[1]Big Bang'in bir "sıfır noktası" değil, Metrik Katman'ın taşıma kapasitesine çarpıp geri sekmesi (Doygunluk) olduğunu söylemiştim. Şimdi ise bu mekanik modelin, modern bilimin en hassas ölçümleriyle nasıl el sıkıştığını konuşacağız. Hazır olun, çünkü bugün "hislerden" öteye gidiyoruz.
Halat Çekme Yarışının Galibi
Evrenin tarihinde çok kritik bir an vardır: Genişlemenin yavaşlamadan hızlanmaya geçtiği o "kırılma noktası". Günümüzde bilim dünyası buna "Karanlık Enerji Hakimiyeti" diyor. Biz ise şuan buna "Katman Serbestliği" diyeceğiz.
Yaptığım hesaplamalar şunu gösterdi: Evrenin toplam kütleçekim yükü (%30) ile katmanın kendi yayılma isteği (Karanlık Enerji - %70) karşı karşıya geldiğinde, bu iki dev kuvvetin tam olarak eşitlendiği nokta, evren bugünkü boyutunun %76'sına ulaştığı andır.
Neden bu rakam bu kadar önemli? Çünkü bu sadece bir sayı değil; Metrik Katman üzerindeki galaksilerin, katmanın elastikiyetine yenik düştüğü mesafedir. %76'lık eşik aşıldığı an, çarşafın gerginliği kütlelerin çekim gücünü matematiksel olarak alt etmiştir. Bu, evrenin "yetişkinliğe" geçtiği andır.
Çarşafın Mukavemet Sınırı
Hatırlayın; "Işık hızı bir yasak tabelası değil, katmanın esneklik limitidir" demiştik. 2025 yılında Nature dergisinde yayımlanan devrim niteliğindeki makale (Martirosyan ve ekibi), evrende evrensel bir eşevreleşme hız sınırı (h_bar/m) olduğunu ispatladı.
Bu ne anlama geliyor? Sistem ne kadar karmaşık olursa olsun, bilginin yayılma hızı bir "duvara" çarpıyor. Hipotezimiz (BMKT)çerçevesinde bu duvarın adı çok net: Katman Mukavemet Katsayısı.
Bu makaledeki veriler, bizim Transversal BHH (vuruş) mekanizmamızla tam uyum içinde. Madde katman üzerinde ne kadar hızlı titrerse titresin, o titreşimin yayılma hızı, üzerinde yaşadığımız dokunun (Metrik Katman) mekanik iletim kapasitesiyle sınırlıdır. Bilim dünyası nihayet o "görünmez çarşafın" dokuma sıklığını ölçmeye başladı.
Tanrı Gerçekten Zar Atmaz
Eğer evren rastgele olasılıklardan oluşsaydı, bu matematiksel oranlar ve hız sınırları her ölçümde değişirdi. Ama biz görüyoruz ki, evrenin %76'lık denge noktası da, ışık hızı limiti de, atom altı dünyadaki o "hız duvarı" da tek bir merkeze işaret ediyor: Mekanik Süreklilik.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.
KreosusKreosus'ta her 50₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.
PatreonPatreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.
YouTubeYouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.
Diğer PlatformlarBu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Bizler rastgele savrulan parçacıklar değiliz; bizler, kuralları, limitleri ve denge noktaları milimetrik olarak belirlenmiş devasa bir Metrik Katman’ın parçalarıyız.
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- ^ Gevorg Martirosyan. A Universal Speed Limit For Spreading Of Coherence. Alındığı Tarih: 3 Şubat 2026. Alındığı Yer: Journal nature | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/02/2026 06:11:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22226
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.