Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İnsanlarda Irkların Olmadığını Kanıtlayan Bulgular Nelerdir?

İnsanlarda Irkların Olmadığını Kanıtlayan Bulgular Nelerdir?
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Daha önceki birçok yazımızda çeşitli açılardan ele aldığımız gibi, insanlarda biyolojik ırk denen kavram bulunmamaktadır. İnsan türü, tek bir ırktır. Coğrafi farklılıklardan veya yaşanan ülkelerden yola çıkarak ırk tanımları yapılamaz ve çeşitli ırk iddialarının (Türk, Çerkez, Kürt, Rus, Çinli, Aborijin, vs.) sosyal ayrımlar ve politik çıkarımlar haricinde biyolojik açıdan hiçbir anlamı yoktur. Peki buna yönelik biyolojiden ne tip kanıtlar sunabiliriz? Bu yazımızda birazcık buna değineceğiz. Açıkçası insanlarda ırkların var olmadığına dair o kadar fazla sayıda kanıt vardır ki, bunların hepsini Türkçeye kazandırmak yıllarımızı alırdı. Ancak yine de burada, olabildiğince fazlasına kaynaklarıyla yer vererek, sizleri en azından doğru yöne yönlendirmeye çalışacağız.

Öncelikle şunu söylememiz gerekiyor: İnsanlarda elbette ki coğrafi konumlardan ve bu coğrafyalarda yaşanan tarihten ötürü çeşitli farklılıklar, hatta yerel öbeklenmeler vardır. Ancak bu, "ırk" tanımı yapmak için yeterli değildir. Sorun bu noktada başlamaktadır. Biyolojide, aralarında birazcık fiziksel farklılıklar bulunan her topluma "ırk" denmez! Bunun yerine, "klin" adı verilen bir terim kullanılır. "Irk" sözcüğü, bu söz konusu yerel farklılıkların süreğe/sürekli ("continuous") olmadığı, kesintili ("discrete") olduğu iddiasını bünyesinde barındırır. Yani bir Çinli ile bir Afrikalı arasında hiçbir ara geçiş grubunun bulunmadığı iddiasını taşır (bu "ara geçiş", tür anlamında değil de, fiziksel görünüm bakımından ara geçişe işaret etmektedir). Bu, tamamen hatalıdır. Şu anda insan popülasyonları içerisinde "ırk" tanımı yapmamıza yetecek tek bir farklılık bile bulunmamaktadır! Çünkü eğer ki gerçekten inceleme zahmetine girecek olursanız, her insan grubu arasında geçiş özelliği gösteren başka insan grupları görmeniz mümkün olacaktır. Bunun en güzel örneği, deri renginin kategorizasyonunda karşımıza çıkmaktadır:

Görülebileceği gibi, en deri renkleri arasında neredeyse kusursuz bir geçiş bulunmaktadır ve bu görselde verilen her sayıya uygun deri renginden insan ve toplum bulmak mümkündür. 

Daha önemlisi, biyolojik olarak ırk tanımı yapabilmemiz için, ayrı "ırk" iddiasında bulunduğumuz iki grup arasındaki genetik çeşitlilik (varyasyon) miktarının, grupların her ikisi içerisindeki çeşitlilik miktarından daha fazla olması gerekmektedir. Ancak insan toplumlarında böyle bir şey bulunmaz! Kendilerinin ayrı bir "ırk" olduğu iddiasında bulunan grupların kendi içerisindeki genetik çeşitlilik farkı, çoğu zaman kendilerinden başka bir ırk olarak gördükleri insan toplumlarıyla aralarındaki genetik çeşitlilik farkından daha yüksektir! 

Bu demek değildir ki genlerimizdeki yüzlerce, binlerce, milyonlarca bölgeye bir arada bakarak, bir insanın hangi kıtadaki veya kıta içerisindeki belirli bölgelerden köken aldığı tespit edilemez. Elbette edilebilir ve bunu yapan birçok firma vardır. Kimi zaman sadece 100 gen bölgesine (lokus) bakarak bile oldukça isabetli tahminlerde bulunabilirsiniz. Ancak eğer ki sadece birkaç gene, hatta birkaç on gene bakacak olursanız, böyle bir ayrımı ve coğrafi köken tespiti yapmanız imkansız olacaktır. Ayrı ırk oldukları iddia edilen kimi insan toplumları için yüzlerce genin analizi bile güvenli tespitlerde bulunmanız için yeterli olmayabilir! Halbuki biyolojide, ayrı ırklardan gelen bireylerin genomları kolaylıkla tespit edilebilirdir.

İnsanlarda bunu yapamıyor olmamızın nedeni, insan türü içerisindeki genetik çeşitliliğin diğer türlerdekine nazaran dikkate değer miktarda az olmasıdır. Bu durum, insanlarda ırkların oluşumuna engel olmaktadır. Örneğin yaşayan en yakın kuzenimiz şempanzelerdeki genetik çeşitlilik, insanlarınkinden daha fazladır! Halbuki şempanze deyince birçok kişinin aklına tipik bir hayvan gelir ve "çeşitlilik" kavramı pek göz önünde değildir. Peki ya kurtlar? Kurtlar arasındaki genetik çeşitlilik, insanlar arasındaki genetik çeşitlilikten 4 kata kadar daha fazladır!

Bu kadar da değil. Genetik araştırmalarından gelen veriler ışığında, insanları bi-modal (ikili) bir ırksal ayrıma götürmek imkansızdır. Örneğin, sıkça düşünülenin aksine, siyahi insanların bacaklarında ekstradan kaslar bulunmaz! Batı Afrikalılar'ın dünyanın geri kalanına nazaran daha iyi koşucu olmalarını sağlayan bir gene sahip oldukları iddialarının bilimsel hiçbir temeli bulunmamaktadır. Çünkü yapılan araştırmalar, ne Batı Afrikalılar'da daha yaygın olarak bulunduğu iddia edilen ATCN3 geninin siyahilerde daha yaygın olduğuna dair veriler sunmaktadır, ne de bu genin hızlı koşma ile bir alakası olduğu ispatlanabilmiştir. Elbette ki bazı toplumların belirli alanlarda diğerlerine göre birazcık daha başarılı olması olasıdır. Ancak bunların arkasında yatan nedenler, genlerden ziyade çevre ve yaşam alanlarının etkisi ile çok daha iyi açıklanabilmektedir. Irklardan söz edebilmemiz için genetik farklılıklar tespit etmemiz zorunludur ve bunu yapamamaktayız.

Irkçılarla ilgili en büyük sorunlardan birisi ise, "ırk" kavramıyla karşılamaya çalıştıkları insan gruplarının bazı bir alanda diğerlerinden üstün olduğunu, diğer bir diğer alanda ise kötü olduğunu düşünmeye meyilli olmalarıdır. Örneğin "matematikte iyi ama koşuda kötü" gibi... Yani bu insanların dünya algısı, bir masa oyunundaki (Dungeons & Dragons gibi) karakterlerin yaratımından farksızdır. Bunun böyle olduğunu düşünmemiz için geçerli ve yeterli hiçbir neden bulunmamaktadır; zira insanlık, geride bıraktığımız 10.000 yıl boyunca neredeyse birebir aynı seçilim baskıları altında kalmıştır. Dolayısıyla evrimsel farklılaşmaların yaşanabilmesi için yeterli seçilim farklılığı ve zaman bulunmamaktadır. 

Her ne kadar genomlarımızda, yakın geçmişte yaşanan bazı evrimsel değişimlere dair izler olsa da, bunların "ırklardan" söz edebileceğimiz kadar kapsamlı olduğunu iddia etmek mümkün değildir. Bu farklılıklar genellikle heterozigot avantajı denen bir durumdan doğar: Bir özellik bakımından heterozigot olan bireyler (yani o genin 1 baskın, 1 çekinik alelini -versiyonunu- bünyesinde barındıranlar), homozigotlara göre (aynı alelden 2 kopya barındıranlara göre) avantajlı olabilmektedir. Bunun en tipik örneği ovalositoz veya orak hücre anemisi gibi hastalıkların, daha ölümcül başka hastalıkların bulunduğu ortamlarda heterozigotlara hayatta kalma avantajı sağlıyor olmasıdır. Görülebileceği gibi bu adaptasyonlar, ırkçıların iddia ettiği gibi "koşuda iyi ama matematikte kötü" gibi basit çıkarımlara indirgenemeyecek evrimsel değişimlerdir. İnsanların yakın tarihte yaşadığı diğer yerel evrimsel değişiklikler arasında yüksek bölgelerde yaşayanlarda düşük oksijen seviyelerine uyumlu biçimde oksijen taşıma sistemleri evrimleşmesi, Arktik bölgelerde yaşayan insanlarda soğuktan kaynaklı bazı kan akışı durumlarına diğerlerine göre daha adaptif olmaları veya sütü sindirebilme gibi özelliklerdir. Çoğu zaman gelişim biçiminden kaynaklı "koşabilme", "matematikte iyi olma", "ticaret kafasına sahip olma" gibi özelliklerin belli sözde-ırklarda tespit edilebileceği iddiası tamamen asılsızdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Irkçılığı ispatlamaya çalışan bazı bilim insanları da tarihte yaşamıştır (ve günümüzde de vardır). Ne yazık ki bu kişilerin çalışmalarını inceleyecek olursanız, son derece zayıf ve kabul edilemez içerikte olduğunu görmeniz mümkündür. Çalışmaları ve konu algılarında, kalıtım gibi en basit kavramlara dair bile çok ciddi teorik eksiklikler bulunmaktadır. Başka bilim insanlarının çalışmalarını ciddi anlamda çarpıtmaya meyillidirler. İleri sürdükleri matematiksel modellerde sayısız abartı ve yanlış bulunmaktadır ve bunu yapma nedenleri, gerçeği ortaya koymak yerine, istedikleri sonuçları almak isteyişleridir. Bağımsız olarak yapılan tekrar deneyleri, onların ırk iddialarını destekleyen sonuçları üretememektedir. En önemlisi, bulgularının işaret ettiği sonuçları abartmakta ve olduğundan önemliymiş gibi göstermeye çalışmaktadırlar. Bunlar, bilimsel olduğu iddia edilen argümanlarının altını oyan ve onları otomatik olarak geçersiz kılan sorunlardır.

Tüm bunlar bir arada değerlendirildiğinde, modern bilimsel gerçekler çerçevesinde insan türünde hiçbir ırktan söz edemeyeceğimiz görülecektir. Diğer yazılarımızda da iddia ettiğimiz üzere ırk kavramı, siyasi emellerle sürdürülen ve gündeme getirilen bir oyuncaktan fazlası değildir. Bilimsel bir temelde hiçbir geçerliliği yoktur ve ırk-temelli hiçbir argüman bilimsel olarak kabul edilmemelidir. İnsanlarımız, kişilerin argümanlarında ırk-temelli açıklamalar olduğunda uyanık olmalı, kişilerin muhtemelen manipülatif bireyler olduklarını düşünmeye meyilli olmalıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 1
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2020 08:42:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4573

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Haber
Göz
Dişler
Mistisizm
2019-Ncov
Dna
Üreme
Mantık
Onkoloji
Kertenkele
Virüsler
Toplum
Kimya
Arı
Şüphecilik
Köpekgil
Cinsel Seçilim
Evrimsel Süreç
Robot
Salgın
Hayvanlar Alemi
Stephen Hawking
Sosyal
Bebek Doğumu
Yok Oluş
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ben, bilimin enfes güzelliğe sahip olduğunu düşününenlerdenim. Laboratuvardaki bir bilim insanı sadece bir teknisyen değildir; aynı zamanda kendisini bir peri masalı gibi büyüleyen doğal bir olgunun karşısına oturtulmuş bir çocuktur.”
Marie Curie
Geri Bildirim Gönder