Gökyüzüne baktığımızda, Büyük Patlama'dan sadece birkaç yüz milyon yıl sonra bile milyarlarca Güneş kütlesine ulaşmış devasa kara delikler görüyoruz. Bilim dünyası için bu büyük bir paradoks: Standart modellere göre, bir kara deliğin sadece etrafındaki gazı yiyerek bu kadar kısa sürede bu boyuta ulaşması neredeyse imkansız. Bir bebeğin doğar doğmaz yetişkin bir dev olması gibi bir şey bu. Peki, BMKT bu bilmeceyi nasıl çözüyor? Cevap: "Mekanik Ön-Çöküntü."
Yorgun Bir Çarşafın Üzerine Oturmak
Hatırlayın, karanlık madde (transversal enerji birikimleri) çarşafın bizim göremediğimiz dikey derinliğinde duran devasa kütlelerdi. Bu hayalet kütleler, üzerinde yaşadığımız Metrik Katman’ı zaten halihazırda germiş ve yormuş durumdadır.
Eğer bir çarşafın altında görünmez bir el dokuyu zaten aşağı doğru çekiyorsa, siz üstten minik bir bilye bile koysanız çarşaf çok daha derin ve hızlı bir çukur oluşturur. Erken evrendeki dev kara delikler, sadece "madde yiyerek" büyümediler; onlar zaten karanlık madde tarafından "önceden gerilmiş" olan bölgelerde doğdular.
Doygunluk Noktasına Kısa Yol
Katman bir noktada "doygunluk noktasına" (satürasyon) ulaştığında kara delik oluşur. Eğer bir bölgede karanlık madde yoğunluğu fazlaysa, katman o bölgede zaten limitlerine çok yakındır. Bu yüzden, normalde dev bir kara delik oluşturmayacak kadar küçük bir yıldız çökmesi bile, çevredeki o devasa gerilimi tetikleyerek beklenmedik büyüklükte bir "çekirdek" (seed) oluşturabilir.
Yani bu dev canavarlar açgözlü oldukları için değil, üzerinde durdukları Metrik Katman zaten doygunluğa çok yakın olduğu için bu kadar hızlı devleştiler.
Bir İstatistiksel İz: Oran-Orantı Yasası
Bu sadece bir tahmin değil, test edilebilir bir öngörüdür. BMKT'ye göre, bir galaksideki kara deliğin kütlesi ile o galaksiyi saran karanlık madde halesinin yoğunluğu arasında çok sıkı bir istatistiksel korelasyon olmalıdır. Çünkü kara deliğin nihai kütlesi, katman mukavemet sınırı ile o bölgedeki transversal enerjinin (karanlık madde) arasındaki o hassas dengenin sonucudur.
Evrenin Hafızası
Artık biliyoruz ki, evrenin en derin çukurları olan kara delikler, dokunun en çok "yorgun" olduğu yerlerdir. Erken evrenin bu devleri, bize Metrik Katman'ın o dönemdeki gerginlik haritasını fısıldıyorlar.
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/02/2026 10:07:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22238
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.