Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Best of Science isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazı, Fizik: Newton'dan Kuantuma yazı dizisinin 28. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Bu kısa videoda, kuantum dolanıklığın tuhaf dünyasına kısa bir bakış atacağız ve fizik için neden önemli olduğunu öğreneceğiz.

Tuhaf Kuantum Dolanıklık

Varlığın ortaya çıkışını ve kayboluşunu, sanal parçacıkları, belirsizliği ve dışlama prensibini bir kenara bırakırsak, kuantum fiziğindeki garipliklerin çoğu dolanıklık diye bilinen şeyden ve sonra dalga fonksiyonunun çökmesinden ileri gelir.

İki ya da daha fazla parçacık etkileşime girdiğinde, dalga fonksiyonları dolanık hale gelir; öyle ki her birinin bazı özellikleri artık diğer parçacığa ne olduğuna bağlıdır. Bu parçacıklar, dolanıklık durumu bozulmadığı sürece özenli bir izolasyon altında uzak mesafelere değin dikkatlice ayrılabilir, ve hala birbirlerine bağlı nitelikler taşıyabilirler. Sonra kendine has bir özelliği gözlemlemek için bir parçacık gözlemlendiğinde, dalga fonksiyonunun dolanıklığı aniden bozulur.

Fizikçiler bu durum için dalga fonksiyonunun çöktüğünü söylerler. O an, diğer parçacığa ait bağımlı özellikler dolanıklık halinden çıkar ve parçacık kararlı duruma geçer. Örnekleyelim. Çiftler halinde bulunan, spinleri birbirine zıt yönde bağımlı elektronlarla bir düzenek oluşturalım. Her iki elektron da hangi spin durumunda olduklarını bilmiyorlar. Her ikisi de aşağı ve yukarı spin durumları arasında gidip geliyorlar. Ama dalga fonksiyonları dolanık halde olduğu için, herhangi bir elektrona müdahale olur ve spin hali değişirse, diyelim ki yukarı spin olsun, diğer elektron da anında aşağı spin durumuna gelir.

İşte aniden ortaya çıkan bu çöküş, elektronlar ister birbirinin yanı başında isterse gezegenin iki ucunda olsun, gerçekleşir. Bazı tarafları gerçekten tuhaf olsa da modern teknolojinin çoğu fazlasıyla bu garipliğe dayanmaktadır: Kuantum bilgisayarlar, kuantum şifreleme ve kuantum teleportasyon bunlardan sadece birkaçıdır.

Bu ve diğer alanlardaki çalışmalarından dolayı birçok bilim insanının bu kuantum garipliğinin gerçek bir olgu olduğuna dair neredeyse hiç şüphesi yoktur. Günümüzde, aradaki mesafenin 100 kilometrenin üzerine çıktığı gerçek dolanıklık deneyleri yapılmaktadır ki bu da mesafenin dolanıklığı bozmadığını kanıtlamaktadır.

Görsel-işitsel ve iletişim teknolojilerinde görülen şu anki trend, dijitale doğru gitmektedir. Video araçlarındaki sürekli bir renk dizisi yerine, belli sayıda renkle sınırlıyız. Sürekli bir resim yerine, fotoğrafımız piksellere bölünmüştür. Sesteki herhangi bir frekans yerine, belli aşamalarla sınırlıyızdır.

Bu, küçük ölçekli bir evrene çok benzemektedir. Tüm evren sandığımızdan 14 milyar yıl öncesinde dijitale geçmiş... Uzay, zaman, enerji ve momentum... Bunların hepsi tanecikli Sınırlı, belli başlı özel değerler var ve bir şey bu tanecikli olma durumunu doğru bir şekilde tanımlıyor... kuantum mekaniği.

Destek Olun

Bu video, BestOfScience tarafından hazırlanmış, Evrim Ağacı tarafından altyazılandırılmıştır. Eğer içeriği beğendiyseniz, orijinal kaynağa destek olmak için, lütfen YouTube kanalına gidip videolarını beğenmeyi unutmayın.

BestofScience kanalının bu videosunu orijinal dilinde ve İngilizce alt yazılı olarak buradan seyredebilirsiniz:

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Best of Science | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/11/2020 10:13:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5500

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Bilgi Felsefesi
Maske
Farmakoloji
Bağışıklık
Beslenme Davranışları
Sürüngen
İspat Yükü
Jeoloji
Erkek
Renk
Viroloji
Madde
Bilim İnsanları
Skeptisizm
Öğrenme
Güneş Sistemi
Sinek
Yaşam
Küresel Isınma
Üreme
Doğum
Diş Hastalıkları
Avrupa
Fizik
Hamile
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanları kendisinin de insan olduğuna ikna edebilen bir bilgisayar 'zeki' olarak görülmelidir.”
Alan Turing
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol