Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Galapagos Adaları'nın meşhur kuşlarından sivri gagalı yer ispinozları olarak bilinen Geospiza difficilis türünün ciddi miktarda farklılaşmış ve türleşme yolunda önemli düzeyde evrim geçirmiş alt türlerinden biri olan Geospiza difficilis septentrionalis (veya kimi taksonoma göre Geospiza septentrionalis), insanı ürperten bir özelliğiyle bilinir: Bu ufak ispinoz türü, kanla beslenir!

Tür, takımadaların sadece 2 adasında, Wolf Adası ve Darwin Adası'nda bulunur. Bu canlının en sevdiği kan, Nazca ve mavi ayaklı bubi kuşlarına aittir. Bu vampir ispinozlar, vampir yarasaların aksine avlarını uyanıkken yakalar ve etlerini hafifçe deşerek kanatırlar ve akan kanı içerek beslenirler. İşin ilginç yanı, bubi kuşlarının buna karşı pek fazla direnç göstermiyor, sanki bundan keyif alıyor oluşudur.

Yapılan bazı incelemeler, sivri gagalı yer ispinozlarının zaten bubilerin parazitlerini ayıklayıp yediğini göstermiştir. Dolayısıyla evrimsel süreçte ispinoz vampirliği, tıpkı vampir yarasalarda olduğu gibi parazitler veya kuş tüyleri arasında yaşayan ufak hayvanların yenmesiyle başlayıp, sonrasında erişmesi çok daha kolay olan kan tüketimine doğru değişmiş olabilir. Çünkü bu kuşlara ulaşmak ve derilerini parçalayarak bir miktar kana ulaşmak her daim mümkündür; ancak parazitlerle beslenebilmek için bolca emek harcamak ve tek tek parazitleri bulmak gerekmektedir. Dolayısıyla, belki kısmen daha az enerji ve besleyici değere sahip olsa da, kan ile beslenmek bu ispinozlar için faydalı bir adaptasyon haline gelmiş olabilir. Bubiler de zaten bu kuşların vücutlarında parazit ayıklamasına alışık olduğu için, bu süreçte hafif hafif kanamaktan sıkıntı duymuyor olabilirler.

Vampir ispinozların acayiplikleri bununla da sınırlı değildir. Kanın besleyici değeri oldukça düşük olduğundan, bu eksikliği başka besinlerle telafi etmeye çalışırlar; ancak bunu da "düzgün" yollarla yapmazlar: Başka kuşların yumurtalarını çalıp onları yerler. Hem de öyle rastgele yumurtaları da değil; dişiler tarafından daha yeni yumurtlanan, sıcak yumurtaları...

Belki de bu vampir ispinozların yaptığı tek normal şey, bu iki besin kaynağına ulaşamadığı zamanlarda bitki nektarlarını tüketmektir. Aslında bu özelliği bile gariptir; çünkü birçok diğer kuş türü nektarla besleniyor olsa da, ispinozlar arasında nektar ile beslenmek pek yaygın değildir. Evrimsel süreçte nektara yönelimin nedeni büyük oranda tespit edilmiştir: özellikle Wolf Adası'nda tatlı su yok denecek kadar azdır ve bu sebeple canlılar sularını başka kaynaklardan edinebilecek şekilde özelleşmişlerdir. Vampir ispinozun çözümü de nektarlar olmuştur. Tüm bunlar haricinde, ana diyeti içerisinde tabii ki ispinozların favorisi olan tohumlar ve omurgasız hayvanlar da yer almaktadır.

Bu alttür, yaşadığı iki adada bile birbirinden epey bir farklılaşmıştır. Ayrıca usta olmayan gözler alttürü kolaylıkla bambaşka bir ispinoz türü olan kaktüs ispinozuyla (Geospiza scandens) karıştırabilir. Dolayısıyla burada bir kez daha dış görünüşün tür tanımı için bir anlam ifade etmediğini görmekteyiz. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • E. Osterloff. The Vampires Of Wolf Island. (2018, Ekim 22). Alındığı Tarih: 08 Ekim 2019. Alındığı Yer: Natural History Museum
  • J. Bittel. Vampire Birds Thirst For Blood. (2015, Ekim 16). Alındığı Tarih: 08 Ekim 2019. Alındığı Yer: Slate

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/10/2019 01:46:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2181

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gerçekler inatçıdır. Arzularımız, eğilimlerimiz, tutkularımız gerçekleri ve kanıtları değiştiremez.”
John Adams
Geri Bildirim Gönder