Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir?

Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir?
GN-z11
Wikimedia
4 dakika
1,129 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Şu anda bulunduğunuz yere en uzak nesne nerede, hiç düşündünüz mü? Elbette, bunu bulmak için Dünya'nın geometrisini düşünmemiz gerekiyor: Dünya üzerinde, bulunduğunuz noktanın tam zıttına antipod deniyor. Mesela şu anda Türkiye'nin herhangi bir yerine bir delik açmaya başlayacak olsanız ve gezegenin tam öteki tarafından çıkacak olsanız, kendinizi Yeni Zelanda açıklarında, Pasifik Okyanusu'nun güneyinde bulurdunuz. Yani Türkiye'nin tam zıttı (antipodu), okyanusun ortasına denk gelir (antipodları incelemek için Geodatos veya AntipodesMap sitelerinden faydalanabilirsiniz).

Dünya'nın %29'unu karalar, %71'ini okyanuslar oluşturduğu için, antipodu kara olan kara parçalarının oranı çok az; birçok kara parçasının antipodu, suya denk geliyor. Örneğin Venezüela'nın Santa Rita bölgesinin antipodu, Endonezya'nın Malang kenti civarına denk geliyor (aşağıdaki haritada parlak yeşiller, antipodu kara olan karaları gösteriyor). Yani size şu anda Dünya yüzeyinde size en uzak olan nesne, antipodunuzda bulunuyor!

Antipod Haritası
Antipod Haritası
Geodatos

Güneş Sistemi İçinde Size En Uzak Nesne Nedir?

Güneş Sistemi içerisinde bulunduğunu bildiğimiz en uzak nesne hangisi dersiniz? Burada sorun, Güneş Sistemi'nin sınırlarını tanımlamakta. Eğer en dıştaki gezegen olan Neptün'ü sınır alırsanız, 4.5 milyar kilometre mesafe ile Neptün, bize en uzak nesne olurdu. Bu, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin, yani 1 astronomik birimin yaklaşık 30 katıdır.

Neptün
Neptün

Ama Güneş Sistemi'nin etkisi Neptün'e kadar gitmez. Yaklaşık olarak onun yörüngesinden başlayıp, 55 astronomik birim uzağa kadar giden, buzul nesnelerden oluşan Kuiper Kuşağı'nı da etkiler. Buradaki en uzak nesneyi bilmek çok zor, çünkü kuşak boyunca milyonlarca nesne bulunuyor ve bunlardan sadece 2000 kadarı kataloglanmış haldedir. Bunlar arasından en uzaktakiler, 2002GX32 veya 2012VS113 gibi teknik isimlere sahiptir. Bunlar, yaklaşık olarak bizden yaklaşık 55 astronomik birim uzaktadırlar.

Reklamı Kapat

Ama Güneş Sistemi burada da bitmez. 2.000 ila 200.000 Astronomik Birim arasında, Oort Bulutu isimli, buzul gezegenimsilerden oluşan bir diğer kaya sürüsü bulunmaktadır. Bu bulut içerisinde belki milyarlarca, belki trilyonlarca nesne bulunmaktadır. Bu cisimleri neredeyse hiç tanımıyoruz.

Kuiper Kuşağı ve Oort Bulutu
Kuiper Kuşağı ve Oort Bulutu

Bunlara birazdan geleceğiz; ama merak edenler için, elbette Kuiper Kuşağı ile Oort Bulutu arasında da cisimler var. Bunlardan en önemlisi, Sedna isimli bir gezegenimsidir. 2003 yılında keşfedilen ve Plüton'un gezegenlikten çıkarılmasına kadar varacak sürece katkı sağlayan Sedna, Plüton'dan birazcık daha küçük olan bir gök cismidir ve Dünya'dan 85-90 astronomik birim uzakta bulunmaktadır. Kuiper Kuşağı'nın bittiği 55 astronomik birimin ötesinde bulunan Neptün-ötesi gök cisimlerine, Sedna şerefine sednoid adı verilmektedir. Şu anda kataloglanmış 3 sednoid cisim vardır ve bunlardan en uzak olanı, 220 kilometre çapındaki 541132 Leleākūhonua isimli bir cisimdir. Bu cisim, bizden 1031 astronomik birim uzakta bulunmaktadır. 

Bunu şöyle düşünün: 1977 yılında yola çıkan ve o gün bugündür yol kat eden Voyager 1 uzay sondası, bu yazının yazıldığı sıralarda bizden 152 astronomik birim uzaklıktadır. Bu, Voyager 1'i kesinlikle sizden en uzakta bulunan insan yapımı nesne yapmaktadır. Ama Güneş Sistemi sınırlarına dahil edilebilecek olan Oort Bulutu'nun başlangıcı, Voyager 1'in on yıllardır kat ettiği yol sonucunda erişebildiği mesafeden mesafeden 13 kat, bitişi ise 1300 kat uzaktadır. Yani sıradan bir uzay sondasının hızıyla Güneş Sistemi'nin sınırlarını bile makul sürelerde terk etmemiz imkansız gözükmektedir.

Sedna
Sedna

Tabii şunu unutmayın: Buraya kadar sözünü ettiğimiz cisimlerin hepsi, Güneş etrafında kusursuz bir çember şeklindeki yörüngelerde dönmüyorlar. Hatta gök cisimlerinin neredeyse hepsi eliptik, yani kenarlardan basık yörüngelere sahiplerdir. Örneğin çok yakın geçmişte keşfedilen 2018 AG37 ya da daha sevimli adıyla FarFarOut ya da Türkçesiyle ÇokÇokUzak gök cismi, aslında bizden 101 astronomik birim uzaktadır, fakat yörüngesi öylesine eliptiktir ki, 175 astronomik birim uzağa gidebildiği gibi, 27 astronomik birim yakınımıza kadar gelebilir! Güneş Sistemi içerisinde teknik olarak bizden en uzakta bulunan cisimlerden birinin bize 27 astronomik birim yaklaşması demek, yörüngesinin bir noktada bize Neptün'den bile fazla yaklaşması demektir! Ancak bu cisim, yörüngesindeki bir turu muhtemelen en az 800 yılda tamamladığı için, bize tekrar bu kadar yaklaşması asırlar sürecektir. Ama bu gerçek, "bize en uzak nesne"yi belirlemenin ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Uzayda her şey, durmadan hareket ediyor! Hiçbir şey sabit değil!

Evren'de Size En Uzak Nesne Nedir?

Son olarak, sınırları kaldıralım. Daha büyüklüğünden bile emin olamadığımız Evren içerisinde, Gözlenebilir Evren'imiz sınırlarında kalan, bize en uzak nesne nedir dersiniz? GN-z11 isimli bir galaksi!

Bu galaksi bizden o kadar uzakta ki, az önce bizden en uzak cisimleri sayarken kullandığımız "astronomik birim" türünden ifade edecek olsak, 846 trilyon astronomik birim dememiz gerekir - ki bunu algılamanız bile çok zordur. Bunun yerine, artık bu kadar uzak mesafelerden söz ederken, ışığın 1 yılda kat ettiği yolu, yani ışık yılı tabirini kullanıyoruz. 1 ışık yılı, 9.5 trilyon kilometreye veya 63.241 astronomik birime denk gelmektedir. Gözleyebildiğimiz, bizden en uzaktaki galaksi olan GN-z11, bizden 13.39 milyar ışık yılı uzaklıktadır. Bir diğer deyişle, ondan gelen ışığa baktığımızda, onun 13.39 milyar yıl önceki halini görüyoruz.

GN-z11
GN-z11

Şu anda o galaksi halen var mıdır, varsa ne durumdadır, bunu bilmek isteyecek olsak, 13 milyar yıl boyunca beklememiz gerekirdi, çünkü şu anda oradan yola çıkan ışık, bize 13 milyar yıl sonra ulaşacak. Tabii Evren genişlediği için, aslında beklememiz gereken süre 13 milyar yıl değil, yaklaşık 46 milyar yıl olurdu. Çünkü o galaksi, bizden artık 46 milyar ışık yılı uzakta ve hızla uzaklaşmaya devam ediyor.

Bu devasa süreleri de lütfen iyi anlayın: Evren 13.82 milyar yıl yaşında, yani GN-z11'den bugün çıkan ışık, Evren'in genişleme hızı da gözetilecek olursa, Evren'in yaşından kat kat uzun bir süre boyunca yol kat ettikten sonra bize ulaşacaktır. Ve o ışık bize ulaştığında, biz muhtemelen burada olmayacağız.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 9
  • Tebrikler! 5
  • Korkutucu! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/05/2021 04:04:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10201

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Hormon
Genler
Büyük Patlama
Kertenkele
Yok Oluş
Diş Hekimliği
Film
Einstein
Sinir Sistemi
Yayılım
Erkek
Özel Görelilik
Doğal
2019-Ncov
Savunma
Memeli
Evrimsel
Astronot
Beslenme Biçimi
Koaservat
Saç
Periyodik Tablo
Yörünge
Kütle
Modern
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın