Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Evren Nedir? Evren Ne Kadar Büyük? Gözlenebilir ve Gözlenemeyen Evren'in Toplam Büyüklüğü Ne Kadar?

Evren Nedir? Evren Ne Kadar Büyük? Gözlenebilir ve Gözlenemeyen Evren'in Toplam Büyüklüğü Ne Kadar? Universe Today
6 dakika
34,035
  • Fiziksel Kozmoloji
  • Kozmik Işın Astronomisi

Evren, her şeydir: Etrafımızda var olan, gözleyebileceğimiz ve gözleyemeyeceğimiz, bugüne kadar gözleyebildiğimiz ve henüz gözleyemediğimiz her şeyi oluşturan uzayı, zamanı, maddeyi ve enerjiyi içeren, var olduğu söylenen her şeyi bünyesinde barındıran, 13.82 milyar yıl yaşında olduğu hesaplanan genel yapının ismidir. Dolayısıyla siz de Evren'in bir parçasısınız. Elbette, bizim Evren'imizin dışında başka evrenler bulunma ihtimali de var; ancak bugünkü konumuz bu değil. Bu yazımızda, Evren dediğimiz bu devasa yapının tam olarak ne kadar büyük olduğunu anlatmaya çalışacağız.

Gözlenebilir Evren Nedir? Evren'den Farkı Nedir?

"Gözlenebilir Evren" terimini mutlaka duymuşsunuzdur. Evren içerisinde herhangi bir noktadan, herhangi bir yöne doğru bakıp, teorik olarak görebileceğiniz en uzak mesafelerin oluşturduğu küre, sizin "Gözlenebilir Evren"inizdir. Bunun için özel bir terime sahibiz, çünkü ışığın hızı sabit. Dolayısıyla, ışığın Evren içerisinde ilk defa var olduğu andan, bize ulaşana kadar geçebilecek süre de belirli: En güncel analizlere göre 13.82 milyar yıl. Dolayısıyla, gözünüz kusursuz ve sonsuz güçte bir teleskop olsaydı ve Evren hiç genişlemiyor olsaydı (burada ufak ama önemli bir detay var, az sonra geleceğiz), Dünya'nın herhangi bir noktasından, Evren içerisinde herhangi bir yöne baktığınızda en fazla 13.82 milyar ışık yılı, yani ışığın 13.82 milyar yılda kat edebileceği mesafeden gelen ışıkları görebilirsiniz. Ötesi? Adeta sonsuz bir karanlık... Gerçek anlamıyla karanlık, çünkü Evren içerisinde hiçbir şey ışık hızından hızlı gidemeyeceği için, bundan ötesinden bir ışığın size ulaşması imkansız olacaktır. Bu durumda Evren dediğimiz bu devasa yapı, yalnızca 13.82 milyar ışık yılı yarıçapında bir küreden mi ibaret?

Bu Reklamı Kapat

Hayır! Bu, "gözlenebilir" olan Evren'in yarıçapı. Üstelik bu "Gözlenebilir Evren"in neyi kapsadığı, Evren'in hangi noktasında olduğunuza göre değişmektedir. Çünkü Dünya'dan her yöne bakarak 13.82 milyar ışık yılı yarıçaplı bir küreyi gözleyebilirsiniz. Ancak Andromeda Galaksisi'nden de bunu yapabilirsiniz. Bu galaksi ile aramızdaki mesafe 2.5 milyon ışık yılıdır. Dolayısıyla görebileceğimiz "Gözlenebilir Evren" kürelerinin merkezleri arasındaki mesafe de 2.5 milyon ışık yılıdır. Yani teknik olarak bizlerin Gözlenebilir Evren'i ile, Andromeda Galaksisi'nde eğer varsa "yeşil, koca kafalı uzaylıların" gözlediği "Gözlenebilir Evren" birebir aynı değildir (büyük oranda birbiriyle çakışıyor olsa da). Aşağıdaki görselde, ölçeğe uygun olmasa da, bu durum görülmektedir.

Görebileceğiniz gibi, her birimiz kendi "Gözlenebilir Evren"imizin merkezindeyiz! Ancak bu bir yanılgı, çünkü Gözlenebilir Evren'imizin merkezinde olmamızın nedeni, görebildiğimiz Evren'in baktığımız yere göre belirleniyor olması! Evren'in kendisinin merkezinde değiliz.

Bu Reklamı Kapat

Gözlenebilir Evren'in çapının, Evren'in genişliyor olduğu gerçeğinden ötürü 13.82 milyar ışık yılından daha büyük olduğu biliniyor. Çünkü ışık 13.82 milyar yılda sadece sabit duran bir mesafeyi kat etmedi; aynı zamanda genişleyen bir uzunluğu kat etmek zorunda kaldı. Bu, Ankara-İstanbul arasında yolculuk yaparken, normalde 5.5 saat sürecek bir yolculuğun, iki şehir arasındaki yolun durmaksızın uzaması nedeniyle 10 saat sürmesi gerektiği gibi düşünebilirsiniz. Buna bağlı olarak, gerçekte kat ettiğiniz mesafe, beklenen mesafeden uzun olacaktır. İşte bu gerçek ışığında, Gözlenebilir Evren'in çapının 93 milyar ışık yılı olduğunu biliyoruz. 1 ışık yılı, kabaca 9.5 trilyon kilometredir, dolayısıyla Gözlenebilir Evren'in bir ucuyla diğer ucu arasındaki mesafe 8.798×1023km8.798\times10^{23} km kadardır! Yani Gözlenebilir Evren, yaklaşık olarak 880 sekstilyon kilometre, yani 880 trilyon kere milyar kilometre çapındadır. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Peki bu durumda, Gözlenebilir Evren'in dışında kalan, toplam Evren'in kendi boyutları ne kadar?

Evren'in Toplam Büyüklüğü Ne Kadardır?

Bu, uzun bir süre boyunca fizikçilerin kafasını karıştırmış bir konudur. Bugüne kadar, Gözlenebilir Evren'in aynı zamanda Evren'in kendisinin boyutu olduğunu gösteren hiçbir kanıta ulaşılamamıştır; dolayısıyla Evren'in kendisi, bizlerin gözleyebildiği kısmından muhtemelen çok ama çok büyüktür! Hatta modern fizik kuramlarına göre, Evren'in herhangi bir sınırının bulunmaması da mümkündür! Yani Evren sonsuz olmasa da, sınırsız bir yapı olabilir. Bu kulağa tuhaf gelse de, aslında biz de "sınırsız" bir Dünya üzerinde yaşıyoruz. Dünya küresel olduğu için, 2 boyutlu düzlemde (kuzey, güney, doğu, batı yönlerinde) ne tarafa gidersek gidelim, Dünya'nın sınırlarında kalıyoruz. Ancak 3. boyuta geçtiğimiz zaman, yani yerden yukarı doğru gittiğimizde, Dünya'nın sınırlarını aşıyoruz. İşte Evren de, sadece 2 boyutta değil, 3 boyutta sınırsız bir yapı olabilir! Ondan "dışarı çıkmak" için, 4. bir boyuta ihtiyacımız olabilir. Konuyla ilgili olarak şu videomuza göz atabilirsiniz:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Peki Dünya 2 boyutta sınırsız olsa da, belli bir yüzölçümü olduğunu, belli boyutlara sahip olduğunu biliyoruz. Evren için bunu bilmek mümkün mü? Kısmen...

Alan Guth tarafından ileri sürülen Kozmik Enflasyon Teorisi çerçevesinde, Evren'in Büyük Patlama'dan 10−3710^{-37} saniye sonrasında aşırı hızlı bir şekilde genişlemeye başladığı biliniyor. Yani Büyük Patlama'dan 1 saniyenin 10 kere katrilyon kere katrilyon kere katrilyonda biri kadar bir sürede... Bundan öncesinde ise ışık hızında genişlemekteydi. Bu bilgiler ışığnda yapılan bir hesaplama, Evren'in yarıçapının, Gözlenebilir Evren'imizin yarıçapının en az 3×10233\times10^{23} kat fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Bu, halihazırda 880 milyar kere trilyon kilometre olan Gözlenebilir Evren'in çapından, 300 milyar kere trilyon daha büyük bir Evren olduğunu göstermektedir. Bu, Evren'in en az 2.63×10472.63\times10^{47} kilometre, yani yaklaşık 263 kuattuordesilyon kilometre, yani yaklaşık 263 katrilyon kere katrilyon kere katrilyon kilometre olduğu anlamına gelmektedir. Hem de "en az" bu kadar...

Bu hesaptan sapan bazı diğer hesaplamalar da bugüne kadar yapılmıştır. Şu ana kadar Evren'in çapının, Gözlenebilir Evren'inkinden ne kadar büyük olduğuna dair en düşük tahmin, 250 kat civarındadır; ancak bu hesap pek geçerli kabul edilmemektedir.

Evren En Fazla Ne Kadar Büyük Olabilir?

Alberta Üniversitesi Teorik Fizik Enstitüsü'nden Don Page tarafından yapılan bir hesaplamaya göre, Evren'in çapı 101010122{10^{10^{10^{122}}}}(yani "10 üzeri 10 üzeri 10 üzeri 122") megaparsek genişliğindedir!

Şimdi durup bir düşünün: Mesela 101010^{10} (yani "10 üzeri 10") ne demek? 1'in arkasına 10 tane 0 eklemek demek. Yani 10 milyar demek... 10101010^{10^{10}} (yani "10 üzeri 10 üzeri 10") ne demek? 10 üzeri 10 milyar demek... Yani 1'in yanına 10 milyar tane sıfır eklemek demek... Bu durumda, 101010122{10^{10^{10^{122}}}} sayısı şu demek: 1'in arkasına 122 tane sıfır eklediğinizde bir sayı elde edeceksiniz, öyle değil mi? İşte bu sayı kadar sıfırı, tekrardan 1'in yanına yazdığınızda, çok daha büyük bir sayı elde edeceksiniz, öyle değil mi? Hah, işte o devasa sayı kadar sıfır, 1'in arkasına yazdığınızda elde ettiğiniz sayı, Evren'in megaparsek cinsinden büyüklüğünü veriyor. 1 megaparsek bile 3.086×10193.086\times10^{19} kilometreye denk geliyor! Yani sadece 1 megaparsek bile 30 milyon kere katrilyon kilometreye eşit!

Bu Reklamı Kapat

Sonuç

Bu hesaplamalardan hangisi gerçeği yansıtıyor, şu anda bilmek mümkün değil. Zira bu konu, birazcık da Evren'in genel şeklinin ne olduğuna bağlı. Öklid Düzlemi gibi düz ve uzaysal olarak sonsuz mu? Bir eyer gibi açık ve kıvrımlı ama uzaysal olarak sonsuz mu? Yoksa bir küre gibi kapalı ve uzaysal olarak sonlu mu? Bu soruların cevabı, Evren'in boyutlarını belirlememizde yol gösterici olacak. Şu andaki en güncel hesaplamalar, Evren'in düz olduğuna işaret ediyor. Bu, onun boyutlarının sadece sınırsız değil, aynı zamanda sonsuz olabileceğini gösteriyor. Yani Evren, var olmuş ve var olan "her şey" olabilir!

Ancak kesin olarak bildiğimiz bir şey var: Gözlenebilir Evren'imizin bile dikkate değmeyecek kadar ufak bir kısmından haberdar olan biz insanların, Evren'i keşfetmek için kat edeceğimiz çok uzun bir süre var. Asıl soru, bunu başarabilecek kadar bu Evren'in bir parçası olmaya devam edip edemeyeceğimiz...

Düzeltmeler: Bu yazının önceki bir versiyonunda 1 ışık yılının yaklaşık 9.5 katrilyon kilometre olduğu belirtilmiştir. Doğrusu, yaklaşık 9.5 trilyon kilometre olacaktır. Yazı, bunu yansıtacak şekilde güncellenmiştir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 29
  • İnanılmaz 22
  • Tebrikler! 15
  • Merak Uyandırıcı! 13
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 10
  • Umut Verici! 7
  • Bilim Budur! 6
  • Korkutucu! 5
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • V. Janek. Universe Could Be 250 Times Bigger Than What Is Observable. (8 Şubat 2011). Alındığı Tarih: 19 Nisan 2019. Alındığı Yer: Universe Today | Arşiv Bağlantısı
  • N. T. Redd. How Big Is The Universe?. (7 Haziran 2017). Alındığı Tarih: 19 Nisan 2019. Alındığı Yer: Space | Arşiv Bağlantısı
  • J. Creighton. What Lies Beyond The Edge Of The Observable Universe?. (23 Şubat 2014). Alındığı Tarih: 19 Nisan 2019. Alındığı Yer: Futurism | Arşiv Bağlantısı
  • D. N. Page. (2006). Susskind’s Challenge To The Hartle-Hawking No-Boundary Proposal And Possible Resolutions. ArXiv, sf: 1-24. | Arşiv Bağlantısı
  • E. Seigel. How Big Is The Unobservable Universe?. (27 Ekim 2010). Alındığı Tarih: 19 Nisan 2019. Alındığı Yer: Science Blogs | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Observable Universe. (14 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 19 Nisan 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Sıkça Sorulan Sorular

Evren, var olduğu söylenen her şeyi oluşturduğu düşünülen maddeyi ve enerjiyi içeren, bunları bünyesinde barındıran uzayı ve zamanı kapsayan, var olduğu söylenen her nesneyi bünyesinde barındıran, 13.82 milyar yıl yaşında olduğu hesaplanan genel yapının, yani her şeyin ismidir.

Evren içerisinde herhangi bir noktadan, herhangi bir yöne doğru bakıp, teorik olarak görebileceğiniz en uzak mesafelerin oluşturduğu küre, sizin "Gözlenebilir Evren"inizdir.

Gözlenebilir evren, çapı yaklaşık 93 milyar ışık yılı, yani 880 sekstilyon kilometre, yani 880 trilyon kere milyar kilometre olan bir küredir.

Evren, 880 trilyon kere milyar kilometre büyüklüğündeki Gözlenebilir Evren'den en az 300 trilyon kere milyar büyük olduğu hesaplanmaktadır. Bu durumda Evren, en az 263 kuattuordesilyon kilometre, yani yaklaşık 263 katrilyon kere katrilyon kere katrilyon kilometre büyüklüğündedir.

Alberta Üniversitesi Teorik Fizik Enstitüsü'nden Don Page tarafından yapılan bir hesaplamaya göre, Evren'in çapı "10 üzeri 10 üzeri 10 üzeri 122" megaparsek genişliğindedir! 1 megaparsek, yaklaşık 30 kuintilyon, yani 30 milyar kere milyar kilometredir.

Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/08/2022 01:56:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5137

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Eczacılık
Diş Sorunları
Jeoloji
Kara Delik
Organ
Yumurtalık
Kuyrukluyıldız
Lgbt
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Obstetrik
Gerçek
Genetik
Doğum
Onkoloji
Editör Seçkisi
Koruma
Acı
Yangın
Genel Halk
Kamuflaj
Zehirli Mantar
Entropi
Diş
Yüksek
Beslenme Davranışları
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.