Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Pastörizasyon Nedir, Nasıl Yapılır? Süt Kaynaklı Enfeksiyonları Nasıl Önleyebiliriz?

Pastörizasyon Nedir, Nasıl Yapılır? Süt Kaynaklı Enfeksiyonları Nasıl Önleyebiliriz? inc.
8 dakika
6,703
  • Beslenme Hastalıkları
  • Gıda Mühendisliği

Süt, insan ve memeli tür canlıların dişilerinin yavrularını besledikleri, meme kanallarından salgılanan, besin içeriği açısından zengin bir sıvıdır. Memelilerde, nesillerdeki başarı, maternal olarak üretilen gıda-süt içeren yoğun bir beslenme stratejisine dayanmaktadır. Bu bağlamda süt, yoğun bir büyüme ve gelişme dönemi boyunca immünolojik olarak olgunlaşmamış yenidoğanları beslemek amacıyla, emziren dişi memelilerin meme bezlerinin özelleşmiş epitel hücreleri tarafından üretilen bir biyomateryal olarak ortaya çıkmaktadır.

Süt, günlük beslenme için oldukça zengin bir besin maddesidir ve içeriğinde protein, kalsiyum, magnezyum, fosfor, potasyum, çinko, selenyum, A vitamini, riboflavin, B-12 vitamini ve pantotenik asit gibi beslenme açısından önemli olan bileşikleri içermektedir. Süt, çocuklarda ve ergenlikte kemik büyümesi aşamasından, yaşlılıkta kemik yapısının korunması ve osteoporozun önlenmesine kadar her yaşta önemli bir besin maddesidir. Bunun en önemli nedeni, süt ve süt ürünlerinin kemik sağlığı üzerinde önemli etkiye sahip besin öğeleri (örneğin kalsiyum, potasyum ve magnezyum) bakımından oldukça zengin olmasıdır. Süt ürünleri ile günlük kalsiyum ve protein alımının arttırılması, kemik sağlığının iyileştirmesinin yanında çocukluk, ergenlik ve sonraki dönemde kırıklara karşı korumada önemli bir yere sahiptir.

Bu Reklamı Kapat

Süt ve süt ürünleri ile yapılan bir analizde; süt ve ürünlerinin küçük çocukların diyetlerinde kalsiyumun %83'ünü, ergenlik çağındaki kişilerin diyetlerinde kalsiyumun %77'sini ve yetişkinlerin diyetlerinde kalsiyumun %65 ila 72'sini sağladığı bulunmuştur. Bununla beraber, yapılan çalışmalar sütün yenidoğan bebeklerde mikrobiyotayı düzenlediği bildirilmiştir. Sütün sağlığa fayda ve zararlarıyla ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Süt, her dönemdeki bireyler için önemli sağlık etkilerine sahiptir.
Süt, her dönemdeki bireyler için önemli sağlık etkilerine sahiptir.
coles

Süt Kaynaklı Hastalıklar ve Patojenler

Gıda kaynaklı hastalıklar; patojen mikroorganizmalar ya da mikroorganizmaların ürünü olan toksinler ile kontamine olmuş gıdaların tüketimi sonucu ortaya çıkan ve sıklıkla gastrointestinal sistemde klinik tablolarla kendini gösteren hastalıklardır.

Bu Reklamı Kapat

Gıda kaynaklı hastalıklar, birçok farklı gıdadan meydana gelebilmektedir; çiğ süt tüketimi ise gıda kaynaklı hastalığın ortaya çıkmasında en riskli gıdalardan bir tanesidir. Çiğ süt; ineklerden, koyunlardan ve keçilerden (veya başka bir hayvandan) gelen, zararlı bakterileri öldürmek için pastörize edilmemiş süttür. Çiğ süt; Brucella, Campylobacter, E. coli, Listeria ve Salmonella gibi tehlikeli mikroorganizmaları barındırarak, sağlık açısından önemli riskler oluşturabilmektedir.

Çiğ süt tüketimi sonucu ortaya çıkan klinik tablolar ishal, mide krampı ve kusma gibi daha hafif seyredebilse de, Guillain-Barré sendromu böbrek yetmezliği, felç, hemolitik üremik ve hatta ölümle sonuçlanabilecek ağır ve hatta yaşamı tehdit edici hastalıkların ortaya çıkmasına da neden olabilmektedir. Bununla birlikte çiğ süt kaynaklı hastalıklar açısından en riskli grup; bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler (nâkil hastaları ve HIV/AIDS, kanser ve diyabetli bireyler gibi), çocuklar, yaşlılar ve hamile bireylerdir.

CDC’nin raporuna göre; 2007-2012 arasındaki dönemde, USA’daki 26 eyaletten pastörize edilmemiş sütle ilgili toplam 81 salgın bildirilmiştir. Bu salgınlar 979 kişinin hastalanmasına, 73 kişinin ise hastaneye yatmasına neden olmuştur. Salgının etiyolojik ajanlarının ise Campylobacter spp., Shiga toksin üreten E.coli ve Salmonella enterica serotip Typhimurium olduğu bildirilmiştir. Salgınların sayısının 2007–2009 döneminde 30'dan 2010–2012 döneminde 51'e yükseldiği belirtilmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çiğ süt kaynaklı patojen mikroorganizmalar şu şekildedir:

Brucella

Brucella, Brucellaceae familyasında bulunmaktadır. Bu türler, Gram negatif, küçük kokoid çomak şeklinde, hareketsiz, sporsuz, aerofilik bakterilerdir. Bruselloz ise, Brucella cinsine ait bakteriyel türlerin yakından ilişkili olduğu yaygın bir zoonozdur. Bu hastalık, esas olarak kontamine süt ürünlerinin tüketilmesiyle insanlara bulaşmaktadır.

Bruselloz, hayvanlarda üreme yetersizliği, kürtaj gibi sorunlardan insanlarda teşhisi ve tedavisi zor olan çeşitli hastlıklara kadar pek çok olumsuz duruma neden olmaktadır. Çiğ sütün neden olduğu Brucella türlerinin eradikasyonu için pastörizasyon işlemi çok kritiktir. Pastörizasyon tesislerinin yokluğunda etkili bir önleyici strateji olarak, sütü kaynatma veya ısıtma gibi termik işlem birkaç dakika boyunca minimum 80-85 ° C'ye kadar ısıtılabilir.

Bruselloz etkeni Brucella spp.'nin mikroskop altındaki görüntüsü
Bruselloz etkeni Brucella spp.'nin mikroskop altındaki görüntüsü
wikipedia

Campylobacter

Epsilonproteobacteria sınıfında bulunan Campylobacter, genellikle spiral ve "s" harfi şeklinde, ince ve uzun bir yapıya sahip gram negatif bakteri cinsidir. Bu cinste yer alan Campylobacter jejuni, C. coli, C. lari ve C. upsaliensis gastroenteritlerin önemli etkenleri arasındadır. Bu grupta baskın tür olan C. jejuni ishal, ateş ve karın ağrısı gibi semptomlarla karakterize akut enfeksiyona yol açabildiği gibi Miller-Fisher ve Guillain-Barre sendromlarını içeren nörolojik tablolara da yol açmaktadır. Bulaşma kontamine et, süt ve suyun tüketilmesi ile gerçekleşmektedir. Bununla beraber bazı hayvanlarla temas da enfeksiyona neden olabilmektedir.

Listeria

Listeria türleri üyeleri Firmicutes ailesine ait, gram pozitif, fakültatif anaerop ve her yerde bulunabilen kokobasil şeklindeki mikroorganizmalardır. Bu cins, bünyesinde pek çok tür içermesine rağmen, bu türlerden sadece, L. monocytogenes ve L. ivanovii, patojenik olarak kabul edilmektedir. Listeria türleri, çiğ süt ve süt ürünlerinden, et ve ürünlerine ve işlenmiş pek çok gıdaya kadar geniş bir dağılım göstermektedir.

Bu Reklamı Kapat

L. monocytogenes'in besin kaynağındaki geniş dağılımı ve yüksek ölümcül listeriyoz oranı sebebi ile L. monocytogenes, halk sağlığı açısından önemli bir sorun olarak kabul edilmiştir. L. monocytogenes ile bulaşmış gıdaların tüketimi sonucu görülen listeriosis; sağlıklı bireylerde grip benzeri semptomlarla sonuçlanırken, duyarlı kişilerde menenjit, hamilelerde düşük, öldürücü septisemi, endokardit ve ensefalit gibi son yıllarda önemli sağlık sorunlarına neden olmaktadır.

Salmonella

Salmonella cinsi bakteriler Enterobacteriaceae familyasında yer alan, gram negatif, sporsu, kapsülsüz, aerob ya da fakültatif anaerop, 20˚C- 40˚C arasında üreyebilen ve sahip olduğu peritriş dizilimli kirpikleri sayesinde hareketli mikroorganizmalardır. Salmonella enfeksiyonu genellikle ishal, ateş ve mide krampları şeklinde klinik tablolar oluşturmakla beraber idrarda, kanda, kemiklerde, eklemlerde veya sinir sisteminde (omurilik sıvısı ve beyinde) enfeksiyona neden olmakta ve ciddi hastalıklara sebebiyet vermektedir. Mikroorganizma insana kontamine et, süt ve suları tüketerek geçmektedir.

Önemli gıda patojeni olan Salmonella ve peritriş flagelları
Önemli gıda patojeni olan Salmonella ve peritriş flagelları
forbes

E. coli

Enterobacteriaceae familyasında yer alan, gram negatif bir bakteridir. Escherichia coli (E. coli) bakterileri normalde insanların ve hayvanların bağırsaklarında flora üyesi olarak bulunmaktadır. E. coli' lerin büyük bir kısmı zararsızdır, bununla birlikte bazı E. coli türleri patojeniktir. Kişilerde diyare ve gastroentestinal hastalık dışı tablolarda kendini göstermektedir. Patojenik E.coli türleri çiğ süt, kirli su veya yiyecek yoluyla veya hayvanlarla temas yoluyla bulaşabilmektedir.

Önemli bir gıda patojeni olan E.coli
Önemli bir gıda patojeni olan E.coli
Live Science

Pastörizasyon Nedir? Nasıl Yapılır?

Pastörizasyon, sütü belirli bir süre belirli bir sıcaklığa kadar ısıtarak zararlı bakterileri öldüren işleme verilen isimdir. Genişletilmiş bir tanımlama yapmak gerekirse pastörizasyon; gıdada bozulmaya neden olan mikroorganizmalar ve gıda tüketildiğinde hastalık yapan sıcaklığa duyarlı olan mikroorganizmaların eradikasyonunu sağlayan bir süreçtir. İlk olarak 1864'te Louis Pasteur tarafından geliştirilen pastörizasyon; listeriyoz, tifo, tüberküloz, difteri ve bruselloz gibi ciddi hastalıklara neden olan mikroorganizmaların eradikasyonu için önemli bir süreçtir. Yapılan araştırmalar, pastörize olmamış ve pastörize edilmiş sütün beslenme değerlerinde anlamlı bir fark olmadığını göstermektedir.

Bu Reklamı Kapat

Her ne kadar pastörizasyon zararlı patojenlerin neredeyse tamamını yok edebilse de, pastörize süt içerisinde gıda bozulmasına neden olabilecek patojenik olmayan bakteri türlerinden çok düşük düzeyde de olsa bulunabildiği için, pastörize edilmiş sütler de buzdolabında muhafaza edilmelidir; böylece bu düşük sayıdaki bakterinin çoğalması uzun süre boyunca engellenebilir.

Genel olarak, pastörizasyon düşük veya yüksek sıcaklıkta pastörizasyon yöntemleri olarak sınıflandırılabilmektedir. Süt kaynaklı hastalıkları önlemek açısından pastörizasyonun önemi kritiktir. Genel olarak, pastörizasyon düşük veya yüksek sıcaklıkta pastörizasyon yöntemleri olarak sınıflandırılabilmektedir.

Düşük Sıcaklıkta Pastörizasyon

Bu tür pastörizasyon, temelde, gıda güvenliği ile ilgilidir. Düşük sıcaklıkta pastörizasyonun temel amacı tüm patojenik mikroorganizmaların öldürülmesi ve gıdaların bozulmasını engellemektir. Bu tür pastörizasyon sürecinde patojen bakteriler öldürülürken, sütün kimyasal içeriği korunmaktadır. Bu amaçla, süt 63° C’de 30 dakika veya 72 °C’de 15 saniye boyunca ısıtılmaktadır. Bu tür pastörizasyon işlemi peynir yapımı için uygundur.

Yüksek Sıcaklıkta Pastörizasyon

Bu süreçte ise amaç, patojenik ve gıdanın bozulmasına neden olan mikroorganizmaların öldürülmesini sağlamak ve serum proteinlerini denatüre etmektir. Bu yöntem, süt tipi yoğurt yapımına daha uygundur. Yoğurt yapımına uygun olmasının nedeni ise, serum proteinlerin denatüre olmasıdır. Yüksek sıcaklıkta pastörizasyon amacıyla süt; 85 °C’ de 30 dakika, 90 °C’de 20 dakika ve/veya 140 °C’de 2 saniye ısıtılmaktadır.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Modern Dünya Küresi: Siyasi, 26 cm, Işıklı

Yeryüzü dağlarını, ovalarını, nehirlerini, kısaca fiziki durumunu gösteren ürünümüzü, hem gerçek bir eğitim materyali hem de şık bir aksesuar olarak kullanabilirsiniz.

ESTETİK: Modern seri ürünlerimiz grafik, eksen ve ayak tasarımlarıyla bütüncül ve yeni bir estetik yaklaşıma sahiptir. Geliştirmiş olduğumuz yeni üretim teknolojimiz sayesinde demonte yapıya sahip olan yeni serimizde ekvator çizgisinin ışıklandırılması tasarımın güzelliğini ön plana çıkarmaktadır.

ÇEVRE DOSTU: Gürbüz Yayınları olarak tüm ürünlerimizde orijinal ham madde kullanarak sebep olunabilecek çevresel sorunları kendi bünyemizde minimize ettiğini taahhüt ediyoruz. Aynı zamanda modern seri ürünlerimizin demonte yapısı sayesinde, paketleme ve stoklama organizasyonlarında daha az karton ambalaj kullanarak yeşili koruyan çevre dostu bir tutumu destekliyoruz.

  • Harita Türü: Siyasi
  • Çap: 26 santimetre
  • Işık Durumu: Işıklı
Devamını Göster
₺299.00
Modern Dünya Küresi: Siyasi, 26 cm, Işıklı

Çeşitli Isıl İşlem Yöntemleri

Isıtma

Bu işlemde süt 57 °C - 68 °C arasında 15 dakika boyunca ısıtılmaktadır. Bu işlem sırasında süt içerisinde faydalı bakteriler canlı olarak kalır ancak patojenik bakteriler öldürülür. Bu süreçte düşük sıcaklık işlemi uygulandığı için sütün yapısı ve tadı değişmemektedir.

Düşük sıcaklıkta uzun süre (LTLT) pastörizasyon

Bu ısıtma işleminde süt 30 dakika boyunca 63 °C'ye ısıtılmaktadır. Isıtma süresi uzun olduğu için süt proteinleri yapısında ve sütün tadında değişme meydana gelmektedir.

Flaş (şok) Pastörizasyon

Bu tür pastörizasyon işleminde süt çok kısa sürede yüksek sıcaklığa ısıtılmaktadır. Bu pastörizasyon ‘yüksek sıcaklıkta kısa süre (HTST)’ pastörizasyonu olarak da adlandırılmaktadır. Bu amaçla süt; 15-20 saniye boyunca 72 °C-74 °C’ye ısıtılır. Bu tür pastörizasyonlarda dayanıklı olan bakteri sporları eradike edilebilmektedir.

Çok Yüksek Sıcaklıkta (UHT) Pastörizasyon

Bu tür pastörizasyon işlemlerinde süt 2-4 saniye boyunca 135 °C-140 °C’ye ısıtılmaktadır. Aşırı sıcaklık, Q-ateşine neden olan Coxiella burnetii'yi ve tüm bitkisel bakteri türlerini öldürmektedir. Bu tür sütler 9 ay boyunca dayanabilmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/08/2022 22:23:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9957

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Besin Değeri
Sayı
Bilim Felsefesi
Savaş
Karadelik
Biyoçeşitlilik
Diş
Yakınsak Evrim
Skeptisizm
Burun
Protein
Canlı
Şempanze
Davranış
Uzay Aracı
Yapay Seçilim
Sperm
Değişim
Charles Darwin
Elektrik
Covid-19
Görme
Sağlık Örgütü
Fare
Olasılık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.