Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?

Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
7 dakika
991 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Holistik tıp; günümüzde test edilmemiş olan veya yapılan testler sonucu geçersiz olduğu gösterilmiş alternatif tıp uygulamalarından biri olmaya daha yakın bir konumdadır. Ancak birçok alternatif tıp uygulamasında olduğu gibi, tanımdaki nüansa bağlı olarak diğer alternatif tıp uygulamalarından ayırmak, modern tıpla örtüştürmek ve dolayısıyla geçerli bir uygulama olarak yansıtmak mümkündür. Bunu anlayabilmek için, holistik tıbbın ne olduğunu tanımlamakta fayda vardır.

Holistik tıp konseptinde esas olan, bir hastayı yalnızca fiziksel özelliklerini ele alarak değil; duygusal, ailevi ve toplumsal bağlamda bir bütün olarak incelemek ve tedavi etmektir. Dolayısıyla holistik tıp, hastaları, hastanenin bir ucundan girip diğer ucundan çıkan duygusuz makineler olarak görmememiz gerektiğini, onların fiziksel semptomlarının ötesinde insanlar olduklarını hatırlamamız gerektiğini söyleyen bir yaklaşım olarak tanımlanacaksa, modern tıp açısından herhangi bir sorun yaratmayacaktır. Çünkü modern tıp da bu görüşle hemfikirdir.

Ne yazık ki holistik tıpla uğraşan kişiler, nadiren holistik tıbbı bu "masum" ve "dürüst" düzeyde bırakmaktadır. Bu alanda faaliyet gösteren birçoklarına göre modern tıp, hastaları fiziksel semptomları ötesinde görmemektedir ve hatta bu tür daha genel bir bakışı reddetmektedir. İşte sorun burada başlar; çünkü bu şekilde tanımlandığında holistik tıp, bir sahtebilim türü hâline gelmektedir; nitekim modern tıp çerçevesindeki hasta bakımında da holistik anlayışın benimsenmesinin hastaya yarar sağlayacağı genel olarak tüm sağlık profesyonellerince zaten kabul edilmektedir. Yani konvansiyonel tıp esaslarını uygulayan hekimler de hâlihazırda bu anlayışı kendi tedavi protokollerine bir biçimde yansıtma eğilimindedir.

Reklamı Kapat

Holistik tıp konusunda ön planda olan isimlere ve iddialarına baktığımızda, önemli bir bölümünün bu tıbbın bir parçası olmak yerine, tıbbın karşısında veya sözde "alternatifi" olan, sahte ve yanıltıcı argümanları pazarladığını görmekteyiz. Örneğin tamamlayıcı tıpla ilgilenen bazıları, bu bütüncül anlayışın yalnızca kendileri tarafından benimsendiğini ve hatta "modern tıp" doktorlarının bu tür düşüncelere karşı olduğunu iddia etmektedir. Bu hekimler, genellikle kendilerini "Bütüncül Tıp Uzmanı" olarak tanıtırlar ve konvansiyonel tıbbın bütüncül anlayıştan uzak olduğunu sık sık vurgular, her fırsatta bu iddiayı destekleyecek örnekler sunmaya çalışırlar. Böylece kendilerinin, diğer doktorlardan farklı ve özel olduğunu, onların yapamayacağı şeyleri yapabileceklerini imâ veya iddia etmiş olurlar. Bu, doğru değildir.

Bütüncül Tıpçıların "Özel Olma" İddiası

Bütüncül tıp eğitimi veren kuruluşlar tanıtımlarında sürekli modern tıbbın bütüncül tıptan çok uzak bir bakış açısına sahip olduğu iddiasını ön plana çıkarmaktadır. Buna ek olarak, holistik tıp ile ilgilenen kişiler, homeopati veya akupunktur gibi uğraşlara da sahip olmaya meyilli oldukları için, holistik tıp uygulamasını özellikle vurgulayan kişilerin sahtebilimleri destekleme ihtimali de daha yüksektir.

Örneğin İngiltere’deki Homeopati Okulu, "Neden Bizden Eğitim Almalısınız?" başlıklı tanıtım yazısında modern tıbbın mental, duygusal ve fiziksel sağlık arasında bir ilişki olduğunu kabul ettiğinden, ancak orada baskın olan anlayışın insan vücudunu kısımlara ayırıp her birini ayrı ayrı tanılar altında tedavi etmek olduğundan bahsederek, konvansiyonel tıbbın bütüncül tıp ilkeleriyle çeliştiği mesajını vermektedir. Aynı şekilde İngiliz Akupunktur Akreditasyon Kurulu da kendi web sitesinde tamamlayıcı tıbbın bütüncül bir anlayışla, ruh ve bedeni bir olarak görüp tedavi etme çabası içinde olduğunu, fakat modern tıbbın bu gerçeği henüz "keşfedemediğini" belirtmiştir.

Bu gibi örnekler tamamlayıcı tıpla ilgilenen sağlık profesyonellerinin konvansiyonel tıbbın holistik görüşü bütünüyle reddetmediğini kabul etmekle birlikte; bütüncül sağlık ilkelerini tam anlamıyla yalnızca kendilerinin benimsedikleri algısını oluşturmaya çalıştığını göstermektedir. Bu tür yaklaşımlar, holistik tıpla uğraşanların özel yeteneklere veya tekniklere sahip olduğu izlenimini yaratmaktadır. Holistik tıpla uğraşan kişilerin özel hiçbir yeteneği olmadığı gibi, modern tıbbın tekniklerinin ötesinde, işe yaradığı gösterilebilmiş hiçbir uygulaması yoktur.

Holistik Tıpçılar, İddia Ettikleri Gibi "Bütüncül" Değiller!

Her ne kadar holistik tıpçılar, konvansiyonel tıbbın ötesinde bir bütüncüllük anlayışına sahip olduklarını iddia etseler de, çoğu zaman uygulamalarının bütüncül olmaktan çok uzak olduğu, hatta modern tıptan bile daha az bütüncül oldukları görülmektedir. Örneğin holistik tıpçıların sıklıkla başvurduğu ve çalışmadığı bilimsel olarak ispatlanmış olan homeopati sözde-tedavileri (örneğin bir "homeopati preparatı"), sizin var olan tüm sağlık sorunlarınıza çözüm olacağını, çünkü sizi "bütüncül bir sağlığa" kavuşturacağını iddia eder. Bunun "holistik" olan hiçbir tarafı yoktur: Bu tek preparatla vücudunuzun ayrı bölgelerindeki, tamamen farklı mekanizmalar ve farklı faktörler sonucu oluşmuş rahatsızlıkların giderilmesini beklemek ne kadar gerçekçi olacaktır?

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu bakımdan düşünülecek olursa, asıl holistik tıp, modern tıptır ("konvansiyonel tıp"). Konvansiyonel tıp, bütüncül anlayışı reddetmez; tam tersine, modern tıp zaten bütüncül bir sağlık halini hedefler. Konvansiyonel tıp; birçok farklı branştan, birçok farklı sağlık profesyoneli ve bilim insanının iş birliği ile konuyu farklı açılardan ele alarak ortaya koydukları ortak "bütüncül" sonucu değerlendirir.

Örneğin, hepatit B enfeksiyonunu ele alalım. Hepatit B’den korunma, hastalığın tanısı ve tedavisi için yürütülen bilimsel çalışmalarda immünoloji, viroloji ve hepatoloji uzmanlarının ortak çalışması gerekir. Bu uzmanlar birbirinden çok farklı alanlarda çok farklı prensiplere göre çalışmakla birlikte, hiçbiri bahsedilen bütüncül anlayışı reddetmez, çünkü asıl amaç hastayı genel bir sağlık haline kavuşturmaktır. Hastanın yaşam şartları, beslenmesi, psikolojisi her aşamada ayrı ayrı göz önünde bulundurulur. Bu detayların tümüne hâkim olmak, bilim insanları açısından enfeksiyonun bulaş riskini azaltmak için de oldukça önemlidir. Yani tek bir hastanın da değil, toplumdaki bireylerin tümünün sağlığı için çalışılmaktadır. Birbirinden bağımsız çalışmalar aslında her zaman tek bir bütüncül amaç için yürütülmektedir.

İşin Özü: Doğaüstünü Doğadan Ayrı Tutmak...

Konvansiyonel tıp ile "alternatif tıp" anlayışının bütüncül yaklaşım açısından ayrı durduğu nokta, gerçekte tam olarak şurasıdır: Konvansiyonel tıp, "insanın içindeki ruhsal enerji", "Qi gücü" gibi kavramları esas alan bir anlayış benimsemez, kanıta dayalı olmayan bu tip inançlarla ilgilenmez. Bunların hiçbir bilimsel temeli olmadığını kabul edecek olursak, bu tarz görüşlere "tamamlayıcı" değil, "alternatif" tıbbın ileri sürdüğü görüşler diyebiliriz.

Alternatif tıp bilimsel değildir. Tıbbın alternatifi yoktur. Eğer bir şey bilimsel ise, yani bağımsız olarak tekrar edilebilen kanıtlara dayanıyorsa, test edilebilir (ve edilmiş) argümanlara dayanıyorsa, zaten modern tıbbın parçası olacaktır. Bunun haricinde kalan uygulamalar, modern tıp alternatif uygulamaları reddettiği için değil, bu uygulamalar çalışmadığı için modern tıbbın parçası değildir. Bunları alıp, "alternatif tıp" adı altında uygulamak, alternatif bir tedavi uygulamak anlamına gelmez; çalışmadığı bilinen (veya çalıştığı gösterilememiş olan) sözde-tedavilerle hastaları denek haline getirmek demektir.

Reklamı Kapat

Sonuç

Özetle, tıpta bütüncül sağlık anlayışını benimsemekte hiçbir sorun yoktur. Asıl sorun, bazı hekimlerin modern tıbbın bütüncül anlayışla çeliştiğini iddia etmeleri, bütüncül anlayışın yalnızca alternatif tıp uygulamaları ile sağlanabileceğini iddia ederek ilgi çekmeye çalışmasıdır. Gerçek ise bunun tam aksidir.

Sağlık sorunlarınız giderilmediği sürece bahsedilen genel iyilik haline de ulaşamazsınız. Fakat örneğin retina hastalıklarında uzmanlaşmış bir göz hekimi, retinanızda meydana gelecek bir sorunun ve çözümünün detaylarını en iyi bilecek, dolayısıyla bu hastalığın sizin hem fiziksel hem de ruhsal durumunuzu nasıl etkileyeceğini tüm açılardan değerlendirerek tedavinizi planlayacak ve sizi sağlığınıza kavuşturacak en doğru kişidir. Bu kişinin ilk etapta sizin psikolojinizi sorgulamıyor olması, psikolojinizi umursamıyor olmasından değil, psikolojik sorunlarınızın önemli bir kısmının retinanızdaki sorundan ötürü görememenizden kaynaklandığını varsaymasıdır. Bu hastalığı tedavi edebilecek yegâne kişi, göz doktorudur. Eğer bu tedavi sonrasında da yaşam standardınızın yükselmediğini görecek olursa, kendisi her şeyi biliyormuş gibi davranmak yerine, sizi psikoloji konusunda uzman bir hekime (veya bir psikologa) yönlendirecektir. Holistik tıpçılar, tıbbın bütün dallarında uzman olmamalarına rağmen, böyleymiş gibi davranmaktadırlar ve hasta iyiliğini tehlikeye atarak Hipokrat Yemini'ni ihlâl etmektedirler.

Son olarak, yazımızın başında da vurguladığımız gibi, tamamlayıcı tıpla ilgilenen tüm hekimler bu yanlış algıyı destekliyor demek haksızlık olur. Ülkemizde ve dünyada işini oldukça düzgün ve etik bir biçimde yapan, bu alandaki bilgi birikimi ile öne çıkan son saygı duyulası birçok hekim mevcuttur. Ancak "hasta" tarafında olan bizler, sırf daha "egzotik" diye, kolaylıkla alternatif tıbba kayabilen "holistik tıp" gibi uygulamaları talep etmezsek, hekimler de özellikle bunu vurgulamak zorunda kalmayacaktır; çünkü anlattığımız gibi, hastayı bir bütün olarak incelemek zaten konvansiyonel tıbbın bir parçasıdır. Halktan holistik tıp yönünde talepler geldikçe, hekimler de onların endişelerini dindirebilmek adına bu uygulamaları vurgulamak zorunda kalmaktadır. Holistik tıptan bahsetmeyen bir hekimin de sizi tedavi etmek için elinden geleni en iyi şekilde yapacağını, bunu yapmazsa da nedeni "holistik tıp" uygulamıyor olması değil, mesleğinin gereklerini tatmin edici düzeyde icra etmeyen azınlıkta olmasıdır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • E. Ernst, et al. (2018). More Harm Than Good? The Moral Maze Of Complementary And Alternative Medicine. ISBN: 9783319699417. Yayınevi: Springer. sf: 110-113.
  • R. Shapiro. (2010). Suckers: How Alternative Medicine Makes Fools Of Us All. ISBN: 9781409059165. Yayınevi: Vintage Digital.
  • D. Bombardieri, et al. (2016). Convergence Between Orthodox And Alternative Medicine: A Theoretical Elaboration And Empirical Test:. Health:, sf: 479-494. doi: 10.1177/136345930000400404. | Arşiv Bağlantısı
  • J. T. Shuval, et al. (2012). Complementary And Alternative Health Care In Israel. Israel Journal of Health Policy Research, sf: 1-12. doi: 10.1186/2045-4015-1-7. | Arşiv Bağlantısı
  • D. H. Freedman. The Triumph Of New-Age Medicine. (07 Haziran 2011). Alındığı Tarih: 09 Ekim 2021. Alındığı Yer: The Atlantic | Arşiv Bağlantısı
  • S. Barrett, et al. (2012). Consumer Health: A Guide To Intelligent Decisions. ISBN: 9780078028489. Yayınevi: McGraw-Hill Education.
  • M. Angell, et al. (2009). Alternative Medicine — The Risks Of Untested And Unregulated Remedies. Massachusetts Medical Society, sf: 839-841. doi: 10.1056/NEJM199809173391210. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Dawkins. (2003). A Devil's Chaplain: Reflections On Hope, Lies, Science, And Love. ISBN: 9780618335404. Yayınevi: Houghton Mifflin Harcourt.
  • P. B. Fontanarosa, et al. (1998). Alternative Medicine Meets Science. JAMA, sf: 1618-1619. doi: 10.1001/jama.280.18.1618. | Arşiv Bağlantısı
  • P. A. Offit. (2013). Do You Believe In Magic?: The Sense And Nonsense Of Alternative Medicine. ISBN: 9780062223005. Yayınevi: Harper.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2021 09:20:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11046

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
İnsan Türü
Beyaz
Evren
Zooloji
Adaptasyon
Mühendislik
Nöron Hücresi
İnsanlık
Görüş
Onkoloji
Renk
Safsata
Retrovirüs
Kanat
Ekoloji
Uçuş
Yapay Zeka
Kadın Doğum
Kedi
Hayvanlar Alemi
Nöron
Sağlık Bakanlığı
Biyokimya
Tespit
Yiyecek
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın