Galapagos Adaları'nda Yaşayan Vampir İspinozlar!

Galapagos Adaları'nda Yaşayan Vampir İspinozlar! Thomas P. Peschak
2 dakika
6,127 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Galapagos Adaları'nın meşhur kuşlarından sivri gagalı yer ispinozları olarak bilinen Geospiza difficilis türünün ciddi miktarda farklılaşmış ve türleşme yolunda önemli düzeyde evrim geçirmiş alt türlerinden biri olan Geospiza difficilis septentrionalis (veya kimi taksonoma göre Geospiza septentrionalis), insanı ürperten bir özelliğiyle bilinir: Bu ufak ispinoz türü, kanla beslenir!

Tür, takımadaların sadece 2 adasında, Wolf Adası ve Darwin Adası'nda bulunur. Bu canlının en sevdiği kan, Nazca ve mavi ayaklı bubi kuşlarına aittir. Bu vampir ispinozlar, vampir yarasaların aksine avlarını uyanıkken yakalar ve etlerini hafifçe deşerek kanatırlar ve akan kanı içerek beslenirler. İşin ilginç yanı, bubi kuşlarının buna karşı pek fazla direnç göstermiyor, sanki bundan keyif alıyor oluşudur.

Yapılan bazı incelemeler, sivri gagalı yer ispinozlarının zaten bubilerin parazitlerini ayıklayıp yediğini göstermiştir. Dolayısıyla evrimsel süreçte ispinoz vampirliği, tıpkı vampir yarasalarda olduğu gibi parazitler veya kuş tüyleri arasında yaşayan ufak hayvanların yenmesiyle başlayıp, sonrasında erişmesi çok daha kolay olan kan tüketimine doğru değişmiş olabilir. Çünkü bu kuşlara ulaşmak ve derilerini parçalayarak bir miktar kana ulaşmak her daim mümkündür; ancak parazitlerle beslenebilmek için bolca emek harcamak ve tek tek parazitleri bulmak gerekmektedir. Dolayısıyla, belki kısmen daha az enerji ve besleyici değere sahip olsa da, kan ile beslenmek bu ispinozlar için faydalı bir adaptasyon haline gelmiş olabilir. Bubiler de zaten bu kuşların vücutlarında parazit ayıklamasına alışık olduğu için, bu süreçte hafif hafif kanamaktan sıkıntı duymuyor olabilirler.

Vampir ispinozların acayiplikleri bununla da sınırlı değildir. Kanın besleyici değeri oldukça düşük olduğundan, bu eksikliği başka besinlerle telafi etmeye çalışırlar; ancak bunu da "düzgün" yollarla yapmazlar: Başka kuşların yumurtalarını çalıp onları yerler. Hem de öyle rastgele yumurtaları da değil; dişiler tarafından daha yeni yumurtlanan, sıcak yumurtaları...

Reklamı Kapat

Belki de bu vampir ispinozların yaptığı tek normal şey, bu iki besin kaynağına ulaşamadığı zamanlarda bitki nektarlarını tüketmektir. Aslında bu özelliği bile gariptir; çünkü birçok diğer kuş türü nektarla besleniyor olsa da, ispinozlar arasında nektar ile beslenmek pek yaygın değildir. Evrimsel süreçte nektara yönelimin nedeni büyük oranda tespit edilmiştir: özellikle Wolf Adası'nda tatlı su yok denecek kadar azdır ve bu sebeple canlılar sularını başka kaynaklardan edinebilecek şekilde özelleşmişlerdir. Vampir ispinozun çözümü de nektarlar olmuştur. Tüm bunlar haricinde, ana diyeti içerisinde tabii ki ispinozların favorisi olan tohumlar ve omurgasız hayvanlar da yer almaktadır.

Bu alttür, yaşadığı iki adada bile birbirinden epey bir farklılaşmıştır. Ayrıca usta olmayan gözler alttürü kolaylıkla bambaşka bir ispinoz türü olan kaktüs ispinozuyla (Geospiza scandens) karıştırabilir. Dolayısıyla burada bir kez daha dış görünüşün tür tanımı için bir anlam ifade etmediğini görmekteyiz. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 3
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Korkutucu! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2021 16:33:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2181

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Skeptisizm
Genel Görelilik
Nöron Hücresi
Robot
Obezite
Sars Virüsü
Gıda
Evrim Ağacı Duyurusu
Çeşitlilik
Hekim
Periyodik Tablo
Virüs
Mikrop
Bilim Tarihi
Yaşlılık
Sağlık Bilimleri
Kan Hastalıkları
Hayvanlar Alemi
Ara Geçiş Türleri
Yavru
Seçilim
Göğüs
Tardigrad
İnsan Sağlığı
Filogenetik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın