Belyaev'in Gümüş Tilki Deneyi: Vahşi Tilkiler, Yapay Seçilim Yoluyla Köpekler Gibi Uysal Olacak Şekilde Evrimleşebiliyor!

Belyaev'in Gümüş Tilki Deneyi: Vahşi Tilkiler, Yapay Seçilim Yoluyla Köpekler Gibi Uysal Olacak Şekilde Evrimleşebiliyor!
 YücelGüler 2. Yazar Yücel Güler  FeyzaDelibalta 3. Yazar Feyza Delibalta
10 dakika
20,401 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Evrimi Anlamak Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimi Anlamak yazı dizisinin 13. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan ""Tesadüf" Geliyor, Kaçın! Bilimde "Şans" ve "Tesadüf" Kavramlarına Yer Yok mu?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Doğal Seçilim'in aksine Yapay Seçilim, adından da anlaşılabileceği gibi "yapaydır". Genel olarak insanların yaptığı, ancak bazı diğer hayvanlarda da görülen, bilinçli, yapay olarak yapılan seçmenin adıdır. İlginç bir şekilde, evrimi görmenin en hızlı yollarından biri olan Yapay Seçilim, milenyumlardır insanlar tarafından, asırlardır çiftçiler ve hayvan yetiştiricileri tarafından durmaksızın uygulanmakta ve yepyeni türler yaratmakta kullanılmaktadır. En bilindik örnekler arasında evcil köpeklerin evrimi, atların yakın geçmişteki evrimi, evcil kedilerin evrimi, bol süt veren ineklerin evrimi ve diğerleri verilebilir. Ancak bu yazıda, tilkiler üzerinde yapılmış Yapay Seçilim'i ve bunun sonuçlarını inceleyeceğiz. 

Belyaev'in Tilkileri
Belyaev'in Tilkileri
NetNature

Deneye ve ayrıntılarına girmeden önce, yukarıdaki fotoğrafa bakıp bir değerlendirme yapalım. Fotoğrafta, A ile işaretlenmiş üst taraftaki canlı, bir tilkidir. Alt taraftaki köpek benzeri, ufak canlılar da, üstteki tilkinin soyundan gelen tilkilerdir. Ancak iki canlı arasındaki farklılıkları ilk bakışta bile görmek mümkündür: Tilkilerle haşır neşir olmuş biri, bu hayvanların insanlara asla yaklaşmadığını, kolayca korktuğunu ve genel bir avcının özelliklerine uygun olarak sivri kulaklara, pek fazla hareket etmeyen bir kuyruğa, uzun bir ağza sahip olduğunu bilecektir. Bu tilkinin, bu "vahşi avcı" konumundan çıkarak, köpekler gibi insanlarla oynayan bir hale nasıl getirilebileceğine dair kafanızda cevap bulmaya çalışın. Muhtemelen çoğu insanın aklına, biyoteknoloji yöntemleri aracılığıyla tilkinin genleriyle oynandığı ve uysallaştırıldığı gelecektir. Ya da uyuşturucu gibi maddelerle davranışlarının değiştiği... Ya da sürekli Pavlovyen şartlandırma ile insanlara alıştırıldığı veya buradaki tilkilerin olduğu gibi, bebeklikten itibaren tilkilerin insanlarla yetiştirilmesi sonucu onlara ısındığı...

Pavlovyen şartlanma yanlıştır, çünkü bu tilkilere herhangi bir şey özel olarak öğretilmemiştir (ayrıca tilkilere hiçbir uyuşturucu madde de verilmemiştir). Bu tilkiler, yavruluklarından beri insanlarla bir arada bulunmuşlardır; ancak bu, canayakın davranışlarının bir açıklaması olsa da fiziksel görünümün değişiminin bir açıklaması olamaz. Bu olası cevaplardan gerçek cevaba en yakın olanı, "genleri değiştirme" açıklamasıdır. Bu tilkinin genleriyle "oynanmıştır". Ancak bizim düşündüğümüz şekilde, doğrudan genlere biyokimyasal bir müdahalede bulunarak değil!

Reklamı Kapat

Gümüş tilki (en tepedeki fotoğrafta görülüyor), aşağıda görülen kırmızı tilkinin (Vulpes vulpes), kürkü için ekstra değer verilen bir çeşididir. Rus genetikçi Dimitri Belyaev, 1950'lerde bir tilki kürkü çiftçiliği işletmesi için göreve alınmıştı. Yabani tilkilerle baş etmek zor olduğu için, Belyaev, kasıtlı olarak evcil tilkileri seçmek için işe koyuldu. Belyaev ve ardılları yavru tilkileri, deneycinin bir yandan elleriyle yavruya yemek verirken diğer yandan yavruyu okşamaya ve sevmeye çalıştığı standartlaştırılmış testlere tabi tuttular.

Kızıl Tilki
Kızıl Tilki
Taringa!

Yavru tilkiler 3 sınıfa ayrıldı: 3. sınıftaki tilkiler, kişiyi ısıran ve kaçan tilkilerdi. 2. sınıftakiler kendilerinin ellenmesine izin veren ama deneycilere karşı pozitif bir duyarlılık göstermeyenlerdi. 1. sınıftakilerse, kendilerini elleyenlere bilfiil yaklaşıp kuyruğunu sallayan ve inleyenlerdi. Yavrular büyüdüklerinde deneyciler sistematik olarak sadece bu en evcil sınıftakilerin üremelerine izin verdi.

Bu deneyde, "evcil olma" açısından yapılan sadece 6 nesil boyunca süren seçici ıslahın ardından tilkiler o kadar değişmişti ki, bilim inanları kendilerini, insanla temas kurmak için can atan, ilgi çekmek için inleyen ve deneycileri köpek gibi koklayan ve yalayan tilkilerden oluşmuş "evcilleşmiş elit" adlı yeni bir kategori oluşturmaya mecbur hissettiler. Deneyin başında tilkilerin hiçbiri "elit" sınıfında değildi. Evcillik için yapılan 10 nesillik ıslahın ardından %18'i; 20 neslin ardından %35'i "elit" gruba dahil olacak kadar değişmişti; 30-35 neslin ardındansa "evcilleşmiş elit" bireyler, deney popülasyonunun %70-80'ini oluşturuyordu.

Yapay Seçilim etkisi altında elde edilen bu sonuç, pek şaşırtıcı değildir. Asıl ilginç olan kısım, evcillik için yapılan seçici ıslahın yan etkileriydi. Bunlar gerçek anlamda büyüleyici ve umulmadıktı: Evcil tilkiler, yalnızca köpekler gibi davranmakla kalmamış, aynı zamanda onlara görsel açıdan benzemiştir de! Tilkilere has kürklerini kaybedip siyah beyaz alacalı hale dönüşerek evcil köpeklere benzemeye başlamışlardır. Tilkilere has sivri kulakların yerini, köpeklere has sarkık kulaklar almıştır. Kuyruklarının ucu tilkilerinki gibi yukarı değil, köpeklerinki gibi aşağı bakmaya başlamıştır. Dişi evcil tilkiler yılda bir değil (tilkilerin çiftleşme aralığı), altı ayda (köpeklerin çiftleşme aralığı) bir çiftleşmeye hazır hale gelmişti! Belyaev, evcilleştirilen bütün hayvanların benzer şekilde değiştiği fikrine Evcilleştirme Sendromu adını verdi.

Bu harika fotoğrafta, Vulpes vulpes türü bir kızıl tilkinin Amanita cinsinden olduğu düşünülen bir mantarı yemeye çalışması görülüyor! Normalde etçil bir diyete sahip olan kızıl tilkiler, ezici çoğunlukla tavşanlar, kuşlar, sürüngenler ve omurgasızlarla beslenmektedir. Ancak çok nadiren de olsa meyve ve mantar yiyebildikleri bilinmektedir.
Bu harika fotoğrafta, Vulpes vulpes türü bir kızıl tilkinin Amanita cinsinden olduğu düşünülen bir mantarı yemeye çalışması görülüyor! Normalde etçil bir diyete sahip olan kızıl tilkiler, ezici çoğunlukla tavşanlar, kuşlar, sürüngenler ve omurgasızlarla beslenmektedir. Ancak çok nadiren de olsa meyve ve mantar yiyebildikleri bilinmektedir.
Lauri Mantere

Tüm Bunlar Ne Anlama Geliyor?

Belyaev ve halefleri, seçilimde sadece "en evcil olanı" seçmişlerdir. Fakat bu seçilimle beraber ortaya çıkan bu yan etkiler, bize evrimin nasıl olabileceği hakkında önemli bir bilgi veriyor. Görünen o ki "evcillik" konusunda davranışları etkileyen genler ile sarkık kulak, aşağı bakan kuyruk, alacalı post ve çiftleşme süresi genleri beraber ifade ediliyor; yani bir çeşit "genetik sürüklenme" oluyor. Fenotipte bir değişiklik olması için "mutasyon" ya da CRISPR gibi bir yöntemle "genetik müdahale" olması gerektiğini düşünenler, bu deney sonuçlarıyla oldukça afallayacaktır. Aslında yapılan bir anlamda "genetik bir müdahale"dir. Ancak insanların algıladığı şekliyle bir müdahale değil: Bu, tam da "Doğal Seçilim" tarafından yapılabilecek türden bir değişimin, insanlar tarafından taklit edilmesiyle mümkün olmaktadır: Bu seçici ıslahta esas alınan ilke "en evcil olanın kalıtımı" idi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Peki doğada bu nasıl tezahür edebilir? "En zırhlı olanın kalıtımı", "en hızlı olanın kalıtımı", "en iyi uçanın kalıtımı", "en cazibeli olanın kalıtımı" vb. şeklinde doğada tezahür edebilir. Gerçekten de etmiştir de! Bu seçici ıslahın bize öğrettiği başka bir şey ise bir organın yahut özelliğin "Darwinci" seçilim değerinin ne olduğunu sorduğumuzda, yanlış soruyu sorma ihtimalimizin olası olmasıdır. O özellik, bir başka seçilim değeri ile birlikte ifade ediliyor olabilir. Bir özelliğin ortaya çıkma nedeni, illâ doğrudan avantaj sağlıyor olması olmak zorunda değildir!

Deney Boyunca 2700 Gen Evrimleşti!

Deney, 1996 gelindiğinde halen sürdürülmekteydi. Öyle ki, ekibin 700 adet tilkisi bulunmaktaydı ve gruplama ile yapay seçme ile evrimsel değişime yön verme prosedürü sürdürülüyordu. Ancak parasal sıkıntılar, deneyi aksattı ve 1998 yılında, 600 tilki "evcil hayvan" olarak satılarak, deneydeki tilki sayısı 100'e düşürüldü. Günümüzde deney halen sürdürülmeye çalışılmaktadır, ancak para sıkıntıları devam etmektedir.

Current Biology dergisinde tilkilerin güncel durumu ile ilgili yapılan bir araştırma, Yapay Seçilim'in nasıl evrimsel değişimler yaratabileceğini çarpıcı bir şekilde göstermiştir: Aynı soydan gelen, aynı ataya ait tilki nesillerinde, kuzen olan bireylerde, 40 civarında genin ifadesi değişmiştir.[1] Bu kıyaslama, vahşi tilkilerle yapay olarak seçilenler arasında yapıldığında ise, 2700 genin artık eskisi gibi olmadığı, DNA mikrodizileme işlemleri ile ispatlanmıştır. Yani evrimsel süreç içerisinde, torun bireylerin 2700 farklı geni, artık ata bireylerden tamamen farklıdır. Bu genetik değişimler, sadece yukarıda açıkladığımız evrimsel değişimleri yaratmakla kalmaz; aynı zamanda gelecekteki evrimsel değişime neden olacak olan çeşitliliğe de malzeme sağlar.

Evcilleştirilen Hayvanların Özellikleri Gerçekten Evrensel mi?

Massachusetts Tıp Okulu Üniversitesi'nde ve MIT ile Harvard Üniversitesi ortaklığıyla sürdürülen Broad Enstitüsü'nde genetik bilimci olan Elinor Karlsson liderliğindeki bir araştırma ekibi, Trends in Ecology and Evolution dergisinde yayınladıkları bir makalede, Belyaev'in tilkilerinin sonradan evrimleşmediğini, deneyin hâlihazırda kürkçülük için özel olarak seçilmiş uysal tilkilerle başladığını ileri sürmektedir.[4] Araştırmacılar, yaptıkları genetik incelemede, söz konusu tilki popülasyonunun Kanadalı bir kürk çiftliğindeki tilkilerden geldiğini göstermektedir. Hele ki Belyaev'in deneye 130 tilki gibi küçük bir popülasyonla başlamış olması, genetik sürüklenme etkisiyle bu uysallık genlerinin kısa sürede popülasyonda hâkim hâle gelmesine neden olmuş olabilir.

Reklamı Kapat

Bu, deneye yöneltilen ilk itiraz değil. Daha önceden Hampshire Koleji'nde köpek evrimi üzerine çalışan Raymond Coppinger da Kanada'daki Prens Edward Adası'nda bulunan Uluslararası Tilki Müzesi'ni ziyaret dip, Belyaev'in tilkilerine benzeyen tilkilere ait fotoğraflar çekmişti.[5]

Buradaki ilginç detaysa şu: Belyaev'in Tilki Deneyi'nin sonuçlarına karşı çıkan araştırmacılar, tilkilerin yapay seçilim yoluyla uysallaşacak veya bir diğer yeni özellik kazanacak şekilde evrimleştiği konusunda kuşkuya sahip değillerdir! Zira yapay seçilim yoluyla evrimin olabileceği bir gerçektir, yaygın bir şekilde bilinmektedir, bir olgu olarak ortaya konmuştur ve bilim camiasında bu konuda bir soru işareti bulunmamaktadır. Bilimsel soru, Belyaev'in bu deneyden yola çıkarak, "evcilleştirilen hayvanların evrensel olarak benzer özellikler edinecek şekilde değiştiği" hipotezinin desteklenip desteklenemeyeceğidir. Zürih Üniversitesi'nde evcilleştirme üzerine çalışan ve araştırmada yer almayan paleobiyolog Marcelo Sánchez-Villagra şöyle diyor:[6]

Bu, bütün evcilleştirilmiş hayvanların evrensel bir özellik kümesine sahip olduğu fikrinin nihai olarak gömmektedir.

Yani araştırmacıların itiraz ettiği nokta, Belyaev'in evrimin yaşanmasına yönelik hipotezi değil, evrimin evrensel olarak benzer evcilleştirilmiş hayvan davranışlarıyla sonuçlanacağı fikridir. Buna karşı çıkmak adına ileri sürdükleri bir diğer gerçek, sadece kuyruk sallama davranışı gibi özelliklere bakmanın zorluğudur. Örneğin araştırmacılar, evcil köpeklerin kuyruklarını vahşi kurtlardan farklı şekilde kullandığına dair net bir kanıt bulamamıştır. Ama elbette, köpeklerin kurtlardan evrimleştiği konusunda bir soru işareti de bulunmamaktadır.

Hatta bu itirazları konusunda bile araştırmacılar kesin bir yargıya varmaktan kaçınıyorlar. Karlsson, şöyle diyor:[7]

Reklamı Kapat

Bizim araştırmamızdaki ana noktamız, evcilleştirme sendromunun gerçekleşmediğini söylemek değildir. Sadece bu tür bir sendromun var olduğunu kesin olarak söylemek için yeterli kanıtımız olmadığını söylemekteyiz.

Evcilleştirme Sendromu Vahşi Popülasyonlarda da Görülüyor!

İnsan aktivitesinin vahşi popülasyonlardaki etkisi, hayvanlardaki fenotipik değişikliklerde görülür: Örneğin kentsel ve kırsal kızıl tilki popülasyonlarının (Vulpes vulpes) kafatası özelliklerinin, insan aktivitesine bağlı olarak farklılaştığı olduğu gösterildi. Bu değişiklikler özellikle de burun uzunluğuyla ilgiliydi: Kent kesimindeki bireyler, kırsal kesimdekilere kıyasla daha kısa ve geniş burunlara sahiptir. Ayrıca daha küçük beyinlere ve daha az eşeysel dimorfizme sahiptirler. Bunun sebebi, evcilleştirmenin altında yatan biyolojik süreçlerle ilgili araştırmanın merkezi bir odak noktası olan evcilleştirme sendromu olduğu bilinmektedir.

Bu davranışlar nesilden nesile aktarıldığından, hangi kalıtsal genlerin tilkileri bu davranışlara yatkın hale getirdiğini keşfetmek insanların vahşi popülasyonlardaki olumsuz etkisinin azaltılmasında yardımcı olabilir. Fenotiplerindeki değişiklik kapasitesi (evrimleşebilirlik), hayvanların mevcut antropojenik ortamlarda kalmalarını sürdürmeleri için anahtar olabilir. Kırsal ve kentsel hayvan popülasyonları arasında fenotipik farklılaşmaya dair bol miktarda kanıt mevcut. Örneğin daha önceki yıllarda yapılan araştırmalarda daha büyük bir beyin boyutunun, yeni yiyeceklerin sömürülmesi veya yeni tehditlerden kaçınma dahil olmak üzere hayvanların kentsel habitatlarda kalmasına izin verebilecek yenilikçi davranışları kolaylaştırdığı öne sürülmüştü. Kırsal ortamdan kentsel ortama geçiş sırasındaki morfolojik değişiklikleri karakterize etmek, vahşi popülasyonların insan etkisiyle nasıl başa çıktığını gösterebilir.

Sonuç

İşte evrim, basitçe budur. Darwin, bunun bir benzerini öncelikle güvercinlerde, sonrasında ise birçok diğer örnekte ve sonunda doğada, tamamen doğal süreçlerle olduğunu bulduğunda, canlıların değişerek günümüze geldiğini ve kaçınılmaz olarak evrimleşeceklerini anlaması çok da uzun sürmedi. İşin garip tarafı, üzerinden 150 yıl geçmiş olmasına, konu hakkında bu zamana kadar milyonla ifade etmeye yakın sayıda makale basılmış olmasına, yine yüz binlerce türün evrimsel analizlerinin yapılmış olmasına rağmen, günümüzde halen evrimsel değişimlerin olduğunu inkar eden insanlar olmasıdır.

Sanıyoruz ki bu durum, evrimsel süreç içerisinde kaçınılmaz bir elenme sonucu, er ya da geç değişecektir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Bilim Budur! 6
  • İnanılmaz 4
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Evrimi Anlamak Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrimi Anlamak yazı dizisinin 13. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan ""Tesadüf" Geliyor, Kaçın! Bilimde "Şans" ve "Tesadüf" Kavramlarına Yer Yok mu?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2021 05:45:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Ekoloji
Uygulama
Primatlar
Çocuklar
Komplo
Oksijen
Kamuflaj
Neandertal
Güneş Sistemi
Nörobiyoloji
Hastalık Dağılımı
Teyit
Homeostasis
Deizm
Müzik
Epigenetik
Bilinç
İhtiyoloji
Homo Sapiens
Yayılım
Sars Mers
Botanik
Eczacılık
Kuyruksuz Maymun
Tardigrad
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın