Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Madagaskar Nedir? Madagaskar Adasındaki Endemik Hayvanlar Nereden Geldi, Nasıl Evrimleşti?

Madagaskar Nedir? Madagaskar Adasındaki Endemik Hayvanlar Nereden Geldi, Nasıl Evrimleşti? Wild Madagascar
Madagaskar adasına özgü sifaka lemuru
8 dakika
4,149
  • Primatoloji
  • Popülasyon Genetiği

Madagaskar ada ülkesi veya resmi adıyla Madagaskar Cumhuriyeti, Afrika kıtasının bir parçası olarak kabul edilmektedir ve dünyanın en büyük 4. adası olarak kayıtlara geçmektedir.[1] Madagaskar, Afrika kıtasından 400 km uzakta bulunmakla beraber, izole ada popülasyonları barındırdığı için Afrika kıtasının faunası (hayvan popülasyonları) ve florası (bitki popülasyonları) ile farklılıklar sergilediğinden birçok açıdan benzersizdir.[1]

Gondvana süperkıtasının parçalanması ardından, yaklaşık 170 milyon yıl önce Afrika kıtası ve yaklaşık 88 milyon yıl önce de Hindistan yarımadası ayrılmıştır. Madagaskar, Hindistan yarımadasından koparak bugünkü ada konumunu almıştır.
Gondvana süperkıtasının parçalanması ardından, yaklaşık 170 milyon yıl önce Afrika kıtası ve yaklaşık 88 milyon yıl önce de Hindistan yarımadası ayrılmıştır. Madagaskar, Hindistan yarımadasından koparak bugünkü ada konumunu almıştır.
Berkeley University of California

Madagaskar'da İklim ve Bitki Örtüsü

Madagaskar’da sıcak ve nemli mevsim şartları Kasım'dan Nisan'a, serin ve kurak mevsim şartları ise Mayıs'tan Ekim ayına kadar uzanmaktadır. Musonun adanın kuzeybatı kesimlerinden getirdiği yağmur en çok sıcak ve nemli mevsimlerde hissedilmektedir. Ada, genel olarak orta seviyede yağmur almaktadır. En soğuk ay olarak Haziran (sıcaklıklar 10 C°'nin altına düşebilir), en sıcak ay olarak da Aralık'tır (sıcaklıklar 25 C° ve üzerine ulaşabilir).

Tüm Reklamları Kapat

Adanın büyük bir kısmının bir zamanlar yaprak dökmeyen ve yaprak döken bitki örtüsüne sahip ormanlarla kaplı olduğu bilinmekteydi. Kır otları, bambular, çam türleri, palmiyeler, sazlıklar; kurak bölgelerde dikenli ağaçlar, dev kaktüsler ve adaya özgü kuraklığa dayanıklı türlerle zengin bitki örtüsünden, günümüzde, adanın doğusunda yer alan yamaç ve dağınık bitki kümecikleri dışında pek bir şey kalmadığı bilinmektedir. Geçmişten günümüze adadaki ormanlıkların pirinç tarlalarını temizlemek, yakıt ve inşaat malzemeleri elde etmek, değerli keresteleri ihraç etmek amaçlarıyla tahrip edildiği de bilinmektedir. Ayrıca adanın merkezinde yer alan ve "merkez plato" olarak adlandırılan bölgede başlıca erozyonun etkileri görülmektedir.

Fossa (Cryptoprocta ferox), yetişkin birey.
Fossa (Cryptoprocta ferox), yetişkin birey.
Wikipedia

Madagaskar'daki En Büyük Etçil Memeli

Madagaskar, izole bir ada sistemi olduğu için seçilim baskısı açısından ana kara ile farklılıklar sıklıkla gözlenmektedir. En güzel örneklerinden biri fossa (Cryptoprocta ferox) adıyla bilinen kedimsidir. Bu tür, Kedigiller (Felidae) familyasına üye olmasa da, adadaki apeks yırtıcıların yoksunluğu nedeniyle küçük bir puma boyutunda evrimleşmiştir! Kedigillerin aksine firavun fareleri ile yakın akrabadırlar. Dolayısıyla fossa, Madagaskar için muhteşem bir coğrafi izolasyon ve yakınsak evrim örneğidir.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Bunun Neresinde?

Madagaskar, coğrafi özellikleri, jeolojisi, iklim şartları ve en önemlisi çevre adalara göre izole bir konumda olması sayesinde barındırdığı türler, seçilim baskısına maruz kalmış olmaktadır. Günümüzde adada bulunan hayvan popülasyonunun yaklaşık %90’ı endemik hayvan ve bitkilerden oluşmaktadır. Adada yaşayan türlerin, on milyonlarca yıldır burada yaşayan ve evrimleşen türler ile daha yakın bir zamanda adaya gelen ve burada seçilimlerini sürdüren türlerin bir bütünü olduğu bilinmektedir.

