Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Hala Evrimleşiyor Muyuz? İnsan Türünün Son 2.000 Yıldaki Evrimi!

Hala Evrimleşiyor Muyuz? İnsan Türünün Son 2.000 Yıldaki Evrimi!
4 dakika
15,468
Tüm Reklamları Kapat

İnsanların halen evrimleşmeye devam edip etmediği konusu en sık tartışılan ve sorulan konulardan birisidir. Cevap, tartışmaya hiçbir yer olmaksızın "Evet"tir. İnsanlar halen evrimleşmektedir. İnsanların evrimleşmemesi için bir neden yoktur. 

Bu ilk etapta şaşırtıcı gelebilir; çünkü kimse uyum başarısına bağlı olarak ölmüyor, öyle değil mi? Yani dişimiz ağrıdı ya da hastalandık diye (en azından çoğu zaman) ölecek değiliz. Gerek tıp sayesinde, gerekse de modern teknolojiler aracılığıyla artık birçok ölümün önüne geçebiliyoruz. Bu durumda Doğal Seçilim'i büyük oranda durdurduğumuzu söyleyebiliriz. E bu durumda nasıl olur da insanlar evrimleşmeyi sürdürür?

Tüm Reklamları Kapat

Bunun çok basit bir nedeni var: Evrim sadece Doğal Seçilim ile olan bir süreç değildir. Evrim Kuramı ve Mekanizmaları isimli kitabımızda da detaylıca izah ettiğimiz gibi, Doğal Seçilim evrimin en güçlü mekanizmalarından birisi olsa da tek mekanizması değildir! Dahası, günümüzde halen Doğal Seçilim nedeniyle ölmekte veya hayatta kalmakta olan birçok insan da vardır. En tipik iki örnek olarak, orak hücre anemisine sahip olmaları sayesinde sıtmanın bol bulunduğu ortamlarda hayatta daha kolay kalan Afrikalı insanlar ile genlerindeki farklılıktan ötürü HIV'e dirençli Avrupalılar verilebilir. Bu kişiler, genetik farklılıklarından ötürü hayatta daha kolay kalmakta, daha çok üreme şansı bulabilmekte ve kendilerini güçlü kılan genleri gelecek nesillere daha çok aktarabilmektedirler. Bu da Doğal Seçilim yoluyla olan evrimin ta kendisidir! 

Fakat Doğal Seçilim'i %100 durdurduğumuz hayali bir dünyada bile evrim devam etmeyi sürdürürdü. Çünkü insanlar üzerinde halen Genetik Sürüklenme, Göçler, Cinsel Seçilim ve Akraba Seçilimi gibi diğer birçok evrim mekanizması etki etmeyi sürdürmektedir. Mutasyonlar, Gen Çaprazlanması (Crossing-over), Transpozonlar gibi mekanizmalar halen genlerimize çeşitlilik eklemeyi sürdürmektedir. Dolayısıyla insanlar halen evrimleşmektedir; ancak Doğal Seçilim'in kısmen de olsa yavaşlatılmış olması dolayısıyla atasal formlarımıza veya kuzenlerimize nazaran biraz daha yavaş evrimleşmekteyiz, bu doğru. 

Tüm Reklamları Kapat

Bu evrimin devam ettiğini görmenin en güzel yollarından birisi, evrimsel süreç için aşırı kısa bir zaman dilimi olan son birkaç bin yıla bakıp, hangi genlerin değiştiğini incelemektir. Bu, evrimin devam edip etmediğini anlamamız için harika bir yöntemdir! Üstelik bunu yaparken, hangi genlerin Doğal Seçilim yoluyla seçildiğini, hangilerinin diğer mekanizmalarla evrimleştiğini de ayırt etmemiz mümkündür; çünkü her mekanizmanın genler ve kromozomlar üzerinde farklı izleri ve desenleri bulunmaktadır. Çok sayıda genomu kıyaslayarak bu izleri inceleyebilir ve hangi genin nasıl evrimleştiğini anlayabiliriz.

Örneğin, madem Doğal Seçilim'in tamamen durduğunu düşünüyorsunuz, ona odaklanalım. Vücudumuzda son birkaç bin yıldır Doğal Seçilim yoluyla değişmiş genler var mıdır? Elbette! Tamam, belki vahşi hayatta görebileceğiniz kadar bol değil; ancak insanlarda da halen Doğal Seçilim yoluyla evrimleşen genler vardır; bu konudaki araştırmalara buradan ulaşabilirsiniz. Kaldı ki diğer mekanizmalarla evrimleşenlerden bahsetmiyoruz bile! 

Yair Field ve arkadaşlarının 2016 yılında Science dergisinde yayınladıkları bir makalede, aralarında laktoz toleransı, saç ve göz rengi, bağışıklık sistemimizin parçaları ve boy uzunluğunun da bulunduğu pek çok fiziksel ve yapısal özelliğin sadece son 2000 yılda evrimleştiği gösterilmektedir! Ayrıca araştırmanın bulgularına göre insan bebeklerinin kafalarının çevre uzunluğu, insülinin vücudumuzdaki kullanımı, hemoglobin özelliklerimiz, glikoz intoleransı, erkeklerin BMI değerleri, menopoza girme yaşı, dişilerin kalça genişliği, insan bebeklerinin doğum kilosu, dişilerin bel/kalça oranı, vücudumuzdaki toplam kolesterol oranları, bebeklerimizin doğumdaki boyları gibi başka birçok özelliğimiz de son 2000 yılda hızlı bir şekilde değişmiş ve evrimleşmiş özellikler arasında yer alıyor olabilir!

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Araştırmacılar bunu göstermek için 3915 İngiliz'in tüm genom haritalarını kıyaslamışlardır. Bu nasıl yapılmaktadır? Eğer ki bir gen Doğal Seçilim ile hızlı bir şekilde seçilecek olursa, popülasyon içerisindeki bulunma sıklığı bir anda, hızla artacaktır. Bu hızlı seçilim sürecinde o genin civarında bulunan diğer genler de seçilen orijinal gen ile birlikte adeta "sürüklenecektir". Çünkü bu genler birbirlerine fiziksel olarak, DNA üzerinde bulundukları konum gereği bağlıdırlar. Biri avantajlı olduğu için seçilecek olursa, genellikle civarındaki genler de üzerilerinde hiçbir seçilim baskısı olmamasına rağmen seçilmiş olurlar. Gen Çaprazlanması mekanizması, çok hızlı gerçekleşen Doğal Seçilim'in hızına yetişemeyeceği için, bu genlerin birbirinden ayrılması da kısa sürede mümkün olamamaktadır. Bu sebeple bilim insanları bu tip gen bölgelerine bakarak ve bu bölgelerde biriken mutasyonları inceleyerek hangilerinin Doğal Seçilim baskısı altında kaldığını net bir şekilde tespit edebilmektedirler.

Bunu yapan araştırmacılar, az önce sözünü ettiğimiz özelliklerin son 75 nesilde, yani sadece 2000 yıl öncesinden bu yana ciddi Doğal Seçilim baskısı altında kaldığını göstermiştirler! Sadece 75 nesil! 

Sonuç olarak söyleyebiliriz ki, insanların halen evrimleşmekte olduğunu düşünmemek için hiçbir neden bulunmamaktadır. Eğer ki "durdurduğumuza" inandığımız Doğal Seçilim bile son 75 nesilde bizi birçok özellik bakımından değiştirmeyi başardıysa, diğer tüm evrim mekanizmalarının etkisi altında toplamda ne kadar değiştiğimizi ve ne hızla değişmeyi sürdürdüğümüzü düşünmeyi siz okurlarımıza bırakıyoruz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
39
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 25
  • Merak Uyandırıcı! 15
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 11
  • Bilim Budur! 9
  • Muhteşem! 8
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/04/2024 12:48:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4674

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Biyoçeşitlilik
Tarih
Anksiyete
Etoloji
Yıldız
Ay Görevleri
Elektrokimya
Bağışıklık
Yeme
Sıvı
Taksonomi
Popülasyon
Taklit
Habercilik
Amerika
Yaşamın Başlangıcı
Ara Tür
Madde
Tekillik
Genetik Müdahale
Zehirli Mantar
Göz
Nanoteknoloji
Stephen Hawking
İklim Değişimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Hala Evrimleşiyor Muyuz? İnsan Türünün Son 2.000 Yıldaki Evrimi!. (5 Kasım 2016). Alındığı Tarih: 15 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4674
Bakırcı, Ç. M. (2016, November 05). Hala Evrimleşiyor Muyuz? İnsan Türünün Son 2.000 Yıldaki Evrimi!. Evrim Ağacı. Retrieved April 15, 2024. from https://evrimagaci.org/s/4674
Ç. M. Bakırcı. “Hala Evrimleşiyor Muyuz? İnsan Türünün Son 2.000 Yıldaki Evrimi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 05 Nov. 2016, https://evrimagaci.org/s/4674.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Hala Evrimleşiyor Muyuz? İnsan Türünün Son 2.000 Yıldaki Evrimi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 05, 2016. https://evrimagaci.org/s/4674.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close