DOYGUNLUK NOKTASI

Şu ana kadar evreni hep esnek bir çarşaf olarak hayal ettik. Üzerine bir şeyler koydukça bükülen, titreyince zamanı ve ışığı var eden o muazzam doku... Peki ya bu çarşafın üzerine, onun taşıyabileceğinden çok daha ağır, çok daha yoğun bir şey koyarsak ne olur?

Mekanik Bir Sınır: Doygunluk

Fizikte kara delikler genelde "sonsuz yoğunluk" ve "tekillik" gibi, aklın sınırlarını zorlayan kavramlarla anlatılır. Ama bir başka pencereden bakınca durum çok daha somut bir hal alıyor.

Bir çarşafı ne kadar gerebilirsiniz? Bir noktadan sonra çarşaf artık daha fazla esnemez, o bölgedeki doku tamamen kilitlenir. İşte kara delik dediğimiz şey, Metrik Katman’ın o bölgedeki taşıma kapasitesinin sonuna gelmesidir. Maddeyi öyle bir noktaya sıkıştırırsınız ki, çarşaf artık "buradan daha aşağı bükülemiyorum" der. O nokta, bizim evrenimizin yüzeyinden kopup o meşhur dikey derinliğe (transversal boyut) doğru tam bir çöküşün başladığı yerdir.

Karanlık Madde ile El Ele

Burada çok daha ilginç bir felsefi soru ortaya çıkıyor: Bazı kara delikler, evrenin çok erken dönemlerinde, henüz onları besleyecek yeterli yıldız veya gaz yokken nasıl bu kadar devasa olabildiler? Cevap, o "yan odadaki komşumuzda" yani Karanlık Madde’de gizli olabilir. Hatırlayın, karanlık madde çarşafın bizim göremediğimiz derinliklerinde duran kütlelerdi. Eğer bir bölgede karanlık madde yoğunsa, oradaki çarşaf zaten "önceden gerilmiş" ve yorulmuş durumdadır. Üzerine küçük bir bilye bile koysanız, zaten gergin olan çarşaf çok daha kolay çöker ve devasa bir çukur oluşturur.

Yani kara delikler, sadece bizim gördüğümüz maddeyi yutarak büyümezler; onlar, Metrik Katman'ın o bölgesindeki toplam gerilimin bir sonucudur. Görünmez devlerin (Karanlık Madde) desteğiyle, çarşaf çok daha kolay bir şekilde o "doygunluk noktasına" ulaşır.

Yolun Sonu mu, Yeni Bir Başlangıç mı?

Kara delikleri birer "yok edici" olarak görmeyi bırakalım. Onlar aslında evrenin mekanik sınır telleridir. Evrenin dokusunun ne kadar yük kaldırabileceğini gösteren o uç noktalardır. Bu derinliklerde fizik kurallarının bozulduğunu sanırız; oysa bozulan tek şey bizim "pürüzsüz ve sonsuz" sandığımız uzay algımızdır. Çarşaf orada sadece limitlerine ulaşmıştır.