TANRI ZAR ATMAZ

Evrenin o esnek ve muazzam dokusunu (Metrik Katman) ilmek ilmek işliyoruz. Bugün, tüm bu anlattıklarımı tek bir cümlede mühürlemek istiyorum: Evren bir olasılıklar sisi değil, kusursuz bir mekanik saattir.

Zarın Arkasındaki El

Einstein’ın o meşhur itirazını hatırlayın: "Tanrı zar atmaz." Modern fizik bize yıllardır atom altı dünyada her şeyin rastgele olduğunu, bir parçacığın aynı anda her yerde olabileceğini ve doğanın temelinde bir "kararsızlık" yattığını söyledi. Ama bizim yeni penceremizden bakılırsa, o meşhur "zar" aslında hiç atılmadı.

Vantilatör örneğimize geri dönelim. Pervane o kadar hızlı döner ki biz onu bulanık bir daire sanırız. İşte kuantum dünyasındaki o "rastgelelik" de tam olarak budur. Metrik Katman o kadar yüksek bir hızla vuruşlar (zamanın nabzı) yapıyor ki, biz parçacıkların o vuruşlar arasındaki kesin yolunu göremiyoruz. Gördüğümüz şey sadece bir "olasılık bulutu". Ama biz biliyoruz ki, vantilatörün kanatları orada ve bir düzen içinde dönüyor.

Kuantum Karmaşasının Altındaki Düzen

Eğer Metrik Katman’ın her bir lifindeki gerilmeyi, her bir mikro-titreşimi (jitter) ve üst boyuttaki her bir vuruşu çok yüksek bir hassasiyetle görebilseydik; bir atomun bir sonraki adımda nereye gideceğini bir bilardo topunun hareketi kadar kesin bir şekilde hesaplayabilirdik.

Kuantum mekaniği bir "belirsizlik" değil, bir "ölçüm kısıtıdır". Bizim gözümüz o devasa mekanik saatin dişlilerini göremeyecek kadar yavaş; ama bu saatin dişlileri olmadığı anlamına gelmez.

Büyük Resim: Birleşik Bir Gerçeklik

- Maddeler bu doku üzerindeki enerji düğümleridir.

- Zaman dokunun evrensel nabzıdır.

- Yerçekimi dokunun derin bükülmeleridir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

- Karanlık Madde dokunun yan odadaki gölgesidir.

- Işık Hızı dokunun esneklik limitidir.

Artık gerçeklik parça parça değil. Kuantumun o küçük dünyası ile galaksilerin o devasa dünyası aynı çarşafın üzerinde, aynı kurallarla dans ediyor. Biz sadece bu çarşafın yüzeyindeki kum taneleriyiz ve artık o devasa mekanizmanın sesini duyabiliyoruz.