Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Charles Darwin, Türlerin Kökeni'nin Ömrü Boyunca Yaptığı İlk 6 Baskısında Neleri Değiştirdi?

Charles Darwin, Türlerin Kökeni'nin Ömrü Boyunca Yaptığı İlk 6 Baskısında Neleri Değiştirdi?
8 dakika
1,881
  • Darwin Dönemi
  • Bilim Kitabı
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Teorisi'nin Tarihi ve Evrimi Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Teorisi'nin Tarihi ve Evrimi yazı dizisinin 7. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Antik Yunan'da Evrim Teorisi: Evrimin Temellerinin İlk Olarak Yeşerdiği Medeniyete Bir Bakış..." başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

1859 yılında Charles Darwin, onlarca yıla yayılan bir süre boyunca doğadan topladığı verileri kendi akıl süzgecinden geçirerek Türlerin Kökeni adı altında yayınladı. Kitap hakkındaki öneri ve fikirlerimizi buradan okuyabilirsiniz.

Ne var ki bu kitap, kısa sürede bilim, din, politika ve sosyoloji çevreleri tarafından çeşitli şekillerde (olumlu ve olumsuz olarak) eleştirilmeye başlandı. Darwin, bu eleştirilere kayıtsız kalacak biri değildi, bu nedenle her birini dikkatle inceledi, on binlercesine mektup yoluyla cevap yazdı, bir kısmını da yerinde bularak kitabında değiştirmelere gitti. Darwin'in bu düzeltme ve geliştirmeleri, ömrü boyunca basılan 6 baskı boyunca devam etti. Günümüzde Türlerin Kökeni dendiğinde akla gelen, bu 6. baskıdır.

Bu Reklamı Kapat

Bu yazıda, bu değişimlerden en göze çarpan 3 tanesine odaklanacağız.

Din Meselesi

Türlerin Kökeni'nin ilk baskısında Darwin, farklı organizmaların ortak bir atadan doğal seçilim yoluyla nasıl var olabildiğini açıklamayı başardı - ki kitabın büyük başarısı da buydu. Buna bağlı olarak Darwin, kendisinden önce hâkim olan, bütün canlıların yüce bir güç tarafından bağımsız olarak yaratıldıkları fikrine mesafeliydi. Bu nedenle de Türlerin Kökeni, var olan bütün canlıların ortak kökenlerini izâh etmesine rağmen, hiçbir yerde Tanrı'dan bahsetmiyordu. Özellikle de kitabın tezini özetleyen son paragrafta Tanrı'nın geçmemesi, dindarları öfkelendirdi:

Bu Reklamı Kapat

Başlangıçta bir ya da birkaç forma üflenen bir dizi güçle başlayan yaşamı böyle anlayan ve bu gezegen, çekimin değişmez yasasına göre dönüp dururken, böylesine basit bir başlangıçtan, en güzel, en olağanüstü biçimlerin evrimleşmiş ve evrimleşmekte olduğunu kavrayan bu yaşam görüşünde gerçekten ihtişam var.

İlk baskıdan kısa bir süre sonra, 1860 yılında yapılan 2. baskıda Darwin, dindarları tatmin etmek adına bu paragrafa 2 kelime ekledi [kalınlaştırma bize ait]:

Başlangıçta bir ya da birkaç forma Tanrı tarafından üflenen bir dizi güçle başlayan yaşamı böyle anlayan ve bu gezegen, çekimin değişmez yasasına göre dönüp dururken, böylesine basit bir başlangıçtan, en güzel, en olağanüstü biçimlerin evrimleşmiş ve evrimleşmekte olduğunu kavrayan bu yaşam görüşünde gerçekten ihtişam var.

Darwin bununla da yetinmedi. Kitabın özellikle sonlarına doğru eklediği birkaç cümlede, şu tür fikirlere yer verdi:

Bu kitapta verilen görüşlerin, herhangi birinin dini görüşlerini şoke etmesi için herhangi bir iyi neden göremiyorum.

Hatta bu görüşlerini desteklemek adına, meşhur bir yazar ve dindar olan Charles Kingley'in Türlerin Kökeni hakkındaki görüşleri ardına sığındı:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İlâh'ın, çok çeşitli formlara kendiliğinden dönüşebilecek basit yapılı formları yarattığı fikrinin asaletine zaman içinde alışmayı öğrendim.

Charles Darwin bir ateist değildi; ancak dindar biri de değildi. Buna rağmen teorisinin dindar çevreyi rahatsız etmediğinden emin olmak istiyordu. Bilim ve dini karşı karşıya getirmek istemiyordu. Bu nedenle Evrim Teorisi'ne din açısından gelen eleştirileri de diğer eleştiriler kadar ciddiye alıp, ona göre düzenlemeler yapmaktan geri durmadı. Bu açık ve dürüst tutumu, düşmanları arasında bile yüce bir saygınlığa kavuşmasını sağladı.

Genetik Varyasyonlar ve Kalıtım: Zengin Bir Eleştiri

Kitabının 1861 yılında yapılan 3. baskısında Darwin, teorisinin tarihi arka planını anlattığı bir ön söz ekledi ve 1866 yılındaki baskıda çok ufak tefek düzeltmeler yaptı.

Öte yandan 1869 tarihli 5. baskıda Darwin, teorisi hakkındaki kritik bir eleştiriyi yanıtlandırmak adına bazı önemli eklemeler yaptı. Bu eleştiriler, 1867 tarihinde İskoç mühendis Fleeming Jenkin tarafından North British Review dergisinde dile getirilmişti.[1]

İlk 4 baskıda Darwin, doğal seçilimin 2 tip çeşitlilik üzerine etki ettiğini varsaymıştı: "küçük ve sık varyasyonlar" ile "büyük ve nadir varyasyonlar". Jenkins, doğal seçilim tarafından kayırılan varyasyonların büyük ölçekli çeşitlilikler olması hâlinde, bunların gelecek nesillere aktarılmasının düşük ihtimalli olduğunu savundu. Bu fikri desteklemek için, şu tür bir argümantasyon geliştirdi:

  • Bu "nadir" bireyler, kendilerindeki avantajlı varyasyonu gelecek nesillere aktarabilmek için, etrafta çok daha sık bulunan "nadir olmayan" (ve dolayısıyla o avantajlı varyantı taşımayan) bireylerle çiftleşmek zorunda kalacaktır.
  • Bu kombinasyonun yavrularının büyük bir kısmında söz konusu avantajlı varyant olmayacaktır (Darwin de Jenkin de o dönemde baskın üreme modeli olan ebeveyn karışımı yoluyla olan kalıtıma inanıyordu).
  • Sonuç olarak, avantajlı varyantın gelecek nesillerde bulunma ihtimâli daha düşük olacaktır ve her nesilde bu olasılık biraz daha düşecektir.

Flemin Jenkin'in bu eleştirisi, Darwin'i çalışmasını gözden geçirmeye teşvik etti. Bunun sonucunda Darwin, 5. baskının 4. bölümünde bu "büyük ve nadir varyasyonlara" çok daha az ağırlık vermeye başladı ve odağını "küçük ve sık varyasyonlara" çevirdi - çünkü bileşke kalıtım, bu tür varyasyonların evrimsel kalıtımı konusunda hiçbir engel teşkil etmiyordu. Eğer bu küçük ve sık varyasyonlar popülasyonlar içinde belirebilirse, kendilerini sık sık tekrar edebilirlerdi ve bunları taşıyan bireyler birbirlerini kolayca ayırt edip, birbirleriyle çiftleşebilirlerdi.

Bu Reklamı Kapat

Bu düzeltme, Darwin'in hâlihazırda savunduğu ve evrimin büyük sıçramalarla değil, küçük değişimlerin uzun vadeli birikimiyle olduğu yönündeki fikrini daha da güçlendirmiş oldu. Bu fikir, günümüzde hâlen genel geçer bir şekilde kabul görmektedir. Tabii ki Darwin'in kalıtım konusundaki hatalı (ama sonucu değiştirmeyen) görüşlerinin yerini, Mendel ve ondan sonra gelenler tarafından geliştirilen modern kalıtım yasaları almıştır.

Doğal Seçilim ve Evrim

Darwin'in Türlerin Kökeni'ne yaptığı en büyük değişim, 1872 tarihli 6. baskıda geldi. Bu baskıda Darwin, kitaba 7. bir bölüm eklemeye karar verdi. Bu bölümde Darwin, zoolog St. George Jackson Mivart'ın "evrimde doğal seçilimin rolü" konusundaki eleştirilerine yanıt verdi.

İlk 5 baskıda Darwin, kanatlar veya gözler gibi karmaşık fonksiyonel yapıların kökeninin basit, hatta tam gelişmemiş yapılardan doğal seçilim yoluyla evrimleştiğini savundu. Mivart, Türlerin Yaratımı başlıklı bir metinde, evrim fikrini kabul etti ama doğal seçilimin evrimin en güçlü mekanizması olduğu fikrine karşı çıktı.[2]

Mivart'ın Darwin'in teorisi hakkındaki derdini ilk bölümün başlığından anlamak mümkündür: "Faydalı Yapıların Başlangıç Aşamalarını Açıklamak Konusunda Doğal Seçilim'in Beceriksizliği" Mivart bu bölümde kanatlar gibi organların doğal seçilim yoluyla başlamasının ne kadar zor olduğunu göstermeye çalıştı. Çünkü Mivart'a göre başlangıç evresindeki bir kanadın uçma konusunda bir işe yaraması mümkün değildir. Aynı şey, göz ve beyin gibi diğer karmaşık yapılar için de geçerlidir. Bugün çürütülmüş bir fikir olan İndirgenemez Karmaşıklık argümanı da benzer bir fikre dayanmaktadır. Mivart'a göre bu yapıların en erken atalardaki versiyonları bile oldukça gelişmiş olmalıydı.

Bu Reklamı Kapat

Kitabının 6. baskısında Darwin, gözlerin çok basit yapılardan doğal seçilim yoluyla evrimleşebileceği fikrini savunmayı sürdürdü. Ancak kanatlar konusunda (az önce sözünü ettiğimiz 7. bölümde ve 6. baskı için baştan yazdığı 5. bölümde), daha önceki baskılarda pek vurgu yapmadığı bir fikre daha fazla vurgu yapmaya başladı: günümüzde belli bir işleve sahip olarak gördüğümüz yapılar, evrimlerinin en erken evrelerinde tamamen farklı amaçlarla fayda sağlamış ve bu nedenle seçilmiş olabilirler; dolayısıyla başlangıçta çok da gelişmiş olmalarına hiç gerek yoktur (bu gerçeğe bugün "eksaptasyon" veya "ön adaptasyon" adını veriyoruz). Örneğin böcekler veya kuşların "öncül kanatları", uçuştan ziyade vücut ısısını ayarlamaya (termoregülasyon) yarıyor olabilirdi. Ama belli bir boyuta ulaştıktan sonra, aynı zamanda uçmaya da katkı sağlamış olabilirdi.

Zaman içerisinde yapılan çalışmalar ve elde edilen yeni bulgular, Darwin'in haklı olduğunu gösterdi. Örneğin 20. yüzyılda yapılan deneysel çalışmalar, termoregülasyon amaçlı kanatlardan uçuş amaçlı kanatların nasıl evrimleşebileceğini göstermeyi başardı.[3] Daha spesifik olarak bu, organizmaların vücut ve kanat büyüklüğünün artmasıylya açıklanabilmektedir: Organizmalar ve kanatları daha da irileştikçe, bu evrimsel değişim daha da hızlı yaşanabilmektedir.

Gözler için de benzer bir durum olduğunu keşfettik: Bir ahtapotun, kartalın veya insanın karmaşık göz yapısının kökenlerini, öglena gibi çok basit yapılı protistalarda bulunan göz noktalarına kadar takip etmek mümkün. Ayrıca yapılan çalışmalar, doğada en basitten en karmaşığa kadar 40 kadar farklı çeşit göz evrimleştiğini ve bunların hepsinin, doğal seçilim tarafından şekillendirilmiş ortak genetik altyapıları olduğunu gösterdi.[4] Bu ortak genetik ağın temelinde Pax6 gibi genler var ve bu genler, başka genleri aktive ederek, kafadaki belli bir bölgede gözlerin oluşmasını sağlıyor. Bu hayvanlar, gözdeki pigmentlerin sentezini ve genel olarak görme yetisini mümkün kılan ve yaşayan bütün organizmalarda bulunan başka genleri de ortak olarak paylaşmaktadır.

Sonuç

Buraya kadar anlattıklarımızdan görebileceğiniz gibi, Türlerin Kökeni isimli bu şaheserin ikinci ve sonraki baskılarının, kitaba yönelik en önemli eleştiri ve itirazlara yanıt verdiği ve böylece bu süreçte teorinin daha da zenginleştiği açıktır. Bu nedenle, Türlerin Kökeni'nin 1859 yılındaki ilk baskısı değil, 1872 yılındaki altıncı baskısı şu anda net ve en önemli baskıdır. Darwin'in çalışmalarını analiz etmek için temel eser olarak kabul edilen baskı da budur.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Kalkülüs: Eksiksiz Bir Ders - Öğrenci Çözüm Kılavuzu (Cilt 1)
  • Boyut: 20 x 28
  • Sayfa Sayısı: 204
  • Basım: 7
  • ISBN No: 9786053550488
Devamını Göster
₺68.00
Kalkülüs: Eksiksiz Bir Ders - Öğrenci Çözüm Kılavuzu (Cilt 1)

Ayrıca Darwin, bilimsel eleştiriler karşısında teorisini hiçbir zaman değiştirmemiş olsa da, evrim için önemli olan "varyasyon türleri" gibi konularda doğru olanı yaparak, teorisini veri ve gözlem ışığında yeniden uyarladığı da açıktır - ki bilimin yapması gereken de budur: Bilimde gerçekler teorilere uydurulmaz; teoriler, gerçeklere göre gelişir, değişir veya terk edilir.

Anlayacağınız, Darwin'in kendi teorisi de dâhil bütün teoriler, tıpkı organizmaların bazı yapılarının (örneğin gözlerinin veya kanatların) evrimlerinin ilk basamaklarında olduğu gibi, karşılaştıkları problemler karşısında en uyumlu ve doğru olan çözümlere doğru "evrimleşmek" zorundadır. Bu nedenle, tıpkı organizmalarda "evrimi tamamlamak" gibi bir şey olmadığı gibi, teoriler de hiçbir zaman "tamamlanmazlar".

Geride bıraktığımız 2 asırda olduğu gibi, günümüzde de genetikçiler, paleontologlar, moleküler biyologlar, ekologlar ve diğer uzmanlar Darwin'in teorisine ek itirazlar getirmiş, bilim insanları bu itirazları değerlendirerek teoriyi daha da güçlendirmiş ve geliştirmiştir. Bu kendi kendini düzeltme mekanizması sayesinde Evrim Teorisi, insanlığın geliştirdiği en güçlü bilimsel teorilerden biri hâline gelmeyi başarmıştır. Aynı nedenle bilim de insanlığın yolunu aydınlatmayı sürdürmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Bilim Budur! 6
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: BBVA OpenMind | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. Fleeming. (1867). [Review Of] The Origin Of Species. The North British Review, sf: 277-318. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. G. J. Mivart. (1871). On The Genesis Of Species.
  • ^ J. G. Kingsolver, et al. (1985). Aerodynamics, Thermoregulation, And The Evolution Of Insect Wings: Differential Scaling And Evolutionary Change. Evolution, sf: 488-504. doi: 10.1111/j.1558-5646.1985.tb00390.x. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ W. J. Gehring. (2005). New Perspectives On Eye Development And The Evolution Of Eyes And Photoreceptors. Journal of Heredity, sf: 171-184. doi: 10.1093/jhered/esi027. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Teorisi'nin Tarihi ve Evrimi Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Teorisi'nin Tarihi ve Evrimi yazı dizisinin 7. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Antik Yunan'da Evrim Teorisi: Evrimin Temellerinin İlk Olarak Yeşerdiği Medeniyete Bir Bakış..." başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/05/2022 08:36:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11404

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Çocuklar
Genetik Değişim
Salgın
İnsan Evrimi
Şüphecilik
Sanat
Popülasyon
Çin
İspat
Küresel Isınma
Acı
Ağız
Meyve
Allah
Maske Takmak
Ses
Bilim
Deprem
Savaş
Hamilelik
Beslenme Davranışı
Karar Verme
Tercih
Kas
Eğitim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et