Turner Sendromu, insanlarda biyolojik olarak dişi cinsiyetini belirleyen XX kromozom çiftinden 1 adet X kromozomunun silinmesiyle oluşan, dolayısıyla 45+X0 karyotipiyle karakterize edilen ve kadınlarda gelişimi etkileyen kromozomal bir durumdur. Sendromunun en yaygın özelliği boy kısalığıdır ve yaklaşık 5 yaşında kendini gösterir. Ayrıca, yumurtalık fonksiyonunun erken kaybı (yumurtalık hipofonksiyonu veya erken yumurtalık yetmezliği) de çok yaygındır. Yumurtalıklar ilk başta normal olarak gelişir, ancak yumurta hücreleri genellikle erken ölür ve çoğu yumurtalık dokusu doğumdan önce dejenere olur. Etkilenen birçok kız çocuğu, hormon tedavisi görmedikçe ergenliğe giremez ve dolayısıyla neredeyse hiçbiri gebe kalamaz. Sendromdan etkilenen kadınların küçük bir yüzdesi, genç yetişkinlik boyunca normal yumurtalık fonksiyonunu koruyabilir.

Turner Sendromu'na sahip kadınların yaklaşık %30'unun boyun bölgesinde ekstra deri kıvrımları (perdeli boyun), ensede düşük saç çizgisi, el ve ayaklarda şişme (lenfödem), iskelet anormallikleri veya böbrek sorunları vardır. Etkilenen bireylerin üçte biri ila yarısı, aort koarktasyonu (kalpten çıkan büyük arterin daralması) veya aortu kalbe bağlayan kapakçık anormallikleri gibi bir kalp kusuru ile doğar. Bu kalp kusurlarıyla ilişkili komplikasyonlar yaşamı tehdit edici olabilir.

Dünyada bilinen ilk üniversiteyi, günümüzde bildiğimiz anlamda bir üniversite değildi bu, Platon kurmuş ve kesin olmayan bir bilgiye göre girişine şöyle yazdırmıştı: "Ageometretos medeis eisito!". Türkçe karşılığı "Geometri bilmeyen giremez!" Böyle bir söz yazılı mıydı değil miydi bilinmez ama bu anlayışın Antik Yunan filozofları ve sonrası bilim insanlarında kabul gördüğü bir gerçekliktir. Çünkü kendisinden önce ve sonra gelen filozoflar mantığın önemini iyice kavramış, düşünce sistemlerinin temeline oturtmuşlar ve bu sayede modern bilimin temelini atmışlardı. Pisagor, Euclid, Eratosthenes geometriyi kullanarak ellerindeki kısıtlı imkânlara rağmen harikalar yaratan bu matematikçilere yalnızca birkaç örnektir.

Geometriyle dönemin teknoloji adına zor şartlarına meydan okuyan başka bir bilim insanı Edmond Halley'dir. Halley'i en çok adının verildiği kuyrukluyıldız ile tanıyoruz. Ancak tabii ki Halley'i kuyrukluyıldız ile özdeşleştirmenin ötesine geçmek zorundayız çünkü bilime katkısı oldukça fazla. Kendisinin güney yıldızlarından Ay'ın çekim alanına, Dünya'nın manyetik alanından geometriye birçok konuda çalışması bulunuyor. Bunların hepsinden tek bir yazıda bahsetmek mümkün olmadığından eski Yunan filozoflarından bu yana birçok insanın merak ettiği astronomik birimin (AB) yani Dünya ile Güneş arasındaki uzaklığın nasıl hesaplanabileceğine dair metodundan bahsedeceğiz.

Ezan Çiçekleri olarak popülerleştirilmeye çalışılan çiçeklerin bilimsel adı Oenothera biennis olarak geçer ve aslında botanikte "akşam çuhaçiçekleri" olarak bilinirler. Bu çiçekler, Kuzey Amerika kıtasının doğusunda ve ortasında, ezanın icadından milyonlarca yıl önce evrimleşmiştir. Günümüzde İslami geleneklerin olduğu ve olmadığı onlarca ülkede yetiştirilirler ve hepsinde güneş batarken açar, gün doğarken kapanırlar. Ezanın okunduğu ülkelerde, ezan okunsa da, okunmasa da normal şekilde açılıp kapanırlar. Ezan saatlerinin de Güneş'e göre belirlenmiş olması, çiçeğin açıp kapanma saatlerinin kaçınılmaz olarak bununla çakışmasına neden olmuştur. Dolayısıyla kronolojik olarak bakılacak olursa, ezan saatlerinin çuhaçiçeklerine göre belirlendiğini söylemek, çuhaçiçeklerinin ezana göre açıp kapandığını söylemekten daha mantıklıdır. 

Bu iddia, mitolojik argümanları bilimsel gerçeklere dönüştürme çabasıyla anlatılan halk efsanelerinden birisidir.

COVID-19 pandemisi küresel bir krize neden olmuştur. Birçok sektör bu durumdan etkilenmiş olmakla birlikte, sağlık sektörü de daha önce benzeri olmayan bu salgına hazırlıksız yakalanmıştır. Yeni tanımlanan bu virüse ilişkin bilinmeyenlerin çok olması, mücadele sürecinde birçok belirsizlik ortaya çıkarmıştır. Şu anda COVID-19’a yönelik bazı tedbirler alınmış olsa da geleceğe ilişkin belirsizlik ve endişe devam etmektedir.

Sağlık sektöründe hastaneler yanı sıra, aile hekimliği de bu süreçten etkilenmiştir. Ülkemizde aile hekimliği uzmanlık eğitimi Tıpta Uzmanlık Sınavı tercihlerinde iyi bir konuma erişmiş olsa da, uzmanların atanmalarında yaşanan sorunlar devam etmektedir. Yapısal kapasite sınırlılıkları nedeniyle gereksinim duyulan sayıda uzman hekimin yetiştirilmesi konusunda arzu edilen kapasiteye henüz ulaşılabilmiş değildir. Bu bağlamda aile hekimi başına 2500 hasta hedefine henüz ulaşılamamıştır.

Darwin’den itibaren pek çok filozof ve bilim insanı genel olarak insana atfedilen bir özellik olan ahlak kavramının evrimsel bir kökene sahip olduğunu düşünmüş ve onun birtakım evrimsel süreçlerin birlikteliğinden doğan bir ürün olduğunu ortaya koymuşlardır. Bazı yönlerden ahlakın dolaysız bir şekilde biyolojik evrimsel süreçlerin etkisi altında şekillendiğini söyleyebilmemize rağmen bazı yönlerden de belli başlı bazı ahlak kurallarının tamamıyla dolaysız bir şekilde biyolojik evrimimizle açıklanamayacak kadar karmaşık oluşu ahlak kavramını açıklama çabasını oldukça zorlu ama bir o kadar da gizemli kılmaktadır.

Yazımız boyunca ahlak kavramını 3 bölüm halinde inceleyerek masaya yatıracağız.

Son birkaç gün içinde bazı "gazete"ler (!) de dahil olmak üzere sosyal medyadaki birtakım hesapların, Evrim Ağacı olarak 2013 yılında Richard Dawkins ile ilişkili bir ismi Türkiye'de ağırlamış olmamızdan ve Richard Dawkins'in bilimsel çalışmalarından bahsetmemizden yola çıkarak ve Dawkins'in de Epstein'le (o yönde hiçbir kanıt olmamasına rağmen) kriminal bir bağlantısı olduğu varsayımıyla, Evrim Ağacı olarak bizim de Jeffrey Epstein ile bir bağlantımız olduğu yönünde abesle iştigal ve çocukça bir iddiası, artık tetikçilik boyutuna ulaşacak seviyede paylaşıldığı için, bu açıklamayı yapmak elzem olmuştur.

Bunu açıklamak zorunda kalmak bile utanç verici olsa da Jeffrey Epstein adlı canavar veya onunla işbirliği yaptığı bilinen herhangi bir kişiyle herhangi bir maddi veya manevi işbirliğimiz bulunmamaktadır. Benzer şekilde, Richard Dawkins'den veya vakfından hiçbir şekilde para almadığımız gibi, herhangi bir dernek, vakıf, örgüt, devlet vb. kurumla hiçbir ilişkimiz bulunmamaktadır.

Geçtiğimiz 10 yılda Amerika Birleşik Devletleri, yenilenebilir enerji üretimi konusunda dikkate değer bir gelişme kaydetti.^[3] Paris İklim Anlaşması'nın imzalandığı 2015 senesinde ülke, rüzgâr ve güneşten elektriğinin %5,7 kadarını üretmişti. 2021'de bu oran %13 idi. 2022 Mart'ında %18 iken, Nisan 2022'de bu oran %20'lere ulaşmıştır.^[2] Bu oransal tırmanış, Teksas'tan Dakota'ya kadar çok sayıda yel değirmeninin yükselmesinin, Great Plains (Büyük Düzlükler) ve Midwestern eyaletlerinde ortaya çıkan bir "rüzgâr enerjisi patlaması" sayesinde mümkün olmuştur.

Bu bariz yükseliş, Birleşik Devletler'e mahsus bir durum değildir; bilakis, tüm dünyada benzer ivmelenmeler görülmektedir. Küresel bağlamda, rüzgâr ve güneş, 2005'ten beri her yıl en hızlı gelişen elektrik üretim türleri olmuştur. Bu yenilenebilir sistemlerde üretilen küresel güç, 2015 ile 2021 yılları arasında iki katından fazla artış göstermiş, 2021'de dünya genelinde elektriğin %10,3'ünü karşılarken, 2020'de bu oran %9,3'e tekabül etmektedir. Tümüyle ele alındığında, bu sistemler kömür, gaz ve hidrojenden sonra 4. en büyük küresel elektrik kaynağıdır.

3D yazıcı, bilgisayar ortamında oluşturulan tasarım dosyalarını alıp elle tutulur gerçek nesnelere çeviren bir tür makinedir. Çok çeşitli tipleri bulunsa da günümüzde en yaygın olarak kullanılanı Fused Deposition Modeling (FDM) tipi yazıcıdır. Bu tür yazıcılar basit bir şekilde, verilen plastik materyali alır ve sıcak bir uçta eriterek arzu ettiğiniz nesneyi katman katman yazarak bir bütün haline getirir. Bu yazıda yazıcılardan bahsederken FDM tipi olanları kast ediyor olacağız.

Öncelikle yapılması gereken, elde bir tasarım dosyasının bulunmasıdır. Bunu SolidWorks gibi CAD programları kullanarak kendiniz tasarlayabileceğiniz gibi, 3D tarayıcı kullanarak bir nesneyi taratarak da elde edebilirsiniz. Yani ya gerçek bir nesneyi taratmanız ya da sanal bir nesneyi kendiniz bilgisayarda oluşturmalısınız. Buna bir diğer alternatif ise başkalarının yaptığı tasarımları ilgili platformlarda (GrabCad, Thingiverse gibi) aratarak indirmektir. Özetle, elinizde bir tasarım dosyası bulunmalıdır. Dosyanın formatı ise STLolmalıdır.

Ecology and Evolution dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, Tyrannosaurus rex'i örnek alarak dinozorların ulaşabileceği maksimum boyutları değerlendiriyor. Kanada Doğa Müzesi'nden Dr. Jordan Mallon ve Londra Queen ile Mary Üniversitesi'nden Dr. David Hone, bilgisayar modellemesi kullanarak yapılan tahminlere göre T. rex'in fosil kanıtların gösterdiğinden %70 daha ağır olabileceğini belirtti.^[1]

Birçok dinozorun ulaştığı devasa boyutlar, onları bir ilgi kaynağı haline getiriyor. Tabii bu durum, bu hayvanların nasıl bu kadar büyük boyutlara ulaşacak şekilde evrimleştiği sorusunu da gündeme getiriyor. Hangi dinozor türünün kendi grubunun en büyüğü veya hatta tüm zamanların en büyüğü olduğuna dair sürekli tekrarlanan iddialar ve karşı iddialar olduğunu unutmamak gerek. Yani bu konunun oldukça çalkantılı olduğunu söylemek mümkün.