Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir?

Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir? Wikimedia
GN-z11
4 dakika
2,659
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 41. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Şu anda bulunduğunuz yere en uzak nesne nerede, hiç düşündünüz mü? Elbette, bunu bulmak için Dünya'nın geometrisini düşünmemiz gerekiyor: Dünya üzerinde, bulunduğunuz noktanın tam zıttına antipod deniyor. Mesela şu anda Türkiye'nin herhangi bir yerine bir delik açmaya başlayacak olsanız ve gezegenin tam öteki tarafından çıkacak olsanız, kendinizi Yeni Zelanda açıklarında, Pasifik Okyanusu'nun güneyinde bulurdunuz. Yani Türkiye'nin tam zıttı (antipodu), okyanusun ortasına denk gelir (antipodları incelemek için Geodatos veya AntipodesMap sitelerinden faydalanabilirsiniz).

Dünya'nın %29'unu karalar, %71'ini okyanuslar oluşturduğu için, antipodu kara olan kara parçalarının oranı çok az; birçok kara parçasının antipodu, suya denk geliyor. Örneğin Venezüela'nın Santa Rita bölgesinin antipodu, Endonezya'nın Malang kenti civarına denk geliyor (aşağıdaki haritada parlak yeşiller, antipodu kara olan karaları gösteriyor). Yani size şu anda Dünya yüzeyinde size en uzak olan nesne, antipodunuzda bulunuyor!

Tüm Reklamları Kapat

Antipod Haritası
Antipod Haritası
Geodatos

Güneş Sistemi İçinde Size En Uzak Nesne Nedir?

Güneş Sistemi içerisinde bulunduğunu bildiğimiz en uzak nesne hangisi dersiniz? Burada sorun, Güneş Sistemi'nin sınırlarını tanımlamakta. Eğer en dıştaki gezegen olan Neptün'ü sınır alırsanız, 4.5 milyar kilometre mesafe ile Neptün, bize en uzak nesne olurdu. Bu, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin, yani 1 astronomik birimin yaklaşık 30 katıdır.

Neptün
Neptün

Ama Güneş Sistemi'nin etkisi Neptün'e kadar gitmez. Yaklaşık olarak onun yörüngesinden başlayıp, 55 astronomik birim uzağa kadar giden, buzul nesnelerden oluşan Kuiper Kuşağı'nı da etkiler. Buradaki en uzak nesneyi bilmek çok zor, çünkü kuşak boyunca milyonlarca nesne bulunuyor ve bunlardan sadece 2000 kadarı kataloglanmış haldedir. Bunlar arasından en uzaktakiler, 2002GX32 veya 2012VS113 gibi teknik isimlere sahiptir. Bunlar, yaklaşık olarak bizden yaklaşık 55 astronomik birim uzaktadırlar.

Tüm Reklamları Kapat

Ama Güneş Sistemi burada da bitmez. 2.000 ila 200.000 Astronomik Birim arasında, Oort Bulutu isimli, buzul gezegenimsilerden oluşan bir diğer kaya sürüsü bulunmaktadır. Bu bulut içerisinde belki milyarlarca, belki trilyonlarca nesne bulunmaktadır. Bu cisimleri neredeyse hiç tanımıyoruz.

Kuiper Kuşağı ve Oort Bulutu
Kuiper Kuşağı ve Oort Bulutu

Bunlara birazdan geleceğiz; ama merak edenler için, elbette Kuiper Kuşağı ile Oort Bulutu arasında da cisimler var. Bunlardan en önemlisi, Sedna isimli bir gezegenimsidir. 2003 yılında keşfedilen ve Plüton'un gezegenlikten çıkarılmasına kadar varacak sürece katkı sağlayan Sedna, Plüton'dan birazcık daha küçük olan bir gök cismidir ve Dünya'dan 85-90 astronomik birim uzakta bulunmaktadır. Kuiper Kuşağı'nın bittiği 55 astronomik birimin ötesinde bulunan Neptün-ötesi gök cisimlerine, Sedna şerefine sednoid adı verilmektedir. Şu anda kataloglanmış 3 sednoid cisim vardır ve bunlardan en uzak olanı, 220 kilometre çapındaki 541132 Leleākūhonua isimli bir cisimdir. Bu cisim, bizden 1031 astronomik birim uzakta bulunmaktadır. 

Bunu şöyle düşünün: 1977 yılında yola çıkan ve o gün bugündür yol kat eden Voyager 1 uzay sondası, bu yazının yazıldığı sıralarda bizden 152 astronomik birim uzaklıktadır. Bu, Voyager 1'i kesinlikle sizden en uzakta bulunan insan yapımı nesne yapmaktadır. Ama Güneş Sistemi sınırlarına dahil edilebilecek olan Oort Bulutu'nun başlangıcı, Voyager 1'in on yıllardır kat ettiği yol sonucunda erişebildiği mesafeden mesafeden 13 kat, bitişi ise 1300 kat uzaktadır. Yani sıradan bir uzay sondasının hızıyla Güneş Sistemi'nin sınırlarını bile makul sürelerde terk etmemiz imkansız gözükmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sedna
Sedna

Tabii şunu unutmayın: Buraya kadar sözünü ettiğimiz cisimlerin hepsi, Güneş etrafında kusursuz bir çember şeklindeki yörüngelerde dönmüyorlar. Hatta gök cisimlerinin neredeyse hepsi eliptik, yani kenarlardan basık yörüngelere sahiplerdir. Örneğin çok yakın geçmişte keşfedilen 2018 AG37 ya da daha sevimli adıyla FarFarOut ya da Türkçesiyle ÇokÇokUzak gök cismi, aslında bizden 101 astronomik birim uzaktadır, fakat yörüngesi öylesine eliptiktir ki, 175 astronomik birim uzağa gidebildiği gibi, 27 astronomik birim yakınımıza kadar gelebilir! Güneş Sistemi içerisinde teknik olarak bizden en uzakta bulunan cisimlerden birinin bize 27 astronomik birim yaklaşması demek, yörüngesinin bir noktada bize Neptün'den bile fazla yaklaşması demektir! Ancak bu cisim, yörüngesindeki bir turu muhtemelen en az 800 yılda tamamladığı için, bize tekrar bu kadar yaklaşması asırlar sürecektir. Ama bu gerçek, "bize en uzak nesne"yi belirlemenin ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Uzayda her şey, durmadan hareket ediyor! Hiçbir şey sabit değil!

Evren'de Size En Uzak Nesne Nedir?

Son olarak, sınırları kaldıralım. Daha büyüklüğünden bile emin olamadığımız Evren içerisinde, Gözlenebilir Evren'imiz sınırlarında kalan, bize en uzak nesne nedir dersiniz? GN-z11 isimli bir galaksi!

Bu galaksi bizden o kadar uzakta ki, az önce bizden en uzak cisimleri sayarken kullandığımız "astronomik birim" türünden ifade edecek olsak, 846 trilyon astronomik birim dememiz gerekir - ki bunu algılamanız bile çok zordur. Bunun yerine, artık bu kadar uzak mesafelerden söz ederken, ışığın 1 yılda kat ettiği yolu, yani ışık yılı tabirini kullanıyoruz. 1 ışık yılı, 9.5 trilyon kilometreye veya 63.241 astronomik birime denk gelmektedir. Gözleyebildiğimiz, bizden en uzaktaki galaksi olan GN-z11, bizden 13.39 milyar ışık yılı uzaklıktadır. Bir diğer deyişle, ondan gelen ışığa baktığımızda, onun 13.39 milyar yıl önceki halini görüyoruz.

GN-z11
GN-z11

Şu anda o galaksi halen var mıdır, varsa ne durumdadır, bunu bilmek isteyecek olsak, 13 milyar yıl boyunca beklememiz gerekirdi, çünkü şu anda oradan yola çıkan ışık, bize 13 milyar yıl sonra ulaşacak. Tabii Evren genişlediği için, aslında beklememiz gereken süre 13 milyar yıl değil, yaklaşık 46 milyar yıl olurdu. Çünkü o galaksi, bizden artık 46 milyar ışık yılı uzakta ve hızla uzaklaşmaya devam ediyor.

Bu devasa süreleri de lütfen iyi anlayın: Evren 13.82 milyar yıl yaşında, yani GN-z11'den bugün çıkan ışık, Evren'in genişleme hızı da gözetilecek olursa, Evren'in yaşından kat kat uzun bir süre boyunca yol kat ettikten sonra bize ulaşacaktır. Ve o ışık bize ulaştığında, biz muhtemelen burada olmayacağız.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 41. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
42
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 19
  • Tebrikler! 9
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Korkutucu! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/02/2024 11:22:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10201

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir?. (23 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 23 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10201
Bakırcı, Ç. M. (2021, February 23). Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10201
Ç. M. Bakırcı. “Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 23 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/10201.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Antipodlar, Güneş Sistemi'nin Sınırları ve GN-z11 Galaksisi: Size Şu Anda En Uzak Nesne Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 23, 2021. https://evrimagaci.org/s/10201.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close