Yıllarca kafama çarpıp duran bir fikri ancak kafama gelen başka bir darbe ile algılayabilmem sayesinde başladığım ve hala içerisinde olduğum bir yolculuğu anlatmak istiyorum ve bu yolculuğu birazcık geriden gelerek de olsa anlatmak için en doğru yer burası gibi geliyor.
Bir Algı Hatasının Peşinde
Her şey şu basit ama rahatsız edici soruyla başladı: Ya her şeyi yanlış görüyorsak?
Çoğumuz evreni bir sahne, kendimizi de bu sahnede özgürce hareket eden oyuncular olarak görüyoruz. Ama bir fizik öğrencisi olarak, derslerde anlatılan o meşhur "Kuantum Belirsizliği" veya "Parçacık-Dalga İkilemi" bende hep aynı hissi uyandırdı: Bu evrenin kuralları rastgele olamaz. Doğa bu kadar "kararsız" olamaz. Eğer bir parçacık bir an dalga, bir an parçacık gibi davranıyorsa; bu parçacığın suçu değil, bizim ona bakış açımızın, yani algımızın suçudur.
Zihnimde bir görüntü canlanmaya başladı. Bir vantilatör pervanesini düşünün. Dururken kanatlarını net bir şekilde görürsünüz; bu "parçacık" halidir. Ama çalıştırdığınızda kanatlar kaybolur ve yerini bulanık, şeffaf bir daireye bırakır. İşte o an pervane artık bir "olasılık bulutu"dur. Ama biz biliyoruz ki pervane orada, hala üç kanadı var ve hala yerinde duruyor. Sadece bizim gözümüz, onun dönme hızına yetişemediği için bize bir illüzyon sunuyor.
Peki ya tüm evren böyleyse?
Aklımı kurcalayan asıl fikir şuydu: Biz üç boyutlu bir dünyada hapsolmuş canlılarız. Ama ya evrenin kendisi, bizim algılayamadığımız başka boyutlara da uzanıyorsa?
Bu blogda, cebimde hiçbir denklem yokken, sadece bir "his" ve "merakla" çıktığım bu yolculuğu anlatacağım. Bilimin o soğuk duvarlarına çarpmadan önce, sadece şu sorunun peşinden gitmek istiyorum:
Gerçeklik, sadece gördüklerimizden mi ibarettir, yoksa göremediklerimizin bir yansıması mı?
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/01/2026 02:51:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22160
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.