Teistik Olasılık Skalası (Dawkins Skalası) ve Alternatif Din Felsefesi Tutumları

Teistik Olasılık Skalası (Dawkins Skalası) ve Alternatif Din Felsefesi Tutumları Michelangelo
Yazar Wikipedia
3 dakika
47,331 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Evrim, Bilim ve Din Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim, Bilim ve Din yazı dizisinin 2. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Her ne kadar günlük tartışmalarda dini görüşler kalıplara sığdırılmaya çalışılsa da, aslında birçok insan tekil bir kalıba giremeyecek kadar çeşitli görüşlere sahiptir. Bunu birazcık standardize edebilmek adına, Richard Dawkins tarafından yazılan Tanrı Yanılgısı kitabında Teistik Olasılık Skalası isimli bir ölçek geliştirilmiştir. Bu ölçek (ya da yelpaze), bir kişinin kendi inançlarını, herhangi bir tanrının var olmasına yönelik olasılığa göre kategorize etmesini mümkün kılan bir ölçektir.

Ölçek, aşağıdakinden biraz daha dar ve sadedir. Wikipedia'daki konu hakkındaki içerik, Evrim Ağacı yazarları tarafından Vikipedi için çevrilmiştir; bağlantılardan okuyabilirsiniz. Aşağıda ise, bu skalanın genişletilmiş bir versiyonunu ve atlanan alternatif pozisyonları bulacaksınız.

Teistik Olasılık/Pozisyon Skalası

Bu ölçek, Evrim Ağacı olarak bizim tarafımızdan da üyelerimizin kişisel profillerinde genişletilmiş bir şekilde kullanılmaktadır ve bizim tarafımızdan netleştirilen açıklamalı tanımları şu şekildedir:

Reklamı Kapat

  1. Mutlak Teist: "Tanrı %100 vardır ve ben, Tanrı'nın var olduğuna inanmakla kalmıyorum; Tanrı'nın var olduğunu biliyorum." 
  2. De Facto Teist: "Tanrı'nın var olduğundan %100 emin değilim; ancak hayatımı, Tanrı'nın var olduğu varsayımına göre yaşamayı tercih ederim." 
  3. Deist: "Tanrı vardır; ancak insanlarla iletişime geçmez/geçmemiştir; dolayısıyla kitaplara dayalı anlatım ve kavramlar (din, kutsal kitaplar, peygamberler, vb.) hatalıdır." 
  4. Panteist: "Tanrı, Evren'in ta kendisidir. Evren'den ayrı, kişiselleştirilmiş bir Tanrı bulunmamaktadır. Biz, zaten Tanrı'nın içerisindeyiz."
  5. Agnostik Teist: "Tanrı'nın var olduğunu düşünüyorum; ancak buna rağmen varlığı veya yokluğunun bilinemeyeceği kanaatindeyim."
  6. Teizme Yakın Kararsız: "Tanrı'nın var olduğuna dair ciddi şüphelerim olsa da, Tanrı'nın var olduğuna inanmaya meyilliyim." 
  7. Agnostik/Kararsız: "Tanrı'nın var olup olmadığını bilmenin bir yolu yoktur." veya "Tanrı %50 ihtimalle vardır." 
  8. Ignostik: "Tanrı'nın varlığına yönelik fikir ve sorular anlamsızdır; çünkü tanrı kavramının tutarlı olan ve belirsiz olmayan hiçbir tanımı yoktur; diğer tüm pozisyonlar Tanrı kavramıyla ilgili çok sayıda varsayıma dayanmaktadır."
  9. Apateist: "Tanrı var olsa da, olmasa da fark etmez. Bunu bilmenin bize hiçbir faydası ya da zararı yoktur, dolayısıyla Tanrı yokmuş gibi davranmakta herhangi bir sakınca bulunmamaktadır."
  10. Ateizme Yakın Kararsız: "Tanrı'nın var olduğuna dair ciddi şüphelerim olsa da, Tanrı'nın var olmadığına inanmaya meyilliyim." 
  11. Agnostik Ateist: "Tanrı'nın var olmadığını düşünüyorum; ancak buna rağmen varlığı veya yokluğunun bilinemeyeceği kanaatindeyim."
  12. De Facto Ateist: "Tanrı'nın var olmadığından %100 emin değilim; ancak var olma ihtimali önemsenmeyecek kadar azdır. Bu nedenle hayatımı, Tanrı'nın var olmadığı varsayımına göre yaşamayı tercih ederim." 
  13. Mutlak Ateist: "Tanrı %100 ihtimalle yoktur ve ben, Tanrı'nın var olduğuna sadece inanmamakla kalmıyorum; Tanrı'nın var olmadığını biliyorum." 

Uyarılar ve Kısıtlar

Elbette, bu skalayla ilgili şu uyarıları yapmakta fayda var:

  1. Elbette ki, bu kategorilere de sığmayan kişiler ve görüşler bulunmaktadır. Buradaki liste, sadece bir özet niteliği görmelidir.
  2. Bu kategorileri farklı şekillerde organize etmek mümkündür. Örneğin ateist ve agnostikleri tek bir çatı altında nonteist kavramı altında toplamak yaygın olarak yapılan bir kategorizasyondur.
  3. Listedeki bazı farkları elemek mümkündür. Örneğin ignostikler ile apateistler arasındaki çizgi çoğu zaman oldukça siliktir.
  4. Listeye yeni ara basamaklar eklenebilir. Örneğin panteizm ile spiritüalizm tutumlarını ayrı ele almak veya pratik ateizm, pragmatik ateizm, post-teizm gibi basamaklar eklemek mümkündür.
  5. Burada sayılanların altında da çok sayıda kategori bulmak mümkündür. Örneğin teizmin altında çok sayıda farklı dini görüş bulunmaktadır (İslam, Hristiyanlık, Musevilik, Budizm, vb. bunlardan sadece birkaçıdır).

Ancak bu kategoriler, "inanan ve inanmayan" şeklindeki aşırı "siyah-beyaz" yaklaşımı ortadan kaldırmak açısından bir adım olarak görülebilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 163
  • Muhteşem! 62
  • Merak Uyandırıcı! 41
  • Bilim Budur! 35
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 35
  • Umut Verici! 17
  • İnanılmaz 13
  • Güldürdü 9
  • Üzücü! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Evrim, Bilim ve Din Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim, Bilim ve Din yazı dizisinin 2. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/10/2021 22:19:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5345

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sivrisinek
Güve
Periyodik Cetvel
Köpekler
Yemek
İspat
Sağlık Personeli
Evrim Kuramı
Kuvvet
Balıklar
Uydu
Video
Kamuflaj
Köpek
Kimyasal Element
Felsefe
İmmünoloji
Sosyal
Wuhan Koronavirüsü
Sıcaklık
Protein
Sıvı
Acı
Bilim Tarihi
Bilimsel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın