Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Açık ve Küresel Yıldız Kümeleri Nedir? Güneş ile Birlikte Doğan Yıldızlar Şimdi Nerede?

Güneş'in Kayıp Kardeşleri Nerede?

Açık ve Küresel Yıldız Kümeleri Nedir? Güneş ile Birlikte Doğan Yıldızlar Şimdi Nerede? NASA
Pleiades (Ülker) Yıldız Kümesi
11 dakika
828
  • Galaktik Astronomi
  • Yıldızlararası Astrofiziği

Başınızı kaldırıp göğe baktığınızda gördüğünüz birçok yıldız, en azından yaşamlarının bir kısmını yıldız kümelerinin içerisinde geçirmiştir. Yıldız kümeleri, ortak bir kökene sahip ve kütleçekimi ile birbirlerine bağlı olan milyonlarca yıldızdan oluşabilen topluluklardır.

Yıldız kümeleri, bütün üyeleri hemen hemen aynı zamanlarda oluştukları ve benzer özelliklere sahip oldukları için bilimsel açıdan ilgi çekicidir. Bu özelliklere örnek vermek gerekirse, kümenin içinde oluştuğu gaz ve toz bulutu belirli elementler açısından zenginse küme içerisinde oluşan yıldızlar da o elementlerden bol miktarda içermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

İki çeşit yıldız kümesi vardır: açık (galaktik) ve küresel kümeler. Bu iki küme, çeşitli özellikleri bakımından birbirinden ayrılmaktadır.

Açık (Galaktik) Yıldız Kümeleri

Açık yıldız kümeleri (İng: "open clusters"); genelde düzensiz şekilde dağılmış, üye sayısı birkaç düzineden birkaç bine kadar değişebilen yıldız topluluklarıdır. Sıklıkla galaktik düzlemde bulunurlar ve küme üyelerinin çoğu, 10 milyar yıldan daha kısa süredir hayattadır. Hatta bazıları, kümenin doğduğu gaz ve toz bulutundan geriye kalanlarının içinde gömülü haldedir.

Tüm Reklamları Kapat

Açık yıldız kümelerini oluşturan yıldızlar, birbirlerine zayıf bir kütleçekimi ile bağlıdır. Bunun sonucunda küme, galaksi etrafındaki yörüngesinde dönerken diğer nesneler ile olan düzensiz etkileşimlerden ötürü parçalanabilir ve üyeleri kümeyi terk edebilir.

Yedi Kız Kardeş: Pleiades

Açık kümelerin küresel kümelere göre nispeten daha dağınık ve düzensiz olmasından dolayı kümeyi oluşturan yıldızlar, basit bir teleskopla bile tek tek, kolayca çözümlenebilmektedir. Hatta bazıları, çıplak gözle bile ayırt edilebilmektedir. Pleiades, bu kümelerden sadece birisidir.

M45 veya diğer ismiyle Pleiades (Ülker) Yıldız Kümesi
M45 veya diğer ismiyle Pleiades (Ülker) Yıldız Kümesi
NASA

Pleiades, çıplak gözle gözlemlenebilen en güzel Messier cisimlerinden birisidir. Binden fazla yıldız içeren bu kümenin "Yedi Kız Kardeş" olarak bilinen yedi parlak üyesi, ışık kirliliğinin nispeten az olduğu yerleşim birimlerinden bile gözlemlenebilmektedir. Bu kümeyi oluşturan yıldızların çoğu, 440 ışık yılı uzaklıktaki bir alanda kümelenmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Pleiades, Orion (Avcı) Takımyıldızının ayağının yakınındaki bir bölgeye doğru galaksi boyunca hareket etmektedir. Kümenin önümüzdeki 250 milyon yıl boyunca kütleçekimi ile bir arada kalması beklenmektedir. Ancak küme, hareket ettikçe üyeleri giderek birbirinden uzaklaşacak ve diğer birçok açık yıldız kümesi gibi parçalanacaktır.

Parçalanmakta Olan Küme: Büyük Ayı Hareketli Grubu

Çoğu takımyıldızını oluşturan yıldızlar, aslında birbirinden tamamen bağımsız ve alakasızdır. Örneğin ünlü Orion Takımyıldızını oluşturan yıldızlardan birisi olan Bellatrix, Dünya'ya yaklaşık 250 ışık yılı uzaktayken yine aynı takımyıldızında yer alan Rigel, Dünya'ya 800 ışık yılından daha uzaktadır.

Ancak Büyük Ayı Takımyıldızı için durum biraz daha farklıdır. Büyük Ayı Hareketli Grubu (İng: "Ursa Major Moving Group"), parçalanan bir açık yıldız kümesine örnektir. Bu küme; birkaç yüz milyon yıl önce, 78 ila 84 ışık yılı uzaklıkta oluşmuştur ve şu anda 30 ışık yılı çapındaki bir alana dağılmaktadır. Takımyıldızının 6 parlak üyesi, bu kümeye mensuptur.

Ünlü Büyük Ayı Takımyıldızı ve Büyük Kepçe. Kepçeyi oluşturan 8 yıldızdan (Yıldızlardan birisi fotoğrafta da görülebileceği gibi bir çift yıldız sistemidir) 6'sı, bu açık yıldız kümesinin üyesidir ve neredeyse aynı uzaklıktadırlar. Kepçenin ve kulbun ucundaki iki yıldız ise bu kümeye dahil değildir.
Ünlü Büyük Ayı Takımyıldızı ve Büyük Kepçe. Kepçeyi oluşturan 8 yıldızdan (Yıldızlardan birisi fotoğrafta da görülebileceği gibi bir çift yıldız sistemidir) 6'sı, bu açık yıldız kümesinin üyesidir ve neredeyse aynı uzaklıktadırlar. Kepçenin ve kulbun ucundaki iki yıldız ise bu kümeye dahil değildir.

Küresel Yıldız Kümeleri

Küresel yıldız kümeleri (İng: "globular clusters"); binlerce, hatta milyonlarca yıldızdan oluşan oldukça yoğun yıldız topluluklarıdır. Çoğunlukla galaksi halesinde dolanırlar ve galaksinin en yaşlı yıldızlarından oluşmaktadırlar.

Tipik bir sarmal galaksi; soluk, geniş bir yıldız halesi ile çevrelenir. Küresel kümeler, bu hale içerisinde ve civarında yer alır.
Tipik bir sarmal galaksi; soluk, geniş bir yıldız halesi ile çevrelenir. Küresel kümeler, bu hale içerisinde ve civarında yer alır.
COSMOS - The SAO Encyclopedia of Astronomy

Küresel yıldız kümeleri, yüz binlerce yıldızın meydana getirdiği yüksek kütleçekiminden ötürü küresel bir şekil alırlar. Neredeyse hiç gaz ve toz bulutu içermezler.

Tüm Reklamları Kapat

Belirli bir galaksideki küresel küme sayısı, galaksinin kütlesi ile ilişkili gibi görünmektedir. Samanyolu Galaksisinde bilinen yaklaşık 150 küresel küme bulunmaktadır. Bununla beraber, galaksinin kalın diskinin ardında gizlenen daha fazla kümenin olması da muhtemeldir. En yakın galaktik komşumuz Andromeda Galaksisi ise 400'den fazla küresel kümeye ev sahipliği yapmaktadır. Birkaç trilyon yıldız içeren devasa bir eliptik galaksi olan M87 ise yaklaşık 15 bin küresel küme içermektedir!

M87 Galaksisi
M87 Galaksisi
NASA

Samanyolu'nun En Büyük Yıldız Kümesi: Omega Centauri

Omega Centauri, yaklaşık 10 milyon yıldız ile Samanyolu Galaksisi'nin en büyük küresel yıldız kümesidir ve Dünya'dan yaklaşık 15 bin ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. 150 ışık yılı çapındaki bu devasa küme, tipik bir küresel kümeden 10 kat daha büyüktür!

Omega Centauri; o kadar yoğundur ki kümenin çekirdeğindeki yıldızların birbirine uzaklığı, ortalamada sadece 0.16 ışık yılıdır. Kıyaslama bakımından Güneş'e en yakın yıldız, yalnızca 4.2 ışık yılı uzaklıktaki Proxima'dır. Yani küme çekirdeğindeki yıldızlar birbirine son derece yakın konumlanmıştır.

Omega Centauri
Omega Centauri
NASA

Küresel Kümelerdeki "Orta Büyüklükteki" Kara Delikler

Küresel yıldız kümeleri, oldukça sıkışık yerlerdir ve bu onları, galaksinin geri kalanına göre çok daha yoğun yerler yapmaktadır. Bu yoğunluk; küresel yıldız kümelerindeki kara delik, nötron yıldızı ve beyaz cüce gibi kompakt nesnelerin varlığının artmasına sebep olmaktadır. Öyle ki yapılan teorik hesaplamalar, küresel kümelerde bu nesnelerin meydana gelme sıklığının galaksinin geri kalanından yaklaşık 100 kat fazla olduğunu göstermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Hubble Uzay Teleskobu ile elde edilen görüntüler ve Şili'deki Güney Gemini'de bulunan gözlemevindeki GMOS tayfölçerinden alınan veriler; Omega Centauri'nin merkezinde, bulunması zor ve nadir bir orta kütleli kara delik barındırıyor olabileceğini gösterdi. Garching'deki Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü'nden astronom Eva Noyola, bu konuda şunları söylüyor:

Bu sonuç; kara delikler için süper kütleli, orta kütleli ve küçük kütleli türlere kadar sürekli bir kütle aralığı olduğunu gösteriyor.

Noyola ve meslektaşları, Omega Centauri'nin merkezindeki yıldızların hareketlerini ve parlaklıklarını ölçtüler. Yapılan hesaplamaların sonuçları, kümenin merkezinde neredeyse 40 bin Güneş kütlesine sahip bir kara deliğin varlığına işaret etmektedir.

Omega Centauri, kara delik içeren küresel yıldız kümelerinden sadece birisidir. Hubble Uzay Teleskobu, daha önce Andromeda Galaksisi'nde bulunan G1 kümesinin merkezindeki 20 bin Güneş kütlesine sahip bir başka orta büyüklükteki kara deliğin varlığını göstermişti.

Bu gözlemden önce -yakındaki Andromeda Galaksisi'ndeki G1 küresel kümesinde bulunan- sadece bir tane orta kütleli bir kara delik örneğine sahiptik.
Andromeda Galaksisi ve G1 (MayaII II)
Andromeda Galaksisi ve G1 (MayaII II)
ESA

Aynı şekilde yine Hubble'dan gelen veriler, galaksimizde yer alan M15 küresel kümesinin de merkezinde yaklaşık 4 bin Güneş kütleli bir kara delik barındırdığını söylemektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Gizemli Bir Maske

Geç git, kuş, geç git, bana da geçip gitmeyi öğret! Bir bilinmezlik olmayı seçen, yazma eylemini kendine özgü bir sahne yorumuyla icra eden, Modernizmin geç keşfedilen öncülerinden Fernando Pessoa başyapıtı sayılan Huzursuzluğun Kitabı’nda şöyle yazar: “Yaratmak uğruna kendimi yok ettim; kendi içimde o kadar dışıma attım ki kendimi, kendimin dışında varlık sürüyorum artık. Farklı oyuncuların farklı oyunlar oynadığı boş bir sahneyim ben.” Bu benzersiz günlük, Bernardo Soares imzalıdır. Şiirle yaşamış, yarattığı onlarca kimlik, karakter aracılığıyla modern şiire ve yazına mührünü, hayattayken yayımladığı tek Portekizce şiir kitabı ve üç İngilizce kitabın yanında koca bir bavul elyazmasıyla bırakmıştır Pessoa. Martín López-Vega’nın hazırladığı bu seçki, Pessoa’nın baş aktörleri olarak nitelenen, kendisinin de öyle kurguladığı Alberto Caeiro, Ricardo Reis, Álvaro de Campos’un şiirlerinden bir seçmeyi Adolfo Serra’nın illüstrasyonlarıyla bir araya getiriyor. Bugün, yapıtıyla ördüğü bulmaca hâlâ bütünüyle gün ışığına çıkmamışken, dünyanın başka coğrafyalarında başka “yaşayan karakter”lere kendine özgü bir bilgelikle dokunarak sözünü sürdürüyor Pessoa.

Dünyada ileri gitmek için ne kadar çok şey ödünç aldım!
Ne kadar ödünç şeyi sanki benimmiş gibi kullandım!
Ben kendim de, yazık ki, bana ödünç verilen şeylerden başka bir şey değilim.

Devamını Göster
₺60.00
Gizemli Bir Maske

M15
M15
NASA

Küresel kümelerin merkezlerindeki kara delikler, galaksilerin oluşumuna dair sorulara cevap olabilir. Baltimore'daki Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü'nden Roeland Van Der Marel, bu durum hakkında şunları söylemektedir:

Hubble'dan gelen bu yeni veriler ile sadece kara deliklerin oluşumunu öğrenmekle kalmayacağız. Bu veriler; küresel kümeleri galaksilere bağlamamıza yardımcı olacak, bugün astronomide çözülememiş en önemli sorunlardan birisi hakkında bilgi sağlayacak: galaksi yapısının evrende nasıl oluştuğu.

Austin'deki Texas Üniversitesi'nden Karl Gebhardt, Hubble'ın bulduğu orta kütleli kara deliklerin çoğu galaksinin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliklerin yapı taşları olabileceğini söylüyor:

Kara delik oluşumunun iki ana teorisi var: Ya galaksi oluşurken ortasına çok fazla malzeme koyarak kara deliği bir kerede yapabilirsin; ya da tohum gibi, zamanla büyüyen bir kara delik ile başlayabilirsin. Gözlemsel kanıtlar şunu gösteriyor: küçük bir kara delik ile başlama fikri.

Astronomlar, yaklaşık 30 yıldır küresel kümelerde kara delikler aramaktaydı. Önlerindeki tek engel, yer tabanlı teleskopların küme merkezinde var olduğu düşünülen kara deliğe en yakın yıldızları kolayca çözememesiydi. Ancak Hubble Uzay Teleskobu'nun yüksek çözme gücü, bu engelin aşılmasını sağladı. Araştırmacılar, yıllardır süregelen kara delik arayışının artık sona erdiğini söylüyor.

Yıldızların Metalliği ile Küme Yaşı Tayin Etme

Bir kümenin yaşı, üyelerinin içerdiği elementler aracılığıyla belirlenebilir. Genç kümeleri oluşturan yıldızlar, metallik bakımından daha zengindir. Tam tersi, yaşlı kümeler ise metallik bakımından oldukça fakirdir. Çünkü bu kümeler, evrende henüz daha ağır elementler oluşmadan önce meydana gelmiştir.

Samanyolu Galaksisi'nin merkezine yakın olan küresel yıldız kümeleri, daha uzaktaki kümelere göre daha yaşlıdır. Bu, daha genç kümelerin diğer galaksiler ile birleşme sırasında oluştuğunu ve eski kümelerin galaksinin doğduğu zamanlardan kaldığını göstermektedir.

Güneş'in Doğduğu Küme

Güneş; 4.5 milyar yıl önce muhtemelen bin ila 10 bin yıldız içeren, yoğun olmayan bir açık yıldız kümesinde doğdu. Bunu biliyoruz, çünkü yoğun kümelerde oluşan yıldızlar, birbirlerini sürekli olarak kütleçekimi ile etkilemektedir ve bu durum, yıldızların etrafındaki gezegenleri oluşturacak disklerin dağılmasına neden olmaktadır. Oysa Güneş, Dünya'yı da içeren oldukça geniş bir gezegen sistemine sahiptir.

Bir ön-gezegen diski (İng. "protoplanetary disk") illüstrasyonu
Bir ön-gezegen diski (İng. "protoplanetary disk") illüstrasyonu
NASA

Güneş'in Oluşumu

Aslında pek çok bulutsu, tetiklenene kadar hareketsiz ve durgundur. Bu durum, gelecekte Güneş Sistemi'ni oluşturacak gaz ve toz bulutu için de geçerliydi. Ancak; Güneş var olmadan milyonlarca yıl önce, bir şeyler bulutsuyu uyardı. Astronomlar, buna bir süpernovanın sebep olduğunu düşünmektedir. Bir süpernovadan gelecek şok dalgaları, bulutsuyu etkileyerek yıldız oluşum aktivitesini başlatabilmektedir. Göktaşları üzerinde yapılan çalışmalar, Güneş Sistemi'ni oluşturacak bulutsunun bir süpernova aracılığıyla tetiklendiği fikrini de doğrulamaktadır.

Güneş'in ve Güneş Sistemi'nin oluşumunu, evrimini merak ediyorsanız şu yazımızı okuyabilirsiniz. Burada, konunun sapmaması için detaylarına girmeyeceğiz.

Kümenin Parçalanması

Açık yıldız kümelerinin üyeleri birbirlerine zayıf bir kütleçekimi ile bağlıdır. Bundan dolayı açık yıldız kümeleri, hareket ettikçe milyonlarca yıl içerisinde parçalanmaktadır.

Güneş, Samanyolu Galaksisi etrafındaki bir tam turunu 200-250 milyon yılda tamamlamaktadır. Dolayısıyla yıldızımız, galaksi etrafında şimdiye kadar 18 tam tur atmıştır (şu an 19. turun içerisindeyiz). Bu süre, bir açık yıldız kümesinin dağılıp parçalanması için fazlasıyla yeterlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Güneş'in Kayıp Kardeşlerini Aramak

Aynı yıldız kümesinde oluşan yıldızlar, kümenin oluştuğu bulutsunun izlerini taşımaktadır. Çünkü, benzer kimyasal bileşimlerden oluşmuşlardır. Bu, adeta bir "parmak izi" gibidir. Örneğin, Pleiades kümesindeki yıldızların spektrum verilerini incelerseniz onların aynı gaz ve toz bulutundan oluştuğunu rahatlıkla anlayabilirsiniz.

Bir amatör astronom tarafından elde edilen Pleiades'in 6 yıldızının spektrumal verileri. Yıldız spektrumları, bazı ayrıntılar dışında genel olarak çok benzerdir.
Bir amatör astronom tarafından elde edilen Pleiades'in 6 yıldızının spektrumal verileri. Yıldız spektrumları, bazı ayrıntılar dışında genel olarak çok benzerdir.
Astrojolo

Austin'deki Texas Üniversitesi'nde bir astrofizikçi olan baş çalışma yazarı Ivan Ramirez, bu konuda şunları söyledi:

Birkaç kimyasal elementin -örneğin baryum ve itriyum- bolluk oranı, bu kimyasal parmak izinin kilit parçalarıdır.

Artık astronomların elinde galaksimizdeki yüz binlerce yıldızın ayrıntılı spektrum verileri var. Bu sayede astronomlar, çeşitli yıldızların özelliklerini Güneş ile kıyaslayabilmektedir.

HD 162826

Ramirez ve ekibi, Güneş'in kardeşlerini ararken yıldızların spektrum verilerinin yanı sıra yörünge parametrelerini de incelediler. Çünkü; bir yıldızın Güneş ile kardeş olup olmadığının belirlenmesindeki en önemli kriterlerden birisi de aynı doğum noktasını paylaşıyor olup olmamasıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Yapılan çalışmalar sonucunda Güneş ile aynı element bolluklarına ve yörünge parametrelerine sahip olan HD 162826 yıldızı, Güneş'in kardeşi olarak tanımlandı. HD 162826, muhtemelen 4.5 milyar yıl önce Güneş ile aynı yerde doğdu.

Ramirez, bu konuyu şöyle dile getirdi:

Bir Güneş kardeşi bile bulabilmek heyecan verici. Hiçbirini keşfedemeyeceğimiz bekleniyordu. Bulabileceğimiz bu yıldızların sayısının çok düşük olmasını bekliyoruz.

HD 162826, Güneş'in kardeşi olmasına rağmen ikizi değildir ve Güneş'ten yüzde 15 daha büyüktür.

HD 162826, Herkül Takımyıldızı'nda yer almaktadır. Göğün beşinci en parlak yıldızı olan Vega'nın civarındadır.
HD 162826, Herkül Takımyıldızı'nda yer almaktadır. Göğün beşinci en parlak yıldızı olan Vega'nın civarındadır.

Ramirez'e göre, HD 162826'nın etrafında Jüpiter gibi bir dev gezegenin varlığı pek olası değildir. Ancak Dünya, Mars veya Venüs gibi daha küçük karasal gezegenler olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

HD 162826'nın Güneş Sistemi ile aynı doğum yerini paylaşması ve karasal gezegenlere sahip olma ihtimali; onu, Dünya dışı yaşam araştırmaları için önemli bir hedef haline getirmektedir. Ramirez; bu ihtimalin küçük ama sıfır olmadığını, yaşamı taşıyan maddelerin yıldızlararası seyahat ederek Dünya'daki yaşam tohumlarını diğer yıldız sistemlerindeki gezegenlere taşıyabileceğini söyledi.

Güneş kardeşlerinin dünya dışı yaşam arayışında kilit adaylar olduğu iddia edilebilir.

Gaia Misyonu

2013 yılında ESA tarafından başlatılan Gaia misyonu, paralaks yöntemi ile galaksimizdeki 1.3 milyar yıldızın hareketlerini ve mesafeleri hakkında veriler elde etmektedir. Uzaydan yapılan ölçümler sayesinde, yer tabanlı yapılacak ölçümlerden çok daha iyi sonuçlar elde edilebilmektedir.

Gaia aracının bilim insanlarına sunduğu bu geniş imkânlar sayesinde Güneş'in kardeşlerini aramak çok daha kolaylaşacak. Ramirez'in söylediklerine göre üstünde çalışabilecekleri yıldız sayısı, 10 bin kat artacak!

Bilimin keşfedeceği Güneş'in kardeşi olan her yıldız, bizi Güneş Sistemi'nin kökenlerini anlamamıza bir adım daha yaklaştıracak.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
24
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 2
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Sıkça Sorulan Sorular

Açık yıldız kümeleri; genelde düzensiz şekilde dağılmış, üye sayısı birkaç düzineden birkaç bine kadar değişebilen yıldız topluluklarıdır. Sıklıkla galaktik düzlemde bulunurlar ve küme üyelerinin çoğu, 10 milyar yıldan daha gençtir. Hatta bazıları, kümenin doğduğu gaz ve toz bulutundan geriye kalanlarının içinde gömülü haldedir.

Küresel yıldız kümeleri (İng. "globular clusters"); binlerce, hatta milyonlarca yıldızdan oluşan, oldukça yoğun yıldız topluluklarıdır. Çoğunlukla galaksi halesinde dolanırlar ve galaksinin en yaşlı yıldızlarından oluşmaktadırlar.

Güneş; 4.5 milyar yıl önce muhtemelen bin ila 10 bin yıldız içeren, yoğun olmayan bir açık yıldız kümesinde doğdu ancak bu küme, zamanla parçalandı ve küme üyeleri, birbirlerinden uzaklaştı.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/02/2023 09:27:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13230

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Dalga Boyu
Nükleik Asit
Wuhan
Kuyruksuz Maymun
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Kartal
Eşey
Ana Bulaşma Mekanizması
Afrika
Tehlike
Yüksek
Olumsuz
Hücre
Yumurta
Rna
Canlılık Cansızlık
Kadın Doğum
Hücre Biyolojisi
Dinozor
Cansız
Yapay Zeka
Uydu
Evrim Teorisi
Uzun
İlişki
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. B. Evren, et al. Açık ve Küresel Yıldız Kümeleri Nedir? Güneş ile Birlikte Doğan Yıldızlar Şimdi Nerede?. (12 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 9 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13230
Evren, S. B., Alparslan, E. (2022, November 12). Açık ve Küresel Yıldız Kümeleri Nedir? Güneş ile Birlikte Doğan Yıldızlar Şimdi Nerede?. Evrim Ağacı. Retrieved February 09, 2023. from https://evrimagaci.org/s/13230
S. B. Evren, et al. “Açık ve Küresel Yıldız Kümeleri Nedir? Güneş ile Birlikte Doğan Yıldızlar Şimdi Nerede?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, 12 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13230.
Evren, Sadık Berk. Alparslan, Eda. “Açık ve Küresel Yıldız Kümeleri Nedir? Güneş ile Birlikte Doğan Yıldızlar Şimdi Nerede?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, November 12, 2022. https://evrimagaci.org/s/13230.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.