Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Salmonelloz

Salmonelloz Salmonella ve flagellarının illüstrasyonu.
Times of Isreal
7 dakika
3,808
  • Gıda Mühendisliği
  • Tıbbi Mikrobiyoloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Salmonella
  • Türkçe Adı Salmonelloz
  • İngilizce Adı Salmonellosis
  • Latince Adı Salmonella
  • OrphaNet 99745

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Salmonella ilk kez, aralarında Robert Koch’un da bulunduğu İngiliz ve Alman bakteriyologlar tarafından, 1880’li yıllarda doğrulanmıştır ve Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığının (USDA) araştırma ekibinde çalışan Amerikalı veteriner-patolog olan Daniel Elmer Salmon’a ithafen isimlendirilmiştir.

Salmonella, Enterobacteriaceae ailesindeki fakültatif anaerob, hareketli, spor oluşturmayan, basil morfolojiye sahip, gram-negatif bir enterik bakteridir. Salmonella'nın çoğu suşu (alt türü) H2S pozitiftir(H2S ürettiği için hamam kokulu dışkıya sebep olur). Boyutları 2 ila 5 μm (mikrometre) arasında değişir. Bu cinste Salmonella enterica ve Salmonella bongori adlı iki türü vardır. Salmonella enterica türünde 6 tane alt tür ve 2.600 tane serotip (aynı tür içerisinde yüzey antijenlerine göre varyasyon sahibi) vardır. Bu tür Dünya'daki bütün sabit sıcaklıklı hayvanlarda ve çevrelerde bulunur. Özellikle sürüngenlerin florasında sıktır.

Tüm Reklamları Kapat

Işık mikroskobu altındaki görüntüsü, Salmonella enterica serovar Typhi.
Işık mikroskobu altındaki görüntüsü, Salmonella enterica serovar Typhi.
Microscope World

Optimum 30-45 derece sıcaklıkta üremeyi sever ve bu, insan vücut sıcaklığının yer aldığı aralıktır. 1400 serotipinin hepsi patojendir, yani hastalık yapıcıdır. Flagellaları vardır, dolayısıyla neredeyse tüm suşları hareketlidir (Salmonella pullorum ve Salmonella gallinarum dışında). D-değeri [Desimal Redüksiyon Süresi: 1 logaritmalık (%90) bakterinin ölmesi için gereken süre] 60 oC’de 0,2-6,5 dakikadır. Salmonella suşlarını buradan görebilirsiniz.

Belirti ve Semptomlar

Gastrointestinal (sindirim) sistem içerisinde enfeksiyonlar oluşturarak ishal veya dizanteri sebebi olmaları ile bilinirler. Salmonella enfeksiyonlarının oluşturduğu tabloya salmonelloz denir. Sebep olduğu hastalık zoonotik olup insanlar ve hayvanlar arasında doğrudan veya dolaylı yollarla bulaşır. Genelde gram başına 10 koloni oluşturan birim, yani 10 kob/gr enfeksiyon için yeterlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Salmonella, insan ve hayvanların bağırsaklarında doğal olarak yaşayan bir patojendir ve prevelans (yaygınlık) en çok tavuk ile yumurtasındadır. Domuz eti de riskli grup içerisindedir çünkü canlı domuzun ağzından bile bu bakteri izole edilmiştir. Ayrıca dışkı ile kontamine olmuş sular ve bu sularla işlem görmüş tüm gıdalar risk taşır. En çok kantin, yurt-hastane yemekhaneleri ve restoranlar gibi toplu yemek üretilen ve tüketilen yerlerden bu hastalığın kapıldığı tespit edilmiştir. Aşağıda bazı virülans özellikleri verilmiştir:

  • Ekstrem çevre koşullarına karşı dirençlidir. Örneğin bazı suşları 54 oC’ye kadar yükselmiş sıcaklıklarda gelişirken tam tersi olarak psikrotrofik özellik sergileyen bazı suşları da 2-4 oC’de muhafaza edilen gıdalarda canlı kalabilmektedir. Şuna dikkat etmek gerekir ki, 2-4 oC aralığı Gıda Mühendisleri ve Mikrobiyologları için doğrudan buzdolabı sıcaklığını ifade eder!
  • Donmuş muhafaza şartlarında uzun yıllar canlı kalabildiği tespit edilmiştir. Örneğin -20oC’de muhafaza edilen dondurulmuş ette 1500 gün boyunca izole edilebilmiştir.
  • %8 tuz konsantrasyonunda canlı kalabilmektedir ve deniz suyundan bile izole edilmiştir, ki deniz suyunun tuz konsantrasyonu çok daha yüksektir.
  • Doğası gereği safra tuzlarına dirençlidir ve bu nedenle safra kesesine geçebilir. Bu özelliğine ilerleyen aşamalarda daha ayrıntılı değinilecektir, çünkü meşhur Mary vakası bu özelliği ile ilişkili bir vakadır.
  • Papatya görünümlü bir Enterotoxini vardır ve yapıdaki B ünitesi bağırsak mukozasına yapışır. Antisin ile mukozadaki hücre içine girerek ATP’den ADP, ADP’den de CAMP (Siklik Adenozin Monofosfat) oluşturur. CAMP artışına bağlı olarak hücrenin kanalları açılır ve bu kanallardan dışarı mineraller ile su çıkışı olur. Yani diyare (ishal) meydana gelir.
  • Sitotoksini vardır ve ısıya dirençlidir. Isıl işlem görmüş gıdalarda bu toksine rastlanabilir.
  • O antijeni vardır ve septisemiye neden olur. Ateş 41 oC’ye kadar çıkar ve savunma hücrelerimizin fagositoz etkinliğini azaltır.
Elektron mikroskobu altındaki görüntüsü.
Elektron mikroskobu altındaki görüntüsü.
Fei

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Yazımızın en başında bu patojenin flagellalarının ve hareket yeteneğinin olduğunu belirtmiştik. Bu flagellaları ile bağırsaklardaki M hücrelerine tutunur. Enterotoksinindeki antisin ile bağırsak hücresine girdikten sonra afinite (ilgi) duyduğu dolaşım sistemine ulaşır. Kanın dolaşımı yoluyla önce karaciğere ulaşır. Bu aşamada zaten çoktan hastalık belirtileri başlamış ve yüksek olasılıkla antibiyotik tedavisi görülüyordur. Tedavi nedeniyle karaciğerde tutunamazsa dalağa geçer. Bu aşamada hasta yoğun bakıma yatırılmalıdır. Dalakta da tutunamazsa safra kesesine geçer. Hasta iyileşse bile, artık bu aşamadan sonra tıpkı Mary Mallon gibi %90 ihtimalle portördür (taşıyıcı). Dolayısıyla bu hasta, her dışkıladığında etrafa Salmonella saçacaktır. Mary Mallon 1869 İrlanda doğumludur ve kesin olmamakla beraber 1883 veya 1884 yılında Amerika’ya göçerek bir restoranda çalışmaya başlamıştır. Mary bir portördür ve ilginç olan hiçbir hastalık belirtisi göstermemesidir. Yapılan incelemelerde, Amerika’da 1907 yılında yaklaşık 3000 New York'lunun enfekte olmasından sorumlu olduğu ortaya çıkmıştır. Bizzat Mary’i takibe alan Sanitasyon Mühendisi George Sober, Mary’nin Salmonella Typhi'ye karşı bir direnç geliştirdiğini, kanında ve dışkısında bakteriyi izole ettiğini rapor etmiştir. En büyük handikap ise 1948 yılına kadar henüz antibiyotik tedavisinin geliştirilememiş olmasıydı. Portör olduğu tespit edilen Mary, bir hastanede karantina altına alınmıştır ve 2 yıllık bir medikal tedavi sonrasında, herhangi bir gıda işletmesinde çalışmasının yasaklanması koşulu ile taburcu edilmiştir. Fakat kendisi bu yasağa uymamış, sahte bir isimle tekrar bir restoranda çalışmaya başlamıştır. Çalışmaya başlamasından itibaren 3 ay içerisinde en az 25 kişiyi enfekte etmiştir ve bu 25 kişiden ikisi hayatını kaybetmiştir. Salgınlardan Mary’nin sorumlu olduğu tespit edildiğinde, kendisi 1938 yılında ölene dek hastanede kalmıştır.

Teşhis Yöntemleri

PCR yöntemi ile DNA'sı tespit edilerek tanı konulabilir. Salmonella türlerinin üretilmesi için EMB agar, SS agar, XLD agar, HE agar, DCA agara ekilmesi, kolonilerin laktoz kullanımı ve H2S üretimi başta olmak üzere biyokimyasal özelliklerine göre identifikasyonu yapılır. Kaufmann-White şemasına göre serotiplendirilir. Salmonella poli O antiserumu ile pozitiflik saptandıktan sonra monovalan antiserumlarla aglutinasyona devam edilir. Moleküler tiplendirme içinse altın standart yöntem değişken alanlı jel elektroforezi (PFGE) yöntemidir. Serolojik tanı için Gruber-Widal testi uygulanmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sistemik enfeksiyonun şematik görüntüsü.
Sistemik enfeksiyonun şematik görüntüsü.
Frontiers

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Salmonelloz gastroenteritlerinde antibiyotik tedavisi rutin değildir ve hastalık kendi kendini sınırlar. Salmonellozun kesin tedavisi antimikrobik (antibiyotik) ilaçlardır. Enterik bakteriler oldukları için bunlar arasından florokinolon grubundan ilk tercih siprofloksasin ve ofloksasin olmalıdır. Gebe ve çocuklarda 3. kuşak sefalosporinlerden seftriakson kullanılabilir. Meşhur beta-laktam antibiyotiklerden ampisilin ve amoksisilin türevlerine karşı ESBL (Geniş Spektrum Beta Laktamaz) suşları direnç geliştirmiştir. ESBL (+) suşlara karşı karbapenemlerden ertapenem kullanılabilir. Eski antibiyotiklerden kloramfenikolden nadir de olsa kullanılabilir. Çoklu ilaç dirençli enterik ateşte azitromisin verilebilir. Bağışıklığı baskılanmış immün süpresif hastalarda, 50 yaş üstü ateroskleroz hastalarında, organ nakli hastalarında ve belirgin eklem hastalığı olanlar kişilerde antibiyoterapi düşünülmelidir. Bu olgularda tedavide azitromisin ve kloramfenikol dışındaki yukarıda sayılan diğer ilaçlar kullanılabilir.

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Salmonella enterica serovar Typhi gibi bazı alt türünün serotipi bağırsak sisteminin lenfatik dolaşımından kana geçerek ateş, kusma, organ hasarı ve septik şok yaparak tifo kliniğine sebep olabilirler. Enterik ateş yapan tifo, çoğunlukla insan dışkısı ve dışkı ile kontamine olmuş gıdalar ile bulaşır. Erişkinlerde, bulaştıktan sonra inkübasyon süresi (hastalık belirtilerinin başlaması için geçen süre) 8-10, çocuklarda ise 1-2 gündür. Hastalık yaklaşık 20-30 gün arası sürer ve vakalarda mortalite (ölüm oranı) %10’dur. Ancak Türkiye'de birkaç senedir artık görülmemektedir. Aynı alt türün paratifo serotipi vardır; tifoya göre daha hafif seyirlidir ve inkübasyon süresi daha kısadır. Ancak Reiter’s syndrome ve ankilozan spondilit gibi kronik hastalıklara neden olabilir. Salmonella Paratyphi ve Salmonella Typhi taksonomik değil, klinik isimlendirilmelerdir. Salmonella eastborne en patojenik suştur ve enfektif dozu 1/gr’dır.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesinin (EFSA) bildirisine göre, 2018 yılında Avrupa Birliği'nde görülen gıda kaynaklı her 3 salgından birinin sebebi Salmonella'dır ve Salmonella gastrointestinal enfeksiyonlardan sorumlu en yaygın 2. mikroorganizma olarak tespit edilmiştir. Her yıl Avrupa Birliği'nde Salmonella kaynaklı 91.000 vaka rapor edilmektedir.

Önlem Yöntemleri

  • Pastörize edilmiş gıdaya en sık post kontaminasyon ile bulaşır. Bu nedenle, çiğ ürünler ve bu ürünler ile temas etmiş ekipmanlar ısıl işlem görmüş ürünler ve ekipmanlarla kesinlikle temas ettirilmemelidir.
  • Kişisel hijyen ve personel hijyeni çoğu gıda kaynaklı enfeksiyondan korunmada en önemli korunma yöntemlerinden biridir.
  • Çiğ yumurtaya ve tavuğa dokunduktan sonra, hiçbir yerle temas etmeden ivedilikle eller sabun ve su le yıkanmalıdır. Çünkü çiğ tavuğun derisinde, karkasında ve dışkısında doğal olarak Salmonella bulunur. Aynı şekilde tavuk yumurtlarken de yumurtanın yüzeyine de doğal olarak bulaşır.
  • Dondurulmak ile yok olmazlar. Merkezi sıcaklığı 65 oC’ye çıkarılmış gıdada (ısıl işlem ile) 30 saniyede yok olur. Dolayısıyla pişmiş ürünler korunmada idealdir. Her ne kadar pek çoğumuz sevsek de rafadan yumurtadan uzak durmak gerekir.
  • Özellikle kanatlı et sektöründe koruyucu hekimlik zorunlu kılınmalı ve kesimhaneler HACCP standartlarına uygun olarak ya dizayn edilmeli ya da iyileştirilmelidir. 
  • D-değeri [Desimal Redüksiyon Süresi: 1 logaritmalık (%90) bakterinin ölmesi için gereken süre] derecede 0,2-6,5 dakikadır.

Etimoloji

Amerikalı veteriner-patolog olan Daniel Elmer Salmon’a ithafen isimlendirilmiştir.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
27
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Korkutucu! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • EFSA, CDC, et al. (2019). The European Union One Health 2018 Zoonoses Report. EFSA journal. | Arşiv Bağlantısı
  • Filio Marineli, et al. (2013). Mary Mallon (1869-1938) And The History Of Typhoid Fever. Gastroenterology, sf: 132-134. | Arşiv Bağlantısı
  • Prof. Dr. İrfan Erol. (2007). Gıda Hijyeni Ve Mikrobiyolojisi. Yayınevi: Ankara Üniversitesi Matbaası.
  • Ağca, Harun.. (2013). Salmonella Enfeksiyonlarının Laboratuvar Tanısı: Salmonella Enfeksiyonlarında Özgül Tanı. Türkiye Klinikleri, sf: 29-34. | Arşiv Bağlantısı
  • Su LH ve Chiu CH. (2007). Salmonella: Clinical Importance And Evolution Of Nomenclature. NCBI, sf: 210–9. | Arşiv Bağlantısı
  • Dictionary. Salmonella. (6 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 6 Ocak 2020. Alındığı Yer: Dictionary | Arşiv Bağlantısı
  • Ohad Gal-Mor, et al. (2014). Same Species, Different Diseases: How And Why Typhoidal And Non-Typhoidal Salmonella Enterica Serovars Differ. NCBI, sf: 391. | Arşiv Bağlantısı
  • Tortora GA. (2008). Microbiology: An Introduction. ISBN: 978-8131722329. Yayınevi: Pearson.
  • Reşit Mıstık. (2020). Salmonella Enfeksiyonlarında Tedavi. Türkiye Klinikleri, sf: 35-40. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/02/2023 12:04:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8174

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Nükleotit
Kartal
Kütleçekimi
Sıvı
Tercih
Matematik
Oyun Teorisi
Damar
Botanik
Zehir
Manyetik
İklim Değişikliği
Teori
Diyabet
Radyasyon
Zaman
Sinir Hücresi
Göğüs
Yaşlılık
Komplo Teorisi
Yavru
Analiz
Jeoloji
Beslenme Bilimi
Dışkı
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Çelik, et al. Salmonelloz. (6 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 7 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8174
Çelik, G., Türkoğlu, P. (2020, January 06). Salmonelloz. Evrim Ağacı. Retrieved February 07, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8174
G. Çelik, et al. “Salmonelloz.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 06 Jan. 2020, https://evrimagaci.org/s/8174.
Çelik, Gonca. Türkoğlu, Pedram. “Salmonelloz.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, January 06, 2020. https://evrimagaci.org/s/8174.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.