Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

EVRENİN FPS DEĞERİ

Zaman Kare Kare mi Akıyor?

1 dakika
3
EVRENİN FPS DEĞERİ
  • Blog Yazısı
Blog Yazısı
Tüm Reklamları Kapat

Bugüne kadar zamanı hep Metrik Katman’ın dördüncü boyuttaki vuruşları (BHH) olarak tanımladık. Peki, bu vuruşlar gerçekten sürekli mi? Yoksa evrenin de tıpkı bir bilgisayar oyunu veya bir film şeridi gibi bir "FPS" (saniye başına kare sayısı) değeri mi var? BMKT’nin en sarsıcı öngörülerinden biri tam olarak budur: Zaman kesiklidir.

Kesikli Zaman: Pulse Model

Modern fizikte zaman genelde pürüzsüz, sonsuz bölünebilir bir doğru gibi hayal edilir. Ancak bizim "Pulse Model"imiz (Vuruş Modeli), zamanın aslında 10^-44 saniye (Planck ölçeği) civarında mikroskobik basamaklara sahip olduğunu söyler.

Tüm Reklamları Kapat

Bunu şöyle düşünün: Bir filmi izlerken hareketler çok pürüzsüz görünür. Ama filmi yavaşlatıp karelere baktığınızda, aslında her şeyin donuk resimlerden oluştuğunu görürsünüz. Evren de Metrik Katman’ın her bir dikey vuruşuyla bir "kare" ilerler. Biz o kadar yavaş canlılarız ki, bu muazzam hızdaki basamakları fark edemiyor, zamanı pürüzsüz sanıyoruz.

"Jitter" Etkisi: Evrenin Titremesi

Eğer zaman basamaklıysa, bu basamaklar arasında çok küçük, neredeyse imkansız görünen sapmalar olmalıdır. Biz buna projemizde "Jitter" (Titreşim) etkisi diyoruz.

Çok yüksek enerjili parçacıkları (örneğin kozmik ışınları) incelediğimizde, bu parçacıkların zaman içindeki yolculukları (zaman genleşmesi), standart rölativite teorisinin öngördüğü o kusursuz pürüzsüz eğriyi takip etmek yerine, çok küçük "titreşimli" sapmalar göstermelidir. Tıpkı eski bir plakta iğnenin bazen çok hafif sekmesi gibi, Metrik Katman’ın bu en küçük ölçekteki vuruşları, evrenin "mekanik gürültüsünü" ele verebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Neden Önemli?

Bir şeyi "gerçek bilim" yapan şey, onun yanlışlanabilir olmasıdır. BMKT sadece "evren güzeldir" demiyor; "Gelecekte yeterince hassas saatler ve dedektörler yaparsak, zamanın bu vuruşlar arasındaki o mikroskobik basamaklarını göreceğiz" diyor. Bu, bizim teorimizin gelecekteki deneylerle mühürleneceği o büyük "test sahası"dır.

Zamanın Nabzını Tutmak

Artık diyoruz ki bizler sadece üç boyutlu bir boşlukta değil, dördüncü boyutta sürekli nabzı atan devasa bir organizmanın içindeyiz. Zaman bir illüzyon değil, katmanın mekanik bir vuruşudur. Ve her bir vuruş, evrenin bir sonraki "karesini" doğurur.

Okundu Olarak İşaretle
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Raporla
Mantık Hatası Bildir
Yukarı Zıpla
Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/02/2026 11:52:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22235

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.

[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close