Hamilelik Döneminde Maruz Kalınan Hava Kirliliği, Bebeklerin Obezite Riskini Artırıyor Olabilir!

Hamilelik Döneminde Maruz Kalınan Hava Kirliliği, Bebeklerin Obezite Riskini Artırıyor Olabilir!
Hamile bir kadın
Eurekalert
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
193 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre; hava kirliliği sebebiyle her sene yaklaşık olarak yedi milyon insan ölüyor.[1] Ölümlerin çoğuna, hava kirliliğinin doğrudan veya dolaylı olarak sebep olduğu solunum yolu ve kalp hastalıklarının yol açtığı bilinmektedir.

İnsan sağlığını ciddi bir şekilde tehdit eden bir diğer unsur ise obezitedir. Yine Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine bakacak olursak; obezite nedeniyle her yıl yaklaşık olarak dört milyon insan hayatını kaybetmektedir.[2]

Bir obezite hastası
Bir obezite hastası
EASO Obesity

Peki, Homo sapiens türünün hayatını ciddi ölçüde tehdit eden bu iki unsurun arasında herhangi bir neden-sonuç ilişkisi olabilir mi? Eğer hava kirliliği ve obezite arasında bir ilişki varsa bu ilişki kendini ilk olarak ne zaman gösterir?

Reklamı Kapat

Obezite ve Hava Kirliliği İlişkisi

Colorado Boulder Üniversitesi tarafından yapılan araştırma; hamilelik sırasında yoğun hava kirliliğine maruz kalan kadınların, doğumdan sonraki ilk aylarda alışılmadık bir hızda büyüyen bebeklere sahip olduğunu ve bebeklerin aşırı yağ alarak yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde obezite ve/veya ilgili hastalıklara yakalanma ihtimalini artırdığını gösteriyor.[3]

Dünya'nın en şişman çocuğu 12 yaşındaki Arya Permana
Dünya'nın en şişman çocuğu 12 yaşındaki Arya Permana
Mirror

Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan Hispanik anne-çocuk ikililerini inceleyen bu çalışma; kötü hava kalitesinin toplumdaki obezite pandemisine kısmen de olsa katkıda bulunduğunu gösteriyor. Özellikle toksik kirleticilere daha fazla maruz kalınan bölgelerde yaşayan insanlarda bunu daha net bir biçimde gözlemliyoruz. Araştırmada görev alan Doç. Dr. Tanya Alderete şöyle diyor:

Toplumumuzdaki belli kesimler arasındaki yüksek obezite oranları, sadece egzersiz, kalori alma-verme gibi kişisel tercihlerin yan ürünü değil. Durum, bundan daha karmaşık. Bu çalışma ve diğerleri, bunun kişinin ne kadar çevresel yük taşıdığıyla da ilgili olabileceğini öne sürüyor.

Daha önceki araştırmalarda, sigara içen veya kronik olarak hava kirliliğine maruz kalan hamile kadınların doğum kilosu daha az olan bebeklere sahip olacağı ortaya konmuştu.[4] Bundan dolayı, hayatın ilk yıllarında bu bebeklerin alışılmışın dışında bir hızla kilo alarak yetişmeye çalıştığı görülür. Bebeklik yıllarında hızlandırılmış olarak alınan bu kiloların, çocukluk ve ergenlik yıllarında ortaya çıkan diyabet, kalp hastalıkları ve kilo problemleriyle ilişkili olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmada rol alan bilim insanlarından doktora öğrencisi William Patterson, bu konu hakkında şöyle bir yorum yapıyor:

Hamilelik sırasındaki veya doğumdan kısa bir süre sonraki bu dönem, kritik bir gelişim penceresidir. Olumsuz maruziyet, bebeği ilerleyen dönemlerde bir dizi sorunla karşı karşıya bırakabilir.

Şimdi, belirli kirleticilerin bebeğin büyüme gidişatını nasıl etkilediğini inceleyelim.

Hava Kirliliği, Obeziteyi Nasıl Etkiliyor?

Araştırmacılar, 123 anne-bebek çiftini inceledi. Hamilelik öncesi yaklaşık üçte biri normal kiloda, üçte biri fazla kilolu ve geri kalan üçte biri ise obezdi. Araştırmada, ABD Çevre Koruma Ajansı'nın Hava Kalite Sistemi'nden saatlik olarak hava kalitesini kaydeden veriler kullanıldı. Bu veriler; yerel izleme istasyonlarından, annelerin doğum öncesi dört çeşit kirleticiye maruziyet miktarını saptamak için elde edildi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Endüstriyel amaçlı kullanılan fabrikalardan salınan kimyasal partiküller hava kirliliğinin başlıca sebeplerindendir.
Endüstriyel amaçlı kullanılan fabrikalardan salınan kimyasal partiküller hava kirliliğinin başlıca sebeplerindendir.
Wallpaper Access

Bu dört kirleticiyi kısaca tanıyalım:

  • PM2.5 ve PM10 (fabrikalardan, arabalardan ve inşaat alanlarından salınan solunabilir partiküller)
  • Nitrojen dioksit (arabalardan ve elektrik santrallerinden salınan kokusuz bir gaz)
  • Ozon (dumanda yer alan ana madde)

Annelerin maruziyet oranının incelenmesinin ardından bebeklerin kilosu, uzunluğu, nerede ve ne kadar yağ taşıdığı takip edildi. Doğum öncesi daha fazla hava kirliliğine maruz kalan bebeklerin, ilk altı ayda vücutlarında meydana gelen ağırlık ve yağ oranı değişimi daha fazlaydı.

Bazı durumlarda kirletici maddeler erkekleri ve dişileri farklı şekilde etkiledi. Örneğin rahimdeyken nitrojen dioksit ve ozon kombinasyonuna maruz kalma dişilerde bel çevresindeki daha hızlı büyüme ile ilişkilendirilirken, erkeklerde boyda daha yavaş uzama ve karın bölgesinde daha fazla yağ birikmesi ile ilişkilendirildi. Bu karın yağlanması, yetişkinlerde kalp rahatsızlıkları ve diyabetle alakalıdır.

Peki havadaki bu kirletici maddeler, annenin doğmamış çocuğunun büyüme şeklini nasıl etkiler? Araştırmada görev alan bilim insanları bu kirleticilerin; annenin akciğerlerini iltihap edebileceğini, organların sistemik iltihabına yol açabileceğini ve metabolik süreçlere etkide bulunarak (örneğin, insülin duyarlılığı) fetüsün gelişimini etkileyebileceğini öne sürüyor. Ayrıca kirleticilerin bebeklerdeki gen ifadelerini etkileyerek nesilleri aşan yaşam boyu etkileri olduğu gözlemlenmiştir.

Reklamı Kapat

Öneriler

Çalışmayı yürüten bilim insanları; deneyin göreli olarak az kişiden oluştuğunu ve belirli bir ırksal azınlığın ele alındığının unutulmamasını istiyor. Son olarak araştırmacılar hamile kadınlara hava kirliliğine maruziyeti en aza indirmek için şu önerilerde bulunuyor:

  • Havadaki ozon oranının yoğun olduğu günlerde camları kapayın.
  • Hava kirliliğinin yüksek olduğu zamanlarda açık havada egzersiz yapmayın.
  • Yoğun trafiğin olduğu yolların etrafındaki faaliyetlerden uzak durun.
Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2021 08:25:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10956

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Diyet
Balık Çeşitliliği
Müfredat
Santigrat Derece
Uçuş
Gen İfadesi
Hastalık Kataloğu
Sağlık Personeli
Spor
Normal Doğum
Nadir
Entropi
Nörobiyoloji
Etik
Doğal Seçilim
Element
Evrimsel Psikoloji
Meteor
Doktor
Kamuflaj
Diş Hekimi
Burun
Evrimleşme
Kafatası
Ana Bulaşma Mekanizması
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın