Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kuantum Işınlanma (Teleportasyon) Teknolojisine Doğru Bir Adım Daha!

Kuantum Işınlanma (Teleportasyon) Teknolojisine Doğru Bir Adım Daha!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Işınlanma (teleportasyon) önündeki sorunlardan biri daha aşıldı! Kısa bir mesafe için de olsa, kuantum bilgi güvenilir bir şekilde bir noktadan diğerine ışınlandı. Bu tür bir ışınlanma, bilim kurgu filmlerinde gösterilenden çok, çok ama çok uzak bir başarı. Ancak yine de Kuantum Dolaşıklık Teorisi'ne olan güvenimizin artmasını sağlıyor. Bu teori, modern fiziğin en tartışmalı başlıklarından birisidir. Ancak aynı teori, en az tartışmalı olduğu kadar ulaşmayı arzuladığımız kuantum hesaplama teknolojisine de yaklaşmamızı sağlıyor.

Bazı atom altı parçacıklar çiftler halinde bulunurlar. Örneğin 2 elektron birbirine zıt dönüşlere (spinlere) sahip olabilir. Bu ilk etapta ilginç gözükmez; ancak eğer ki bu parçacıklardan bir tanesinin dönüşünü etkileyecek bir müdahalede bulunulursa, çok meşhur bir paradoks ortaya çıkar: Dolaşıklık Teorisi'ne göre bu etkiye, diğer elektron da anında tepki gösterir ve spin yönünü değiştirir. Böylece yine birbirlerine zıt olarak dönerler. Yani ikinci elektron üzerine hiçbir kuvvet etki etmemiş olmasına rağmen, bu elektronun eşine yapılacak müdahale, elektronun kendisini de bir şekilde etkilemektedir. İşte buna "dolaşıklık" denir ve bunu açıklayan teoriye "Kuantum Dolaşıklık Teorisi" adı verilir.

Bu sihir değildir. İki elektron arasında bilgi alışverişi olur. Ancak elektronlar arasındaki mesafe, bu bilgi aktarımının sonsuz hızda olmasını gerektirmektedir. Sonsuz hız, ışık hızından daha hızlı anlamına gelir ki bu, modern fizik dahilinde mümkün değildir. Einstein'ın esprili bir şekilde bahsettiği gibi, "belli bir mesafeden korkutucu bir etkileşim" bulunması gerekir. Einstein, bu sebeple Kuantum Mekaniği anlayışımızda bir hata olması gerektiğini söyledi. Ancak Kuantum Teorisi'nin üst üste gelen muhteşem başarıları, bilim insanlarının Einstein'ın söylediğinin aksine teoriye olan güvenlerini arttırdı ve dolaşıklık kavramının gerçekten var olduğunu düşünmelerine neden oldu. Ancak dolaşıklık gerçekse bile, bugüne kadar bu gerçek kullanılarak bir bilgi aktarımı gerçekleştirilememişti.

1964 yılında fizikçi John Stewart Bell, dolaşıklığın gerçek olup olmadığını anlamak için kullanabileceğimiz bir test geliştirdi. O zamanlarda bu test pratik olarak uygulanamıyordu; ancak Hollanda'da bulunan Delft Teknoloji Enstitüsü'nden bilim insanlarının 30 Mayıs 2014'te Science dergisinde yayımladıkları makalede, bu deneyi gerçekleştirmeye sonunda yaklaşıldı.

Delft ekibi elektronları düşük sıcaklıktaki elmaslar içerisine hapsettiler. Ekibin başında bulunan Ronald Helson bunu "mini hapishaneler" olarak tanımlıyor. Bu, ekibin her bir elektronun dönüş yönünü (spin) çok hassas ve güvenilir olarak ölçebilmelerini sağladı. Bu spini değiştirecek her müdahale, o elektronun mini hapishanesinin hemen yanında yer alan hapishane içerisindeki eş elektronunu da etkileyecekti. Deney, gerçekten de böyle bir etkileşimin olduğunu ortaya koydu ve %100 başarı elde etti.

Elmas odacıkları arasındaki çok kısa mesafe, bilgi transferinin gerçekten anlık olarak gerçekleşip gerçekleşmediğini anlamayı güçleştiriyor. Çünkü bu iletişim ışık hızında da gerçekleşiyor olabilir ve bu, "sonsuz hız" demek değildir. İşte tam olarak bu sebeple deneyin bir sonraki aşaması, hapsedilmiş elektronları birbirinden şehirler boyu mesafede, hatta Dünya'nın öteki bir ucuna kadar götürmeyi hedefliyordu. Aslında birbirinden 100 kilometre ayrık olan iki ada arasında dolaşıklık üzerine bir test uygulanmıştı ve başarıyla sonuçlanmıştı. Ancak sonuçlar, doğrudan gözlenmek yerine istatistiki olarak raporlanmıştı. Dolayısıyla %100'lük bir başarı elde edilememişti. Bu sebeple, daha uzak mesafelerde dolaşıklığın test edilmesi ve bir elektrona yapılan müdahalenin diğerine etki edip etmediğinin anlaşılması gerekiyor.

20. Yüzyıl fiziğinin en hararetli tartışmalarından birine yeni bir bakış açısı kazandırıyor olması bir yana, bu deney sayesinde güvenilir kuantum ışınlama mümkün olabilecek. Bu sayede güvenli ve "sonsuz" hızlı iletişim ağları kurulabilecek. Tabii ki bu deneyin sonuçları ne bir son, ne de bir başlangıç. Dünya'nın dört bir yanındaki bilim insanları ve araştırma ekipleri bu konu üzerinde çalışmayı sürdürüyor ve birçok sonuç alınıyor. Ancak bu araştırmaların sadece küçük bir kısmı gerçekten elle tutulur bir başarı elde edebiliyor. Geçtiğimiz sene yine Ronald Hanson'ın ekibi elmas hapsi yöntemini kullanarak kuantum ışınlamayı başardıklarını ilan etmişlerdi; ancak bu seferki deneyin aksine, o deneyin sonuçları %100 başarılı değildi.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • W. Pfaff, et al. (2020). Unconditional Quantum Teleportation Between Distant Solid-State Quantum Bits. Science, sf: 532-535. | Arşiv Bağlantısı
  • IFLS. Scientists Achieve Quantum Teleportation. (05 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 05 Mayıs 2020. Alındığı Yer: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/10/2020 16:13:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2385

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Güneş Sistemi
Çiftleşme
Şehir Hastanesi
Doktor
Deprem
Malzeme
Robot
Bilgisayar
Uzay
İstatistik
Ses
Genel Görelilik
Türkiye
Primat
Transkripsiyon
Nobel Ödülü
Coğrafya
Ornitoloji
Hekim
Hasta
Korku
Nükleotit
Film
Coronavirus
Astrofotoğrafçılık
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçekler, görmezden gelindiler diye yok olmazlar.”
Aldous Huxley
Geri Bildirim Gönder