Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Jeomanyetik Fırtına Nedir? Güneş'ten Gelen Fırtınalar Bizi Endişelendirmeli mi?

Jeomanyetik Fırtına Nedir? Güneş'ten Gelen Fırtınalar Bizi Endişelendirmeli mi? Wikimedia
2 dakika
19,576
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 18. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Güneş, durmaksızın etrafına jeomanyetik fırtınalar saçma potansiyeli olan bir yıldızdır. Bunun yaşandığı tespit edilen her seferde haber kanalları ve üçüncü sınıf bilim siteleri tüm iletişimin sona ereceği, radyasyona boğulacağımız gibi saçma sapan yalan haberleri halk arasına zerk ediyorlar.

Peki jeomanyetik fırtına nedir? Ne anlama gelir? Söz konusu çıkan haberlerin herhangi bir bilimsel değeri var mıdır? Bu yazımızda, bu sorulara kısa cevaplar vereceğiz. 

Jeomanyetik fırtınaya neden olan nedir?

Cevap: Güneş, 11 yılda bir "solar döngü" denen bir süreçten geçer ve sonuncusu 2014'te olmak üzere her 11 yılda bir bu döngünün doruğuna ulaşır. Bu sebeple de bu dönemlerde üzerinde bol miktarda güneş lekesi görmek mümkündür.

Tüm Reklamları Kapat

Güneş lekeleri, Güneş üzerinde bulunan koyu renkler çiller gibidir. Ancak aslında onlar, yoğun manyetik aktivitenin olduğu bölgelerdir. Bu lekelerin toplandıkları alanlar ise güneş patlamalarının ve koronal kütle fışkırmalarının (KKF) kaynağıdır.

Bu patlamalar ve fışkırmalar, Güneş'in yüzeyinden hızla saçılan enerji yüklü parçacıklardan kaynaklanır. Bu patlamaların en güçlüsüne X sınıfı patlamalar denir. Eğer X sınıfı bir patlama yeterince güçlüyse ve şans eseri, tamamen Dünya'nın hizasında patlayacak olursa, Dünya'nın iyonosferinde manyetik fırtınalara neden olabilir ve radyo iletişimini bozabilir.

Jeomanyetik fırtınanın özelliği nedir?

Genelde haberlere taşınan jeomanyetik fırtınalar X sınıfına ait fışkırmalardır. X sınıfı fışkırmalar, dikkate değer büyüklükte bir olaya neden olamazlar. Bu sınıf dikkate alınacak olursa, bir solar döngü içerisinde bu şekilde 200-300 fışkırma meydana gelebiliyor.

Örneğin 2014'te yaşanan X sınıfı bir patlama, 1'den 5'e kadar olan skalada G3 olarak sınıflandırılıyor. Bu tip patlamaların sonuçları oldukça sıradandır, güç iletiminde herhangi bir ciddi soruna neden olmamaktadır. Ancak yine de iklim bilimcilerin bunları takip etmesi gerekir. Çünkü birden fazla defa yaşanırlarsa ve her biri Dünya yönünde olacak olursa sorun yaratabilirler. Çünkü art arda gelen iki veya daha fazla fışkırma, Güneş ile Dünya arasındaki mesafeyi kat ederken birbirleriyle etkileşerek güçlerini arttırabilirler.

Tüm Reklamları Kapat

Jeomanyetik fırtına olan dönemlerde uçakla seyahat edecekler endişelenmeli mi?

Hayır. Çeşitli uzay iklimleri bulunur: iletişimi etkileyen jeomanyetik fırtınalar ile solar radyason fırtınaları. Her ne kadar bunun G3 şiddetinde bir jeomanyetik fırtına yaratması beklense de, muhtemelen sadece bir S1 solar radyasyon fırtınası oluşacak. S3 seviyesi ve altındaki fırtınalar için uçak firmalarının ve astronotların belli prosedürleri vardır ve bunlardan etkilenmezler.

Jeomanyetik fırtınalar sırasında auroralar nasıl değişiyor? Her yerden güzel ışıklar görebilecek miyiz?

Türkiye'den hayır. Ancak diğer bölgelerde yaşayanlar bu auroraları belki görebilirler. Eğer ki yeterince kuzeyde yaşıyorsanız, auroraları görme şansınız daha da yüksektir. Örneğin ABD sınırları içerisinde, Kanada'ya yakın eyaletlerde yaşayan insanların bu ışıkları görme şansları en yüksektir. Ancak Türkiye'nin bulunduğu enlemde ve daha güney enlemdeki ülkeler bu ışıklar görülmemektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 18. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
32
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 16
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Science | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2024 14:23:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2674

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hızlı
Mantar
Kartal
Gün
Bilgi
Işık Yılı
Bağırsak
Coronavirus
Araştırmacılar
Erkek
Halk Sağlığı
Doktor
Teşhis
Jeoloji
Aslan
Kültür
Virüs
Vaka
Samanyolu Galaksisi
Balina
Gerçek
Evren
Travma
İhtiyoloji
Karbonhidrat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Gramling, et al. Jeomanyetik Fırtına Nedir? Güneş'ten Gelen Fırtınalar Bizi Endişelendirmeli mi?. (13 Eylül 2014). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/2674
Gramling, C., Bakırcı, Ç. M. (2014, September 13). Jeomanyetik Fırtına Nedir? Güneş'ten Gelen Fırtınalar Bizi Endişelendirmeli mi?. Evrim Ağacı. Retrieved May 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/2674
C. Gramling, et al. “Jeomanyetik Fırtına Nedir? Güneş'ten Gelen Fırtınalar Bizi Endişelendirmeli mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 13 Sep. 2014, https://evrimagaci.org/s/2674.
Gramling, Carolyn. Bakırcı, Çağrı Mert. “Jeomanyetik Fırtına Nedir? Güneş'ten Gelen Fırtınalar Bizi Endişelendirmeli mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, September 13, 2014. https://evrimagaci.org/s/2674.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close