Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Bu Yaşam Görüşünde İhtişam Var!

Bu Yaşam Görüşünde İhtişam Var! Charles Darwin
8 dakika
6,361
  • Evrimsel Biyoloji
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Ağacı Tavsiyeleri Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Ağacı Tavsiyeleri yazı dizisinin 3. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "İngilizce Öğrenmek İsteyenler İçin Bazı Tavsiyeler..." başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu yaşam görüşünde ihtişam var!

Kurulduğumuz günden bu yana, bu motto/slogan ile yola çıktık ve halen bu mottoyu kullanmaya devam ediyoruz. Bunun anlamını merak edenler için, izah edelim:

Evrim Kuramı'nın "babası" olarak bilinen ve birçok mekanizmasını, birçok araştırmacının yapamayacağı kapsam ve isabetlilikle ortaya koymayı başaran, 24 Kasım 1859 yılında basılan kitabı Türlerin Kökeni ile Evrim Kuramı'nı tüm dünyaya ilan eden Charles Robert Darwin, kitabını şu sözlerle bitirmekteydi:

Bu Reklamı Kapat

"Çeşitli bitkilerle kaplı, çalılıklarında kuşların ötüştüğü, türlü böceklerin uçuştuğu; nemli toprağında tırtılların, solucanların süründüğü bir yamaca bakıp, birbirinden böylesine farklı, ve birbirine böylesine karmaşık bir tarzda bağımlı ve ustalıkla yapılmış bütün o canlı biçimlerin, çevremizde etkilerini sürdüreduran yasaların ürünleri olduğunu düşünmek ilginçtir. Bu yasalar -geniş bir anlamda- Üreme ve Büyüme; Soyaçekim (hemen hemen üremenin kapsamında kalır); yaşam koşullarının ve parçalarının kullanılıp kullanılmamasının doğrudan ve dolaylı etkilerinin sonucu olan değişkenliktir; üreme öylesine hızlıdır ki Yaşama Savaşına yol açar; ve bunun sonucu Iranın Iraksamasını ve az gelişmiş biçimlerin tükenmesini zorunlu kılan Doğal Seçmedir. Böylece, doğanın savaşından, açlıktan ve ölümden, düşünebildiğimiz en yüce ereğe, daha yukarı hayvanların oluşmasına varılır. Bir ya da birkaç biçimde başlayan yaşamı böyle anlayan ve bu gezegen çekimin değişmez yasasına göre dönüp dururken, böylesine basit bir başlangıçtan en güzel, en olağanüstü biçimlerin evrimleşmiş ve evrimleşmekte olduğunu kavrayan bu yaşam görüşünde gerçekten ihtişam vardır."  (Türlerin Kökeni, 1. Baskı Taslağı'ndan çeviri)

"Darwin Correspondence Project" isimli bir bilim projesi, Darwin'in ömrü boyunca yazdığı 20.000'e yakın mektup ve sayısız belgeyi derleyerek, hayatını tam olarak ortaya çıkarmışlardır. Bu araştırmalardan net bir şekilde görülmektedir ki, Darwin, kitabına şahsi inançları dahil etmeyeceğine kendini ikna etmiş olsa da, çevresel baskılara dayanamayarak kitabının birkaç noktasına, ilerideki baskılarında, insanların Evrim Kuramı sebebiyle büyük oranda yanlışlanan şahsi inançlarını teselli edecek ve kuram ile inançların el ele gidebileceğini ima edecek bazı söz ve cümleler eklemiştir. Bunlardan birisi de, son cümlesini hedeflemektedir. Cümle, şu şekilde basılmıştır:

"Bir ya da birkaç forma üflenmiş yaşamı böyle anlayan ve bu gezegen çekimin değişmez yasasına göre dönüp dururken, böylesine basit bir başlangıçtan en güzel, en olağanüstü biçimlerin evrimleşmiş ve evrimleşmekte olduğunu kavrayan bu yaşam görüşünde gerçekten ihtişam vardır."

Dikkatli okunursa görülebileceği gibi, yaşamın "başlaması" yerine "üflenmesi" şeklinde bir tabire geçerek, bir dış gücün canlılığı başlatmış olabileceğine göndermede bulunmuştur. Öte yandan, bunu zekice bir hamle olarak görmek gerekir. Çünkü Evrim Kuramı, ortaya ilk atıldığında, canlılığın başlangıcına yönelik hiçbir argüman geliştirmiyordu. Üstelik Darwin, günümüz köktenci ateistleri veya katı bilim uygulayıcıları gibi, zorla, kuvvetle, inatla gerçekleri diğer insanlara göstermeyi istemiyordu. Darwin, "Din, toplumları bir arada tutan bir harçtır." diyerek inançların sosyolojik öneminin farkına vardığını göstermiş, gerçek olmadığını bilse de, insanların inançlarının onlar için ne kadar kıymetli olduğunu anlamıştır. Bu inançlara saygıyla yaklaşmıştır. Tüm bunların sebebi, kendisinin de bir rahip olmak isteyecek kadar koyu bir dindarlıkla yola çıkıp, bilimin ışığında çok yavaş, çok sancılı bir şekilde gerçeklerle yüzleşmiş olmasıdır. Yani insanların Evrim Kuramı ile, doğa gerçekleri ile, toz pembe dünyalarının bir hayal olduğuyla yüzleşilmelerinin ne kadar zor olduğunu kendisi de deneyimlemiştir ve çok iyi anlamaktadır. Ancak gerçeklerle yüzleşmek ne kadar zor olursa olsun, değişime inatla, ne kadar karşı konulursa konulsun, gerçek gerçektir ve kişilerin isteklerine, keyiflerine ve inançlarına göre değişmez. Darwin, bunu da çok iyi biliyordu. Bu sebeple gerçekleri söyledi; ancak biraz yumuşatarak belirtti.

Bu Reklamı Kapat

Türlerin Kökeni'nin orijinal baskısının 490. sayfasında geçen bu son cümlenin, şu şekilde bittiğini görüyoruz:

"(...) olduğunu kavrayan bu yaşam görüşünde gerçekten ihtişam vardır."

Bunu daha iyi anlamak için, cümlenin orjinaline bir bakalım:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

"There is grandeur in this view of life, with its several powers, having been originally breathed into a few forms or into one; and that, whilst this planet has gone cycling on according to a fixed law of gravity, from so simple a beginning endless forms most beautiful and most wonderful have been, and are being, evolved."

Darwin, çok net bir şekilde, bu cümlenin ilk kısmında, şunları söylemektedir:

Bu yaşam görüşünde ihtişam/görkem/yücelik vardır.

Sonrasında da, bunu açıklamaktadır. Kimi insanlar, bu çevirinin doğru olmadığını, çevirinin şu şekilde yapılması gerektiğini söylerler:

Yaşama bu şekilde bakan biri, ihtişam/görkem/yücelik görecektir.

Bunun, bu şekilde zoraki bir biçimde çevrilmesinin nedeni, Darwin'in insanlara anlatmak istediğini yumuşak bir biçimde anlatmasının nedenleriyle birebir aynıdır. Çünkü savunma, şu şekilde gelmektedir:

Evrim bir yaşam görüşü değildir. Evrim bir doğa gerçeğidir. Evrim Kuramı ise, bu gerçeği izah eden bilimsel teorinin ismidir. Dolayısıyla, buna bir yaşam görüşü olarak yaklaşmak, bilimde buna şahsi bir inançmış gibi yaklaşıldığının sanılmasına neden olacaktır.

Hayır, asla! İnsanlar, eğer ki cümleleri, teorileri, bilimsel verileri anlamadan konuşuyorlar ve düşünüyorlarsa, siz ne yaparsanız yapın yanlış anlayacaklardır. Biz burada, ne olduğunu net bir şekilde izah edeceğiz:

Bu Reklamı Kapat

Evrim Kuramı'nın kendisi bir "yaşam görüşü" değildir, bir "bilimsel kuram"dır. Evrimin kendisi bir "yaşam görüşü" değildir, bir "doğa yasası"dır. Ancak bu kuramı ve doğa gerçeğini anlamanın bize kazandırdıkları, bir yaşam görüşüdür. 

Bu yaşam görüşü nedir? Bize kattıkları nelerdir? Bundaki ihtişam nedir? 

İlk olarak, insanlığın Evrim Kuramı'ndan önce insanlığa ve doğaya nasıl baktığının anlaşılması gerekmektedir: İnsanlık, bin yıllar boyunca kendisini Tanrılar, Melekler ve Şeytanlar ile hayvanlar, bitkiler ve cansız alem arasındaki "üstün varlık" olarak görmüş, diğer tüm canlıları kendisinden alt seviyede, zavallı ve aşağılık olarak görmüştür. Kendisinin düşünebiliyor olmasını doğadaki tek düşünme yetisi olarak görmüş, bu bilimdışı yanılgısı, kendisinin kibrinin ve acınası yanılgılarının artmasına neden olmuştur.

Öte yandan Evrim Kuramı'yla birlikte yükselen yaşam görüşü, insanın diğer canlılarla tamamen aynı olduğunu anlamamızı sağlamıştır. Her canlı türünün kendisine has özellikleri olduğunu, bir hayvan türü olarak insanın da kendisine has özelliğin zekası ve düşünebilme yetisi olduğu fark edilmiştir. Bunun öneminin anlaşılmasıyla birlikte, üstünlük iddiamızdan vazgeçerek, eşitliğe yönelmeyi başardık ve halen de başarıyoruz. Bu kuramı ve doğa yasasını bilmeyen, anlamayan, anlamak istemeyen kişiler, inatla ve kibirle kendi üstünlüklerini iddia etmeyi sürdürmekte ve çağın gerisinde kalmaktadırlar.

Evrim Kuramı'nın anlaşılmasıyla, diğer tüm canlılarla ortak ataları paylaştığımızı anladık. Böylece sadece kendi "dedelerimize" duyduğumuz saygı anlayışı, değişti ve artık canlılığın atalarına yönelik bir saygı ve onları anlama merakına dönüştü. Çünkü bizi "biz" yapan, insanı "insan" yapan, dedelerimizin aldığı topraklar, kurulan ve yıkılan medeniyetler, savaşlar, barışlar ve diğer tarihimiz olmadığını; bundan çok daha eskisinin, günümüzde yaşayan veya çoktan yok olmuş akraba türlerle paylaştığımız ilkin atalarımız ve bunların doğada verdikleri mücadelenin olduğunu gördük, anladık. Bunlar, bizim yaşama ve türlere olan bakış açımızı, yaşam görüşümüzü değiştirdi.

Bu Reklamı Kapat

Yani kısaca, Evrim Kuramı sayesinde, önceden sahip olduğumuz bencil, sığ, insan-merkezli görüş değişerek türlerin tamamını içeren, derin, kapsamlı bir görüşe doğru evrimleşti. İşte Darwin'in bahsettiği yaşam görüşü ve bu görüşteki ihtişam, budur.

Dolayısıyla, Evrim Ağacı olarak bizim ve aynı zamanda Darwin'in de bahsettiği "yaşam görüşü", Evrim Kuramı veya evrimin kendisi değil, bu bilimsel teori ve gerçeklerin insan yaşantısına, insan algısına kattıklarıdır. 

Çevirinin Analizi

Zaten semantik olarak incelendiğinde de, çeviride herhangi bir hata olmadığı, çevirinin, yazara sadık kalarak yapılmasının mecburiyetinden ötürü doğruluğu anlaşılacaktır:

"There is grandeur in this view of life."

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Olgularla Radyoloji Pediatrik Görüntüleme
  • Boyut: 21,5*27,5
  • Sayfa Sayısı: 208
  • Basım: 1
  • Basım Yeri: ANKARA
  • ISBN No: 9786053554868
Devamını Göster
₺322.00
Olgularla Radyoloji Pediatrik Görüntüleme

sözü ile, şu sözü kıyaslayalım:

"There is a car in this side of the street."

İkincisini nasıl ki "Sokağın bu kenarında bir araba var." diye çeviriyorsak ama "Sokağın bu kenarına geçtiğinizde bir araba göreceksiniz." gibi ya da bir başka şekilde çevirmiyorsak, ilk sözü de "Bu yaşam görüşünde ihtişam var." olarak çevirmemiz son derece doğal ve isabetlidir.

Eğer o şekilde bir çeviri gerekecek olsaydı, cümle şu şekilde kurulmalıydı:

"This view of life involves grandeur." ya da "You will see a grandeur, when you view the life in this way." ve benzeri. Dolayısıyla çeviride bir hata olduğunu hiç düşünmüyoruz. Kişilerin bu cümleyi yumuşatma ihtiyacını, yanlış anlaşılmadan doğan zorlama bir ihtiyaca bağlıyoruz.

Kimi zaman, "ihtişam" kelimesinin de eleştirildiğini, "görkem" ya da "yücelik" olarak çevrilmesi gerektiğini iddia edenleri de görüyoruz. Doğrudur, tam Türkçe olarak kullanılacaksa, bu iki kelime tercih edilebilir. Ancak biz, başından beri Arapça olan "ihtişam" kelimesini kullandık ve artık dilimize söz bu şekilde yerleşti. Ayrıca, sözün orjinalindeki "grandeur" kelimesi de, Viktoryen Dönem İngilizcesinden gelen bir kelimedir ve kökenleri 16. yüzyıla kadar gitmektedir. Bu eskiliği ve derin kökeni vurgulamak adına, eski bir kelimenin tercih edilmesi, bizde orjinaline biraz daha fazla sadık kalma hissini uyandırmaktadır. Bunu, affınıza sığınarak, sözün sahibine ufak bir saygı duruşu olarak görmenizi isteyeceğiz.

Sonuç

Cümleyi her nasıl çevirmek isterseniz isteyin, önemli olan cümlenin ardında yatanları anlamaktır. 

Ve sanıyoruz ki, tartışmasız bir şekilde, bu kuramı anlayan ve algılayan herkesin yaşamı, yaşam görüşü, yaşam algısı, yaşamdan aldığı tat, ihtişamlı, görkemli ve belki yüce olarak nitelendirilebilecek bir şekilde değişmiştir.

Bizce, bu yaşam görüşünde gerçekten de ihtişam var!

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 20
  • Muhteşem! 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Bilim Budur! 6
  • Umut Verici! 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. Darwin. (2009). Türlerin Kökeni. Yayınevi: Evrensel Basım Yayın.
  • C. Darwin. (1859). On The Origin Of Species. Yayınevi: John Murray Publishers.
  • S. Freeman, et al. (2009). Evolutionary Analysis. Yayınevi: Pearson.
  • Darwin Correspondence Project. Darwin Correspondence Project. (29 Aralık 2019). Alındığı Tarih: 29 Aralık 2019. Alındığı Yer: Darwin Correspondence Project | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Ağacı Tavsiyeleri Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Ağacı Tavsiyeleri yazı dizisinin 3. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "İngilizce Öğrenmek İsteyenler İçin Bazı Tavsiyeler..." başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2022 00:56:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/348

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Hastalık Kataloğu
Zaman
Sinek
Stephen Hawking
Duygu
Eğilim
Canlılık
Fotoğraf
İklim
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Deniz
Karbon
Habercilik
Balina
Ekoloji
Kimyasal Bağ
Canlı Cansız
Malzeme
Virüsler
Kuyruk
Pandemik
Odontoloji
Eşcinsellik
Savunma
Kuantum
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.