Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?

Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?
7 dakika
4,893
  • Alternatif Tıp
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Holistik tıp; günümüzde test edilmemiş olan veya yapılan testler sonucu geçersiz olduğu gösterilmiş alternatif tıp uygulamalarından biri olmaya daha yakın bir konumdadır. Ancak birçok alternatif tıp uygulamasında olduğu gibi, tanımdaki nüansa bağlı olarak diğer alternatif tıp uygulamalarından ayırmak, modern tıpla örtüştürmek ve dolayısıyla geçerli bir uygulama olarak yansıtmak mümkündür. Bunu anlayabilmek için, holistik tıbbın ne olduğunu tanımlamakta fayda vardır.

Holistik tıp konseptinde esas olan, bir hastayı yalnızca fiziksel özelliklerini ele alarak değil; duygusal, ailevi ve toplumsal bağlamda bir bütün olarak incelemek ve tedavi etmektir. Dolayısıyla holistik tıp, hastaları, hastanenin bir ucundan girip diğer ucundan çıkan duygusuz makineler olarak görmememiz gerektiğini, onların fiziksel semptomlarının ötesinde insanlar olduklarını hatırlamamız gerektiğini söyleyen bir yaklaşım olarak tanımlanacaksa, modern tıp açısından herhangi bir sorun yaratmayacaktır. Çünkü modern tıp da bu görüşle hemfikirdir.

Tüm Reklamları Kapat

Ne yazık ki holistik tıpla uğraşan kişiler, nadiren holistik tıbbı bu "masum" ve "dürüst" düzeyde bırakmaktadır. Bu alanda faaliyet gösteren birçoklarına göre modern tıp, hastaları fiziksel semptomları ötesinde görmemektedir ve hatta bu tür daha genel bir bakışı reddetmektedir. İşte sorun burada başlar; çünkü bu şekilde tanımlandığında holistik tıp, bir sahtebilim türü hâline gelmektedir; nitekim modern tıp çerçevesindeki hasta bakımında da holistik anlayışın benimsenmesinin hastaya yarar sağlayacağı genel olarak tüm sağlık profesyonellerince zaten kabul edilmektedir. Yani konvansiyonel tıp esaslarını uygulayan hekimler de hâlihazırda bu anlayışı kendi tedavi protokollerine bir biçimde yansıtma eğilimindedir.

Holistik tıp konusunda ön planda olan isimlere ve iddialarına baktığımızda, önemli bir bölümünün bu tıbbın bir parçası olmak yerine, tıbbın karşısında veya sözde "alternatifi" olan, sahte ve yanıltıcı argümanları pazarladığını görmekteyiz. Örneğin tamamlayıcı tıpla ilgilenen bazıları, bu bütüncül anlayışın yalnızca kendileri tarafından benimsendiğini ve hatta "modern tıp" doktorlarının bu tür düşüncelere karşı olduğunu iddia etmektedir. Bu hekimler, genellikle kendilerini "Bütüncül Tıp Uzmanı" olarak tanıtırlar ve konvansiyonel tıbbın bütüncül anlayıştan uzak olduğunu sık sık vurgular, her fırsatta bu iddiayı destekleyecek örnekler sunmaya çalışırlar. Böylece kendilerinin, diğer doktorlardan farklı ve özel olduğunu, onların yapamayacağı şeyleri yapabileceklerini imâ veya iddia etmiş olurlar. Bu, doğru değildir.

Tüm Reklamları Kapat

Bütüncül Tıpçıların "Özel Olma" İddiası

Bütüncül tıp eğitimi veren kuruluşlar tanıtımlarında sürekli modern tıbbın bütüncül tıptan çok uzak bir bakış açısına sahip olduğu iddiasını ön plana çıkarmaktadır. Buna ek olarak, holistik tıp ile ilgilenen kişiler, homeopati veya akupunktur gibi uğraşlara da sahip olmaya meyilli oldukları için, holistik tıp uygulamasını özellikle vurgulayan kişilerin sahtebilimleri destekleme ihtimali de daha yüksektir.

Örneğin İngiltere’deki Homeopati Okulu, "Neden Bizden Eğitim Almalısınız?" başlıklı tanıtım yazısında modern tıbbın mental, duygusal ve fiziksel sağlık arasında bir ilişki olduğunu kabul ettiğinden, ancak orada baskın olan anlayışın insan vücudunu kısımlara ayırıp her birini ayrı ayrı tanılar altında tedavi etmek olduğundan bahsederek, konvansiyonel tıbbın bütüncül tıp ilkeleriyle çeliştiği mesajını vermektedir. Aynı şekilde İngiliz Akupunktur Akreditasyon Kurulu da kendi web sitesinde tamamlayıcı tıbbın bütüncül bir anlayışla, ruh ve bedeni bir olarak görüp tedavi etme çabası içinde olduğunu, fakat modern tıbbın bu gerçeği henüz "keşfedemediğini" belirtmiştir.

Bu gibi örnekler tamamlayıcı tıpla ilgilenen sağlık profesyonellerinin konvansiyonel tıbbın holistik görüşü bütünüyle reddetmediğini kabul etmekle birlikte; bütüncül sağlık ilkelerini tam anlamıyla yalnızca kendilerinin benimsedikleri algısını oluşturmaya çalıştığını göstermektedir. Bu tür yaklaşımlar, holistik tıpla uğraşanların özel yeteneklere veya tekniklere sahip olduğu izlenimini yaratmaktadır. Holistik tıpla uğraşan kişilerin özel hiçbir yeteneği olmadığı gibi, modern tıbbın tekniklerinin ötesinde, işe yaradığı gösterilebilmiş hiçbir uygulaması yoktur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Holistik Tıpçılar, İddia Ettikleri Gibi "Bütüncül" Değiller!

Her ne kadar holistik tıpçılar, konvansiyonel tıbbın ötesinde bir bütüncüllük anlayışına sahip olduklarını iddia etseler de, çoğu zaman uygulamalarının bütüncül olmaktan çok uzak olduğu, hatta modern tıptan bile daha az bütüncül oldukları görülmektedir. Örneğin holistik tıpçıların sıklıkla başvurduğu ve çalışmadığı bilimsel olarak ispatlanmış olan homeopati sözde-tedavileri (örneğin bir "homeopati preparatı"), sizin var olan tüm sağlık sorunlarınıza çözüm olacağını, çünkü sizi "bütüncül bir sağlığa" kavuşturacağını iddia eder. Bunun "holistik" olan hiçbir tarafı yoktur: Bu tek preparatla vücudunuzun ayrı bölgelerindeki, tamamen farklı mekanizmalar ve farklı faktörler sonucu oluşmuş rahatsızlıkların giderilmesini beklemek ne kadar gerçekçi olacaktır?

Bu bakımdan düşünülecek olursa, asıl holistik tıp, modern tıptır ("konvansiyonel tıp"). Konvansiyonel tıp, bütüncül anlayışı reddetmez; tam tersine, modern tıp zaten bütüncül bir sağlık halini hedefler. Konvansiyonel tıp; birçok farklı branştan, birçok farklı sağlık profesyoneli ve bilim insanının iş birliği ile konuyu farklı açılardan ele alarak ortaya koydukları ortak "bütüncül" sonucu değerlendirir.

Örneğin, hepatit B enfeksiyonunu ele alalım. Hepatit B’den korunma, hastalığın tanısı ve tedavisi için yürütülen bilimsel çalışmalarda immünoloji, viroloji ve hepatoloji uzmanlarının ortak çalışması gerekir. Bu uzmanlar birbirinden çok farklı alanlarda çok farklı prensiplere göre çalışmakla birlikte, hiçbiri bahsedilen bütüncül anlayışı reddetmez, çünkü asıl amaç hastayı genel bir sağlık haline kavuşturmaktır. Hastanın yaşam şartları, beslenmesi, psikolojisi her aşamada ayrı ayrı göz önünde bulundurulur. Bu detayların tümüne hâkim olmak, bilim insanları açısından enfeksiyonun bulaş riskini azaltmak için de oldukça önemlidir. Yani tek bir hastanın da değil, toplumdaki bireylerin tümünün sağlığı için çalışılmaktadır. Birbirinden bağımsız çalışmalar aslında her zaman tek bir bütüncül amaç için yürütülmektedir.

İşin Özü: Doğaüstünü Doğadan Ayrı Tutmak...

Konvansiyonel tıp ile "alternatif tıp" anlayışının bütüncül yaklaşım açısından ayrı durduğu nokta, gerçekte tam olarak şurasıdır: Konvansiyonel tıp, "insanın içindeki ruhsal enerji", "Qi gücü" gibi kavramları esas alan bir anlayış benimsemez, kanıta dayalı olmayan bu tip inançlarla ilgilenmez. Bunların hiçbir bilimsel temeli olmadığını kabul edecek olursak, bu tarz görüşlere "tamamlayıcı" değil, "alternatif" tıbbın ileri sürdüğü görüşler diyebiliriz.

Alternatif tıp bilimsel değildir. Tıbbın alternatifi yoktur. Eğer bir şey bilimsel ise, yani bağımsız olarak tekrar edilebilen kanıtlara dayanıyorsa, test edilebilir (ve edilmiş) argümanlara dayanıyorsa, zaten modern tıbbın parçası olacaktır. Bunun haricinde kalan uygulamalar, modern tıp alternatif uygulamaları reddettiği için değil, bu uygulamalar çalışmadığı için modern tıbbın parçası değildir. Bunları alıp, "alternatif tıp" adı altında uygulamak, alternatif bir tedavi uygulamak anlamına gelmez; çalışmadığı bilinen (veya çalıştığı gösterilememiş olan) sözde-tedavilerle hastaları denek haline getirmek demektir.

Tüm Reklamları Kapat

Sonuç

Özetle, tıpta bütüncül sağlık anlayışını benimsemekte hiçbir sorun yoktur. Asıl sorun, bazı hekimlerin modern tıbbın bütüncül anlayışla çeliştiğini iddia etmeleri, bütüncül anlayışın yalnızca alternatif tıp uygulamaları ile sağlanabileceğini iddia ederek ilgi çekmeye çalışmasıdır. Gerçek ise bunun tam aksidir.

Sağlık sorunlarınız giderilmediği sürece bahsedilen genel iyilik haline de ulaşamazsınız. Fakat örneğin retina hastalıklarında uzmanlaşmış bir göz hekimi, retinanızda meydana gelecek bir sorunun ve çözümünün detaylarını en iyi bilecek, dolayısıyla bu hastalığın sizin hem fiziksel hem de ruhsal durumunuzu nasıl etkileyeceğini tüm açılardan değerlendirerek tedavinizi planlayacak ve sizi sağlığınıza kavuşturacak en doğru kişidir. Bu kişinin ilk etapta sizin psikolojinizi sorgulamıyor olması, psikolojinizi umursamıyor olmasından değil, psikolojik sorunlarınızın önemli bir kısmının retinanızdaki sorundan ötürü görememenizden kaynaklandığını varsaymasıdır. Bu hastalığı tedavi edebilecek yegâne kişi, göz doktorudur. Eğer bu tedavi sonrasında da yaşam standardınızın yükselmediğini görecek olursa, kendisi her şeyi biliyormuş gibi davranmak yerine, sizi psikoloji konusunda uzman bir hekime (veya bir psikologa) yönlendirecektir. Holistik tıpçılar, tıbbın bütün dallarında uzman olmamalarına rağmen, böyleymiş gibi davranmaktadırlar ve hasta iyiliğini tehlikeye atarak Hipokrat Yemini'ni ihlâl etmektedirler.

Son olarak, yazımızın başında da vurguladığımız gibi, tamamlayıcı tıpla ilgilenen tüm hekimler bu yanlış algıyı destekliyor demek haksızlık olur. Ülkemizde ve dünyada işini oldukça düzgün ve etik bir biçimde yapan, bu alandaki bilgi birikimi ile öne çıkan son saygı duyulası birçok hekim mevcuttur. Ancak "hasta" tarafında olan bizler, sırf daha "egzotik" diye, kolaylıkla alternatif tıbba kayabilen "holistik tıp" gibi uygulamaları talep etmezsek, hekimler de özellikle bunu vurgulamak zorunda kalmayacaktır; çünkü anlattığımız gibi, hastayı bir bütün olarak incelemek zaten konvansiyonel tıbbın bir parçasıdır. Halktan holistik tıp yönünde talepler geldikçe, hekimler de onların endişelerini dindirebilmek adına bu uygulamaları vurgulamak zorunda kalmaktadır. Holistik tıptan bahsetmeyen bir hekimin de sizi tedavi etmek için elinden geleni en iyi şekilde yapacağını, bunu yapmazsa da nedeni "holistik tıp" uygulamıyor olması değil, mesleğinin gereklerini tatmin edici düzeyde icra etmeyen azınlıkta olmasıdır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
7
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • E. Ernst, et al. (2018). More Harm Than Good? The Moral Maze Of Complementary And Alternative Medicine. ISBN: 9783319699417. Yayınevi: Springer. sf: 110-113.
  • R. Shapiro. (2010). Suckers: How Alternative Medicine Makes Fools Of Us All. ISBN: 9781409059165. Yayınevi: Vintage Digital.
  • D. Bombardieri, et al. (2016). Convergence Between Orthodox And Alternative Medicine: A Theoretical Elaboration And Empirical Test:. Health:, sf: 479-494. doi: 10.1177/136345930000400404. | Arşiv Bağlantısı
  • J. T. Shuval, et al. (2012). Complementary And Alternative Health Care In Israel. Israel Journal of Health Policy Research, sf: 1-12. doi: 10.1186/2045-4015-1-7. | Arşiv Bağlantısı
  • D. H. Freedman. The Triumph Of New-Age Medicine. (7 Haziran 2011). Alındığı Tarih: 9 Ekim 2021. Alındığı Yer: The Atlantic | Arşiv Bağlantısı
  • S. Barrett, et al. (2012). Consumer Health: A Guide To Intelligent Decisions. ISBN: 9780078028489. Yayınevi: McGraw-Hill Education.
  • M. Angell, et al. (2009). Alternative Medicine — The Risks Of Untested And Unregulated Remedies. Massachusetts Medical Society, sf: 839-841. doi: 10.1056/NEJM199809173391210. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Dawkins. (2003). A Devil's Chaplain: Reflections On Hope, Lies, Science, And Love. ISBN: 9780618335404. Yayınevi: Houghton Mifflin Harcourt.
  • P. B. Fontanarosa, et al. (1998). Alternative Medicine Meets Science. JAMA, sf: 1618-1619. doi: 10.1001/jama.280.18.1618. | Arşiv Bağlantısı
  • P. A. Offit. (2013). Do You Believe In Magic?: The Sense And Nonsense Of Alternative Medicine. ISBN: 9780062223005. Yayınevi: Harper.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2022 10:06:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11046

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Ses
Zeka
Psikoloji
Sahtebilim
Güneş
Galaksi
Üreme
Kalp
Popülasyon
Beslenme
Endokrin Sistemi
Hekim
Farmakoloji
Toplumsal Cinsiyet
Hastalık Kontrolü
Genel Halk
Test
Su Ayısı
Genetik Müdahale
Samanyolu Galaksisi
Adaptasyon
Primatlar
Entropi
Kitap
Şempanzeler
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Ersoy, et al. Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?. (12 Ekim 2021). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11046
Ersoy, E., Bakırcı, Ç. M. (2021, October 12). Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?. Evrim Ağacı. Retrieved November 29, 2022. from https://evrimagaci.org/s/11046
E. Ersoy, et al. “Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 12 Oct. 2021, https://evrimagaci.org/s/11046.
Ersoy, Ezgi. Bakırcı, Çağrı Mert. “Holistik (Bütüncül) Tıp Nedir? Ne Kadarı Yalan, Ne Kadarı Doğru?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 12, 2021. https://evrimagaci.org/s/11046.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.