Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bilim İnsanları, 2007 ve 2015 Yıllarında SARS Benzeri Yeni Koronavirüs Salgınları Konusunda Uyarmıştı! Dinleyen Olmadı...

Bilim İnsanları, 2007 ve 2015 Yıllarında SARS Benzeri Yeni Koronavirüs Salgınları Konusunda Uyarmıştı! Dinleyen Olmadı...
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu bir yazar görüşü makalesidir. Makalelerimizin geri kalanı aksine, bu içerikte yazar kendi görüşlerine yer vermektedir. Bu görüşlerin yayınlanması, Evrim Ağacı yöneticileri ve editörleri tarafından desteklendiği veya kabul edildiği anlamına gelmemektedir. Bu makaleler genellikle şeffaflık ve/veya tarafsızlık ilkelerini pekiştirmek amacıyla yayınlanmaktadır. Bu konuda daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Her kıyamet filmi, bilim insanlarını dinlemeyen politikacılar ve halk ile başlar.

Bu, klişe bir cümle mi? Bir de şunu deneyin:

Koronavirüsler, genetik rekombinasyondan (yeniden birleşmeden) geçmeleriyle bilinen bir virüs grubudur. Bu, yeni genotiplere ve salgınlara neden olabilir. Atnalı yarasalarında SARS-CoV benzeri virüslerin yaygın olarak bulunması, Güney Çin'de egzotik memelilerin tüketilmesi kültürüyle birleştirildiğinde, durumu tik takları duyulan bir bomba haline getirmektedir. Hayvanlardan veya laboratuvarlardan gelen SARS veya diğer yeni virüslerin ortaya çıkması bir olasılıktır ve bu nedenle hazırlık çabaları göz ardı edilmemelidir.

Bu cümleler, 2007 yılında Clinical Microbiology Reviews dergisinde yayınlanan bir makalenin kapanış cümleleri. Makale yazarları Hong Kong Üniversitesi'nden Vincent C. C. Cheng, Susanna K. P. Lau, Patrick C. Y. Woo ve Kwok Yung Yuen.

Dinledik mi? Hayır.

Bundan 1 sene sonra, 2008 yılında Çinli bilim insanları, çok daha yaygın bulunan meyve yarasalarında da SARS-benzeri virüsler buldular.

Bu konudaki tehdide kulak verdik mi? Hayır.

2015 yılındaki bir Nature Medicine makalesi şöyle diyordu:

Bulgularımız, vahşi tipte olup, SHC014 mızrak proteinini kodlayan grup 2b virüslerin insanların solunum yollarındaki ACE2 reseptör ortologlarını kullanarak buralarda çoğalabileceğini ve SARS-CoV'a benzer düzeyde epidemisinden alınan örneklere benzer seviyelere ulaşabileceğini göstermektedir.

Hangimiz bunu duydu? Hiçbirimiz.

2016 yılında Dünya Sağlık Örgütü, koronavirüsleri en yaygın olarak bilinen 8 viral tehdit arasına aldı.

Haberimiz oldu mu? Hayır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

2017 yılında toplum sağlığı uzmanları bir salgına hazır olmadığımız konusunda yıllardır uyarılarda bulunduklarını söylediler.

Önlem aldık mı? Hayır.

Yıllar boyu onlarca simülasyon yayınlandı, sayısız ülke "acil durum hazırlık testleri" yaptı ve durumun vahameti konusunda dünyayı uyardı.

Hepsini değil, herhangi birini dinledik mi? Hayır.

Tam tersine ne yaptık?

Yeni bir salgın Dünya'yı kasıp kavurduğunda, yıllara yayılan tüm bu bilimsel uyarıları alıp, komplo teorilerine çevirdik ve halka pazarladık. "Koronavirüs aslında simüle edilmişti ve bilerek yayıldı", "Bill Gates koronavirüsü daha önceden duyurmuştu çünkü kendileri geliştiriyordu." ve daha nice zırva...

Yıllar yılı yukarıdaki makalelerin 1 tanesinden söz etmemiş insanlar, sosyal medyanın kendilerine sağladığı yersiz platform sayesinde çıkıp, bu makaleleri bilime karşı silaha dönüştürdüler. Bunları, virüsün "biyoterör silahı olarak üretildiği" masallarını anlatmakta kullandılar. Virüsün, bariz bir şekilde evrimin doğal ürünü olduğu ispatlandığında bile buna kulak tıkadılar. Tıpkı bilimin geri kalanına yıllar yılı kulak tıkadıkları gibi. Çünkü hayal gücü, bilimsel gerçeklerden çok daha ilgi çekici geliyor.

Ve bu, bizim suçumuz.

Bu Sonuç Çok Normal, Şaşırdınız mı?

Bu yazının yazıldığı gün olan 18 Mart 2020 itibariyle, "SARS-benzeri yeni bir koronavirüs" 207.615 kişiyi hasta etti ve 8.249 kişiyi öldürdü. Ve Dünya genelinde gidişat, sarı çizgiyle gösterildiği gibi:

18 Mart 2020 itibariyle Çin'deki (turuncu) ve Çin-harici yerlerdeki (sarı) hasta sayıları ve toplam iyileşen sayısı (yeşil).
18 Mart 2020 itibariyle Çin'deki (turuncu) ve Çin-harici yerlerdeki (sarı) hasta sayıları ve toplam iyileşen sayısı (yeşil).
Johns Hopkins

Günden güne gelen istatistikler, bizim için sadece sayılardan ibaret. Ama o sayılar, hastalık geçiren ve ölen insanlara ait sayılar. O sayıların yakınları perişan oluyor.

Peki bugüne kadar bu koronavirüslere neden aşı ve ilaç üretmedik? Neden tüm dünyaya yaymadık? Bunu daha önceden yazmıştık: Çünkü aşı üretimi, kâr maksimizasyonuna dayanıyor! Kısaca, SARS yok olduktan sonra SARS-benzeri virüsleri dikkate almak için "maddi bir gerekçe kalmadı".

Neyse ki tamamen aptal değiliz. Bilim insanlarının bulguları ve özverileri sayesinde, SARS salgınından öğrendiklerimizi hızlı bir şekilde 2012'deki MERS salgınında uygulamaya koyduk. Bu sayede SARS'tan çok daha ölümcül olan MERS'i çok daha hızlı bir şekilde tanımladık ve durdurduk. Tabii MERS belirtilerinin çok daha bariz olmasının da bunda büyük katkısı oldu; ama yine de "biraz daha" hazırlıklıydık.

SARS-CoV-2 ise çok daha sert bir tokat vurdu, çünkü MERS ve SARS'tan çok daha hızlı bulaşıyor ve çok daha az ölümcül. Bu nedenle yakalamakta ve durdurmakta zorlanıyoruz.

Eh, bunca sene aşı ve ilaç üretmeye de zahmet etmeyince... Ölüyoruz.

Bu mantıkla devam edersek biz daha çok ölürüz. Çünkü ne olacak? 3 ay, 10 ay, 2 yıl, 5 yıl, 10 yıl sonra bu virüsü atlatacağız ve herkes eski yaşantısına devam edecek. Her şey eskisine dönecek.

Komplo teorisyenleri komplolar satarak prim yapmaya; halk, bilim yerine sahtekarları el üstünde tutmaya; bilim insanları ve bilim anlatıcıları da inatla halkın dikkatini çekmeye...

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 58
  • Bilim Budur! 16
  • Üzücü! 14
  • Muhteşem! 10
  • Korkutucu! 10
  • Grrr... *@$# 9
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • İnanılmaz 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Umut Verici! 3
  • İğrenç! 2
  • Güldürdü 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Mackenzie. We Were Warned – So Why Couldn’t We Prevent The Coronavirus Outbreak?. (2020, Mart 04). Alındığı Tarih: 18 Mart 2020. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • IANS. Researchers Warned Re-Emergence Of Sars-Like Virus In 2007. (2020, Şubat 16). Alındığı Tarih: 18 Mart 2020. Alındığı Yer: Gulf News | Arşiv Bağlantısı
  • V. D. Menachery, et al. (2015). A Sars-Like Cluster Of Circulating Bat Coronaviruses Shows Potential For Human Emergence. Nature Medicine | Arşiv Bağlantısı, sf: 1508-1513.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/07/2020 08:49:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8355

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Kuyruksuz Maymun
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Kanser Tedavisi
İhtiyoloji
Kanser
Sosyal
Jeoloji
Karadelik
Ecza
Nörobilim
Biyokimya
Parazit
Samanyolu Galaksisi
İnfografik
Besin Değeri
Çin
Haber
Cansız
Astronomi
Zeka
Teknoloji
Robot
Tür
Balıkçılık
Halk Sağlığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“En güçlü veya zeki olan değil, değişime en çok açık tür hayatta kalır.”
Leon C. Megginson
Geri Bildirim Gönder