Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bir Aşının Normalden Hızlı Üretilmesi Riskli mi? Bugüne Kadar Üretilen En Hızlı Aşı Hangisi? COVID-19 Aşısının Güvenliği Nasıl Garanti Edilecek?

Bir Aşının Normalden Hızlı Üretilmesi Riskli mi? Bugüne Kadar Üretilen En Hızlı Aşı Hangisi? COVID-19 Aşısının Güvenliği Nasıl Garanti Edilecek? NBC News
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
11 dakika
9,111 Okunma Sayısı
Not Ekle
Reklamı Kapat

Mart 2020'de Evrim Ağacı'nda yazdığımız üzere, COVID-19 aşısının en erken 12-18 ay içerisinde üretileceği, dolayısıyla 2021 yılından önce erişilebilir olmayacağı bilinmekteydi. Ancak bu süre bile, birçokları için aşırı kısa gözükmekteydi; çünkü aşı üretimi oldukça zorlu bir iştir. Çoğu zaman bir aşının üretilmesi yıllarca sürer. Bugüne kadar ürettiğimiz bazı aşıların üretim süreleri şu şekilde:

  • Suçiçeği Hastalığı: 28 yıl
  • FluMist Sprey Grip Aşısı: 28 yıl
  • İnsan Papillomavirüsü (HPV): 15 yıl
  • Rotavirüs: 15 yıl
  • Çocuk Kombinasyon Aşısı: 11 yıl
  • Kabakulak: 4 yıl
  • COVID-19 Hedefi: 12-18 ay

Dolayısıyla COVID-19 aşısı üretiminin de uzun sürmesi beklenirdi. Bu durumda, 12-18 ayda üretilecek bir aşının güvenli olacağından emin olabilir miyiz?

Öncelikle aşı geliştirmenin önemli birçok basamağı olduğunu hatırlamak gerekiyor. Bunları 5 gruba ayırabiliriz:

  1. Hastalığın tanınması, eğer viral kökenli ise virüsün izolasyonu ve genomunun sekanslanması (dizilenmesi)
  2. Laboratuvar şartlarında in vitro deneylerin yapılması
  3. Hayvan modelinin bulunup in vivo deneylerin yapılması
  4. Klinik deneyler
  5. İmalat, patent, onay.

Bir diğer deyişle, aşılar önce hayvan dokularında ("hayvan deneyleri"), sonra çok küçük bir grup insanda (Faz 1 Klinik Deneyler), sonrasında giderek artan sayıda insan denekte (Faz 2, Faz 3 ve bazen Faz 4 Deneyler) deneniyor. Her bir basamakta sonuçlar ilan edilip, ek izinler alınıyor. Eğer yeterince başarılı sonuçlar üretilemezse, izinler iptal edilebiliyor. Aşağıda, üretilmek istenen ilaçların her bir fazda ne oranda başarılı olup, ne oranda başarısız olduğunu görebilirsiniz.

Reklamı Kapat

Klinik Deney Evresine Gelen Aşıların Çoğu Başarısız Oluyor!
Klinik Deney Evresine Gelen Aşıların Çoğu Başarısız Oluyor!
The New York Times

Yukarıda saydığımız evrelerin her birinde aşının geliştirilme süresi değişebilir: Virüsün cinsine göre, kullanılan teknolojiye göre, klinik deneylere hasta bulabilmek, ülkelerin bürokrasisine ve patent kurallarına göre süre uzayıp kısalabilir. Dolayısıyla COVID-19 aşısının bu kadar hızlı ve standart düzeyde güvenli bir şekilde üretilmesinin mümkün olup olmadığını anlamak için, tüm aşılara bir bütün olarak bakamayız. Bu aşının spesifik şartlarını değerlendirmemiz gerekir. Gelin, bunu yapalım:

2020 Salgını Öncesi, Olası Koronavirüs Salgını Hazırlığı

COVID-19 salgını başladığında, koronavirüsleri hakkında bilgimiz zaten vardı: İnsanları her sene enfekte eden 4 koronavirüsü var. Bunlara ek olarak, COVID-19 öncesinde tanıdığımız, 2002'teki SARS ve 2012'deki MERS'ten ötürü, koronavirüsler üzerine ciddi araştırmalar başlamıştı. Bu nedenle, en azından viroloji çevrelerinde yeni koronavirüs salgınlarını bekliyordu ve hazırlıklar yapılıyordu (hatta halk, tekrar tekrar uyarılmaya çalışılmıştı).

COVID-19 salgını konusundaki belirgin başarısızlık, bilimsel bir eksiklikten ziyade, kamu sağlığı politikalarının zamanlı ve etraflı bir şekilde yerleştirilememiş olmasından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla viroloji ve immünoloji açısından pek bir eksiğimiz bulunmuyordu.

Şimdi, bunu görebilmek adına, aşı üretimindeki bazı önemli basamaklara tek tek bakalım ve işlerin COVID-19 için nasıl işlediğini öğrenelim.

1. Sekans (Gen Dizilemesi)

Çin’de ilk COVID-19 vakasının açıklanmasından 10 gün sonra virüsün genomu tamamen dizilendi. Bu, modern bilim ve teknoloji sayesinde mümkün oldu. Artık türlere ait genomları çok hızlı ve çok isabetli bir şekilde dizileyebiliyoruz. Bu nedenle 1990 yılında insan genomunu dizilemek 15 sene sürdü; AIDS semptomları ilk olarak 1981 senesinde tanınmış olmasına rağmen ilk tam HIV genomu 2009 senesinde yayınlandı; fakat COVID-19 genomunu dizilemek 10 gün sürdü.

Bu teknolojiler o kadar hızlı gelişiyor ki, kısa bir süre içerisinde ticari bir biçimde insanların kendi genomlarını kitlesel olarak dizilemesi mümkün olacak.

2. In Vitro Deneyler

Koronavirüsleri deneyleri zaten senelerdir yapılmaktadır. Hücre kültürü modelleri (Vero hücreleri) vardı ve hemen deneylere başlamak bu nedenle çok kolay oldu. Bu sayede COVID-19 hastası numunelerinden virüsü laboratuvarda izole etmek ve üzerinde çalışmak çok kolay oldu.

Koronavirüslerini önceden bildiğimiz için, SARS-CoV-2 virüsünün S kılıf proteini ile hücreye bağlandığı, ve 2002’deki SARS gibi hücredeki ACE2 reseptörünü kullandığı tahmin edilip çok çabuk ispatlandı. Eğer hiç aşina olmadığımız bir virüs olsaydı, hücreye giriş ve çoğalma mekanizmalarını çözmemiz daha uzun bir zaman alabilirdi. Fakat SARS-tipi virüsleri hem insanlarda, hem de yarasalar gibi diğer hayvanlarda uzun bir süredir tanıdığımız için, bu bilgilerimizi kullanarak aşıların S kılıf proteinine karşı yapılmasının en mantıklısı olduğu kısa bir sürede çözülebilmiş oldu.

Reklamı Kapat

3. In Vivo Hayvan Deneyleri

İnsan klinik deneylerine geçmeden önce, hayvanlar üzerinde yapılan COVID-19 deneyleri çok önemlidir. Örneğin SARS-CoV-2 virüsü, farelerin ACE2 reseptörünü tanıyamamaktadır. Bu yüzden virüsü farelere (veya fareleri virüse) adapte etmek gerekti ve bu da biraz zaman aldı.

Ancak modern bilim sayesinde "insanlaştırışmış fareler" artık elimizde bulunuyor. SARS-CoV-2 ile derhal insan ACE2 reseptörü olan fare model deneyleri başladı. Fareler dışında ayrıca Ferret (dağ gelinciği) modelleri de virolojide sıkça kullanılır ve SARS-CoV-2 için uygun modeller olduklarını hemen anladık. Makak modelleri de hazırdı.

4. Teknoloji

Eski virüs aşı teknolojileri, inaktive edilmiş veya zayıflatılmış virüsler kullanmaktadır. Bu, çok eski ve yavaş bir yöntemdir: Yeni bir salgında virüsün izole edilmesi ve laboratuvarda yeterli miktarda üretilmesi uzun sürüyor.

Fakat RNA teknolojisi sayesinde ilk COVID-19 vakasından sonra 10 gün içinde çıkan sekanstan yola çıkarak ilk RNA molekülleri 2 günde üretilebildi. 2000 senesinde kurulmuş CureVec ve senelerdir RNA aşı teknolojisi geliştiren benzer Moderna, BioNTech gibi şirketler sayesinde SARS-CoV-2 virüsüne karşı bir RNA aşısı geliştirmek zor olmadı.

Reklamı Kapat

Bu sayede ilk COVID-19 vakasından üç ay geçmeden, birinci faz insan deneyleri Moderna tarafından Mart 2020 sonunda başladı. Hatırlatma: RNA aşı teknolojisi 2008’den beri insanlarda deneniyor.

5. Klinik Deneyler

Bu evreye gelmeden önce akademik araştırma ve preklinik deneyler gerekiyor. Fakat SARS ve MERS deneyimleri sayesinde, ayrıca aşı teknolojilerinin önceden insanlarda denenmiş olması sayesinde COVID-19 başlangıcından klinik deneylerine kısa sürede geldik.

İlk Covid19’dan sonra ilk faz deneylere 3 ay, üçüncü faz deneylere de 6 ayda ulaştık. Bu, birkaç gelişme sayesinde gerçekleşti: 

  1. RNA aşıları 2008’den beri insanlarda deneniyordu
  2. Oxford’un ürettiği ChAdOx1 viral vektör teknolojisi COVID-19’dan önce 330 kişide denenmişti.
  3. SARS ve MERS deneyimleri sayesinde akademik araştırma çoktan başlamıştı ve pandemiye hazırdık.
  4. Normalde bir aşının baştan sona gelişmesi için 400 milyon dolar gerekir ve bu parayı toplamak için süre lazım. Fakat pandemiden dolayı sermayenin akışı hızlandı.
  5. 2014 senesinde en ölümcül Ebola salgınını yaşadık ve bu, bilim dünyasında üzücü bir uyanışı sağladı: 28,616 vaka ve 11,310 ölüm yaşandı. Arkadından Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Ebola aşısını geliştirmek için özel sektörün teşvik edilmesi gerektiğini belirtti. 2019 senesinde Ebola aşısı onaylandı.

Tüm bu gelişmeler, DSÖ’nün COVID-19 için uluslararası bir dayanışmaya dayalı klinik deneyleri başlatmasında yardımcı oldu. Ayrıca, aşı gelişmesinde kâr gütmeyen kuruluşlar sayesinde (ABD’de DARPA, Norveç’te CEPI, Avrupa’da PREPARE), bu alana yatırımlar devam etti.

6. Bürokrasi

Bu nokta, bu aşının normalden çok daha hızlı bir şekilde üretilebilmesinin ardında yatan ana nokta. Klinik deneylerin önemli bir bölümü, "bekleme" ile geçiyor; çünkü kurumlar, çeşitli fonlara ve araçlara başvurarak, değerlendirme süresi boyunca beklemeleri ve alacakları fona göre planlarını devreye sokmaları gerekiyor. Çünkü destekleyici bir kurum olmadıkça, bilimsel deneyler yapmak çok zordur, çok maliyetlidir. Araştırmacılar, başvurdukları bir fon reddedilirse, bir diğer fona başvurmaları gerekir; ancak o ret gelmeden bir diğer fona başvuramazlar. Dolayısıyla çok sayıda "bekleme fazı" araya girer. Ancak COVID-19'da bu tür bir sorun yoktu; herkes, salgını yenmek amacıyla bir araya geldi.

COVID-19 sayesinde ilk defa bu kadar sayıda ilaç şirketi, hükümetler, acentalar ve DSÖ, iş birliği içerisinde çalıştı. Aşının fakir ülkelere (92 üye ülke) dağıtımı için GAVI Aşı Birliği isimli kuruluş devreye girdi. Şirketler, aşının geliştirilmesinde tamamen bilimsel bir yol izleyeceklerine dair ve güvenilirlik verilerinden ödün vermeyeceklerine dair ortak bir yeminde bulundular.[1] Tıp tarihinde böyle bir şey önceden görülmedi.

Bu noktada, şunu hatırlamak çok önemli: Normalde aşı ve ilaçların onayı belli bürokratik prosedürlerden geçer. İstisnai durumlarda bir ilaç veya aşı acil kullanım yetkisi (İng: "Emergency Use Authorization" veya kısaca "EUA") veya merhametli kullanım (İng: "Compassionate Use") altında onay alabilir.

Aşının Güvenliği Nasıl Sağlanacak?

Pandemiden dolayı ABD’de ilaç ve aşı onaylayan FDA, COVID-19 aşılarına önce EUA (acil kullanım yetkisi) verecektir.[2] Eğer buna yönelik yetkilendirme dokümanını okursanız göreceksiniz ki, acil kullanım yetkisi için bile bir aşının teknolojisinden tutun, imalatına ve testine kadar, hatta imal edildiği binanın bulunduğu durum dahi istenmektedir. Adım adım takip edecek olursak:[3]

  1. Bu şartlar sadece içinde bulunduğumuz halk sağlığı acil durumu için geçerli. Acil durum geçtikten 60 gün sonra geçerliliğini yitirir.
  2. COVID-19 aşısının gelişmesi bazı durumlarda hızlandırılabilir; ancak ve ancak benzer platformlar ve benzer ürünlerde deneyimimiz var ise. 
  3. Üretimin her aşamasından ve her dozun birbirine karşılaştırmalı olduğunu ve sürekliliğini gösteren veriler sunulmalı. 
  4. Her aşamada aşının niteliğini, saflığını, ve etkinliğini gösteren veriler sunulmalı. 
  5. Eğer gerekçe gösterilirse formülasyon ve doldurma işlemleri aşı onayından sonra da tamamlanabilir. 
  6. Aşının son kullanma tarihi hesaplanmalı ve en az üç farklı üretimde göster.
  7. Aşı çalışmaları yapanların FDA ile erken iletişime geçmeleri, SARS ve MERS aşı gelişiminde hayvan deneylerinde görülen solunum sıkıntısı artışının bu aşıda görülmemesi için emin olunması.
  8. Benzer platformlardan toksikoloji deneyimi varsa onlar sunulabilir.
  9. Hamilelerin de aşı onayı alabilmesi için gelişim ve toksikoloji deneylerinin de tamamlanması gerekli. 
  10. ERD (ilerlemiş solunum hastalığı) olmaması için hayvan ve insan deneyi önergeleri var. 
  11. İlk insan deneyleri sağlıklı gönüllülerde ve COVID-19 riski az olanda.
  12. Mümkünse ilk insan denemeleri SARS-CoV-2 kapma riski olan insanları (sağlık çalışanları) almamalı. 
  13. İnsan deneylerinde hem antikor hem de T hücre (Th1 ve Th2) polaeizasyonuna bakılmalı. 
  14. Onay için son faz deneylerde binlerce ve her durumdaki insanlarda olmalı.
  15. Her yaş grubu için aşının: güvenliği, bağışıklığı, dozu, etkinliği, ve ERD riski (ilerlemiş solunum hastalığı) tespit edilmeli. 
  16. Aşının etkinliği ve güvenilirliği COVID-19 kapmış insanlarda da araştırılmalı. 
  17. Çocuklar ve hamileler için özel şartlar belirtilmiş. 
  18. Etkinlik deneyleri randomize ve çifte-kör olmalıdır. 
  19. Aynı deneyde tek plasebo grubuna kariı birden çok COVID-19 aşı aday grupları karşılaştırılabilir. 
  20. Eğer etkinliği ıspatlanmış aşı olursa plasebo grubunda etiksel sebepten dolayı o aşı kullanılabilir. 
  21. Etkinlik çalışmalarında uzun dönem takip yapılmalı. 
  22. Etkinlik çalışmasında labda onaylanmış COVID-19 tanısı veya SARS-CoV-2 enfeksiyonu yeterlidir. 
  23. Aşı onayı için ciddi COVID-19 önleyebilmek de yeterli olabileceği için deneyler bu hipotezi test edebilmeli. 
  24. Verilerin istatistiksel analizi için tavsiyeler verilmiş. 
  25. Aşının güvenliği için tavsiyeler verilmiş. 

Bütün bu şartlar yerine getirildiğinde, hızlandırılmış onay (İng: "Accelerated Approval") mümkün olabilir. Eğer klinik hastalık verisi bir "endpoint" olarak gösterilemeyecek ise, o zaman insanlarda kontrollü enfeksiyon modelleri kabul edilebilir; fakat bunun etik ve bilimsel detayları ve insanların korunabilmesi durumu tartışılmalıdır. Henüz hiçbir kontrollü insan enfeksiyon modeli bulunmuyor.

Ama eğer ki tüm bu engeller aşılır ve gerekli şartlar yerine getirilirse, onaydan önce aşıya EUA ("acil kullanım yetkisi") getirilebilir. 

Sonuç

En başta HPV aşısı 15 sene sürdü dedik. Fakat HPV, COVID-19'a benzer, acil bir pandemi olarak görülmedi ve bu yüzden çok daha farklı evrelerden geçti. Akademik deneylerde ilk önemli gelişme 1991 senesinde kaydedildi, HPV aşısı da nihayet 2006 senesinde onaylandı.

En başta, kabakulak aşısı, 4 sene ile en çabuk geliştirilen aşı dedik. Fakat bu, 1948 senesinde idi. Virüs 1945'te izole edildi ve ilk aşı (inaktive virüs aşısı) 1948 senesinde onaylanıp 1949’da dağıtıldı. Fakat yeteri kadar etkili olmadığı için, bırakıldı. Bugün kullanılan kabakulak aşısı 1977’de onaylandı. 

HIV’ye hala aşı bulunamamasının sebebi yeteri kadar yatırım veya çaba harcanmadığı için değil, fakat virüsün biyolojisi ile alakalı. Benzer şekilde, çocuklarda en çok hastanelik olmaya sebep olan RSV’ye karşı 40 senedir hala aşı bulunamadı. Bunun sebebi de viral biyoloji...

Reklamı Kapat

COVID-19 için ise şanslıydık: Yukarıda bahsettiğimiz pek çok etken sayesinde yatırım olsun, bilim olsun, bürokrasi olsun, pandemiye hazırdık. Ayrıca aşı çalışmaları çok olumlu şekilde ilerliyor. Zika virüsüne mesela aşı bulmak çok zor, çünkü ADE isimli mekanizma yüzünden aşılar virüsün normalde enfekte olmayan hücreleri enfekte edebilmesini sağlıyor (antikor virüs ile hücre arasında köprü oluşturuyor).

Özetle, bilim tarihinde ilk defa bu hızda ama güvenilirlikten ödün vermeden bir aşının geliştirilmesine tanık oluyoruz. Önceki gelişmeler ve yatırımlar sayesinde, hükümetlerin işbirliği sayesinde seneler süren bir aşı bir sene sürüyor. Aşağıdaki görselde görüldüğü gibi, aşı gelişimindeki evreleri uca değil, ama yaratıcı bir şekilde üst üste koyarak süreyi kısaltabiliyoruz. 

Standart Aşı Üretim Prosedürü Takip Edilirse...
Standart Aşı Üretim Prosedürü Takip Edilirse...
The New York Times
Arzulanan Aşı Üretim Hızı...
Arzulanan Aşı Üretim Hızı...
The New York Times

Bu başarının sırrı yatırım ve işbirliği; ama en başta, insan azmi ve bilim...

Bilim ve insan azmi sayesinde COVID-19'dan kurtulacağız.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 24
  • Bilim Budur! 13
  • Umut Verici! 8
  • Muhteşem! 6
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • İnanılmaz 2
  • Grrr... *@$# 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ K. Thomas. Coronavirus Vaccine: 9 Drug Companies Pledge To ‘Stand With Science’. (08 Eylül 2020). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: The New York Times | Arşiv Bağlantısı
  • ^ FDA. Emergency Use Authorization For Vaccines To Prevent Covid-19. (01 Ekim 2020). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: FDA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ FDA. Development And Licensure Of Vaccines To Prevent Covid-19. (30 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 30 Kasım 2020. Alındığı Yer: FDA | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/01/2021 12:34:04 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9631

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Tutarlılık
Amerika
Atmosfer
Tüy
Kanıt
Şüphecilik
Einstein
Zihin
Ölüm
Sinir
Genetik Mühendisliği
Yumurta
Santigrat Derece
Afrika
Kuyrukluyıldız
Homeostasis
Sars Virüsü
Botanik
Kadın Doğum
İnsanlık
Kimyasal
Enerji
Elektron
Sars
Toplum
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim hikaye anlatmaktan çok da farklı değildir. Hatta bilim, bir çeşit hikaye anlatıcılığıdır. Fakat bu alandaki hikayeler, gerçek dünyaya ve o dünyaya ait gözlemlerimize dayanır.”
Sean Carroll
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku