Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Su Bulamazsak İdrar İçmeli miyiz?

Su Bulamazsak İdrar İçmeli miyiz? YouTube
6 dakika
43,377
  • Beslenme Bilimi
  • Metabolik Biyokimya

İddia

Hiçbir şekilde suya erişimin olmadığı bir durumda idrar içerek günlerce hayatta kalmak mümkündür.

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

İdrar içmenin zarardan çok fayda sağlayacağı durumlar yok denecek kadar azdır ve dolayısıyla "çok susamış olmak", idrar içmek için yeterli bir gerekçe değildir. Hatta bazı uzmanlar, ölüm-kalım çizgisinde olma hâlinde bile bu yönteme başvurulmaması gerektiğini vurgulamaktadır: Örneğin, Amerikan Ordusu tarafından yayınlanan Saha Yönergeleri'ne göre, ölüm-kalım durumunda bile idrar tüketimine başvurulmamalıdır.[1] Benzer şekilde, hayatta kalma (İng: "survival") uzmanlarının neredeyse hiçbiri, zor durumlarda idrar tüketimini önermemektedir.[2], [3], [4], [5], [6]

Kimi zaman idrar, çok zorda kalındığında bir müddet daha uzun hayatta kalmak için bir yöntem olarak önerilmektedir. Buradaki mantık, aşırı susamış birinin idrar içmesinin kısa dönemdeki faydasının, zararından çok olacağı yönündedir. Ne var ki idrar, %95 oranında su olmasına rağmen deniz suyuna nazaran bile daha az su içeriğine sahiptir (denizin yaklaşık %96.5'i sudur). Dolayısıyla idrar içmek, sizi rehidre ettiğinden (vücudunuzdaki sıvı miktarını arttırma oranından) daha hızlı bir şekilde dehidre edecektir (vücudunuzdaki tuz miktarını artıracaktır). Bu da susama hissinizin daha da fazla artmasıyla sonuçlanacaktır. Özellikle de uzun süre susuz kalmış kişilerin idrarı, sağlıklı ve su içmiş kişilerin idrarından çok daha yoğun miktarda iyon içermektedir (su oranı %91 seviyesine kadar inebilmektedir).[7], [8] İngiliz Diyetetik Derneği'nden Helen Andrews, şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

Kendi idrarınızı içmenin hiçbir sağlık faydası yoktur; hatta bana kalırsa kişiye ciddi zararlar bile verebilir. İdrarınızı vücudunuza her koyduğunuzda, gerisingeri dışarı çıkacaktır ve hatta her seferinde daha da yoğun olacaktır. Bu, sağlığınız için iyi değildir ve sindirim kanalınıza zarar verebilir. Bir yerde mahsur kaldığınızda, vücudunuz bünyesindeki suyu olabildiğince tutmaya çalışacaktır. İdrar içmek, deniz suyu içmek gibidir. Tabii ondan daha bile tatsız olacaktır.

İddianın Kökeni

Suya erişimin mümkün olmadığı durumlarda bile vücuda sıvı girişi sağlamanın yollarını arayan insanlar, insanın kendi vücudu tarafından üretilen en yüksek hacimli sıvı olan idrarı içebileceklerini düşünmektedirler. Buna bağlı olarak idrar tüketimi, acil durumlarda başvurulabilecek bir yöntem olarak ileri sürülmektedir.

Bilgiler

Kısa Vadede İdrar İçmek Hayatta Kalma Şansını Artırır mı?

2008 yılında Çin'in Siçuan ilinde meydana gelen ve 69.000'den fazla insanı öldürüp yüz binlerce kişiyi yaralayan 8.0 büyüklüğündeki bir depremde Shen Peiyun isimli bir adam, suya hiçbir erişimi olmadığı halde idrarını içerek 146 saat (6 günden uzun bir süre) boyunca göçük altında sağ kalmayı başarmıştır.[9] Benzer şekilde, 127 Saat filmine de konu olan Aron Ralston da bu 5 günden uzun süre boyunca hayatta kalabilmek için idrar içmiştir.[10]

Bu Reklamı Kapat

Tarihte en uzun susuz kalma rekorunun insanlar için 18 gün olduğu iddia edilmektedir (bu iddia, çok güvenilir değildir).[11] Ancak sağlıklı bir insan, en fazla 7 gün susuz yaşayabilir; özellikle de göçük altında kalmak gibi yüksek stresli ortamlarda ve/veya hastalık halinde bu süre sadece birkaç güne düşmektedir. Dolayısıyla 5-6 günlük bir süre, özellikle de zorlu şartlar için sıra dışı bir süredir.[12]

Bu olaylardan yola çıkarak insanlar, suya erişmenin kesinlikle imkânsız olduğu durumlarda idrar içmenin, hayatta kalma süresini 1-2 gün bile olsa artırabileceğini - ki bunun da kurtarılma şansını dikkate değer miktarda artıracağını ileri sürmektedir. Winchester Hastanesi şöyle yazıyor:[13]

Hayatı tehdit edecek düzeyde dehidrasyonla yüzleştiğinizde, idrar içmek bir miktar makul olabilir, çünkü geçici faydaları, risklerinden fazla olabilir. Ancak bu son çare olarak görülmelidir, çünkü dehidrasyon ağırlaştıkça böbrekler de idrar üretmeyi bırakacaktır.

Öte yandan, bu kişilerin hayatta kalma nedeninin idrar içmeleri olduğu net değildir. Zira bu, bir çeşit hayatta kalma yanılgısı olabilir: Göçük altında can verenlerin büyük bir kısmı idrarlarını içmiş ama buna rağmen kurtulamamış olabilir; dolayısıyla sadece geride kalanların hikayelerinden yola çıkarak, genel geçer yorum yapmak yanıltıcı olacaktır. Eğer idrar içmeyecek olsalar, bu kişilerin bu kadar uzun süre hayatta kalıp kalmayacağını bilmenin bir yolu olmadığı hatırlanmalıdır. Dolayısıyla kontrollü bir deney yapmaksızın, idrar içmenin hayatta kalma süresini artırdığı net olarak söylenemez. İdrar ile ilgili olarak genel bilgilerimiz, çok özel durumlar haricinde acil durumlarda bile idrar içmenin faydalı olmadığını göstermektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İdrarın İçinde Ne Var?

İdrarın %95'inden fazlası sudur. Geri kalanı ise üre (9.3 g/L), klorür (1.87 g/L), sodyum (1.17 g/L), potasyum (0.75 g/L), kreatinin (0.67 g/L) ve eser miktarda diğer çözünmüş iyon ile inorganik/organik bileşikten oluşmaktadır.[14], [15]

İdrarın Sterilitesi

İdrarla ilgili genel algı, bir "atık" olmasından ötürü "pis" olduğu yönündedir. Bu, büyük oranda hatalıdır. Dışkıda olanın aksine, idrar büyük oranda steril bir sıvıdır, yani bakterilerden büyük oranda arınmıştır. Ne var ki daha önceden de anlattığımız gibi, idrar tamamen steril değildir. Yapılan çalışmalar, sağlıklı insanların idrarında 33 cins, hasta veya ilaç kullanan insanların vücudunda 77 cins bakteri tespit etmiştir. Bunların ezici çoğunluğu zararsız bakterilerdir; dolayısıyla aşırı nadir (ve mutlak zorunluluktan doğan) idrar tüketiminde faydadan çok zarar sağlamaları pek olası değildir. Ancak kimi durumda idrar içinde, idrar yolu enfeksiyonlarına neden olan Actinobaculum schaalii gibi bakterileri veya Aerococcus urinae gibi idrar ve kalp hastalıklarına neden olan tehlikeli patojenler de bulunabilmektedir.[16] Ayrıca idrar kanalının kendisi büyük oranda steril olsa da, idrar vücudu terk ederken hızlı bir şekilde kontamine olabilmektedir.[17]

İdrar Tüketiminin Tehlikesi

Ancak bu, sorunsuz bir yöntem değildir: İdrar, kan dolaşımı sırasında böbrekler tarafından süzülen ve vücutta gereğinden fazla bulunan maddelerin (örneğin klorür veya sodyum gibi iyonların ama özellikle de ürenin) vücuttan atılmasını sağlayan bir atıktır. İdrarınızı geri içtiğinizde, böbreklerin vücuttan atmaya çalıştığı maddeleri olduğu gibi vücuda geri almış olursunuz. Bu döngüyü birden fazla kez sürdürdükçe, böbrekleriniz hâlihazırda süzmüş oldukları malzemeyi (ve yeni üretilen atıkları) süzmeye çalışacağı için, ekstradan çalışmak zorunda kalacaktır. Belli bir sınır aşıldığında, böbrekler süzme işlemini daha fazla sürdüremeyecek ve kandaki iyon miktarı tehlikeli düzeyde artacak veya böbrek iflası başlayacaktır. Bu nedenle idrar tüketimi uzun soluklu bir yöntem olarak görülemez.

Özellikle de hasta olanların ve ilaç alanların idrarlarını içmesi tehlikelidir; çünkü bu kişilerin idrarı, sağlıklı bir kişininkinden çok daha farklı nitelikte olacaktır (örneğin ilaçların bazı tehlikeli parçalarını yüksek konsantrasyonda içerebilir) ve bu içeriğin sindirim kanalına verilmesi ciddi sağlık risklerini doğurabilecektir. Benzer şekilde, göçük altında kalma gibi riskli durumlarda bile idrar içmek tehlikeli olabilir; çünkü eğer kol veya bacak gibi bir uzvunuz ezildiyse, kaslarınızdaki fiberlerden kanınıza potasyum ve fosfor gibi elementler sızabilir ve bunların idrarınızda yüksek yoğunlukta bulunması ve bunu tüketmeniz halinde akut sağlık problemleri baş gösterebilir.

Bir Sahtebilim Olarak İdrar Terapisi

İdrar, antik çağlardan beri "şifalı" olarak görülen ve bu nedenle çok farklı coğrafyalarda, çok farklı inançlar çerçevesinde insanlara tüketilmesi önerilmiş bir insan atığıdır.[18], [19], [20], [21], [22] Ancak modern bilim çerçevesinde idrarın iyileştirici bir tarafı olmadığı bilinmektedir. İdrar tüketimine dayalı olan "idrar terapisi" (İng: "urine therapy"), bir sahtebilim türüdür ve bilimsel hiçbir dayanağı bulunmamaktadır; tam tersine, idrar terapisi gören çocukların vücudunda E. coli, Shigella ve Salmonella gibi çok tehlikeli patojenlere rastlanmıştır.[23], [24], [25], [26], [27], [17]

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 88
  • İnanılmaz 47
  • İğrenç! 26
  • Merak Uyandırıcı! 21
  • Bilim Budur! 19
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 11
  • Muhteşem! 10
  • Üzücü! 6
  • Güldürdü 5
  • Umut Verici! 4
  • Korkutucu! 4
  • Grrr... *@$# 3
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ U.S. Army. Water Procurement. (10 Ekim 2021). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Army Field Manual | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Wiseman. (2004). Sas Survival Handbook: How To Survive In The Wild, In Any Climate, On Land Or At Sea. ISBN: 9780060578794. Yayınevi: HarperResource.
  • ^ MSR Blog. Is It Safe To Drink Your Urine If You're Lost In The Backcountry?. (6 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: The Summit Register | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Backpacker. Can You Really Survive By Drinking Your Own Pee?. (18 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Backpacker | Arşiv Bağlantısı
  • ^ The Prepared. Drinking Your Own Pee For Survival: Does The Science Bear It Out?. (9 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: The Prepared | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Vuković. Drinking Urine For Survival - Is It Safe?. (26 Nisan 2017). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Primal Survivor | Arşiv Bağlantısı
  • ^ WebMD. Are There Health Benefits To Drinking Urine?. Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: WebMD | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. Rose, et al. (2015). The Characterization Of Feces And Urine: A Review Of The Literature To Inform Advanced Treatment Technology. Critical Reviews in Environmental Science and Technology, sf: 1827-1879. doi: 10.1080/10643389.2014.1000761. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ G. A. Fowler. A Week After Quake, 'Miracles' In The Rubble. (21 Mayıs 2008). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: The Wall Street Journal | Arşiv Bağlantısı
  • ^ B. Davis. Did Aron Ralston Drink His Own Urine?. (25 Ocak 2019). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: MV Organizing | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Arbeiter Zeitung. So Litt Der Vergessene Haftling. (1 Nisan 1979). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Arbeiter Zeitung | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. A. K. Black, et al. (1944). A Study Of Dehydration By Means Of Balance Experiments. The Journal of Physiology, sf: 406-414. doi: 10.1113/jphysiol.1944.sp004046. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Winchester Hospital. True Or False: It’s Safe To Drink Your Urine | Winchester Hospital. Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Winchester Hospital | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. F. Putnam. Composition And Concentrative Properties Of Human Urine. (1 Temmuz 1971). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Nosowitz. What's In Your Pee?. (18 Mart 2019). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. E. Hilt, et al. (2013). Urine Is Not Sterile: Use Of Enhanced Urine Culture Techniques To Detect Resident Bacterial Flora In The Adult Female Bladder. American Society for Microbiology, sf: 871-876. doi: 10.1128/JCM.02876-13. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b A. Ogunshe, et al. (2010). Microbial Evaluation And Public Health Implications Of Urine As Alternative Therapy In Clinical Pediatric Cases: Health Implication Of Urine Therapy. Pan African Medical Journal. doi: 10.4314/pamj.v5i1.56188. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. S. Alter. (2004). Yoga In Modern India: The Body Between Science And Philosophy. ISBN: 9780691118741. Yayınevi: Princeton University Press.
  • ^ M. Geissberger. (2010). Esthetic Dentistry In Clinical Practice. ISBN: 9780813828251. Yayınevi: Wiley-Blackwell. doi: 10.978-0-8138-2825-1.
  • ^ J. A. Williams. (1994). The Word Of Islam. ISBN: 9780292790766. Yayınevi: University of Texas Press. doi: 10.9780292790766.
  • ^ M. Gardner. (2001). Did Adam And Eve Have Navels?. ISBN: 9780393322385. Yayınevi: W. W. Norton Company.
  • ^ A. Ogunshe, et al. (2010). Microbial Evaluation And Public Health Implications Of Urine As Alternative Therapy In Clinical Pediatric Cases: Health Implication Of Urine Therapy. Pan African Medical Journal. doi: 10.4314/pamj.v5i1.56181. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Skepdic. Urine Therapy - The Skeptic's Dictionary - Skepdic.com. (31 Ekim 2015). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Skepdic | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. Middleton, et al. A Wee Drop Of Amber Nectar. (24 Şubat 2003). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: The Telegraph | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Tarantola. Why You Definitely Shouldn't Drink Your Own Pee. (22 Ekim 2014). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Gizmodo | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Frith. Urine: The Body's Own Health Drink?. (21 Şubat 2006). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: The Independent | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Cancer. Urotherapy. Alındığı Tarih: 10 Ekim 2021. Alındığı Yer: Cancer | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 17:09:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11061

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Hormon
İnsanlar
İngiltere
Yangın
Evrimsel
Hominidae
Kimyasal
İnsan
Hastalık Kataloğu
Asit
Eşeyli Üreme
Vaka
Ağız
Botanik
Karadelik
Hareket
Algı
Hematoloji
Kadın Doğum
Yeşil
Öğrenme
Kuş
Stres
Endokrin Sistemi
Şehir
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.