniz?
15 dakika
51
Blog Yazısı

Myers-Briggs Kişilik Envanteri (veya daha popüler ismiyle 16 Kişilik Testi), Fortune 100 şirketlerinin, devletlerin ve genel olarak insanların favorisi olan, Dünya'da en yaygın kullanılan kişilik testidir. Günümüzde her yıl 1.5 milyondan fazla kişi bu testi çözmektedir; yani bu test, tek başına milyonlarca dolarlık bir endüstri hâline gelmiştir.

Ama kendisine ve mesleğine saygısı olan her psikoloğun söyleyeceği gibi, bu test bir saçmalıktan ibarettir. İşte nedenleri...

Tüm Reklamları Kapat

16 Kişilik Testi Neden Güvenilmezdir?

Neden 1: Envanter, Carl Jung'un Fikirlerine Dayanıyor!

Aslında bu, testin güvenilmez olmasının en önemsiz nedenlerinden biri; ancak yine de testin neden isabetsiz olduğunu daha iyi anlamak için, tarihsel bir bağlamdan ele alarak başlamak iyi olacaktır. Myers-Briggs Kişilik Testi, Carl Jung'un en kibar tabiriyle "deneysel olarak ispatlanmamış" fikirlerine dayanıyor.

Jung, 20. yüzyılın ilk yarısında çalışmalar yapmış, İsviçreli bir psikiyatrist ve psikanalistti. Din, mitoloji, simya ve astrolojiye derin bir ilgisi vardı. Bunlar, düşüncelerine de yansımıştı - ki bu düşüncelerin bir kısmı bilimsel olmaktan çok, mistik ve doğaüstü nitelikteydi. Jung, fikirlerini deneysel yöntemlerle test etmeye pek önem veren biri değildi. Açıkçası bu, yaşadığı dönemde birçok bilim insanının düştüğü bir hataydı.

Tüm Reklamları Kapat

Ölümünden sonra, psikometri ve test yapıları alanında kısıtlı bilgiye sahip iki amatör, Jung'un ispatsız fikirlerinden yola çıkarak bir kişilik testi geliştirdiler: Myers-Briggs (MBTI) Testi, işte böyle doğdu.

Elbette Jung'un fikirlerine dayanıyor olması, Myers-Briggs Kişilik Envanteri testini tek başına geçersiz kılmaya yetmez; ancak testin isabetliliği konusunda şüpheci olmak için iyi bir nedendir. Yine de unutmayın: Bir test, amatörlerce yaratılmış veya desteklenmeyen fikirleri dayanak kabul etmiş olsa bile, kişilik tespitinde etkili olma ihtimali vardır.

Ne var ki şimdi göreceğimiz gibi, Myers-Briggs Kişilik Testi, kişiliği tespit etmek konusunda hiç de iyi değildir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden 2: Test, Hiçbir Öngörüde Bulunamıyor!

Kişilik testlerinin tek amacı, kendiniz hakkında bir şeyler öğrenmenizi sağlamak değildir; aynı zamanda gerçek hayata dair işe yarar öngörüler sunmaktır. Gerçekten de, kariyer tahminlerinden boşanma olasılığına veya ruhsal hastalıklara yatkınlığa kadar, doğru tahminlerde bulunan bilimsel geçerliliği olan kişilik testleri mevcuttur.[1]

Ancak Myers-Briggs Kişilik Envanteri'nin kariyer tercihlerinde, romantik ilişkilerde veya insanlar tarafından önemli kabul edilen diğer birçok konuda doğru tahminler yapamadığı, bilimsel araştırmalarda tekrar tekrar gösterilmiştir.

Yani öngörü konusunda başarılı testler bulunsa da, Myers-Briggs Kişilik Envanteri bunlardan biri değildir.

Neden 3: Kişilik Karakterleri Ayrık Değildir, Süreğen Bir Spektrumdur!

Bazı değişkenler süreklidir/süreğendir, yani bir spektrumda görülürler. Bazı değişkenlerse kategoriktir; yani ayrık kategoriler veya tiplere ayrılırlar. Örneğin "boy uzunluğu", süreğen bir özelliktir: Spektrumda aşırı kısa veya aşırı uzun uçlar arasında herhangi bir yerde olabilirsiniz (örneğin 1.62 metre, 1.75 metre veya 1.87 metre). Ancak "din", kategorik bir değişken sayılabilir: Birçok insan Yahudi, Hristiyan, Müslüman, ateist veya bir başka kategoriye mensuptur; genellikle bunların arasında olmazsınız (elbette, din değiştirme sürecinde olan kişiler olabilir; ama sanıyoruz "kategorik özellik" derken ne demek istediğimizi anladınız).

Daha iyi bir örnek verelim: Bir madeni parayı ne kadar uzağa atabileceğinizi ölçersek, süreğen bir değişken elde ederiz, çünkü "mesafe" bir spektrumdur ve para, bu spektrumda herhangi bir yere düşebilir (30 santimetre öteye de atabilirsiniz, 50 santimetre öteye de, 77.2 santimetre öteye de). Ancak paranın "hangi yüzü" üstüne düşeceği, kategoriktir: Para; yazı, tura veya dik gelmek zorundadır. Başka seçenek yoktur ve sonuç, muhakkak bu iki (veya "dik" ihtimalini de sayarsanız üç) kategoriden birinde olmak zorundadır. Para, hem yazı hem tura gelemez - veya "dik ile yazı arasında" olamaz.

Tüm Reklamları Kapat

İnsan kişiliği, kategorik değil süreklidir. Dinden ziyade, boy uzunluğuna benzer. Paranın ne kadar uzağa gidebileceğine benzer şekilde ölçülür, hangi yüzünün geleceğine göre değil. Buradaki sorun, Myers-Briggs Kişilik Envanteri'nin kişilikleri kategorilere ayırmasıdır. Dahası, hiçbir kanıt olmadan, tam olarak 16 kategori olduğunu öne sürer.

İnsan kişiliğiyle ilgili birçok modelleme mevcuttur. Bunlardan öne çıkan biri Beş Faktör Kişilik Envanteri'dir.[2] Bu envanter, her bireyin deneyimlere açıklığı, vicdanlılığı, dışa dönüklüğü, uyumluluğu ve nevrotikliğini sürekli spektrumlarda inceler. Her birey, bu beş faktörün her birinden belli bir puan alır.[3] Bu testi çözen bir kişinin genel kişiliği hakkında, mükemmel olmasa da iyi bir tahmin elde edersiniz; yani bu kişinin kim olduğunu ve diğer insanlardan nasıl farklılıklar gösterdiğini görebilirsiniz.[4]

Öne çıkan bir başka model de HEXACO modeli'dir.[5] Bu modele göre kişilik, 5 değil, 6 değişkenle istatistiki olarak daha iyi tahmin edilebilir. Bu 6 özellik; dürüstlük/alçakgönüllülük, duygusallık, dışa dönüklük, uyumluluk, vicdanlılık ve deneyime açıklıktır.

İki model birbirinden farklı olsa da kişiliğin kategorik değil sürekli olduğu noktasında hemfikirdirler. Örneğin içe/dışa dönüklüğü ayırmanın en iyi yolu, bir spektrum kullanmaktır; insanları iki kategoriye ayırmak değil. Her iki test de bu konuda Myers-Briggs Kişilik Envanteri'ne göre daha çok kanıta sahiptir.

Tüm Reklamları Kapat

Spektrumu, geometrik olarak bir doğru ile temsil edebiliriz. Bir doğrunun üstünde sonsuz sayıda nokta vardır ve bu testler, kişiliği tespit etmek için 5 veya 6 geometrik doğru kullanmaktadırlar. Yani bu testlerde kaç farklı kişilik tipi çıkacağını hesaplarsak, sonsuzluğu kendisiyle 5 veya 6 kez çarpmamız gerekir. Bu, size herhangi bir şeyi betimlemek için kötü bir yol gibi geliyorsa, haklısınız. Ama yapacak bir şey yok: Kişilik özellikleri süreklidir, yani belirli kişilik tiplerinden bahsedemeyiz.

Ayrıca bu gerçek, 16 Kişilik Testi'nin neden saçma olduğunu da anlamanızı sağlamalıdır: Myers-Briggs Kişilik Envanteri, farklı derecelerde karmaşık her bir kişiliği 16 tanecik kategoriye sıkıştırmaktadır. Bu tür bir sistem akılda kalıcıdır, evet; ayrıca her bir kişilik kategorisinin isimleri de kulağa pek havalı geliyor. Ancak kişilik hakkında ortaya koyduğu resim, gerçek dünyayla hiçbir şekilde uyuşmuyor.

Neden 4: MBTI Tipleri Arasındaki Sınırlar Keyfidir!

Farklı kişilikleri tiplere sıkıştırmak bir problem yaratıyor: Belirli tipler tanımladığınızda, tipler arasında sınırlar da belirlemelisiniz. Ancak bu sınırları, keyfi denemeyecek şekilde yaratmak çok zordur.

Örneğin aslında süreğen bir özellik olan "boy uzunluğunu" kategorilere ayırmak istediğimizi düşünelim: 3 farklı kategori yaratıp bunları "kısa", "orta" ve "uzun" olarak adlandırdığımızı varsayalım. Peki bu kategorilerin sınırları nerede olmalı? Örneğin 1.77 metre boyunda birisi "orta boylu" mudur, "uzun boylu" mu? Peki ya 1.65 metre, "kısa boylu" mu sayılır, "orta boylu" mu? Sınırlara neye göre belirleyeceğiz?

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Gerçekçiler İçin Ütopya

“Bregman’a kulak verin. Geleceği şekillendirme işinde büyük gelecek vaat ediyor.”

Guardian

Çoğumuz mutlu olmadığımız işlerde haddinden fazla çalışıyor, kalan zamanda pek de ihtiyacımız olmayan şeyleri tüketerek mutlu olmaya uğraşıyoruz. Mesele bunun iyi olmaması ya da ileride her şeyin daha kötü olabileceği değil. Uygarlığımızın yönünü pek çok kez değiştirdik, bir kez daha değiştirebiliriz. Mesele elimizdekinden daha iyisini hayal edemiyor olmamız. Bugünün büyük fikirleri nerede? Son büyük idealimiz “satın alma gücü” müydü? Bundan böyle uygarlığımızın büyüklüğünü, neyi ölçtüğü meçhul gayrisafi milli hasıla üstünden mi konuşacağız?

“Gerçekçiler İçin Ütopya, bir geleceği tahmin girişimi değil, geleceğin kilitlerini açma girişimi,” diyor Bregman. “Ve bunun için, ütopyalara geri dönmeliyiz.” Köleliğin kaldırılmasından kadın erkek eşitliğine, uygarlığımıza kilometre taşı olmuş pek çok gelişme, öncesinde birer ütopyaydı. Gerçekçiler İçin Ütopya, pek çok saha çalışması, deney ve vakadan faydalanarak, günümüzde ütopik gelebilecek kimi fikirlerin (mesela çalışsın çalışmasın herkese temel gelir) aslında erişilebilir olduğunu gösteriyor. Yeter ki tüketim üstüne kurulmuş, piyasa gerçekleri üstünde uzlaşmış bir uygarlıktan daha iyisi olabileceğimizi hatırlayalım.

Yeter ki yeniden büyük hayaller kuralım.

“Sağ-sol klişeleriyle dolu beylik tartışmalara doyduysanız, cesur düşünce, taze fikirler ve kanıt temelli argümanlarla dolu Gerçekçiler İçin Ütopya’yı seveceksiniz.”

Steven Pinker

“Sızlanmaktan bir adım öteye geçmek isterseniz, bu kitabı okuyun.”

Evening Standard

Devamını Göster
₺93.00
Gerçekçiler İçin Ütopya

Bu kategorileri sınırlayabilmemiz için belirli bir prensip yok, dolayısıyla ne yaparsak yapalım, koyduğumuz sınırlar keyfi olacaktır. Doğada "mutlak kısa" veya "mutlak uzun" olmadığından, dış dünyadan da yardım alamayız. O halde sınırlara sezgilerle, çoğunluğun fikriyle veya bir başka keyfi yöntemle karar vermeye mecburuz (tıbbi bağlamda bu kategoriler, genelde, ortalamadan sapma miktarını ölçen istatistiki yöntemlerle belirlenmektedir).

Myers-Briggs Kişilik Envanteri, bu sorunu çözmek için medyana (İng: "median", Tür: "ortanca") göre sınıflandırma yapıyor. Yani 50 kişiyi test edip, 50 tane "dışa dönüklük skoru" elde ediyoruz. Bunları küçükten büyüğe sıralayarak ve sonrasında tam ortadan bölerek bir medyan/ortanca buluyoruz. Ortancanın üstündeki her skoru "dışa dönük", altındaki her skoru "içe dönük" kabul ediyoruz.

Ancak sorun çözülmüş olmuyor: Neden ortancayı kullanıyoruz? Neden ortalamayı veya bir başka değeri referans almıyoruz? Bu soruların cevabı: Çünkü bu testin altında hiçbir ilke yok. Yani hiçbir yöntem asıl sorunu, sürekli bir değişkeni kategorilere ayırma sorununu çözemez. Bu da, az önce sözünü ettiğimiz "keyfi sınırlar" problemi başta olmak üzere, birçok problem yaratır.

Bu problemlerden biri de testin güvenilirliğidir.

Neden 5: MBTI Testinin Güvenilirliği Düşüktür!

Psikologlar, bir testin iyi mi kötü mü olduğuna farklı yöntemlerle karar verirler. Bu yöntemlerden önemli bir tanesi, Test-Tekrar Test Güvenilirliği'dir. Yani testi birkaç hafta arayla çözdüğünüzde, aşağı yukarı aynı sonucu almalısınız. Herkes bağlama göre az çok değişkenlik gösterdiğinden, hafif dalgalanmalar normaldir; ancak tüm kişiliğiniz birkaç hafta içinde değişemez, bu nedenle iyi bir kişilik testi, her tekrar edildiğinde birbirinden çok farklı sonuçlar vermemelidir.

Myers-Briggs Kişilik Envanteri bu kuralı şiddetle ihlal ediyor. Berbat bir Test-Tekrar Test Güvenilirliği var, birçok kişiyi farklı zamanlarda tamamen farklı kişilik tiplerine yerleştiriyor. Bazı çalışmalara göre, testi 5 hafta arayla çözen katılımcıların %50'si farklı sonuçlar alıyorlar.[6] Psikoloji alanında bu güvenilirlik seviyesi kabul edilemez.

Keyfi sınırlar gibi, güvenilirlik sorunu da sürekli bir değişkeni kategorilere ayırma girişiminden kaynaklanıyor. Kategorilerin sınırlarını belirlemek zorundasınız, siz de ortancayı kullanmaya karar veriyorsunuz.

Ortancayı kullanmak doğru bir yöntem olsaydı bile, başka bir sorun ortaya çıkıyor: Bazı insanlar ortancaya çok yakın puanlar alıyorlar. Aslına bakarsanız, testi yapanlar arasında medyana yakın puanlarda bir yığılma gözleniyor. Bu kişiler testi birkaç hafta sonra tekrar çözdüklerinde daha atılgan, enerjik veya endişeli hissediyorlarsa, puanlarının ortancanın öteki tarafına düşmesi çok olası. Myers-Briggs Kişilik Envanteri sürekli olarak bu soruna yenik düşüyor.

Neden 6: MBTI; Tipler Arasında Büyük, Tipler İçindeyse Küçük Farklılıklar Olduğunu Varsayma Hatasına Düşer!

Myers-Briggs Kişilik Envanteri, insanları ayrık kategorilere yerleştirerek 2 farklı varsayımda bulunur: Birincisi, sınırın hemen altına düşen kişilerle, hemen üstüne düşen kişilerin, köklü bir şekilde farklı olduğu ve tamamen ayrı kişilik tiplerine sahip oldukları varsayımıdır. Ancak aslında, sınırda kalan içe dönükler ve dışa dönükler, birbirlerine çok benzerdirler.

İkincisi, aynı kişilik tipine sahip insanların birbirine benzediği varsayımıdır. Yani Myers-Briggs Kişilik Envanteri'ne göre tüm dışa dönükler aynı temel özellikleri birebir aynı şekilde paylaşırlar. Bu halde ortancaya yakın puan alanlar da, skalanın en uçlarında puan alanlar da aynı kişilik tipine sahiptir. Oysa "aşırı dışa dönükler", "sınırdaki dışa dönükler"den oldukça farklıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Örneğin dışa dönüklük sınırını %50 kabul edelim. %10 ve %45 alan kişilere "içe dönük", %55 alan birine ise "dışa dönük" dememiz gerekir. Ancak aslında %45 puan alan kişi, %55 alana, %10 alana kıyasla çok daha yakındır. Test, %45 ve %10'u, aralarındaki 35 puanlık kocaman farka rağmen, aynı kategoriye koyar. Ayrıca %45 ve %55'i, 10 puanlık düşük farka rağmen, tamamen farklı kişilikler olarak değerlendirir.

Önceki iki problem gibi, bunlar da sürekli bir değişkeni kategorilere ayırma sorunundan doğar. Myers-Briggs gibi tip odaklı testlerde, bir kategoriye sınırdan giren kişilerle, kategoride en yüksek puan alan kişiler aynı tipte düşünülür. Aynı zamanda bir kategoriye sınırdan giren kişilerle, aynı kategoriyi sınırdan kaçıran kişiler, birbirine zıt algılanır. Oysa kavramsal olarak bu varsayımların tam tersi doğrudur.

Neden 7: Sürekli Bir Değeri Kategorikleştirmek, Bazı Bilgileri Yok Saymak Demektir!

Çoğu araştırmacının sürekli bir değişkeni iki zıt kutba ayırmayı yanlış bulmasının bir sebebi daha var: Bunu yapmak, bazı değerli bilgileri yok saymak demek.

Bir sınıftaki tüm öğrencilerin boyunu ölçtüğümüzü düşünelim: 1.50 metreden 1.85 metreye geniş bir aralıkta değerler elde ederiz. Yine öğrencileri "kısa", "orta" ve "uzun" olarak ayırmaya karar verirsek, bazı bilgileri görmezden gelmemiz gerekir. Her öğrencinin boyundan (bu, "kesin bilgi"dir), 3 farklı kategoriye (bu, "kesin olmayan bilgi"dir) geçiş yaparız. Öğrencilerin boylarının zengin çeşitliliğini ve farklılıklarını, kaba olan ve kesin olmayan kategoriler oluşturmak adına göz ardı etmiş oluruz. Bir başka deyişle, bilgiyi yok saymış oluruz.

Tüm Reklamları Kapat

Bunu yapmanın yararlı olabileceği sınırlı durumlar mevcuttur. Ancak bu durumlar nadirdir ve kişilik özelliklerini tespit etme işi, o nadir durumlardan biri değildir. Çoğu zaman sürekli bir değişkeni kategorilere ayırmak iyi bir fikir sayılmaz.

Bazı kişilik özellikleriyse kategoriktir (örneğin birisi, bir başkasını "öldürmüş" veya "öldürmemiştir"). Bir kısmı psikopatoloji ile ilişkili olan bu durumlarda, tip-temelli yaklaşımlar faydalı olabilir. Ancak elimizdeki kanıtlara göre çoğu kişilik özelliği, bu şekilde kategorilere ayrılamaz.

Neden 8: MBTI, Nevrotikliği Ölçmez!

Nevrotiklik, önemli bir kişilik özelliğidir. Kişinin mentalitesinin ne kadarının olumsuz düşüncelere, özellikle endişe, hüzün veya savunmasızlık hislerine ayrıldığını gösterir. Daha yüksek nevrotiklik puanı alan kişiler, olumsuz duygu sellerine, düşük puan alanlara göre daha sık kapılır; ayrıca daha yüksek nevrotiklik puanı olan kişilerde bu negatif dönemler daha uzun ve daha yoğundur.[7] Yüksek nevrotikliğe sahip kişiler, tehlikelere karşı daha tetiktedir ve anlamsız uyaranları daha sık tehdit olarak algılarlar. Bu, kişinin güvenli bir ortamda olup olmamasına göre iyi veya kötü bir özellik olabilir.[8]

Nevrotiklik, aynı zamanda romantik ilişkileri öngörmede çok önemlidir. Daha yüksek nevrotiklik, ortalamada daha fazla memnuniyetsizliği ve ilişkinin dağılmasını öngörür.[9] Aynı zamanda daha kötü kariyer ve sağlık, ayrıca geniş bir psikopatoloji listesini öngörebilir.[10] Kültürlerden bağımsız olarak evrenseldir.[11] Ayrıca insanlara özgü değildir, birçok türde görülebilir.[8]

Tüm Reklamları Kapat

Nevrotiklik skalasında her bireyin bir yeri vardır. Beş Faktörlü Kişilik Envanteri'ndeki 5 özellikten birisi nevrotikliktir. HEXACO modeli ise, aynı değişkeni "duygusallık" adı altında ölçer. Bu makalede bahsedilmeyen bazı kişilik testleri de bu değişkeni ölçer. Tek istisna ise Myers-Briggs Kişilik Envanteri'dir: Nevrotikliği tamamen görmezden gelir ve hiçbir şekilde ölçmez. Amaç insan kişiliğini ölçmekse, bu, çok büyük bir hatadır.

Myers-Briggs Kişilik Envanteri; kariyerle, boşanmalarla, ve hatta sağlık problemleriyle bağlantılı bir kişilik özelliğini neden yok sayıyor? Belki de testin yaratıcılarının sonuçları daha ilgi çekici yapma isteğinden ötürü... Nevrotikliği ölçmezseniz, test sonucunda katılımcılara verecek hiçbir kötü haberiniz olmaz ve hiçbir müşteriyi kaybetmezsiniz.

Gerçekten de Myers-Briggs Kişilik Envanteri'nin öne sürdüğü 16 kişilik tipinden hiçbirinin olumsuz özellikleri olmadığına dikkat çekmek gerekir. Aşağıdan, tüm tiplerin ne kadar olumlu betimlediğine bir göz atabilirsiniz. MBTI, ekonomik açıdan mantıklı ve rahat bir pozisyondadır; asla kötü haberler vermez.

16 Kişilik Testi Sonuçları
16 Kişilik Testi Sonuçları
Wikimedia

Bununla birlikte Myers-Briggs Kişilik Envanteri'nin nevrotikliği neden ölçmediğini kesin olarak söylemek zor. Bildiğimiz tek şey, nevrotikliğin önemli sonuçları tahmin edebilmesine rağmen, bariz bir şekilde testte hiçbir şekilde yer almadığıdır. 

Tüm Reklamları Kapat

Bahane: "Ama Sonuçlarım Çok Gerçekçi?!"

Bu problemleri fark eden çoğu kişi, bunların testin güvenirliği açısından kabul edilemeyecek düzeyde ciddi sorunlar olduğunu kabul edecektir. Nevrotikliği göz ardı eden, sürekliliği kategorilere sıkıştıran, güvenilirliği düşük ve gerçek hayatı tahmin edemeyen bir test, pek de iyi bir test değildir.

Yine de bazı insanlar için bir sorun hala çözülmemiştir: Sonuçları, oldukça gerçekçi görünmektedir. Myers-Briggs testinizin sonucuyla ilgili siz de böyle düşünüyorsanız aşağıdakileri bir düşünmelisiniz.

Birincisi; çoğu insan burçlara inanır, aslında okudukları bilgiler, kendi burçlarına ait olmasa bile! Görünen o ki insanlar, okudukları şeylerde kendilerine ait bir şeyler bulmaktan hoşlanıyorlar.[12]

Burçlar gibi, Myers-Briggs testi de insanlara Barnum İfadeleri içeren kişilik tanımları sunarak, bu durumdan faydalanmaktadır. Barnum ifadeleri, aslında çok az şey söyleyen, ancak uygun belirsizlik seviyesinde yazıldığı için insanların kendilerini çok iyi tanımladığını düşünebilecekleri ifadelerdir. Bu terim, adını, aslında hiç kurmadığı "Her dakika bir enayi doğuyor." cümlesiyle tanınmış ünlü şovmen P. T. Barnum'dan alır.[13]

Tüm Reklamları Kapat

Myers-Briggs Kişilik Envanteri size gerçekçi görünüyorsa, bunun sebebi, sizi kendisine inandırmak için tasarlanmış olması olabilir. Okuduğunuza inanmak istersiniz, çünkü test, nevrotiklikten dikkatli bir şekilde uzak durur; ayrıca siz de söylenenlere zaten kısmen inandığınızdan, İnanç Önyargıları inancınızı pekiştirecektir.

Buna karşın, Myers-Briggs Kişilik Envanteri'nin temel sorunlarını aklınızdan çıkarmayın: Keyfi sınırlar, düşük güvenilirlik, tahminlerde tutarsızlık, nevrotikliğin atlanması... Bu sorunları bilmek için bilgiye meraklı olmanız veya konuyla ilgili deneysel çalışmaları ciddiyetle araştırmanız gerekir.

Olsun. Yine De Hiç Yoktan İyidir, Değil Mi?

Bu cevabı mantıklı buluyorsanız, bu kısmı özellikle okumalısınız.

Birincisi, birçok düşünürün belirttiği gibi, bir şeyi bildiğini sanmak, bilmemekten çok daha sinsidir ve yenilmesi daha güçtür.[14] Kişiliğin belirsiz ve hatalı bir resmini çizen Myers-Briggs Kişilik Envanteri, daha net bir kavrayışın önüne geçmektedir. Bu bağlamda, hiç yoktan daha kötü olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

İkincisi, yanlış bilgiler ciddiye alındığında insanlara zarar verebilir. İnsanları, kişilik tiplerine güya uymayan mesleklerden veya arkadaşlardan uzaklaştırabilir. Bu tavsiyelerin kaynağı doğru değilse, insanların hayatına zarar verme riski mevcuttur.

Üçüncüsü, "Myers-Briggs Kişilik Envanteri" ile "hiçbir şey" arasında seçim yapmak zorunda değiliz. Yapılacak seçim, Myers-Briggs Kişilik Envanteri gibi başarısız olduğu net olan bir test ile, HEXACO veya Beş Faktör testleri gibi, tahminleri başarılı olan, süreklilik-temelli modeller arasında...[15] İkinci grupta adını saydığımız modellerin her ikisi de, insan hayatının önemli yanlarını doğru şekilde tahmin ediyor ve sürekli değişkenleri kategorilendirme hatasına düşmüyor.

O Halde MBTI Neden Bu Kadar Popüler?

Myers-Briggs Kişilik Envanteri'nin bu sorunlarına rağmen neden bu kadar popüler olduğundan emin değiliz. Ancak bazı olasılıklar şunlar:

  1. Mükemmel bir pazarlama ve buna harcanan dev miktarda paralar,
  2. Çözmesi, hesaplaması ve uygulaması kolay bir test olması,
  3. Anlaşılması ve yorumlanması kolay sonuçları olması,
  4. Testin hiçbir olumsuz sonuç vermemesi,
  5. Bilişsel olarak kategorileri veya ikilikleri düşünmeye, süreklilikleri düşünmekten daha yatkın olduğumuzu ima eden bazı kanıtlar (İçe dönük veya dışa dönük ikiliği, sezgisel olarak bize daha yakındır ve "üstünde sonsuz noktalar olan bir süreklilik" kavramına göre anlaşılması çok daha kolay).[16], [17]

İşte bu olasılıklardan ötürü, kaba saba ve daha az gerçekçi olan bu model, daha sık tercih ediliyor olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Tüm Bunlar Ne Anlama Geliyor?

Kişilik Psikolojisi, insanların biribirine nasıl benzediği ve birbirlerinden nasıl ayrıldığı konusunda büyük keşiflere yol açmış gelişen bir alandır. Psikolojinin bazı alt dallarının aksine, "tekrarlanabilirlik krizinde" son derece başarılı oldu (yani elde edilen deneysel sonuçlar, bağımsız araştırmacılar tarafından tekrar edildiğinde aynı sonuçlar elde edilebildi).[18] Kişilik, hassas ve soyut bir şey gibi görünse de, doğru araçlarla titizlikle ölçülebilir - ve pratik anlamda büyük öneme sahiptir: Maaştan kariyer performansına, arkadaşlıklardan romantik ilişkilere ve yasadışı aktivitelere kadar her şeyi, ortalamada başarıyla tahmin eder.[19]

Ancak Myers-Briggs Kişilik Envanteri, bu görevde bariz şekilde başarısız olduğundan, bu iş için uygun araç değildir. Şirketler ve devletler, kanıtlarla desteklenen kararlar vermek istiyorlarsa Myers-Briggs Kişilik Envanteri'nden kaçınmalı, daha iyi tahminlerde bulunan kişilik ve kariyer yönelimi testlerini tercih etmelidirler.

Sıradan insanlar olarak bizler de Myers-Briggs'in bize çok şey anlatabileceği ya da bizim için ideal mesleği veya eşi bulabilieceği yanılgısına kapılmaktan kaçınmalıyız. Bunlar için, kendi aklımıza ve bizi umursamayan Evren'in beklenmedik tesadüflerine güvenmek zorundayız.

Myers-Briggs, kendini tanıma illüzyonu yaratsa da, gerçekte bunu sağlamıyor. Biraz yakından bakmak, testin deneysel olarak doğrulanmamış, Jungculuğa ve sağlam olmayan psikometrik uygulamalara dayandığını görmeye yetiyor.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
0
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Bu blog yazısıyla ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/01/2023 03:41:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11606

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kuvvet
İklim Değişimi
Yanlış
Hominid
Ölümden Sonra Yaşam
Müzik
Sinek
Dişler
Ara Tür
İnsanlık
Bakteri
Tehlike
Veri
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Anksiyete
Duygu
Antikor
Balık Çeşitliliği
Koruma
Biyokimya
Hızlı
Tüyler
İnsan
Böcek
Enzim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
L. A. (. الشواف). Myers-Briggs Kişilik Testi'ne Güvenmeli misiniz?. (28 Mart 2022). Alındığı Tarih: 31 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11606
الشواف), L. A. (. (2022, March 28). Myers-Briggs Kişilik Testi'ne Güvenmeli misiniz?. Evrim Ağacı. Retrieved January 31, 2023. from https://evrimagaci.org/s/11606
L. A. (. الشواف). “Myers-Briggs Kişilik Testi'ne Güvenmeli misiniz?.” Edited by . Evrim Ağacı, 28 Mar. 2022, https://evrimagaci.org/s/11606.
الشواف), Laith Al-Shawaf (ليث. “Myers-Briggs Kişilik Testi'ne Güvenmeli misiniz?.” Edited by . Evrim Ağacı, March 28, 2022. https://evrimagaci.org/s/11606.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.