Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

İlk Dünya Dışı İnsan Kolonisi İçin En Uygun Yer: Ay mı Mars mı?

İnsanlık, Dünya Dışındaki İlk Koloniyi Ay'da mı Kurmalı Yoksa Mars'ta mı?

İlk Dünya Dışı İnsan Kolonisi İçin En Uygun Yer: Ay mı Mars mı?
8 dakika
3,105
  • Astrobiyoloji
  • Astronomi

Elon Musk, insanların Mars'ta yaşamasını istiyor.[1] NASA, astronotları en azından ortamı tanıyabilmeleri için Kızıl Gezegen'e göndermeyi düşünüyor.[2] Ancak ABD'nin 45. başkanı Donald Trump gibi yöneticiler, astronotları Ay'a geri gönderme konusuyla daha çok ilgilendiklerini söylüyorlar.[3]

Bilim insanlarının birçoğu, bunun önemli bir tartışma konusu olduğunu düşünüyorlar: Eğer insanlar Dünya gezegeninden vazgeçmek zorunda kalsaydı, Mars'ta mı yoksa Ay'da mı yaşamak daha iyi olurdu? Bu yazıda iki ihtimali de değerlendireceğiz.

Bu Reklamı Kapat

Mars'ta Yaşamanın Avantajları

Önce Mars'ın avantajlarını göz önünde bulunduralım. Genel olarak Mars görevlerinin neden önemli olduğunu öğrenmek isterseniz buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Gün Uzunluğu

Mars, oldukça makul bir hızda döner: Günü 24 saatten biraz uzun olduğu için, Mars'ta 1 gün, Dünya'daki bir güne kabaca eşdeğer olacaktır. Ay'da 1 gün, Dünya'daki 28 gün kadar sürer ve bu nedenle buna alışılması gerekecektir.

Bu Reklamı Kapat

Ayrıca, Mars'ın günü nispeten kısa olduğu için günle gecenin sıcaklığı arasında büyük bir fark yoktur. Ay'da ise günler çok sıcak ve geceler çok soğuk - gün ve gece arasında neredeyse 300 santigrat derece sıcaklık farkı vardır. Böyle büyük bir sıcaklık farkı, yaşanabilir habitatlar, arabalar ve dışarı çıkmamızı mümkün kılacak uzay giysilerini tasarlamayı gerçekten zorlaştırabilir. Gündüzleri evinizin, arabanızın ve giysilerinizin bir Adana yazına göre, geceleri ise her şeyin bir Sivas kışı için tasarlandığını hayal edin. Şimdi bu iki şehrin erişebildiği en ekstrem sıcaklıkların 5-10 katını düşünün. İşte Ay böyledir ve böyle bir ortam için gereken mühendislik ve tasarımlar oldukça zorludur.

Atmosfer

Mars'ın, çok harika olmasa da, bir atmosferi var. Atmosferi fazlasıyla karbondioksit içeriyor; bu da bitkiler için iyi olsa da, bizim için kötü bir durum (tabii birçok bitkinin fotosenteze rağmen oksijene ihtiyacı olduğu unutulmamalı). Atmosfer, rüzgarın esmesini mümkün kılarak gün ve gece sıcaklığı farkını eşitlemeye yardımcı olur; ancak aynı zamanda oldukça fazla tozun hareket etmesine de neden olur. Atmosferin varlığı, aynı zamanda kubbeleri ve yapıları, dışarıdaki havayı kullanarak basınçlandırabileceğimiz anlamına da gelir.

Diğer taraftan Ay'ın, neredeyse hiç atmosferi yoktur. NASA'nın sitesinde de yazdığı gibi:[4]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dünya'da deniz seviyesinde nefes alıp verdiğimiz havanın her bir santimetre küpü içinde 10.000.000.000.000.000.000.000 molekül bulunur. Ay'ın atmosferinde ise aynı hacimde 1.000.000'dan az molekül vardır.

Ay, çok az atmosfere sahip olduğundan, rüzgarlar ısıyı sıcak günlerden soğuk gecelere taşıyamaz.

Mars'ın atmosferi, Güneş'ten gelen bir grup zararlı EUV ve enerji yüklü parçacıkları durdurabilir. Bu, dışarı çıktığınızda "kızarmanızı" önleyebilir. Ay'da ise sizi yanmaktan alıkoyacak hiçbir şey yoktur. Bu şartlarda orada kalabilmek için kesinlikle mağaralarda yaşamanız gerekir; ancak Mars'ta yer üstünde yaşamak da mümkün olabilir. Tabii, Mars'ta da yine bir miktar radyasyona maruz kalırdınız. Açıkçası ikisi de radyasyon açısından ideal değil; fakat birini seçmek zorunda kalırsanız, Mars daha iyi.

1972 yılında birkaç kez Ay'a iniş yapıldığında, çok sayıda Güneş radyasyonu olayının yaşanması da ilginç bir tarihsel gerçektir.[5] Bunlardan biri, ola ki o sırada Ay'da astronotlar olsaydı, hepsini öldürmeye yetecek kadar kötüydü. Neyse ki bu olay, herkes Dünya'da güvende olduğu zaman yaşandı. Uzay, tehlikeli bir yer!

Su

Kanıtlar, Mars'ın her yerinde yer altında su olabileceğini gösteriyor.[6] Bu kesin olmasa da, oldukça güçlü bir olasılıktır. Suya hazır erişim, yalnızca susuz kalmamamız ve bir şeyler yetiştirmemiz için değil, aynı zamanda nefes almak için oksijen oluşturmaya da yarayabileceğinden önemlidir. Ay'da da iç suların yanı sıra bir miktar yüzey suyu mevcut; ancak bu suya erişmek için muhtemelen kutupların yakınında yaşamamız gerekecektir.[7]

Kütleçekimi

Mars'ın kütleçekimi Ay'ın kütleçekiminden daha güçlüdür. Eğer Dünya'da 91 kilogram ağırlığındaysanız, Ay'da 15 kilogram ve Mars'ta 34 kilogram ağırlığında olurdunuz (elbette farklı gezegenlerde kütleniz değişmez, sadece ağırlığınız değişir). Mars'taki bu kütleçekimi, atmosferin gezegende kalmasına yardımcı olup, nesnelerin yerde kalmasını sağlamak ve kemiklerimizi biraz daha sağlam tutmak için de faydalı olacaktır.

Bu Reklamı Kapat

Bilimsel Değer

Kanıtlar, Ay'ın çok uzun zaman önce Dünya'dan ayrılmış büyük bir parçası olduğunu gösteriyor.[8] Öte yandan Mars, kendi kendine gelişmiş, birçok harika jeolojik yapıya sahip olan, tamamen ayrı bir gezegendir (Mars'ta gerçekten çok yüksek, inaktif volkanlar vardır).[9] Bazıları orada gerçekten de yaşam olabileceği fikrini öne sürüyor.[10] İnsan hayatı gibi olmasa da, orada küçük bakteriler veya başka küçük organizmaların olabileceğini düşünüyorlar. Bu olasılık sahiden büyüleyici ve oraya geri dönmemizin ana nedenlerinden biri. Yani bilimsel olarak Mars, Ay'dan daha iyi bir istikamettir.

Havalılık

Mars, gerçekten havalıdır. Kırmızıdır. Roma savaş tanrısının adını almıştır. İngilizce'de Mars sözcüğünü büyük harfle başlatarak yazarsınız, Ay ise "ay" olarak yazılır.

Ay'da Yaşamın Avantajları

Şimdi de Ay'da yaşamanın avantajlarına bakalım.

Mesafe

Ay gezegenimize çok yakın; bu da fazlasıyla yakıt ("para" diye okuyun) tasarrufu sağlıyor. Şu anda oraya pek çok şey indirebilecek roketlerimiz var. Eğer istersek, aylar içinde erzak boşaltmaya başlayabiliriz. Eve dönüş yolculuğu için su ve roket yakıtının yanı sıra Mars'a diğer erzakları göndermeye başlamak için önce yıllarca araştırma yapmamız gerekecektir.

Bu Reklamı Kapat

Yanlış anlaşılmasın, Mars'a da az miktarda cisim indirebilecek roketlerimiz var. Ancak büyük cisimleri Mars'a götürmek gerçekten zor. Oraya ulaşmak için Dünya'dan tamamen uzaklaşmanız, Mars'a ulaşmanız ve ardından gezegenin yüzeyine hafifçe inmeniz gerekir. Mars'a gitme süreci çok fazla enerji gerektirir ve yüzeyde çok az miktarda madde almak için bile büyük bir roket gerektirir.[11]

Şöyle düşünün: Ay'a gönderip geri getirdiğimiz roketler şimdiye kadar yaptığımız en büyük roketlerdi; oysa sadece bir minibüs büyüklüğündeki küçücük bir alana üç insan sığdırabilecek kadar büyüktüler. Bu, Ay'a üç günlük bir yolculuk için iyi olsa da, altı aylık Mars yolculuğu için işe yaramaz.

Eğer astronotların eve geri dönebilmesini istiyorsanız, Mars'a gidip tekrar geri dönebilecek bir roket yapmalısınız. Böyle roketler henüz yapılmadı - SpaceX gibi firmaların devasa roketler peşinde olma nedeni da tam olarak bu.

Yolculuk ve İletişim

Ay'a gitmek sadece 3 gün, Mars'a gitmek ise 6 ay sürüyor. Ve bir Mars yılı, bir Dünya yılından çok daha uzun olduğu için, gezegenler yolculuk için sadece iki yılda bir doğru şekilde hizalanıyor. Dünya'dan Mars'a gitmek için bir roket fırlatabileceğiniz yaklaşık iki haftalık bir süre vardır (buna "fırlatma penceresi" denir). Eğer bu pencereyi kaçırırsanız, gezegenler 2 yıl sonra yeniden doğru şekilde hizaya gelinceye kadar şansınız kalmaz.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Atalarımız Kim? Kuyruksuz Maymunlar, İnsan, Henüz Bilmediklerimiz

Nerede, nasıl ve ne zaman insan hâline geldik? Atalarımız ilk nerede ortaya çıktı? Ayaklarımız üzerinde durmayı nasıl başardık? Kocaman bir kafaya ne zaman kavuştuk? Peki ya alet kullanmaya hangi aşamada başladık? Evrim ağacındaki yakın ve uzak kuzenlerimiz kimler? Onlarla hangi noktada ayrıldık? Evrimimizin büyük aşamaları hakkında birçok fikir ve süren tartışma var.

“Homo sapiens”in kökenleri ile ilgili bilim insanlarının sorduğu soruları irdeleyen bu kitap, seni paleontolog Brigitte Senut’la birlikte merakının peşinden sürükleyecek!

  • Yazar: Anna Alter & Brigitte Senut
  • Çizer: Caroline Hüe
  • Çevirmen: Ferhat Sarı
  • Yayın Tarihi: Haziran 2022
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 48
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
  • Boyut: 21 x 25 cm
  • ISBN: 9786057050991
Devamını Göster
₺45.00
Atalarımız Kim? Kuyruksuz Maymunlar, İnsan, Henüz Bilmediklerimiz

Ay ise çok daha yakın olduğu için oraya ulaşmak daha kolaydır. Ay Dünya'nın etrafında döndüğü için oraya istediğimiz zaman gidebiliriz.

Bunun büyük güvenlik sonuçları de vardır: İnsanları Ay'dan kurtarmak sadece birkaç gün alırken, Mars'ta insanlar yıllarca mahsur kalabilir. (Marslı filmini ve kitabını hatırladınız mı?) Ayrıca, Ay'da Dünya gezegeninden biriyle sohbet etmek isterseniz, yalnızca birkaç saniye gecikme olacaktır. Mars'ta ise bu gecikme, Mars'ın güneşin "bizim tarafımızda" mı yoksa karşı tarafında mı olduğuna bağlı olarak 4 ila 24 dakika arasındadır. Video konferanslarının kötü olduğunu düşünüyorsanız, biriyle 24 dakikalık gecikmeyle sohbet etmeye çalıştığınızı hayal edin.

Ekonomik Faydalar

Ay'a malzeme göndermek, onları Mars'a göndermekten daha kolay olduğu gibi, Ay'dan Dünya'ya malzeme göndermek de çok ucuzdur (Robert Heinlein'ın Ay Sert Bir Metrestir kitabını önerebiliriz). Nükleer füzyon için gerekli olan metaller veya Helyum-3 gibi maddeler bulmak için Ay'da maden kazarsak, neredeyse hiçbir ücret ödemeden Dünya'ya bir şeyleri geri getirebiliriz. Öyle ki, Ay'dan askeri bir top ile doğru açı ve hızda bir şeyi fırlatacak olursanı, fırlattığınız bu şey olduğu gibi Dünya'ya geri düşebilir!

Öte yandan bu tür hammaddeler için Mars'ta maden kazsaydık, onları Dünya'ya geri getirmek inanılmaz derecede pahalı olurdu. Roketlerin Mars'ta (veya yörüngede) inşa edilmesi gerekecekti ve bunlar, Dünya'ya çok fazla yakıt gerektiren uzun bir yolculuk yapmak zorunda kalacaktı. Dolayısıyla, tamamen ticaret odaklı bir bakış açısından, bir Ay kolonisi çok daha iyi bir ekonomik girişim olacaktır.

Güneş Olayları

6 aylık Mars yolculuğunu hatırlıyor musunuz? Astronotlar, uzayın uçsuz bucaksızlığında küçücük bir gemide olacaklardı. Radyasyonun önemli ölçüde artmasına neden olan etkili bir Güneş olayı olsaydı, ki bu çok oluyor, o zaman geminin çok güçlü bir ağır radyasyon kalkanı olmadığı sürece ölürlerdi.

Ay yolculuğunda da benzer Güneş olayları görülebilir; ama oraya varmak sadece üç gün sürdüğünden, radyasyon alevlenmelerinin olabileceği zamanlardan kaçınmak daha kolaydır.

Dünya Doğumu

Ay'da oturma odanızda otururken Dünya'nın doğuşunu izlemek harika olabilirdi. Tabii nükleer bir arazi haline geldiği için Dünya'dan kaçmadıysak... O zaman Dünya, sadece kaybettiğimiz her şeyin acı bir hatırasından ibaret olurdu.

Sonuç

Uzun vadede, Mars kazanır. Ay, uzayda yaşam için bir basamak taşından başka bir şey olamayacak kadar zorludur. Yaşam olasılığı ve uzun zaman önce meydana gelen çok ilginç jeolojik yapılar nedeniyle Mars, bilimsel keşif için çok daha iyi bir fırsat sunmaktadır. Ve eğer Dünya'da korkunç bir şey olursa ve artık yaşamı sürdüremezse, su bulma olasılığı, daha güçlü kütleçekimi ve atmosferi nedeniyle Mars yaşamak için çok daha iyi bir yer olurdu.

Bununla birlikte Ay, bir koloni için ekonomik olarak çok daha uygun bir yerdir. Finansman ve siyasi rüzgarlar değişene kadar Mars kolonisi uzak gelecekte kalacak gibi gözüküyor.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • Muhteşem! 11
  • Merak Uyandırıcı! 9
  • Umut Verici! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Güldürdü 2
  • İnanılmaz 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Quartz | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/10/2022 09:27:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10997

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Ara Tür
Yaşlılık
Ay Görevleri
Algoritma
Biyoçeşitlilik
Acı
Hukuk
Aminoasit
Doğa Yasası
Fare
Sağlık
Alan
Dağılım
Aile
Teyit
Akciğer
Cinsellik Araştırmaları
Seçilim
Nükleotit
Sıcaklık
Doğa Olayları
Mikrobiyoloji
Kimyasal Evrim
Hastalık
Tüy
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.