Bu durumda, adadaki türlerin evrimsel gelişimi açısından iki mekanizma söz konusudur:

  • İlki, bir arada yaşayan ve aynı türe ait hayvan topluluklarının zaman içinde bir tektonik ve/veya jeolojik aktiviteye bağlı olarak birbirinden ayrılması olarak tanımlanabilir (İngilizce: "vicariance"; Türkçe: "vekaleten o bölgede bulunma").
  • İkinci mekanizma ise aynı türe ait bir popülasyonunun bazı üyelerinin farklı bir konuma göç etmesinden ibaret bir tanımlama olacaktır (allopatrik veya peripatrik türleşme gibi).
Aynı türe ait hayvan topluluklarının jeolojik değişimlerle veya göç etme suretiyle farklı türe evrimleşme mekanizmalarının şematik anlatımı. (1) İlk kutucukta anlatılan durum tek bir kara parçası üzerinde yaşayan tek bir türe ait canlıları (A) şematize ediyor. (2) daha sonra bu kara parçasının jeolojik bir olaydan dolayı parçalandığını ve parçalardan birinde A türünden B türünün dallandığı görülüyor. (3) ardından gerçekleşen diğer bir parçalanmada yine aynı senaryo görülmekte (B türü C türüne evrimleşiyor). (4) nolu görselde adada gerçekleşen bir tektonik oluşumun C türüne ait canlıları ayırdığını ve farklı  bölgelerde konumlanan canlıların C türünden D türüne evrimleştiği görülüyor. (5) nolu görselde ise C türünden canlıların bir kısmının herhangi bir jeolojik değişim olmadan tamamen farklı bir ada parçasına göç ettikleri (dağıldıkları) ve orada E türüne evrimleştikleri görülüyor.
Aynı türe ait hayvan topluluklarının jeolojik değişimlerle veya göç etme suretiyle farklı türe evrimleşme mekanizmalarının şematik anlatımı. (1) İlk kutucukta anlatılan durum tek bir kara parçası üzerinde yaşayan tek bir türe ait canlıları (A) şematize ediyor. (2) daha sonra bu kara parçasının jeolojik bir olaydan dolayı parçalandığını ve parçalardan birinde A türünden B türünün dallandığı görülüyor. (3) ardından gerçekleşen diğer bir parçalanmada yine aynı senaryo görülmekte (B türü C türüne evrimleşiyor). (4) nolu görselde adada gerçekleşen bir tektonik oluşumun C türüne ait canlıları ayırdığını ve farklı bölgelerde konumlanan canlıların C türünden D türüne evrimleştiği görülüyor. (5) nolu görselde ise C türünden canlıların bir kısmının herhangi bir jeolojik değişim olmadan tamamen farklı bir ada parçasına göç ettikleri (dağıldıkları) ve orada E türüne evrimleştikleri görülüyor.
Berkeley University of California

Fil Kuşu ile Deve Kuşu Akraba Mı?

Madagaskar biyocoğrafyası hakkında bilgi edinebilmek için filogenetik veriler incelenmelidir. Bu bağlamda filogenetik, çeşitli canlı türleri ve toplulukları arasındaki evrimsel ilişkiyi tanımlar. Adada bulunan canlı ve fosil organizmalardan elde edilen veriler, bölgenin jeolojik tarihiyle ilşkilendirildiğinde, hangi soyların vekaleten, hangilerinin de dağılma (göç) nedeniyle orada bulunduklarının anlaşılmasında büyük rol oynayacaktır.

Reklam
Yılbaşı indirimi başladı! NordVPN’de %63 indirim
1 ve 2 yıllık planlarla 3 ay ÜCRETSİZ kullanın
  • Önde gelen VPN hizmetini edinin
  • Dosya indirirken kötü amaçlı yazılımları tespit edin
  • Parolalarınızı ve dosyalarınızı koruyun
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Örneğin, deve kuşundan (Struthio camelus) yaklaşık 3 metre daha uzun olan ve Madagaskar’da endemik bir tür olan fil kuşunu (Aepyornithidae spp.) ele alırsak; filogenetik, genetik ve fosil temelli veriler, fil kuşunun deve kuşuyla birlikte, hâlâ bu kara parçaları Antarktika ve Avustralya'ya bir kara köprüsü aracılığı ile bağlı durumdayken Madagaskar ve Hindistan'da ortaya çıktığını göstermektedir. Madagaskar ve Hindistan birbirinden ayrıldığında, fil kuşu Madagaskar’da hayatını sürdürmeye devam ederken deve kuşu, Hindistan ile birlikte kuzeye taşınmıştır. Bu durumda fil kuşunun Madagaskar'daki ve deve kuşunun Hindistan’daki mevcudiyetinin doğal sebeplere (vekaleten) dayandığı söylenebilir.

Sırasıyla fil kuşu, insan ve deve kuşunun boyut bakımından kıyaslanması.
Sırasıyla fil kuşu, insan ve deve kuşunun boyut bakımından kıyaslanması.
World Atlas

Lemurlar Maymun mu?

Lemurlar, diğer primatlardan yaklaşık 63 milyon yıl önce ayrılmış olan Islak Burunlu Primatlar (Strepsirrhini) alt takımında sınıflandırılır. Yani Simiyenler (Simiiformes) alt takımında sınıflandırılmazlar. Yaklaşık 100 civarı farklı türe evrimleşmişlerdir. "Adapiform" olarak bilinen diğer atasal primatlardan evrimleşmiş olsalar bile günümüzdeki maymunlar (simiyenler) ile aynı taksonda sınıflandırılmazlar. Bununla birlikte adapiformlar, lemurlara özgü "diş tarağı" yapısından yoksundurlar. Bu durum, lemurların lorisoidlerden yani loris benzeri primatlardan evrimleştiği hakkında yeni bir hipoteze yol açmıştır.[2] Yani adapiformlar, lemurların doğrudan ataları olmak yerine, filogenetik çalışmalarla desteklendiği üzere hem lemurların hem de lorisoidlerin türleşmesine yol açmış olabilir. Ancak lemurlar lemuriform alt takımının üyeleriyken, lorisler lorisiform infra takımında sınıflandırılır.[3]

Zaboomafoo isimli televizyon programından tanıdığımız Jovian isimli lemur, Coquerel sifakası (Propithecus coquereli) isimli türe aittir.
Zaboomafoo isimli televizyon programından tanıdığımız Jovian isimli lemur, Coquerel sifakası (Propithecus coquereli) isimli türe aittir.
National Geographic

Madagaskar'da bulunan türlerin çoğunun atalarının, ada bağımsız bir konuma eriştikten çok sonra Afrika'dan göç eden canlılara dayandığı bilinmektedir. Örneğin filogenetik, moleküler ve anatomik veriler, lemurların yaklaşık 62 milyon yıl önce Afrika'dan Madagaskar'a göç etmek için ayrıldığını ve atasal lemur soyunun da Madagaskar'da yaklaşık 54 milyon yıl önce dağılmaya başladığını göstermektedir. Ancak türlerin Afrika'dan Madagaskar'a doğru olan yolculuğunun ne şekilde gerçekleşmiş olduğu konusunda bir açıklama gerektiğinden, 20. yüzyılın başlarında, lemurların adaya nasıl ulaştığına dair en popüler açıklama olarak bilim insanları tarafından "rafting görüşü" ya da "okyanusta dağılma hipotezi" ortaya atılmıştır.

Afrika'dan Madagaskar'a doğru yapılan uzun bir okyanus yolculuğun çoğu üyenin kaybıyla sonuçlanmış olması muhtemeldir, ancak bugün bilindiği üzere bazı soğukkanlı, küçük ve nokturnal (gececi) lemur türleri zor koşullar altında metabolizma hızını düşürebilir ve uyku halinde yağ rezervleriyle yaşamayı sürdürebilir. Bu ata bireyler yolculuğu sağ atlatıp Madagaskar'a ulaşmış ve böylece adanın zor koşullarına adapte olabilen üyeler seçilmiş olabilir. Adanın kolonileşme sürecindeki biyocoğrafyası hakkında kesin veriler bulunmamakla birlikte, antik iklim paternleri incelendiğinde, Madagaskar'ın 30° Güney enlemindeki subtropikal sırtın altındaki konumundan ve Hindistan tarafından hava durumu modellerinin bozulmasından etkilenmiş olduğu görülebilir. Bu durumun güçlü bir seçilim baskısı ve kurak iklime karşı adaptasyona yol açmış olması muhtemeldir.[4]

Aye-Aye (Daubentonia madagascariensis)  Lemurlar, Madagaskar'a ilk ulaştıklarından beri büyük ölçüde çeşitlendi. Aye-aye ve onun soyu tükenmiş akrabalarının ilk olarak kolonizasyondan kısa bir süre sonra ayrıldığı düşünülüyor.
Aye-Aye (Daubentonia madagascariensis)
Lemurlar, Madagaskar'a ilk ulaştıklarından beri büyük ölçüde çeşitlendi. Aye-aye ve onun soyu tükenmiş akrabalarının ilk olarak kolonizasyondan kısa bir süre sonra ayrıldığı düşünülüyor.
How Stuff Works

Madagaskar'da izole evrimleşen lemurlar, dünyadaki en küçük ve bir zamanların (günümüzde nesli tükenmiş olan) en büyük primatlarından bazılarını barındırmak üzere, normalde diğer memeli türleri tarafından doldurulan birçok ekolojik nişi doldurmak için çeşitlenmiştir. Madagaskar'a gelişlerinden bu yana lemurlar hem morfolojik hem de davranışsal açıdan çeşitlenmiştir. Örneğin, dünyanın en küçük lemuru olan ve ağırlık olarak 30 gram civarında olan fare lemurundan (Microcebus murinus), 160-200 kg civarı bir ağırlığa sahip ve nesli tükenmiş lemur olan Archaeoindris fontoynonti türüne kadar birçok farklı tür çeşitlenmiştir.[5]

Tüm Reklamları Kapat

Günümüzde mevcut bazı strepsirrhini primat türleri (lemuriform)  En üst soldan, sağa doğru; Halka kuyruklu lemur (Lemur catta), Taçlı sifaka (Propithecus diadema),  Aye-aye (Daubentonia madagascariensis), Siyah-beyaz fırfırlı lemur (Varecia variegata), Gri fare lemuru (Microcebus murinus), Kayan yavaş lemuru (Nycticebus kayan), Gri-sıska lemur (Loris lydekkerianus), Kuzey büyük lemuru (Otolemur garnettii)
Günümüzde mevcut bazı strepsirrhini primat türleri (lemuriform)
En üst soldan, sağa doğru; Halka kuyruklu lemur (Lemur catta), Taçlı sifaka (Propithecus diadema), Aye-aye (Daubentonia madagascariensis), Siyah-beyaz fırfırlı lemur (Varecia variegata), Gri fare lemuru (Microcebus murinus), Kayan yavaş lemuru (Nycticebus kayan), Gri-sıska lemur (Loris lydekkerianus), Kuzey büyük lemuru (Otolemur garnettii)
Wikipedia Commons

Zaman içerisinde özellikle 100'e yakın civarda türe farklılaşmış olan lemurlar için Madagaskar, paha biçilemez bir habitat teşkil ediyordu. Ancak adaya insanların gelişinin üzerinden geçen yaklaşık 2000 yıldan beri, lemurlar adanın yalnızca %10'ununda yaşamak üzere kısıtlandı ve çoğu tür ne yazık ki yok olma tehlikesiyle karşı karşıya! Habitat kaybı ve avlanma nedeniyle en az 17 tür ile 8 cinsin nesli tükendi ve tüm türlerin popülasyon sayıları azaldı.[5]

Tüm lemurlara ev sahipliği yapan Madagaskar'ın büyük bölümü, artık geniş ormanlardan ve lemurlardan yoksun bir durumdadır. İnsanların yıkıma ve tahribe karşı duyduğu deyim yerindeyse bencil eğilimler değişmedikçe, yok oluşların devam etmesi insan türünden kaynaklanacak bir süreç olmaya devam edecektir.

Eğer Homo sapiens türünde sınıflandırılmaktan bu kadar gurur duyuyorsak, gezegeni paylaştığımız diğer canlıların kıymetini er ya da geç fark etmemiz gerekmektedir.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
53
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 19
  • Muhteşem! 9
  • Güldürdü 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Umut Verici! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 2
  • Üzücü! 2
  • Korkutucu! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: University of Berkeley | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/01/2023 00:43:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13633

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kütle
Eğilim
Enzim
Tüyler
Sağlık Bakanlığı
Vejetaryen
Dalga
Amerika
Sahte
Genetik Değişim
Evren
Arı
Beslenme Bilimi
Köpekbalığı
Balık Çeşitliliği
Öne Çıkan
Analiz
Manyetik
Moleküler Biyoloji
Kan Hastalıkları
Mikoloji
Stephen Hawking
Doğa Yasası
Güve
Gazetecilik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
U. o. Berkeley, et al. Madagaskar Nedir? Madagaskar Adasındaki Endemik Hayvanlar Nereden Geldi, Nasıl Evrimleşti?. (26 Aralık 2022). Alındığı Tarih: 27 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13633
Berkeley, U. o., Erdem, C., Türkoğlu, P. (2022, December 26). Madagaskar Nedir? Madagaskar Adasındaki Endemik Hayvanlar Nereden Geldi, Nasıl Evrimleşti?. Evrim Ağacı. Retrieved January 27, 2023. from https://evrimagaci.org/s/13633
U. o. Berkeley, et al. “Madagaskar Nedir? Madagaskar Adasındaki Endemik Hayvanlar Nereden Geldi, Nasıl Evrimleşti?.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 26 Dec. 2022, https://evrimagaci.org/s/13633.
Berkeley, University of. Erdem, Cansu. Türkoğlu, Pedram. “Madagaskar Nedir? Madagaskar Adasındaki Endemik Hayvanlar Nereden Geldi, Nasıl Evrimleşti?.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, December 26, 2022. https://evrimagaci.org/s/13633.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.